<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әр жылдың 18 сәуірінде әлем жұртшылығы Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындарды қорғау күнін атап өтеді. Бұл күннің басты мақсаты - адамзаттың ортақ мұрасы саналатын тарихи ескерткіштер мен мәдени нысандарды сақтау мен қорғаудың маңыздылығына қоғам назарын аудару. Мәдени мұра - әрбір халықтың тарихы мен рухани байлығын айқындайтын баға жетпес құндылық. Сондықтан да бұл күннің халықаралық деңгейде аталып өтілуі ерекше мәнге ие. Атаулы күн қарсаңында облыстық тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау жөніндегі коммуналдық мемлекеттік мекемесінің басшысы Ерғазы Алданазаров өңірдегі мәдени ескерткіштердің маңызы туралы айтып өтті.<blockquote>- Облыс көлемінде 483 тарихи-мәдени мұра нысаны мемлекет қорғауына алынған. Оның ішінде 31-і республикалық, 398-і жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізіміне енгізілген. Ал 54 нысан алдын ала есепке алынған тарихи-мәдени мұралар қатарында. Бүгінгі күні ескерткіштерді қорғау мәселелері қолданыстағы заңдылықтармен реттеледі және облыс аумағындағы тарихи орындар қала, ауыл, кент әкімдіктерінің теңгеріміне беріліп, бақылау күшейтілген. Одан бөлек, биыл облыс әкімдігінің қолдауымен бірқатар жобалар жүзеге асырылады. Атап айтқанда, ежелгі өркениет ошақтары саналатын сақтардың орталығы Бәбіш мола, оғыздардың ордасы Жанкент және қыпшақ, Қазақ хандығының астанасы болған Сығанақ қалашықтарында археологиялық қазба жұмыстары жүргізіледі. Сонымен қатар, республикалық және жекелеген ұйымдардың қолдауымен Жаңақорған ауданындағы Сығанақ және Қазалы ауданындағы Кескен күйік қалашықтарында археологиялық зерттеулер жоспарланып отыр. Өңірдегі тарихи және мәдени ескерткіштерді қорғау, насихаттау және сақтау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Алдағы уақытта да бұл саладағы атқарылатын шаралар ауқымды бола түседі деп сенемін, - деді Ерғазы Жарылқасынұлы.</blockquote>Сонымен қатар, спикер тарихи-мәдени мұраны сақтау, қорғау және тиімді пайдалану бағытында еңбек етіп жүрген барлық әріптестерді айтулы күнмен құттықтады.

18 сәуір - Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындарды қорғау күні

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда облысы полиция департаментінің есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасы тарапынан жасөспірімдер мен жастар арасында салауатты өмір салтын насихаттау, бос уақытты тиімді пайдалану және рухани құндылықтарды дәріптеу мақсатында «Біз есірткіге қарсымыз!» ұранымен кең ауқымды спорттық іс-шара – марафон ұйымдастырылды.Аталған марафон облыстың барлық аудан, қалаларында бір мезетте өткізіліп, оған 1000-нан астам оқушы мен студент қатысты. Қатысушылар өз өңірлерінде белсенділік танытып, спортқа деген қызығушылықтары мен өмірге деген оң көзқарастарын көрсетті. Іс-шара жастарды зиянды әдеттерден аулақ болуға үндеп, денсаулықты нығайту мен салауатты өмір салтын ұстанудың маңыздылығын айқындай түсті.Жарыс қорытындысы бойынша аймақтық жеңімпаздар анықталды: Сайнова Жанерке – Арал ауданы №14 мектеп-лицей, Исаев Рауан – Қармақшы ауданы №121 орта мектеп, Бақытжанұлы Рамазан – Жалағаш ауданы №123 орта мектеп, Н.Сұлтанбек – Сырдария ауданы №126 орта мектеп, С.Бақытжанқызы – Сырдария ауданы №126 орта мектеп, Нұрсұлтан Айсұлтан – Сырдария ауданы №36 мектеп-лицей, Амангелдиев Заңғар – Шиелі ауданы Оқушылар үйі, Базарбай Заңғар – Шиелі ауданы №207 орта мектеп, Орал Мұқағали – Жаңақорған ауданы №193 орта мектеп, Ғалымжанұлы Қажымұхан – Жаңақорған ауданы №194 орта мектеп, Сарыбай Дарын – Жаңақорған ауданы №54 орта мектеп, Көпбергенов Ақниет – М.Мәметова атындағы Қызылорда жоғары педагогикалық колледжі.Марафон барысында қатысушылар есірткіге қарсы мазмұндағы баннерлер көтеріп, салауатты өмір салтын қолдайтындарын көрсетті. Іс-шара соңында барлық марафоншылар бір алаңға жиналып, естелік суретке түсті.Осындай ауқымды іс-шаралар алдағы уақытта да жалғасын тауып, жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыруға, құқық бұзушылықтың алдын алуға және қоғамда есірткіге қарсы көзқарасты нығайтуға бағытталады.&nbsp;

Қызылордада есірткіге қарсы жаппай марафон өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда облысы бойынша ҚАЖ департаментінің басты бағыттарының бірі – түзеу мекемелеріндегі жазасын өтеушілерді жұмыспен қамту. ҚАЖ департаментіне қарасты №60 мекеменің өндірістік аймағында қазіргі таңда 21 кәсіпкер өз ісін дамытып, шамамен 600 сотталған азаматты жұмыспен қамтып отыр.&nbsp;Сотталғандардың қолынан шыққан өнімдер тек облыс аумағында ғана емес, еліміздің өзге өңірлеріне де жөнелтіледі. Бүгінде олар дәнекерлеу цехында су бөгеттеріне арналған, су ағынын реттейтін шлюз құрылғыларын жасап жатыр. Темір бұйымдарын өндіретін жеке кәсіпкер “Жағыппар” өндірісінде 90-ға жуық сотталған азамат еңбек етуде.&nbsp;<blockquote>- Дәнекерлеу цехі – ұқыптылықты талап ететін жұмыс. Бір ғана қателік бүкіл бұйымның сапасына әсер етеді. Осы салада ұзақ жылдық тәжірибем бар, қазір көптеген өнімнің құрастырылуын меңгергенмін. Соның ішінде шлюздер жасаумен айналысып жүргенімізге екі жыл болды. Былтыр алғаш рет 5-6 метрлік шлюздер құрастырсақ, биыл сұраныс артып, 2-3 метрлік шамамен 400 данаға дейін өндірудеміз, – дейді сотталған азамат.&nbsp;</blockquote>Оның айтуынша, бұл жұмысты 15 адам бірлесіп атқарады. Ол жазасын өтегеннен кейін де осы кәсіппен айналысуды жоспарлап отыр. Жазасын өтеушілер тек шлюз ғана емес, мекеме аумағына арналған темір қоршаулар, мобильді кеңселер, мал бордақылауға арналған жылжымалы қоралар, темір астаулар, тербелмелі орындықтар, темір жәшіктер сияқты түрлі бұйымдар да жасауда.&nbsp;Жеке кәсіпкер Орынбасар Бодықовтың айтуынша, сотталған азаматтарды жұмыспен қамту тиімді нәтиже беріп отыр.&nbsp;<blockquote>- 2025 жылдан бастап шлюз өндірісін жолға қойдық. Арнайы мамандарды тартып, сотталған азаматтарға үйреттік. Алғашқы өнімдер Жамбыл облысына жіберілді. Қазіргі таңда Алматы облысынан да тапсырыстар түсіп жатыр. Бір ай ішінде 100-ден астам шлюз құрастырып жатырмыз, – дейді кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Мекеме мамандарының айтуынша, сотталғандар еңбегімен дайындалған өнімдер Қазақстан нарығында сұранысқа ие. Түзеу мекемелерінде еңбек пен кәсіби дағдыларды қатар меңгеріп жүрген азаматтардың саны артып келеді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2026_04_16_at_15_59_33_1_5f333b5062.jpeg" alt="ҚАЖ.jpeg">

Жазасын өтеушілер жұмыспен қамтылуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Татулықтың тіні тарқамаса, жайлылық өздігінен орнайды. Демек, ымыраның ыдырамағаны жөн. ҚАЖ департаментіне қарасты №68 мекемесінде жеке құраммен жұмыс жөніндегі тобының ұйымдастыруымен мазмұнды кездесу өтті. Тақырыптың өзегі – отбасы тыныштығы мен адам құқығын қорғау.Озбырлық опа таптырмайды. Осы бағытта Қызылорда қалалық полиция басқармасы қоғамдық қауіпсіздік бөлімі отбасылық тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы күрес қызметі бөлімшесінің аға инспекторы полиция капитаны Айгүл Асанбаева өткір ойын ортаға салды. Оның айтуынша, заң талаптарын ғана емес, адамгершілік қағидатын да қаперден шығармау шарт. Қол көтеру – әлсіздік пен озбырлықтың көрінісі екені, мұндай әрекеттің заң алдында да, ар алдында да салдары ауыр болатынын қадап айтқаны да сол.<blockquote>– Қызметкердің беделі тек кәсіби біліктілігімен емес, өмірлік қағидаттарымен де өлшенеді. Қандай жағдай болмасын, күш көрсету мен қысымға орын жоқ. Отбасындағы кикілжіңге қатысты түрлі дау-дамайды естіп те, көріп те, жаңалықтан хабардар да болып жүрміз. Өзекті өртейтін өкінішке ұрынбас үшін, өзара ымыра керек-ақ. Бүгінгі кездесу әрқайсымызға заң талаптарын терең ұғынып, азаматтық ұстанымды қайта саралауға мүмкіндік бергені анық, - дейді мекеме бастығының тәрбие жұмыстары жөніндегі орынбасары әділет майоры Мирамбек Ұзақұлы.</blockquote>Кездесу қызметкерлерге қоғамдағы өз рөлін қайта ой елегінен өткізуге себеп болғаны сөзсіз.

Отбасы құндылықтарына байланысты мазмұнды кездесу өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Кітап – рухани жұтаң етпей, ақыл-ойды дамытатын теңдессіз құрал. Оқырманға берері көп болғандықтан, сарқылмайтын қазынаға балайтынымыз содан. ҚАЖ департаментіне қарасты №68 мекемесі кітапхана қорын толықтыруды тасада қалдырған емес. Бұл жолы №6 қалалық орталықтандырылған кітапхана ұжымы 50 кітапты сыйға тарту етіп, оны аға кітапханашы Айнұр Тайлыбаева табыстады.Оқуға ниетті адамға түрлі жанр табыла кетеді. Мұнда детектив, көркем-әдеби және тарихи кітаптың қарасы қалың. Тіпті, салалық бағытта да сан дерекке көз жүгірту мүмкіндігі бар.<blockquote>– Адам жанының азығына баланған кітаптың пайдасы зор. Әрі жазасын өтеушілерді қайта әлеуметтендіру жұмысының маңызды бөлігі де осы. Сондықтан, олардың сұранысын қанағаттандырып, қажетті кітапты қарастыруға тырысып келеміз. Бүгінде жалпы кітап саны – 5 мыңға жуықтады, - дейді мекеменің кітапхана маманы Асылбек Бурханов.</blockquote>«Жер бетіндегі жүрегі бар жалғыз үй – кітапхана» деген қанатты сөздің жаны бар. Қоғамға бейімделіп, дұрыс таңдау жасауға түрткі болса нұр үстіне нұр. Демек, алдағы уақытта да мекеме мен рухани мекен арасындағы байланыс бекіп, ізгі жұмыс жалғаса түспек.

Кітап – сарқылмас байлық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда қаласында Қозы Көрпеш-Баян сұлу күні аясында жас жұбайларға арналған мерекелік рәсім ұйымдастырылды. Салтанатты шара ерекше атмосферада өтіп, ұлттық дәстүр мен заманауи мәдениетті ұштастырған мазмұнды бағдарламаға ұласты, деп хабарлайды мемлекеттік корпорацияның облыстық филиалы.Мерекелік күннің басты сәті - 11 жұптың неке қию рәсімі болды. Жас жұбайларға неке куәліктерін 50 жыл отасқан Жұмабай ата мен Жұмакүл әже табыстады. Бұл ұрпақ сабақтастығы мен отбасылық құндылықтардың маңызын айшықтай түскен тағылымды көрініс болды.Жас жұбайлардың бірі Ернұр Өмірбеков пен Нұрай Қонысова бұл күннің олар үшін ерекше екенін атап өтті.<blockquote>«Осындай мәні терең мерекеде шаңырақ көтеру – біз үшін үлкен бақыт. Бұл күн өмірімізде ұмытылмас сәт болып қалары анық. Барша жас жұбайларға бақыт тілейміз», - атап өтті жас жұбайлар.</blockquote>«Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы облыстық филиалы директорының орынбасары Жанар Ахетова шараның мән-маңызына тоқталды.<blockquote>«Бұл мереке – ұлттық құндылықтарды дәріптеп, отбасы институтын нығайтудың жарқын үлгісі. Бүгінгі жастардың осындай ерекше күні шаңырақ көтеруі – қуанышты жағдай. Жыл басынан бері облысымызда 635 неке тіркелді. Бұл көрсеткіш өңірде отбасы құруға деген жауапкершілік пен қызығушылықтың жоғары екенін аңғартады»,- деді Жанар Абдрайхановна.</blockquote>Іс-шара барысында ұлттық бұйымдар көрмесі қойылып, қонақтар қазақы нақыштағы қолөнер туындыларымен танысты. Сонымен қатар, арт-сурет салу алаңы ұйымдастырылып, концерттік бағдарлама көпшілікке көтеріңкі көңіл күй сыйлады.

Қызылордада 11 жұп неке қидырды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазалы ауданының әкімі Алмасбек Есмаханов кезектілік тәртібімен жазылған тұрғындарды жеке мәселелері бойынша қабылдады. Қабылдауға жазылған 20 тұрғын аудан әкіміне өтiнiш-тiлектерiн жеке-жеке жеткізіп, мәселелерiнiң оң шешiмiн табуына ықпал жасауды сұрады.Азаматтардың басым бөлігі тұрақты жұмысқа орналасу мен тұрғын үй кезегі мәселесін қозғады. Мұнан бөлек Әйтеке би кентінің бірқатар көшелерін жөндеу, ауыз су, тұрғын үйге газ кіргізу және Әйтеке би кентінің тазалығына қатысты мәселелер көтерген тұрғындарда болды.&nbsp;Аудан басшысы жұмыссыздық мәселесі бойынша мамандықтарға сәйкес сұраныс болған жағдайда бос жұмыс орындарына кезектілікпен жіберілетіндігін ал, мұғалім мамандығы бойынша арнайы конкурс нәтижесі арқылы жіберілетіндігін түсіндірді. Кейбір азаматтарға қоғамдық жұмыс арқылыда жұмыс жасауға мүмкіндік барын жеткізді.&nbsp;Қабылдауда аудан әкімі Жанқожа батыр ауылы мен Майдакөл ауылынан жұмыс сұрап келген тұрғындарға Күміс жас жобасы аясында және Жанқожа батыр ауылына жүргізіліп жатқан орамішілік газ желілерін жүргізу жұмыстарына орналасуға мүмкіндік барын айтып, ауыл әкімдеріне екі тұрғынды да мамыр айының бірінші онкүндігіне дейін жұмысқа орналастыруға тиісті көмек көрсетуді тапсырды.Ал, кент көшелеріне қиыршық тас төсеу, жол жөндеу мәселелері бойынша тиісті сала басшыларына аталған аумақтарға арнайы барып, зерделеу жұмыстарын жүргізіп, алдағы уақытта қаржының мүмкіндігіне қарай жол мәселесін шешуге жұмыс жасалатындығын айтты.Қабылдауда көтерілген басқа мәселелер бойынша да тиісті заңдылықтарға сәйкес жұмыстар жасалатынын айтып, бұл бойынша жауапты сала басшыларына бірқатар тапсырмалар жүктеді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/T_r_yndardy_abyldau_azaly_2_90fa8815e8.jpg" alt="Тұрғындарды қабылдау Қазалы 2.jpg">

Қазалы: Тұрғындарды жеке мәселелері бойынша қабылдады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қоғамда жиі талқыланатын тақырыптардың бірі – жастардың отбасын құруға деген ĸөзқарасы. Бұрынғы буын үшін ерте үйлену, тез отбасын құру қалыпты жағдай саналса, қазіргі жастардың бұл мǝселеге деген ойы біршама өзгерген.&nbsp;Бүгінде ĸөп жас асығыстықтан гөрі, тұрақтылық пен жеĸе дамуды бірінші орынға қояды. Қазіргі таңда жастардың басым бөлігі отбасын құруды жауапĸершілігі өте жоғары қадам ретінде қабылдайды. Олар ең алдымен білім алу, мамандық игеру жǝне қаржылық тұрақтылыққа қол жетĸізуді мақсат етеді. Себебі отбасын құру теĸ сезімге ғана емес, материалдық жǝне психологиялық дайындыққа да байланысты еĸенін түсінеді. Сонымен қатар, қоғамдағы эĸономиĸалық жағдай да бұл ĸөзқарастың өзгеруіне ǝсер етіп отыр.&nbsp;Пǝтер мǝселесі, тұрақты табыс табу, жұмысқа орналасу сияқты фаĸторлар жастардың шешіміне тіĸелей ықпал етеді. Кейбір жастар «алдымен өзімді қамтамасыз етіп алайын, сосын ғана отбасы құрамын» деген ұстанымда. Тағы бір маңызды өзгеріс – жеĸе ерĸіндіĸĸе деген ĸөзқарас. Қазіргі буын өз уақыты мен өмірліĸ жоспарларын ерĸін басқаруға ұмтылады. Олар ерте отбасын құру ĸей жағдайда жеĸе дамуға ĸедергі ĸелтіруі мүмĸін деп санайды. Сол себепті неĸені ĸейінге қалдыруды қалыпты жағдай ретінде қабылдайды.&nbsp;Дегенмен, бұл отбасын құруға деген қызығушылық азайды деген сөз емес. Керісінше, жастар саналы қарым-қатынас пен дұрыс таңдау жасауға ĸөбіреĸ мǝн береді. Олар үшін ең бастысы – тез шешім емес, тұрақты ǝрі сенімді отбасылық өмір құру. Сонымен ішінде ǝлеуметтіĸ желілер мен медиа да бұл ĸөзқарасқа ǝсер етуде.&nbsp;Қазіргі жастар интернет арқылы түрлі өмірліĸ тǝжірибелерді ĸөріп, ǝртүрлі жағдайлармен танысады. Бұл олардың отбасылық өмірге деген ĸөзқарасын да ĸүрделендіріп, ойлануға итермелейді. Жастардың отбасын құруға деген ĸөзқарасы өзгергенімен, бұл құндылықтың маңызы жойылған жоқ. Теĸ оған деген тǝсіл мен талаптар жаңаша сипатқа ие болды. Бүгінде жастар үшін отбасы – асығыс шешім емес, саналы түрде жасалатын өмірліĸ таңдау.Мерей ЖалғасбекҚорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің 4 курс студентіФото: Freepik

Жастардың отбасын құруға деген ĸөзқарасы неге өзгерді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2026 жылғы 15 сәуірде «Заң мен Тәртіп» идеологиясын жүйелі түрде ілгерілету шеңберінде Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Қызылорда облысы бойынша департаменті, Қызылорда облысының Полиция департаменті және Төтенше жағдайлар департаментінің үйлестірілген бірлескен жұмысы нәтижесінде жастар арасында «Есірткіге жол жоқ» атты кең ауқымды профилактикалық іс-шара ұйымдастырылды.Аталған іс-шара Қызылорда облыстық полиция департаментінің Жылдам қимылдайтын арнайы жасағының базасында өткізіліп, оған өңірдің бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері, құқық бұзушылықтардың алдын алу жөніндегі кеңес мүшелері, сондай-ақ 300-ге жуық студенттер мен мектеп оқушылары қатысты.Іс-шара барысында қатысушыларға қазіргі заманғы синтетикалық есірткілердің қоғамға тигізетін ауыр зардаптары, олардың заңсыз айналымына қатысудың құқықтық салдары нақты мысалдармен түсіндірілді. Сонымен қатар, есірткі жарнамасын тарату, интернет-ресурстар арқылы заңсыз ақпарат жариялау, граффити арқылы насихат жүргізу сияқты әрекеттердің қылмыстық жауапкершілікке әкелетіні ерекше атап өтілді.Жастардың құқықтық санасын қалыптастыру мақсатында «AMANAT» партиясы жанындағы «Жастар рухы» жастар қанатының еріктілері ақпараттық-түсіндіру материалдарын таратып, зиянды әдеттердің алдын алу бағытында белсенді жұмыс жүргізді.Іс-шара барысында сөз сөйлеген жауапты тұлғалар – Комитеттің Қызылорда облысы бойынша департаменті басшысының орынбасары Имангалиев Фаркат Талгатович, «Жастар рухы» Қызылорда облыстық филиалының төрағасы Баймурза Әсетхан Қалижанұлы және Қызылорда қалалық Жастар ресурстық орталығының директоры Жорбек Медет Ерланұлы жастарды заң талаптарын мүлтіксіз сақтауға, қоғам алдындағы жауапкершілікті терең сезінуге және салауатты өмір салтын ұстануға шақырды.Қатысушыларға арнайы бөлімшелердің материалдық-техникалық жабдықталуы, оның ішінде қару-жарақ түрлері, «ALAN» арнайы автокөліктері таныстырылып, «Қарасора» жедел-профилактикалық іс-шарасы аясында күдікті тұлғаларды ұстау бойынша оқу-жаттығу көріністері көрсетілді.Сонымен қатар, қылмыскерлерді анықтау, іздестіру және ұстау барысында қолданылатын заманауи әдістер, кинологиялық қызметтің мүмкіндіктері мен арнайы жедел әрекет ететін жасақтардың үйлесімді жұмысы іс жүзінде көрсетілді.Аталған іс-шараның басты мақсаты – жастарға тек теориялық ақпарат беру емес, құқық қорғау органдарының нақты жұмысын көрсету арқылы құқық бұзушылықтың алдын алу, заңға құрметті арттыру және есірткі қылмысына мүлдем төзбеушілік қалыптастыру.Қорытындылай келе, Қызылорда облысында құқық бұзушылықтардың алдын алу бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде және бұл бағыттағы ведомствоаралық өзара іс-қимыл күшейтіле түсуде. Құзырлы органдар кез келген құқық бұзушылықтың жазасыз қалмайтынын қатаң ескертеді және әрбір азаматты заң талаптарын бұлжытпай орындауға шақырады.

«Есірткіге жол жоқ» профилактикалық іс-шарасы ұйымдастырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының төрағасы Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен өткен арнайы жиында бірқатар Сенат депутаттары Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың Жарлығымен тағайындалған мемлекеттік наградалармен марапатталды.&nbsp;Сенат қабырғасында өткен жиында жерлестеріміз, Парламент Сенатының депутаттары Нұртөре Байтелесұлы Жүсіп мемлекеттік жоғарғы награда – ІIІ дәрежелі «Барыс» орденімен және Руслан Рүстемұлы Рүстемов «Құрмет» орденімен марапатталды.Мәулен Әшімбаев жиында жерлестеріміздің елімізде Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асқан жаңа Ата Заңды әзірлеуден бастап, оның әр нормасын азаматтармен талқылау, халыққа түсіндіру жұмыстарына белсенді қатысқанын айтып өтті.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Senat_deputattary_nagrada_2_0477f4caef.jpg" alt="Сенат депутаттары награда 2.jpg">

Сенат депутаттары мемлекеттік наградамен марапатталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Цифрлық&nbsp;технологиялар күнделікті өмірді жеңілдетеді, бірақ сонымен бірге жаңа тәуекелдерді тудырады. Қаржылық алаяқтықтың ең қауіпті түрлерінің бірі&nbsp;дипфейк-алаяқтық – нақты&nbsp;адамдардың&nbsp;дауысын,&nbsp;бейнесін және&nbsp;әрекетін&nbsp;бұрмалауға мүмкіндік беретін,&nbsp;жасанды&nbsp;интеллектті қолданатын&nbsp;алдау.&nbsp;Дипфейк жасау үшін&nbsp;алаяқтарға&nbsp;ашық&nbsp;ақпарат жеткілікті: әлеуметтік желілердегі, &nbsp;мессенджерлердегі&nbsp;немесе&nbsp;көпшілік алдында сөйлеуден бейне&nbsp;және&nbsp;аудиожазбалар,&nbsp;Нәтижесінде адам жақын адамының таныс дауысын ести алады, басшының немесе&nbsp;«банк&nbsp;қызметкерінің»&nbsp;бетін көре алады және ауыстыруға күдіктенбей, алаяқтардың талаптарын орындауы мүмкін.Дипфейк дегеніміз не және ол неліктен&nbsp;қауіпті&nbsp;Дипфейк (ағылш. deep&nbsp;fake) – нақты&nbsp;адамның&nbsp;дауысына, сыртқы түріне және қарым-қатынас тәсіліне шынайы еліктеуге мүмкіндік беретін, жасанды интеллектке негізделген технология. Бұл үшін алаяқтарға ашық деректер жеткілікті: әлеуметтік желілердегі бейнелер, дауыстық хабарламалар, сторис, сұхбаттар немесе бейне қоңыраулар.Дипфейктердің басты қауіптілігі – адам таныс&nbsp;адамды, яғни туысын, басшысын, әріптесін, банк қызметкерін көреді немесе естиді, сондықтан қырағылығын жоғалтады.Дипфейк-алаяқтық қалай жұмыс істейдіӘдетте, схема төмендегідей болады:<ul><li style="text-align:justify;">Алаяқтар жәбірленушінің немесе оның айналасының цифрлық ізін жинайды (видео, дауыс, фото).</li><li style="text-align:justify;">Жасанды интеллект көмегімен жалған дауыс немесе бейне жасайды.</li><li style="text-align:justify;">Байланысқа шығады: телефон арқылы, мессенджерде немесе бейне қоңырау арқылы.</li><li style="text-align:justify;">«Таныс» адамның кейпіне еніп, ақшаны шұғыл аударуға, деректерді беруге немесе кредит ресімдеуге көндіреді.</li></ul>1-мысал.&nbsp;«Басшының қоңырауы»Компания қызметкеріне мессенджерде бейнеқоңырау түседі. Экранда директор бар, ал түтіктегі дауыс оның сөйлеу мәнерімен, интонациясымен және тембрімен толығымен сәйкес келеді. Сценарий, әдетте, ұқсас схема бойынша дамиды: болжам бойынша, басшы кенеттен тексеру, аудит немесе шұғыл мәміле туралы хабарлайды және контрагентке дереу ақша аударуды талап етеді. Ол құпиялылықты талап етеді және өте асығыс әрекет етеді.Жеделдіктің, басшының беделінің және танысн дауыстың қысымымен қызметкер стандартты келісу рәсімдерінен өтпей-ақ нұсқауды орындайды. &nbsp;Кейінірек директордың қоңырау шалмағаны анықталады. Оның дауысы жасанды интеллект технологиясы (deepfake) арқылы жасалды және нөмір ауыстырылды.2-мысал. «Жақын адамдардан қоңырау шалу»&nbsp;Егде жастағы әйелге бейнеқоңырау келеді. Экранда оның «ұлы». &nbsp;Ол толқып, абдырап сөйлейді және ауыр апатқа ұшырағанын айтады. Заңға қатысты мәселелерді болдырмау мақсатында «мәселені шешу үшін» шұғыл ақша қажет. Бейне мүлдем ақылға қонымды болып көрінеді: мимика, дауыс, интонация – бәрі бірдей. Әйел бір секундқа да күмәнданбайды. Жақын адам үшін дүрбелең мен қорқынышқа бой алдырып, ол үлкен соманы айтқан шотына аударады. Аударым жасалғаннан кейін бірден байланыс үзіліп, нөмір байланыстан тыс қолжетімсіз болады.Тағы бір кең таралған схема да өте сенімді көрінеді. Жұбайы балаларымен бірге шетелге демалысқа ұшады. Біраз уақыттан кейін күйеуіне бейтаныс нөмірден бейне қоңырау түседі. Экранда оның әйелі, ол дабыл қағып, «құжаттармен проблемалар» немесе «визадағы қателіктер» салдарынан шекарада ұсталғанын айтады. «Жағдайды шұғыл реттеу» үшін белгілі бір соманы аудару қажет. Көп ұзамай қызмет өкілдері немесе делдалдар әңгімеге қосылады, олар аударым жасау үшін нұсқаулар мен мәліметтер береді. Адам бәрін тексеруге үлгермеуі үшін бәрі тез, қысыммен орын алады.3-мысал. «Банк қауіпсіздік қызметінің қызметкерлерінен қоңырау»Азаматқа банктің қауіпсіздік қызметінің қызметкерінен қоңырау келіп түседі. Даусы сенімді, тыныш және кәсіби болып естіледі. Әңгімелесуші аты мен әкесінің аты бойынша жүгінеді, дербес деректердің бір бөлігін атайды және «күдікті операция» немесе «кредитті рұқсатсыз ресімдеуге әрекет» шоты бойынша тіркелгенін хабарлайды.«Қаражатты шұғыл қорғау» үшін адамға бірқатар іс-әрекеттер жасау ұсынылады: деректерді растау, СМС кодын айту, «қауіпсіз шотқа» ақша аудару немесе «қорғау» үшін арнайы қосымша орнату. Сенімділікті күшейту үшін алаяқтар «қауіпсіздік қызметі қызметкерінің» қатысуымен, банк киімімен, логотипімен және кеңсені көрсететін фонда бейнехабар жібере алады.Шын мәнінде бұл әлеуметтік инженерияның мұқият дайындалған схемасы. Видео ашық материалдар мен нақты қызметкерлердің бейнелері негізінде дипфейк технологиясын пайдалана отырып жасалуы мүмкін. Қысым ақшаны жоғалту қорқынышына және жылдамдықты сезінуге негізделеді: адамға дереу әрекет ету керек, әйтпесе қаражат «есептен шығарылады» немесе «ұрланады» деп сендіреді.Нәтижесінде азаматтар алаяқтарға ақша аударады немесе құпия деректерді береді, содан кейін қаскүнемдер жәбірленушінің атына кредиттер ресімдейді.Егер сіз алаяқтың құрбаны болсаңыз, не істеу керек&nbsp;<ul><li style="text-align:justify;">Банкке дереу хабарласыңыз. Болған оқиға туралы хабарлаңыз және картаны, шотты немесе кредиттік операцияларды бұғаттауды сұраңыз.</li><li style="text-align:justify;">Алаяқтық фактісін тіркеңіз. Қоңырау жазбаларын, хат жазысу скриншоттарын, телефон нөмірлерін және аударма деректемелерін сақтаңыз.</li><li style="text-align:justify;">Құқық қорғау органдарына хабарласыңыз. Қолда бар барлық материалдарды қоса отырып, алаяқтық туралы өтініш беріңіз.</li><li style="text-align:justify;">Өзіңіздің кредиттік тарихыңызды тексеріңіз. Бұл заңсыз ресімделген қарыздарды анықтауға және оларды дер кезінде даулауға көмектеседі.</li><li style="text-align:justify;">Жақындарыңызды ескертіңіз! Туыстарыңыз бен әріптестеріңізге келесі құрбан болмауын хабарлаңыз.</li></ul><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Dipfejkti_fingramota_d0dea75caa.png" alt="Дипфейк финграмота.png">Фото: fingramota.kz

Жаңа буын алаяқтары: дипфейк-алаяқтық қалай жұмыс істейді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2026 жылғы 1 мамырдан бастап Қазақстанда цифрлық активтер нарығын жүйелі реттеу күшіне енеді. Бұл нарықты реттеуді кеңейтіп, жаңа қатысушылар үшін нақты ережелер енгізеді. Енді криптоайырбастау пункттері мен криптобиржалар да бақылауға алынады. Толығырақ – <a href="https://baq.kz/kriptonaryq-baqylauda-1-mamyrdan-bastap-ne-ozgeredi-320022793/">BAQ.KZ</a> тілшісінің материалында.Цифрлық активтер қызметін көрсететін провайдерлер тек лицензиямен немесе Ұлттық Банкте тіркелгеннен кейін ғана жұмыс істей алады. Олардың қызмет тәртібін дәл осы Ұлттық Банк белгілейді, деп хабарлады қаржы реттеушісі редакцияның ресми сауалына берген жауабында.Ұлттық Банкте жаңа нормалар цифрлық қаржы активтерін жеке инвестициялық құрал ретінде құқықтық алаңға енгізетінін атап өтті.Сондай-ақ заңнамалық түзетулер цифрлық қаржы активтері түріндегі жаңа инвестициялық құралдар кластерінің пайда болуын көздейді. Цифрлық қаржы активтеріне ақшамен қамтамасыз етілген стейблкоиндер, токендендірілген нақты активтер және қаржы құралдары жатады.Цифрлық қаржы активтері нақты активтерді цифрландыруға, олардың өтімділігін арттыруға, бизнеске жаңа құралдар арқылы қаржыландыруға қолжетімділікті кеңейтуге, транзакциялық шығындарды азайтып, есеп айырысуды жеделдетуге, сондай-ақ таратылған тізілім технологиялары арқылы операциялардың ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді», -делінген жауапта.Цифрлық қаржы активтерімен жұмыс істейтін ұйымдар тек Ұлттық Банкте тіркелген жағдайда ғана қызмет ете алады.Жаңа түзетулер банктердің цифрлық қаржы активтері саласындағы мүмкіндіктерін де кеңейтеді. Атап айтқанда, банктер өздерінің цифрлық қаржы активтерін шығаруға, оларға инвестиция салуға және тиісті платформалар операторларының капиталына қатысуға құқық алады.<blockquote>Банктер «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» заңға енгізілген түзетулерге сәйкес өздерінің цифрлық қаржы активтерін эмиссиялауға, оларға инвестиция салуға, сондай-ақ цифрлық қаржы активтері платформалары операторларының және цифрлық активтер сауда алаңдары (криптобиржалар) операторларының капиталына қатысуға құқылы, - делінген жауапта.</blockquote>Ұлттық Банкте сондай-ақ халықаралық тәжірибені ескеру үшін шетелдік реттеушілермен белсенді тәжірибе алмасу жүргізіліп жатқанын атап өтті. Бұл Қазақстанның цифрлық қаржы нарығындағы инвестициялық тартымдылығын арттыруға мүмкіндік береді.<blockquote>Айта кетейік, Ұлттық Банк ТМД елдері, Грузия, АҚШ, Австралия, Швейцария және басқа да мемлекеттердің реттеушілерімен белсенді мониторинг және тәжірибе алмасу жүргізіп келеді. Бұл өзара іс-қимыл ұлттық нормативтік базада үздік халықаралық тәжірибелерді енгізуге және Қазақстан юрисдикциясының жаһандық цифрлық қаржы нарығындағы инвестициялық тартымдылығын нығайтуға мүмкіндік береді, - дейді.</blockquote>Цифрлық теңгеге қатысты Ұлттық Банкте оның цифрлық актив болып табылмайтынын атап өтті.<blockquote>Цифрлық теңге – бұл ұлттық валютаның үшінші нысаны. Ол қолма-қол ақшаны және банк шоттарындағы қаражатты толықтырады, сондай-ақ цифрлық активтермен операцияларда төлем құралы ретінде пайдаланылуы мүмкін. Цифрлық теңгені Ұлттық Банк шығарады және ол оның тікелей міндеттемесі болып табылады, - делінген жауапта.</blockquote>Бұған дейін Ұлттық Банк антиинфляциялық шаралар аясында теңгенің нығайғанын мәлімдеген еді.Фото: Александр Павский

Архив