<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мобильді азаматтар базасына тіркелген 7 млн аса пайдаланушы eGov mobile қосымшасы мен Telegram, Vk, Fb мэссенджерлері арқылы сұранысқа ие анықтамалар мен сервисті ХҚО-ға бармай-ақ ала алады.
Ұялы телефон көмегімен бірқатар мемлекеттік қызметтің қолжетімділігі жөнінде «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының басқарма төрайымы Әсемгүл Балташева айтып берді.
Бүгінде 1,5 жыл бұрын қолданысқа енген egovkzbot2.0 телеграм-ботын 654 мың қазақстандық жүктеп үлгерген. Оның көмегімен азаматтар көбіне соттылықтың болу/болмауы, псих-нарко диспансерлердің есебінде болмау, жылжымайтын мүліктің болу/болмауы сияқты қызметтермен, сондай-ақ ХҚО кезегін брондау, айыппұлдардың барын тексеру тәрізді сервистерді жиі пайдаланған.
Электронды үкімет порталының ұялы телефонға арналған eGov mobile қосымшасында бүгінде 28 қызмет қолжетімді. Жаңарған қосымша ЭЦҚ-ны биометрия мәліметтерімен сәйкестендіріп, авторизациядан жылдам өтуге мүмкіндік беріп отыр. 1,5 айдың ішінде ғана оны қазақстандықтар 205 мың рет жүктеп алған.
<blockquote>
 «Халық ыңғайлығы үшін сұранысқа ие анықтамаларды смартфон арқылы жылдам әрі оңай алу мүмкіндігін жасадық. Кейбір анықтамаларды не бәрі 1 минуттың ішінде алуға болады. Есесіне қаншама уақыт, қаржы үнемделеді. Адамдар ХҚО-ға ұмтылмай, қалтасындағы ұялы телефонның бар мүмкіндігін пайдалануы тиіс», – дейді басқарма төрайымы.
</blockquote>
Тұрғындар арасында «Қалтадағы ХҚО» қызметін пайдаланушылар санын арттыру үшін әр ХҚО-да мобильді тіркеу секторлары ашылған. Онда мамандар азаматты базада тіркеп, бірден қосымша мен телеграм, фэйсбук және вконтакте әлеуметтік желілеріндегі боттар арқылы қызметтерді алу жолдарын көрсетеді.
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/357085-millionnan-asa-aza-standy-ty-altasynda-kh-o-bar">«Хабар 24»</a>

Миллионнан аса қазақстандықтың «қалтасында ХҚО» бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a><a href="https://kyzylorda-news.kz/">.</a> Әртүрлі елдер мен институттардың ғалымдары жүргізген бірқатар зерттеулер денеге пайдалы ғана емес, сонымен қатар жүрек-қан тамырлары ауруларының пайда болу қаупін төмендететін жидекті анықтады, деп жазады Stan.kz.
Жүрек және қан айналымы денсаулығының күрестегі абсолютті чемпионы – жемістері полифенолдар мен антоциандарға бай қаражидек. Атап айтқанда, әртүрлі зерттеулерде қаражидектің жүрек-тамыр аурулары қаупін азайту қабілеті бірнеше рет байқалды.
Сондай-ақ, қаражидектер антиоксидант қабілетіне ие&nbsp;және глюкозаны қабылдау мен өңдеуді жақсартады. Сонымен қатар, жаңа піскен қаражидектер холестеринді бөліктердің&nbsp;пайда болуына жол бермейді, ағзадағы&nbsp;қабыну процестерін басады және миокард қабыну қаупін азайтуға көмектеседі.

Ғалымдар жүрекке ең пайдалы жидекті атады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі уақытта еліміздің мемлекеттік реестрінде 64 сауда атауы бар вакцина тіркелген. Олардың едәуір бөлігі Еуропа елдерінен жеткізіледі, деп хабарлайды <a href="https://24.kz/kz/">«Хабар 24»</a>.
Көбіне Франция, Бельгия және Нидерланд елдерінің өнімдері. Сондай-ақ екпелер АҚШ, Үндістан, Корея, Ресей мен Израильден тасымалданады. Оның ішінде 20 екпе түрі жыл сайын мемлекеттік вакцинация күнтізбесіне енгізіліп келеді. Елімізге әкелінетін аталған дәрі-дәрмектің жалпы құны жылына шамамен 28 млрд теңгені құрайды. Айта кеткен жөн, қауіпсіздік шаралары шеңберінде импорттық партияны шекарадан өткізбес бұрын әр препарат тексеріліп шығады. Ал сапасы мен құжаты жағынан сәйкессіздіктер шығып жатса, өндірілген еліне кейін қайтарылады.
<blockquote>
 «Бір жасқа толмаған 370 мың нәресте әр жылы вакцинацияға ұшырайды, жаңағы айтқан күнтізбе бойынша. Соңғы 2 жылдың ішінде тек ғана 70, бізде енді сары карта деп атайды. Ол енді асқыну емес, бірақ науқастар жағынан, вакцинацияға ұшыраған балалар жағынан туындаған асқынулардың бір түрі. Бірақ бұл 70 асқынудың ішінде толығымен жалпы вакцина инструкциясы жазылған бағдарланған асқыну дейді. Яғни біз бәріміз білеміз әрбіріміздің ағзамыз бөлек. Бір балада иммунитеті төмен болса, кейбір кезде енді асқыну пайда болуы мүмкін», – дейді «СҚ-Фармация» ЖШС басқармасы төрағасының міндетін атқарушы Берік Шәріп.
</blockquote>

Екпе салғызған балада асқыну неліктен болады?

Ана болмаса ақын да, батыр да, Өмір де болмайды
Ғ.Мүсірепов
&nbsp;«Батырды екі ананың бірі туады, ал, патшаны ілуде бір туады» деген ескіден қалған сөз бар.&nbsp; Міне, осы сөз Әлжан тәрізді аналарға айтылған-ау дерсіз. Баланы адамгершілігі мол, парасатты, ақылды етіп тәрбиелеген аналардың аттары ғасырлар бойы құрметке ие болып отырғанына тарих куә. Айталық, Абайды туған Ұлжан мен Шоқанның әжесі Айғанымның, тағы да сол сияқты аналардың беде­ліне, заманына көз жіберсек, Әлжан ана біздің заманымыздағы сол аналардың&nbsp; жалғасы емес пе?!
«Шөлдеп ішкен сусынды балым десе болады, ойы терең адамды&nbsp; ға­лым десе болады» деп терең ойлы зерделі ақылының, ой-парасатының ерекшелігімен дараланған бұл ана­ларды&nbsp; ғалым десе болады.
«Алып анадан туады» демекші, заманымыздың алып тұлғалы ұлы перзентін, Елбасын өмірге әкелген Әлжан ананың тарихтан алар орны да ерекше екені анық. Әлжан ана дегенде құлақ түрмейтін, елең етпейтін қазақ жоқ шығар. Бұл ана туралы жұрттың бәрі білгісі, біле түскісі келеді. Жасы­нан бойына адалдықтың ақ уызы ұялаған Әлжан тәтеміз 1910 жылы Жамбыл облысы Қордай ауданына қарасты Қасық деген ауылда туып- өскен. Ата тегі Дулат руы ішіндегі Қасқараудан тарайды. Айтыс дегенде Қасқараудың игі жақсылары мен өнерпаз шешендері ішкен асын жерге қойып жиналатын өңірдің қызы. Ақындары мен жыр­шыларын пір тұтатын өнерлілер өлкесінен шыққан Әлжан қыз тегін болсын ба?! Жасынан ән-жырға, айтысқа құлақ түре, сөз өнеріне құмартып өседі. Ауыл арасы жиын-тойларда айтысып, сөз қағыс­тырып, әзіл-оспақпен кімді де болса сөзден жеңіп отырған. Өткір, өжет, ашық-жарқын мінезді, әзілқой, жаны жай­саң көпшіл жан болған. Сөз өнеріне, әнге келгенде жүйрік жанның өзі екен. Қазақ, қырғыз әндерін сазына келтіре салғанда, жұрт Әлжанның әнін, әдемі үнін ұйып тыңдаған. Елдің аузындағы «әнші Әлжан» атанады. Өзінің бойына біткен табиғи мүм­кіндігі мен қабілетіне қарай басқа­лардан дараланып, ерекшеленіп, әншілігімен көзге түскен.
Ата-анасы туралы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев: «Әкем етік тігіп, жер өңдеп, сонымен қатар, ол орыс, қазақ әндерін құйқыл­жыта салатын. Әйелі Әлжан да өзіне бап қосылған, шынтуайында, ауылда ән салып, өлең шығарудан оған ешкім тең келмейтін. Маған да солардан жұққан болар, домбыраның құла­ғында ойнауға бармын», — дейді, «Әділеттің ақ жолы» атты кітабында. Ал, немересі Дариғаның бойында табиғат сый­лаған күміс көмей, жезтаңдай әншілігі әжесі Әлжан мен әкесі Нұрсұлтаннан жұғысты болған десек, қателеспейтін шығармыз.
Әлжан тәтеміз жастайынан сол уақыттың, сол заманның тауқыметі мен бейнетін басынан кешкенімен, өзінің бойындағы жастығына тән жалынын жоғалтпаған адам. Бой­жетіп, бой түзеп сағағында толысқан, жастық шағы сол заманның қиын­дығына тап келгенімен, асыл жанды көрген бейнет те, ауыр еңбек те, қиын заман да сындыра да, мойыта да, аласарта да алмаған. Табиғатында туа біткен таза жүрегін кір шалмаған, тот баспаған. Ашық-жарқын алмас қылыштың жүзіндей жан жадыратар мінезінен, жақсы қасиеттерінен айнымаған. Тумысында тегі бөлек, төңірегіне шуақ шашқан асыл қасиет­терін жұрт ардақтап, Әлжан­ның алдында қоғадай жапырылып, құр­меттеген, қатты сыйлаған. Ауыл­дағы той-томалақ ол кісісіз бастал­маған, ол кісісіз өтпеген. Ойын-тойдың көркі де, нарқы да Әлжан болған екен. Ұлы тұлғаны туған, ұлы адамның анасы болудың өзі — ұлылықтың белгісі. Алланың шапағаты. Бұл дегеніңіз, адамзат тарихында санаулы ғана аналардың маңдайына Жаратқанның әмірімен жазылатын құбылыс қой.
Әлжан ананың отбасы, шыққан тегі туралы айтсақ, үлкен әкесі Жатқанбай молда болған кісі. Өз әкесінің аты Бұқарбай, шешесінің аты Дүрия екен. Ал, жалғыз ағасы Бөле­ген туған ауылы «Қасық» колхозын басқарған, колхозда темекі егіп, ашар­шылық, жоқшылық жыл­дары ауыл­дың еңсесін түсірмей еліне адал еңбек етіп, көзге түседі. Ауылына мәдениет үйі мен мектеп салдырады. Қасық ауылының атағы дүркіреп Одаққа белгілі болады. Даңқы жер жарған атақты «Қасық» колхозына Орталық комитеттен сол кездегі Үкімет басшы­ларының бірі Михаил Иванович Калинин өзімен бірге Ораз Жандосов­ты ертіп келеді. Колхоздың жақсы табыстарын көзімен көрген Калинин көңілі тола ризашылық білдіреді. Әлжанның ағасы Бөлеген Бұқар­байұлының үйінде қонақ болады. Дастархан мәзірін әзірлеп, қонақ күтіп жүрген Әлжан қыздың қолынан дәм татады. Ораз Жандосов: «Михаил Иванович, қазақтың дәстүрі бойынша дастар­ханға бата беріңіз», — дейді. Сонда Калинин қымыз құйып отырған Әлжанға қарап бата беріпті.
«Жері азған елде тоқшылық бол­майды, Ынтымақты елде жоқ­шылық болмайды», — деп қолын жайып, «Байлық — байлық емес, бірлік – байлық, береке көзі — бірлікте,&nbsp; социа­лизмде, колхозда, аумин» деп осы батаны орыс тілінде беріпті. Сонда отырған ауыл ақсақалдары «апыр-ай, мынау Калинин шалың Әлжанымызға бабаларымыздың батасындай бата берді ғой» &nbsp;деп таңғалысады. Соны­мен, Әлжан қыз аса мәртебелі Калининнің өзінен бата алады.
Ағасы Бөлегеннің колхозға сіңірген еңбегін, басшылық іскерлігін жергілікті партия ұйымы бағалап, Қордайдың тау бөктеріндегі Красногор ауданын­дағы Ворошилов колхозына партия ұйымының жетекшілігіне тағайын­дайды.&nbsp; Кейіннен аудандық партия комитетінің нұсқаушысы болады. Осындай беделді қызметтерді абырой­мен атқарып жатады. Әлжан қыздың үлкен әкесі ел сыйлаған молда болса, Бөлегендей ағасы тұрғанда ештеңеден кенде болып таршылық, жоқшылық көрген жоқ шығар. «Мата даңқымен бөз өтер, ата даңқымен қыз өтер»&nbsp; демекші, Бөлегендей ағасының ба­рында бұлаңдай бой&nbsp; түзеп, бойжетіп, тәуір киініп, қатар-құрбыларының арасында той-жиында, айтыстарда көзге түсіп, талайды тамсандырған. Қыздардың әншісі Қасықтан табыл­ған. «Ән тыңдасаң Қасыққа бар, қыз таңдасаң Қасыққа бар» деген сөз де тегін айтылмаған болар. Талай боз­балалардың көзінің құрты, көңілінің дерті болған Әлжан қыздың тағдырын қиын кезең айналып өтпеді. Атағы Одаққа белгілі болған ағасы Бөлеген­нің басына қара бұлт үйіріліп, «халық жауы» деген жаламен ұсталып кетеді. Атасына молда деген айып тағылады. Осылайша, Әлжан тәтеміздің сүттей ұйыған бақытты, алаңсыз отбасының өмірі ұзаққа бармады. Талайлардың шаңырағын шайқалтқан қиыншы­лықты Әлжан­ның отбасы да басынан кешірді. Ел ішінде береке кетіп, бас­тарына түскен тауқыметтен кейін Әлжан Алматыға қарай жол тартып, тағдыр жетелеп, дәм-тұз айдап, Шамалғанға келеді. Сонда тағдыр тауқыметін тартып келген Әлжан тәте жол салу­шыларға тамақ пісіретін Тамара деген егде әйелге көмекші болып жұмыс істейді. Жол салушы­лардың брига­дирі болып жүрген Әбіш ағамен та­нысады. Уақыт өте келе көңіл қосып, отбасын құрады.
Әлжан тәтеміз біраз жыл құрсақ көтермейді. Тәтебала енесінің ұй­ғаруымен Райымбек&nbsp; бабаның басына барып түнеп, малқұдайы таратып,&nbsp; Аллаға жалбарынып перзент — ұл сұрайды. Алла тілектерін қабыл етіп, тәтеміз көп кешікпей құрсақ көтеріп, сарғая күткен перзенттері сәби Нұрсұлтан,
– Өткен ғасыр,
Қырқыншы жыл аштым өмір есігін,
Тербетілді Шамалғанда алғаш ағаш бесігім,
Нұрлы жолға бастайтұғын сұлтан болсын деді ме?!
Азан айтып, Нұрсұлтан деп қойы­лыпты есімім, — деп сан дәуірдің бұ­ғауын бұзып, тәуелсіз еліміздің туын тігер болашақ ел Президентін алтын құрсақ — Әлжан ана өмірге әкелді.
Атын Нұрсұлтан деп Тәтебала әжесі мен Әбіштің ағасы Үмбет ақсақал қояды. Құдайдан тілеп алған тұла бойы тұңғыштарының үстінде шығарда жаны бөлек Әлжан ана «Е, Алла, тіл-көзден сақтай гөр. Осы шырағым аман болса, түбі маң­дайы жарқырап, көптің алдына шығады»&nbsp;&nbsp; деп елге айта бермейтін жүрек сезімін оңашада ғана айтып, үнемі тілеуін тілеп отырады екен. Алла бесігіне Нұрсұлтандай ұл сыйлаған Әлжан ана тегін болсын ба?! Қасиетті ананың дуалы аузынан шыққан, аналық жүрегі сездірген болжамы тұп-тура келген жоқ па?! Көптің алды ғана емес, бүкіл әлемнің алдындағы танымал, беделді тарихи тұлға болды. Қазақ елінің мақтанышы, елінің Елбасы болды.
Ауыр еңбекті көп көрген Әлжан ана колхоздан қылша өсіріп, күтіп- бағуға 1 гектар жер алады. Әбіш аға таудың бетінде бірнеше гектар жерге бидай егеді. Бидай піскенде айдың жарығымен қол орақпен орған, Әлжан тәте баулаған. Міне, осындай бейнетті тірлік ол кісілердің патша көңілдерін тарылтпаған, жүректерін жабырқата алмаған, заты асыл жандар ғой.
Бұл кісілердің қажыр-қайраты, төзімділігі, еңбекқорлығы, адал еңбегі, жан тазалығы, қай қоғамда болсын, жастарға да, көпке де үлгі болары анық.
Елбасының жүрегі елжірей отырып, анасын есіне ала: «Анам оқымаса да өмірден үйренгені, көрген-білгені&nbsp; көп. Анам әр уақытта көз алдымда жүре­гімді елжіретіп тұрады.
Қиын шешімдер қабылдар кезде түсіме кіріп, ақыл беріп кетеді.
«Ақын бар ма анасын жырламаған,
Патша бар ма анасын тыңда­ма­ған»,&nbsp;— деген осы. Анамды еске ал­ғанда, кейде қиялдап отырып ойлай­мын:&nbsp; анамның жасы жүзге жетсе, осы кезге дейінгіні көруі мүмкін еді-ау, тоқсанға жетсе, елдің есейгенін, баласының Ар­қада жаңа астана салдырып жатқа­нын көрер еді, тіпті, сексеннен сәл асса да Тәуелсіздік таңы атқанына куә бо­лар еді-ау», — деп жазған есте­лік­терін оқығанда, әттең, «бір кем дүние» деген өкініш жүрегіңді ауыртып, жадыңда тұрады.
Қимас жан Әлжан ана өмірден озғанда ел-жұрты, Шамалғаны Әл­жанынан, ән-жырынан, әзіл-қал­жыңынан айрылып қалғанда, ол кісінің айта жүрер «Әлжан айтты» деген ел аузын­дағы әзіл-қалжыңы, ашық-жарқын алмас қылыштың жүзіндей өткір мінезі, патша көңілі, кісі көңілін жады­ратар кісілік қасиет­тері ел жүрегінде қалды. Ең бастысы,&nbsp; бір ауылды аузына қаратқан Әлжан ана — саналы зердесімен, аялы алақаны­мен, ақыл-парасатымен, мейі­рімді жанары­мен, аналық жүре­гімен тәрбиелеген Сұл­танын қазақ елінің маңдайындағы жарық жұлдызын, жүз жылда бір туар ұлын, дара тұлғасын, еліне Елбасын сыйлаған алтын құрсақ ана. Бүгінде елімізде «Әлжан ана» атын­дағы балабақша­лар өмірге келуде. Бұл ана есімінің мәңгілік екенін көрсетеді. Бойындағы жастық отын сөндірмей өткен қасиетті Әлжан ананың жарқын бейнесі әлемдегі ұлы аналардың символындай болып тарихпен бірге жасай бермек.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2019/11/elbasynyng-anasy-1.jpg" alt="" />
<a href="http://almaty-akshamy.kz/elbasy-ny-anasy/">Almaty-akshamy</a>

Елбасының анасы туралы не білеміз?

Kyzylorda-news.kz. Келер жылы елімізде шетелдік жұмыс күшінің саны екі есе қысқаруы мүмкін, деп хабарлайды «<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/357094-elimizde-sheteldik-zh-mys-k-shini-sany-eki-esege-ys-aruy-m-mkin">Хабар 24</a>».
Жалпы квота мөлшері 49 мыңнан 25 мыңға дейін азайту жөніндегі ұсыныс қаралып жатыр. Бұл туралы бүгін үкімет үйінде өткен брифингте айтылды. Еңбек қатынастары саласындағы өзгерістерге жауапты министрлік басшысы тоқталды. Біржан Нұрымбетовтың айтуынша, еңбек инспекторлары енді 5 жылда бір рет емес, әр жыл сайын шетелдік компанияларды жоспарлы түрде тексеруге мүмкіндік алады. Бұдан бөлек, келер жылы жекеменшік мекемелерге еңбекақыны көбейту міндеттеледі. Сол арқылы 1 млн 200 мың адамның әл-ауқатын жақсарту көзделіп отыр. Ал жыл соңына дейін зейнетақы жинақтарын тұрғын үй немесе білім алу мақсатында алу жөніндегі бастаманың жай-жапсары белгілі болады.
<blockquote>
 «Жұмыс тобы құрылған еді. Жоспар бойынша желтоқсанда ұстанымға келіп, Президентке ұсыныс жасаймыз. 10 млн есепшот. Жиналғаны 10 трлн теңге. 70%-і 1 млн теңгеге дейін», – дейді ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Біржан Нұрымбетов.
</blockquote>

Қазақстанда шетелдік жұмыс күшінің саны екі есеге қысқаруы мүмкін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Бассейнге түсіп, құлаққа абайсызда су кірсе, адамдар оны сілкіп, тез арада шығаруға тырысады. Ғалымдардың пайымдауынша бұл әрекет зиян екен. Ол тіпті миға да зақым келтіруі әбден мүмкін деп жазады&nbsp;<a href="https://kaz.nur.kz/1829138-klakka-kirgen-sudy-miga-zakym-keltiretini-ras-pa.html">KAZ.NUR.KZ</a>.
Корнель университеті мамандарының зерттеу нәтижелері АҚШ-тың тұлғалар қауымдастығымен ғылыми кездесуі барысында жарияланған.
Олар құлақ каналының үш жолақты моделі мен шыны трубалардың көмегімен құлаққа кірген суды “жедел түрде шығару” керектігін, әсіресе мұндайда ең алдымен балалардың сақтығын қамтамасыз ету керектігін айтқан.
Себебі жасы кішкентай балалардың тарту күші он есе көп болғандықтан, ол бірден миға әсер етуі мүмкін екен.
Құлақтағы суды көп жағдайда ересек адамдар тез шығарады, себебі олардың дыбыс жолы балалармен салыстырғанда ауқымды екен.
Сонымен бірге ол ондағы су көлемі және оның құлақ каналында орналасуымен тікелей байланысты.
Ғалымдар өз зерттеулерінде тіпті құлақтың бергі бетіндегі су қауіпті екенін айтқан. Олардың пікірінше, құлақтан абайсызда кірген суды шығару үшін, оған спирт немесе уксус қышқылын құю керек екен.
Сол кезде су құлақтан тез шығатын көрінеді.

Құлаққа кірген судың миға зақым келтіретіні рас па?

Шамалған – Алматы облысы, Қарасау ауданында орналасқан шағын ауыл. Нұрсұлтан Назарбаев осындағы Қарасай батыр атындағы орта мектепте оқыған.
“Қарасай – президенттің сегізінші атасы, Әбіштің жетінші атасы. Президент 2007 жылы келгенде: “Қарасай менің нешінші атам?” – деп сұрады. “Қарасай – сіздің сегізінші атаңыз”, – дедім. Кейін бұл сұрақты неге қойды деп көп ойландым.
<blockquote>
 “Мынаның бәрін жасағанда соны біле ме, білмей ме?” – деп қойды ма екен? Қонаев музейінің директорынан сұрасам, ол “Жоқ”, – дейді. “Елдің көбі Қарасай болмаған”, – деп жүр. Ол “Келген ел тыңдасын, Қарасай болған”, – деген оймен айтты ғой деп ойлаймын. Кім білсін, әйтеуір Президент солай сұрады менен. Президенттің ата-анасы өте еңбекқор адам болған. Әбіш өте еңбекқор еді, бригадир болған. Сталиннен алған бұл кісінің арнайы грамотасы бар. Сөзшең, жиын тойда өлең айтатын өнері болған. Ал анасы өте көңілді, суырып салма ақын еді. Президентке ақындық өнер нағашы жағынан қонған. Бір той бұл кісілерсіз өтпеген. Сондай еңбекқор адамдар еді, Нұрсұлтан әке-шешесінің тәрбиесін көрді”, – дейді Рымкеш апа. туған ауылына сапар шегіп, біраз ақпаратқа қанықты.
</blockquote>
Ал елбасының сыныптасы, Қарасай аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Сайлаубек Қасенбекұлының сөзінше, Президентті мектеп кезінде бәрі “Сұлтан” деп атаған.
<blockquote>
 “Нұрсұлтан өзінің адамды үйіріп алып кететін қабілетінің арқасында кез келген ортамен танысып кете алатын қасиетін көрсетті. Нұрсұлтан бізге келгеннен кейін бір жарым айдан кейін үздік болып шыға келді. Бұл кез келген адамның қолынан келе бермейді. Қазан айында бірауыздан Нұрсұлтанды комсомол комитетінің кеңесшісі етіп тағайындадық. Өйткені ұйымдастыру қабілеті күшті еді, өзі бесаспап, әртүрлі саладан хабары бар болатын. Біздің кезімізде кітап оқығыштар, спорттың түр-түрімен айналысатындар және көркем өнермен айналысуға құштарлар деп бөлінетінбіз. Нұрсұлтан сабақты өте жақсы оқыды, бұрынғы мектептен келгенде барлық сабағы 5 болып келді. Ол кезде мектепте пионер ұйымы, комсомол ұйымы болатын. Ал комсомолға барлығын ала бермейтін, тәртібі жақсы, кімнің ұйымдастыру қабілеті бар, сабағы үздіктерді ғана алатын. Сөйтіп Нұрсұлтанды бір жарым айдың ішінде комсомолдың мүшесі етіп сайладық. Оны “Сұлтан” деп айтатынбыз. Қыздардың бәрі Сұлтанға ғашық, өйткені үздік қой, сабақ сұрау керек. Содан соң Сұлтанның тағы ір жақсы қасиеті – ол ешқашан жанжалға бармайтын. Қанша тәуекелшіл болса да басын дауға аралстырмайтын, бәрін бейбіт жолмен шешуге тырысатын”, – дейді Сайлаубек ата.
</blockquote>
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2019/11/nazarbaevtyng-aekesi-aebish-stalinnen-marapat-alghan-1-1.jpeg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2019/11/nazarbaevtyng-aekesi-aebish-stalinnen-marapat-alghan-2-1.jpeg" alt="" />
<a href="http://today.kz/">Today.kz</a>

Назарбаевтың әкесі Әбіш Сталиннен марапат алған

Нұрсұлтан – ата-ананың тілеуімен туған бала. Анасы Әлжан Әбішке тұрмысқа шыққаннан кейін бес жылға дейін құрсақ көтермей, Алладан бала тілеумен болады. Шын тілекті Алла берсе керек, көп ұзамай, Әлжан ана түс көреді. Түсінде теңіз түбінен мылтық тауып алып, оны күйеуі Әбішті қуантайын деп асынып алғанын көреді.&nbsp;Ояна келе ет жақын ағайындарына жорытқанда, олар «Түсің жақсы екен. Құдай сендерге ұл берер» дейді. Көп ұзамай дүниеге Нұрсұлтандай ұл келеді.
Елбасының әкесі Әбіштің бағбан болғанын білесіз бе? Әбіш – бір ағаш пен екіншісін будандастарып түрлі жеміс ала беретін бау-бақшаның нағыз білгірі болған. Әкесі туралы Нұрекеңнің өзі: «Жұрт біздің баққа келіп, керемет өсіп тұрған таңғажайып жемістерді немесе бір жағында кәдімгі апорт алмасы, екінші жағында уылжыған алмұрт пісіп тұрған ағашты тамашалайтын. Әкем өсірген ондай жемістерді кейін еш жерде көрген емеспін. Өзінің сүйікті сортты алмасы – апортты ол келесі көктемге дейін бұзбай сақтайтын», – деп жазады өз естелігінде.&nbsp;
Әлжан – дұғасы қабыл болған ана. Ислам дінінде ата-ананың балаға жасаған дұғасы Алла тарапынан сөзсіз қабыл болатын дұғалар қатарына жатады. Тұңғышының тілеуін тілеген ана Нұрсұлтанның кішкентай кезінде «Жарығыма ғұмыр бер!» деп тілеп отырса, кейін Теміртауға кеткенінде: «Ей, Алла! Сұлтаныма амандық, саулық бере гөр! Жұлдызын жарық қыла гөр! Өзіңе тапсырдым, Алла» деп дұға етпей ұйықтамайды екен.&nbsp;
Елбасымыз музыканы бала кезінен жақсы көрген. Кішкентай кезінен мандолин, баянда ойнай білген, домбыра тартқан. Әнді де жақсы айтады, қоңыр дауысы бар.&nbsp;
&nbsp;Нұрсұлтан – шебер шаңғышы. Бала кезінен шаңғыны жақсы көрген Нұрсұлтан Үшқоңырдың биігінен, небір қиын жолсыз жерлермен сырғанағанда алдына жан салмаған екен.&nbsp;
&nbsp;Назарбаев – альпинист. Нұрсұлтан тау баласы болғаннан кейін бе, альпинизмге қатты құмартқан. Кішкентай күнінде Үшқоңырдың тау-тасын жиі аралап кетеді екен. Кейін Президент болғаннан соң да кәсіби альпинистерге ілесіп, бірнеше шыңды бағындырған. Соның ішінде теңіз деңгейінен 4010 м биіктіктегі Абай шыңының орны ерекше. Бүгінде Алматы маңында Нұрсұлтан шыңы бар.&nbsp;
Нұрсұлтан – құралайды көзге атқан мерген. Елбасымыз аң аулағанды, саят құрғанды жақсы көреді. Әрі оның мергендігі туралы түрлі аңыздар бар. Бірге оқыған досы, белгілі заңгер, күні кеше дүниеден өткен Мақсұт Нәрікбаев ол туралы: «Бір жолы атқан оғының жарты шақырым қашықтықта тұрған жануардың жүрек тұсынан дәл тигендігін көрдім. Тек хас мерген ғана осылай ата алады ғой», – деген болатын кезінде.&nbsp;
&nbsp;Нұрсұлтан – ақын. Оның суырып салатын қасиеті бар екенін айналасындағылар жиі айтады. Ал өлеңдерімен тек жақындары ғана таныс болса керек. Халық назарына әлі ұсыныла қойған жоқ. Жұрт тек «Елім менің», «Үш қоңыр» секілді әнге айналған өлеңдерін біледі.&nbsp;
Нұрсұлтан – гольф шебері. Елбасымыз Хайнань аралдарындағы демалыстарының бірінде гольф ойнау шеберлігімен жергілікті халықты қатты таңғалдырыпты. Гольф допшасын бастау алаңшадан көмбе алаңшадағы шұңқырға бір ұрғаннан кіргізген. Таңдайларын қаққан қытай мамандары сол жерге ескерткіш те орнатпақ болған көрінеді.&nbsp;
Нұрсұлтан Әбішұлы – әзілқой адам. Ол кісімен дастархандас болған көптеген адамдар естеліктерінде Елбасымыздың ерекше әзілқой адам екендігін айтады. Әсіресе еркін отырыстарда әзіл айтып, айналасындағыларды күлдіріп, көңілдерін көтеріп отырады екен. 
[Massaget](http:// https://massaget.kz/layfstayl/madeniet/persona/42680/)

Елбасы туралы сіз білмейтін қызықты деректер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін – елімізде Тұңғыш Президент күні.&nbsp;
2011 жылдың желтоқсан айында Қазақстан Республикасы Парламент сенатының отырысында “ҚР заңына толықтыру енгізу: “Қазақстан Республикасындағы мерекелер” заңы қабылданды. Тұңғыш Президент күні Елбасы Н.Ә.Назарбаевтің Қазақ елі үшін жасаған еңбегін елеп, ескеру мақсатында күнтізбеге енді.&nbsp;
Нұрсұлтан Әбішұлы 1990 жылдың сәуірінде Қазақ КСР-інің Президенті болып тағайындалды. 1991 жылдың 1 желтоқсанында тұңғыш рет ҚР Президентінің жалпыхалықтық сайлауы өтіп, Н.Назарбаев 98,7 % дауыспен жеңіске жетті.
1995 жылдың 29 сәуірінде жалпыхалықтық референдум нәтижесінде Президент Назарбаевтің өкілеттігі 2000 жылға дейін ұзартылды.
1999 жылдың 10 қаңтарында өткен жалпыхалықтық сайлау нәтижесі бойынша Нұрсұлтан Әбішұлы 79,78% дауыс иеленіп, Қазақстан Республикасы Президенті болып қайта сайланды.
2005 жылдың 4 желтоқсанында сайлаушылар 91,5% дауыспен Н.Ә.Назарбаевті ҚР Президенті етіп қайта тағайындады.
Ал 2011 жылы 3 сәуір күні кезектен тыс президент сайлауында Н.Назарбаев сайлаушылардың 95,5 % дауысын жинап, ҚР Президенті болып қайта сайланды. Елбасы 2019 жылдың 19 наурызында Қазақстан Президенті өкілеттілігін тоқтатты.
Тұңғыш Президент күні елімізде көптеген шара ұйымдастырылып, мейрам ретінде тойланады.

Бүгін – Тұңғыш Президент күні

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күні
1991 жылғы 1 желтоқсанда бүкілхалықтық сайлау нәтижесінде еліміз өзінің тұңғыш Президентін сайлады және осы күннен тәуелсіздік тарихы басталды. 2011 жылғы 14 желтоқсанда Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасындағы мерекелер туралы» Қазақстан Республикасының Заңына толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңына қол қойды. Онда 1 желтоқсанда аталып өтілетін жаңа мемлекеттік мереке – Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті күнін белгілеу көзделген.
ЖИТС-ке (СПИД) қарсы дүниежүзілік күрес күні
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы бекіткен. 1988 жылы барлық елдердің Денсаулық сақтау министрлері тарихи кездесу өткізді. Тарихи болатын себебі, онда алғаш рет көпшілікті терең толғандырып жүрген ЖИТС дерті туралы сөз болды. Дәл сол кезден бастап, желтоқсанның 1-і СПИД-ке қарсы күрес күні деп белгіленді. КСРО-да ең алғашқы ЖИТС-ке шалдыққан науқас 1987 жылы тіркелген. Қазақстанда бұл проблема 1989 жылдан бері айтыла бастап, күрделі мәселенің біріне айналды. Бұл аурудың әзірге емі жоқ. Елімізде 20 мыңға жуық адамның осы сырқатпен ауыратындығы ресми түрде тіркеліп отыр. «Ғасыр дертінен» Қазақстан Ресей, Украина мен Беларусьтан кейін төртінші орында тұр. Қатерлі ауру республиканың Қарағанды, Павлодар, Оңтүстік Қазақстан, Қостанай облыстарында, сондай-ақ Алматы қаласында біршама жоғары деңгейде.
1935 жылы Қазақстанның алғашқы қуыршақ театрларының бірі – Алматы мемлекеттік қуыршақ театры құрылды. Театр Түркия, Иран, Қытай, Чехия, Ресей елдерінде өткен фестивальдар мен халықаралық байқауларда жүлделі орындардан көрініп жүрді. Театрда талантты актерлар, қуыршақ шеберлері, режиссерлар, суретшілер, декораторлар, бутафорлар тәрбиеленіп, көп жылдар театр сахналарында, қуыршақ өнері саласында адал қызмет етті.
1960 жылы Қарағанды металлургия зауытында кокс батареясы іске қосылып, қазақстандық тұңғыш кокс алынды.
1991 жылы Қазақстан Президентінің тұңғыш жалпыхалықтық сайлауы өтті. Сайлау нәтижесінде Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев көпшілік дауыспен жеңіске жетті.
&nbsp;1994 жылы Қазақстан Республикасының Украинадағы Елшілігі ашылды.
1997 жылы Алашорда қайраткерлері Әлихан Бөкейхан мен Мұстафа Шоқайға арналған деректі фильм жарық көрді.
2004 жылы Қазақстан аумағында жаңа пошта индексі енгізілді. Бұған дейін қазақстандықтар 70-ші жылдары енгізілген кеңестік индексті пайдаланып келген болатын. Жаңа индекс те 6 саннан тұрады, оның 1-ші және 2-шісі облыс коды, 3-ші және 4-шісі аудан коды, ал қалған соңғы екі сан елді мекеннің кодын білдіреді.

1 желтоқсан: Атаулы күндер мен оқиғалар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ақпараттық агенттігінің 1 желтоқсанға арналған жұлдыз-жорамалы.
Тоқты
Үнемшіл болыңыз. Өз қаражатыңыз болмаса да, өзгенің материалдық шығынға ұшырауына жол бермеңіз.
Торпақ
Бүгін барлық шаруаны атқаруға тырысыңыз. Жұмысқа да, үй шаруасына да үлгеруге болады.
Егіздер
Бүгін біраз шаруаны бітіріп, алдағы күндерге жоспар құрасыз. Сонымен қатар жақындарыңызға қол көмек көрсетесіз.
Шаян
Бүгін денсаулығыңызға көп көңіл бөліңіз. Тек дәрігерлердің ғана айтқанына құлақ аспай, өз түйсігіңізді де тыңдаңыз.
Арыстан
Жаңа серіктестермен жұмыс жасау үшін ашық, ойыңызды дұрыс жеткізе білуіңіз керек. Сонымен қатар тыңдай біліңіз.
Бикеш
Егер сүйіктіңіз отырысқа немесе ата-анасымен танысу кешіне шақырса, бас тартпаңыз. Бұл кездесу көңілді өтпек.
Таразы
Бүгін тәуекелге бел байлап, ойдағыны жүзеге асырасыз. Бірақ бұл шаруа барлық күш-жігеріңізді алады. на пустяки.
Сарышаян
Жақын адамыңызды түсіну қиынға соғады. Дәл қазір оған жағдайды түсіндірудің қажеті жоқ.
Мерген
Бүгін үй шаруасы да, жұмыс та шаршатады. Ішіңіз пысып, басқа іспен айналысқанды қалайсыз.
Тауешкі
Айналаңыздағы адамдардың алдауына түсіп қалмаңыз. Барлығын ақылмен шешіңіз, қулыққа бармаңыз.
Суқұйғыш
Кез келген істе ойланып-толғанасыз. Тіпті болмашы шаруаның өзін күрделендіріп жіберуіңіз мүмкін.
Балықтар
Ешкім ештеңені дәлелдеудің қажеті жоқ. Себебі олар сізге бәрібір сенбейді. Сондықтан барлығын уақыт еншісіне қалдырыңыз.

Жұлдыздар не дейді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Сургут мемлекеттік университеті медицина институты ғылыми-білім беру орталығының генетик-дәрігерлері мен ғалымдары тұқым қуалайтын ауру – муковисцидоздың генетикалық диагнозын қою уақытын қысқартатын жаңа технология ойлап тапты, деп хабарлайды&nbsp;[Sputnik Қазақстан](http:// https://sputniknews.kz/Russia/20191126/12125087/galymdar-auru-adis.html).
Муковисцидоз – тұқым қуалайтын ауру. Эндокриндік бездерге зақым келіп, тыныс алу органдары мен ас қорыту жүйесінің функциялары бұзылып, генетикалық мутация жүреді. Егер қатерлі дерт уақытында анықталмаса, адам өліміне әкеп соғуы әбден мүмкін.
Бүгінде тұқым қуалайтын ауруларды анықтау үшін жаңа туған сәбилер неонатальды скринингтен (құрғаған қанның биохимиялық тексерісі) өтеді. Бұл тексеріс алғашқы айларда муковисцидоздың даму қатері жоғары балаларды анықтауға мүмкіндік береді.
Алайда диагнозды растау үшін секвенирлеу (гендегі нуклеотидтерінің бірізділігін анықтау) өткізу керек. Қазіргі таңда генетикалық зерттеу жүргізуге арналған жабдық тек арнайы федералды орталықтарда ғана қолжетімді.
Орталықтың ғалымдары мен генетик-дәрігерлері балаларда муковисцидоз расталған жағдайда, генетикалық зерттеу орындау мерзімін қысқартуға мүмкіндік беретін сапалы жаңа технологияны қолданды.
“Жаңа диагностика әдістерін дамыту Ресейдің бүкіл медицина-генетика қызметінің өте өзекті міндеті болып табылады: бұл әдісті кез келген &nbsp;жабдықталған зертханада қолдануға болады”, – дейді Д.О. Отта атындағы акушерлік, гинекология және репродуктология ғылыми-зерттеу институты геномды медицина бөлімінің жетекшісі, генетикалық диагностика саласындағы сарапшы Андрей Глотов.
Анализ муковисцидоздың дамуына әкеп соғатын мутацияны іздеуге қажетті генетикалық ақпараттың көлемін азайтуға мүмкіндік береді. Мәселен, егер бұрын бүкіл геннің нуклеотидті бірізділігін анықтау қажет болса, жаңа әдістің арқасында секвенирлеу көлемі 90%-ке төмендеді. Генетикалық диагноз қою процедурасы 3-4 жұмыс күніне дейін қысқарды. Бұған дейін федералды орталықтардың зерттеу нәтижесін 2-3 ай күту қажет болатын.
“Бұған қоса, бұл әдісті одан әрі жетілдірсе, басқа да аурулардың диагнозын жылдам қоюға болады”, – деді медицина институты балалар аурулары кафедрасының меңгерушісі, профессор Виталий Мещеряков.
Ғалымдар енді мұндай зерттеулерді стандартты жабдықпен (ПЦР-амплификатор және секвенатор) жарақталған кез келген генетикалық зертхананың базасында өңірлік деңгейде жүргізуге болатынын атап өтті.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары