<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бүгінгі таңда жасөспірімнің әрбіреуі жеке мобильді гаджетке ие &nbsp; және интернетке шексіз қол жеткізе алады. Дегенмен, балалардың барлығы цифрлық қауіпсіздік ережелерін біле бермейді, бұл оларды әртүрлі онлайн алаяқтардың &nbsp;осал нысанынан айналдырады.Зиянкестердің желіде қандай айла-шарғыларға &nbsp;баратыны және балаларды олардан қалай қорғауға болатыны жөнінде Fingramota.kz-тің осы &nbsp;материалынан оқыңыз. &nbsp;Интернетте балаларды алдаудың кеңінен таралған схемаларыАта-аналарының банктік деректерін онлайн-ойындардағы «бонустарға» айырбастауЗаманауи онлайн-ойындар пайдаланушыларға шынайы ақшаға әртүрлі жақсартуларды, тіпті жаңа кейіпкерлер мен функцияларды &nbsp;бұғаттан шығаруға жұмсауға болатын ойынішілік &nbsp;валютаны сатып алу мүмкіндігін ұсынатын оқиғалар сирек емес. Мұны алаяқтар банк карталарының деректері мен SMS- растау кодтарын білу мақсатында аңғал жасөспірімдерге бонустар және тіпті &nbsp;«белгілі» аккаунттарға қолжетімділік &nbsp;ұсынамыз» деген уәдемен белсенді пайдаланады.Осы схема бойынша ағымдағы айдың басында ұсталған 20 жастағы Шымкент тұрғыны әрекет жасаған. ҚР ІІМ мәліметтері бойынша, қаскүнем Free Fire ойынында 20-дан астам баланы алдаған. Жасөспірімдердің бірінің ата-анасының шотынан қылмыскер 380 мың теңгені заңсыз шығарып алған.Осыған ұқсас жағдай өткен жылдың мамыр айында орын алды: Шымкент қаласы мектебінің алтыншы сынып оқушысы танымал онлайн-ойында премиум-аккаунт алғысы келіп, бейтаныс адамға анасының банктік картасын суретке түсіріп, оған ақша аудару үшін қажетті деректер берген. &nbsp;Нәтижесінде жасөспірімнің анасы екі миллион теңгеден айырылды.Фишинг, «бұзу» және психологиялық қысым көрсетуОйындарға қатысты тағы бір схема. Қаскүнемдер ойынды бұзуға, бонустар алуға немесе ақылы контентті бұғаттан шығаруға көмектесуге уәде беріп, роликтер орналастырады. Ол үшін бөгде сайтқа немесе Telegram арнасына сілтеме бойынша өту ұсынылады.Әрі қарай, «тексеру» рәсімі – сенгіш бала өз қолымен алаяқтарға өз құрылғысына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Жекелеген жағдайларда жеке ақпаратты ұрлау зиянды бағдарламалар мен тыңшылық бағдарламалар арқылы жүзеге асырылады.Қалағаныңызға қол жеткізгеннен кейін қылмыскерлер келесі кезеңге – қорқыту мен бопсалауға кіріседі. Жеке хат-хабарларды жариялайтынымен немесе гаджетті толығымен бұғаттайтынымен қорқыту арқылы олар баладан ақша талап етеді, ал кейбір жағдайларда одан әрі бопсалау үшін қолданылатын интимдік фотосуреттер.Өткен жылдың желтоқсан айында 12 жасар қазақстандық осындай схеманың құрбаны болды. Оның тарихы әлеуметтік желілерде тез тарады. Нәтижесінде Балалардың құқықтарын қорғау комитеті іске қосылды, ол шұғыл түрде ҚР ІІМ киберқылмысқа қарсы іс-қимыл департаментінен көмек сұрады.«Мұғалімдерінен» қоңырауларТелефон алаяқтарынан ешкім қауіпсіз емес. ҚР Білім министрлігінің ақпараты бойынша, ағымдағы оқу жылының басынан бастап алаяқтар өздерін мұғалім немесе мектеп қызметкері етіп көрсетіп, балаларға қоңырау шалу жағдайлары жиілеп кетті. Мақсат, әрине, бір – алдап жеке деректерді алу. Әдетте, «электронды күнделіктің қайта шығарылуы» деген сылтаумен.Алаяқтардың баламен сенімді қарым-қатынас орнатуға тырысуы жиі кездеседі, сондықтан кейбір алаяқтықтар ұзаққа созылуы мүмкін.Маркетплейстердегі алдауКең таралған схема. Алаяқтар тауарларды сату туралы хабарландырулар орналастырады, алдын-ала ақы төлемін талап етеді, содан кейін ақша алғаннан соң жасырынады. Әдетте, қылмыскерлер сенімді сатып алушыларды, оның ішінде – балаларды, тарту үшін бағаны төмендетіп, басқа адамдардың жарнамаларын көшіріп салады.Өткен жылғы қарашада Көкшетау қаласының 15 жастағы тұрғыны осындай алаяқтыққа тап болды. Жергілікті колледждердің бірінің студенті танымал OLX онлайн қызметі арқылы смартфон сатып алуға шешім қабылдады. Қаскүнемдер жасөспірімнен алдап ақша алды, бірақ сатып алушы ешқашан жаңа гаджет алған жоқ.Бұл схеманың тағы бір құрбаны Шығыс Қазақстан облысынан 13 жасар оқушы болды. Өткен жылғы шілдеде жасөспірім жаңа смартфон сатылатыны туралы хабарландыруға сеніп, алаяқтарға 300 мың теңге берді.Қылмыстық схемаларға тартуТез әрі оңай табыс табуға уәде бере отырып, қаскүнемдер көбінесе балаларды өз қылмыстарына қатыстырады. Мысалы, жасөспірімдерге SIM-карталарды сатып алу және белсендіру ұсынылады, содан кейін олар үшінші тұлғаларға беріледі және алаяқтық схемаларда пайдаланылады.Өткен жылдың қараша айында Қостанай облысында Щербаково ауылы мен Қашар ауылының 13-14 жастағы тұрғындары ұсталды. Олар онлайн-алаяқтар үшін ондаған SIM-карталарды іске қосқан, ал олардың әрекеттерінен келтірілген шығын шамамен 8 миллион теңгені құрады.Жас құқық бұзушылармен бірге балаларды тәрбиелеу жөніндегі міндеттерін орындамағаны үшін жауапкершілікке тартылған ата-аналар да жазаға тартылды.Бұл жалғыз мұндай жағдай емес: бұған дейін Астанада осындай схема бойынша әрекет еткен 14 жастағы жасөспірім ұсталды. Полицейлер одан қазақстандық мобильдік операторлардың 20-ға жуық SIM-картасын тәркіледі.Балаларды онлайн алаяқтардан қалай қорғауға боладыБалаға цифрлық қауіпсіздіктің негізгі ережелерін түсіндіру: ешбір жағдайда күдікті сілтемелер бойынша өтпеу, күмәнді сайттарда тіркелмеу, базарларда тауарлар үшін алдын ала төлем жасамау, растау кодтарымен және басқа да жеке ақпаратпен бөліспеу, қосымшаларды тек ресми дүкендерде жүктеу (App Store, Google Play, Galaxy Store, Huawei AppGallery). &nbsp;Қорғау шараларын күшейту: екі факторлы аутентификацияны және ата-аналық бақылауды қосу, жарнаманы бұғаттағыштарды, сондай-ақ неғұрлым сенімді парольдерді орнату. Негізгі аккаунтқа байланған резервтік электрондық пошта бұзылған есепке алынған жазбаларды бақылауды қайтаруға көмектеседі.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/infographics_1211_90_29e13ed975.png" alt="infographics-1211-90.png">Тікелей коммуникация: балалардың Желідегі қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды элементі ашықтық пен сенім болып табылады. Қаскүнемдермен бетпе-бет келген бала ата-анасынан немесе құқық қорғау органдарынан көмек сұраудан қорықпауы тиіс. Сондай-ақ балаларға алаяқтар әрекет ететін схемаларды және олар қолданатын психологиялық қысым тәсілдерін түсіндіру қажет.Фото: fingramota.kz

Желідегі қауіптер: алаяқтар жасөспірімдерді алдау үшін фишинг пен ойындарды қалай пайдаланады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ғалымдарды марапаттау рәсімінде сөйлеген сөзінде Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Құрылтай сайлауы тамызда өтетінін мәлімдеді, деп хабарлайды <a href="https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2364170-toqaev-quryltai-sailauy-tamyzda-otedi/">KAZ.NUR.KZ</a> Ақордаға сілтеме жасап.<blockquote>"Мемлекет басшысы ретінде еліміз үшін елеулі оқиғалар туралы алдын ала ақпарат беру өте маңызды деп санаймын. Конституция күшіне енген сәттен бастап бір палаталы Құрылтай сайлауын өткізу жөніндегі Жарлыққа қол қоямын. Сайлау биыл тамыз айында өтеді. Мұны әдейі ерте айтып отырмын. Өйткені партиялардың жоспарларын айқындап, сайлау науқанына дайындық жүргізуіне жеткілікті уақыты болуы керек. Осылайша, партиялардың сайлаушылармен тиісті жұмыс жүргізуіне бес айға жуық уақыт беріледі. Құрылтай сайлауы Қазақстанның бүкіл саяси жүйесін жаппай «қайта құруға» жол ашады. Бұл ретте біз жүзеге асырып жатқан саяси және экономикалық реформалар қоғамдық сананың оң сипатта өзгеруіне әсер етуге тиіс. Мен мұның маңызы жөнінде бірнеше рет айттым", - дейді Президент.</blockquote>Фото: Ақорда

Президент: Құрылтай сайлауы тамызда өтеді

Қазақстанның жұлдыздарға апарар жолы - бұл тек ұшырулар хроникасы ғана емес, ұлттық технологиялық егемендіктің қалыптасуы мен ғарыш жүйелерінің толық өмірлік циклі моделіне көшудің шежіресі. Бұл тарихтың іргетасы 1991 жылғы қазанда қаланды. Сол кезде тұңғыш қазақ ғарышкері Тоқтар Әубәкіров аты аңызға айналған Байқоңырдан «Союз ТМ-13» ғарыш кемесімен ғарышқа ұшты. Оның миссиясы биотехнология мен Арал маңы экологиясы бойынша бірегей зерттеулерге жол ашты. Ғарышты игеру эстафетасын лайықты түрде жалғастырған Талғат Мұсабаевтың үш экспедициясы мен ашық ғарышқа рекордтық шығулары әлем тарихына алтын әріптермен жазылды. 2015 жылы бұл даңқты қатарды Айдын Айымбетов толықтырды, оның Халықаралық ғарыш станциясындағы ғылыми бағдарламасы кулондық кристалдармен күрделі физикалық тәжірибелерді және Каспий экожүйесін мониторингтеуді қамтыды.Бүгінде Қазақстан үшін ғарыш саласы жоғары жетістіктер аймағынан экономиканың және қауіпсіздіктің қуатты секторына айналды. Астанада Орталық Азияда теңдесі жоқ Ғарыш аппараттарын құрастыру-сынау кешені (ҒА ҚСК) өнеркәсіптік пайдалануға берілді. Airbus Defence &amp; Space секілді әлемдік көшбасшылардың сертификаттауынан өтіп, локализация деңгейін 30%-ға жеткізудің арқасында ел шетелдік техниканы пайдаланудан өз спутниктік шешімдерін жасауға көшті. Қазақстандық инженерлерге деген жоғары сенімді Конго мен Нигерия үшін Жерді қашықтан зондтау (ЖҚЗ) жүйелерін жеткізу бойынша алғашқы экспорттық тапсырыстар, сондай-ақ Түркі мемлекеттері ұйымы аясында OTS-Sat технологиялық спутнигін жобалау дәлелдейді. Сонымен қатар Қазақстан маңызды компоненттерді әзірлеу және болашақта аса жеңіл зымырандарға дейін масштабталатын отандық метеорологиялық зымырандарды жобалау арқылы технологиялық тәуелсіздігін нығайтуда.Ғарыш қызметінің экономикалық тиімділігі қазірдің өзінде миллиардтаған көрсеткіштермен өлшенеді: соңғы бес жылда мониторинг қызметтерінен түскен жиынтық әсер 977 млрд теңгеге жетті. KazSat спутниктік топтамасы байланыс пен телехабар таратудағы ел қажеттілігін толық қамтамасыз етіп, 120 млрд теңгеден астам көлемде импортты алмастыруға мүмкіндік берді, ал KazSat-3R жобасын іске асыру бұл инфрақұрылымның тұрақтылығын болашақта да қамтамасыз етеді. Ғарыш технологиялары Starlink жүйесі арқылы 1000 ауыл мектебін интернетпен қамтудан бастап, миллиондаған шақыруды өңдеген ЭВАК жедел әрекет ету жүйесінің жұмысына дейін қамтыған күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналды. Навигациялық жүйелерді енгізу халықаралық тасымалдарды нақты уақыт режимінде бақылауға және жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Қазақстанның назары алыс ғарышқа да бағытталған. Ғалымдарымыз NASA-ның DART секілді халықаралық миссияларына қатысуда, ал 12 телескоптан тұратын және болашақта 30-ға дейін кеңейтілетін ұлттық SSA желісі ғарыштық қауіптерді жаһандық мониторинг жүйесінің маңызды бөлігіне айналды. Ай бағдарламасына қатысу да ерекше орын алады: қазақстандық ай маңы телескопын құру Ай беті мен Жер маңындағы кеңістіктегі қозғалыстарды бірегей бақылауға мүмкіндік береді. 2029 жылға дейінгі саланы дамыту тұжырымдамасы аясында Байқоңырды жаңғырту да жалғасуда. 2026 жылы «Союз-5»/«Сұңқар» зымыранын сынақтан өткізуге бағытталған «Бәйтерек» жобасы және «QAZCOSMOS» атты бірегей бақылау алаңын ашу арқылы туристік инфрақұрылымды дамыту Қазақстанның тарихи әлеуетін цифрлық өркениеттің қозғаушы күшіне айналдырып, болашақ ұрпақ үшін жаңа көкжиектер ашып отырғанын дәлелдейді.

Қазақстанның ғарыш жолы: алғашқы орбиталардан жоғары технологиялар экспортына дейін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бокстан Қазақстан құрамасы Ұлан-Батырда өтіп жатқан Азия чемпионатында алғашқы алтын медальға қол жеткізді, деп хабарлайды <a href="https://kaz.nur.kz/sport/boxing/2363604-algashqy-altyn-nadezhda-riabets-aziia-chempiony-atandy/">KAZ.NUR.KZ.</a>Ел қоржынына алғашқы алтын медальді 80 келі салмақта сынға түскен Надежда Рябец салды.Финалдық бәсекеде Надежда өзбекстандық Рухшона Парпиеваны 5:0 есебімен жеңіп, Азия чемпионы атанды.Айта кетейік, бүгін финалда өнер көрсеткен Қазақстан әйелдер құрамасының тағы бір өкілі – Бақыт Сейдіш (70 келі) Азия чемпионатының күміс жүлдесіне ие болды.Ол шешуші кезеңде үндістандық Арундхати Чоудхариға есе жіберді.Фото: ҚР ҰОК

Алғашқы алтын: Надежда Рябец Азия чемпионы атанды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жаңақорған ауданында Мемлекет басшысының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» тұжырымдамасы аясында тарихи-мәдени мұраларды сақтау және қоршаған ортаны қорғау бағытында кең ауқымды сенбілік жұмыстары ұйымдастырылды.Аталған игі іс-шара Талап ауылдық округінде орналасқан Айқожа ишан кесенесі мен Ақтас мешіті аумақтарында өтті. Тазалық акциясына ерікті аудан тұрғындары және баба ұрпақтары белсенді түрде қатысты.Сенбілік барысында қатысушылар тарихи нысандардың айналасын тұрмыстық қалдықтардан тазартып, қураған шөптерді шауып, әктеу, сырлау, аумақты ретке келтіру жұмыстарын жүргізді.Осындай бастамалар арқылы тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттырып, туған жердің тазалығына ортақ жауапкершілік қалыптастыру көзделуде.Мұндай жұмыстар алдағы уақытта да өз жалғасын табатын болады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Taza_aza_stan_t_zhyrymdamasy_aee0f6df9d.jpg" alt="Таза Қазақстан тұжырымдамасы.jpg">

«Таза Қазақстан» тұжырымдамасы аясында тарихи-мәдени нысандарда тазалық жұмыстары жүргізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Энергетика вице-министрі Санжар Жаркешов бүгін сенат кулуарында Қазақстанның жанармай қоры жөнінде сөз қозғады, деп хабарлайды <a href="https://kaz.nur.kz/nurfin/economy/2363588-qazaqstanda-zhanarmai-tapshylygy-bola-ma-vitse-ministr-zhauaby/">KAZ.NUR.KZ тілшісі.</a><blockquote>"Жанар-жағармай бағасы өзгеріп жатқан жоқ. Біз мұның ең алдымен ұсыныс пен сұранысқа байланысты екенін көріп отырмыз. Қазіргі уақытта тапшылық жоқ: бізде 600 000 тоннадан астам бензин және 600 000 тоннадан астам дизель отыны бар. Бізде жеткілікті қор бар және біз мұны қамтамасыз етіп жатырмыз. Тапшылық жоқ, сондықтан жанар-жағармай бағасының өсуі күтілмейді. Бағаның күрт өсуі болмайды", - деді Санжар Жаркешов.</blockquote>Оның айтуынша, елімізде жанармай бағасына мониторинг жүргізіліп жатыр.<blockquote>"Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі мұны бақылап отыр. Әкімдіктерде орналасқан өңірлік штабтар жағдайды үнемі бақылап отырады, бағаның негізсіз немесе кенеттен көтерілуіне жол бермейді. Халықты және олардың төлем қабілеттілігін қорғау біздің басымдығымыз болып қала береді", - деді спикер.</blockquote>Фото: Нұрболат Нұржаубай

Архив

Желідегі қауіптер: алаяқтар жасөспірімдерді алдау үшін фишинг пен ойындарды қалай пайдаланады?

Президент: Құрылтай сайлауы тамызда өтеді

Қазақстанның ғарыш жолы: алғашқы орбиталардан жоғары технологиялар экспортына дейін

Алғашқы алтын: Надежда Рябец Азия чемпионы атанды

«Таза Қазақстан» тұжырымдамасы аясында тарихи-мәдени нысандарда тазалық жұмыстары жүргізілді

Қазақстанда жанармай тапшылығы бола ма?: Вице-министр жауап берді