<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 18 желтоқсан күні республиканың басым бөлігінде жауын-шашын күтіледі, солтүстікте қар жауады. Солтүстік-шығыста және шығыста күн ашық, жауын-шашынсыз болады. Жекелеген өңірлерде тұман, көктайғақ, екпінді жел сақталады.
«Қазгидромет» РМК мәліметінше, Батыс Қазақстан, Актөбе, Атырау, Манғыстау, Қостанай облыстарының кей жерлерінде тұман, көктайғақ болжанады. Қостанай облысында, күндіз Батыс Қазақстан, Актөбе облыстарында бұрқасын болып, желдің күші 15-20 м/с артады.
&nbsp;Қызылорда облысының кей жерлерінде тұман, көктайғақ, жаяу бұрқасын болып, таңертең және күндіз жел 15-20 м/с күшейеді.
Жамбыл, Түркістан облыстарының кей жерлерінде тұман күтіледі, желдің екпіні 15-20 м/с артады. Жамбыл облысының кей жерлерінде көктайғақ күтіледі. Қарағанды, Ақмола облыстарының кей жерлерінде тұман, күндіз жаяу бұрқасын жүреді.
Қарағанды облысында со,дай-ақ көктайғақ болады.
Павлодар, Шығыс Қазақстан облыстарында түнде және таңертең тұман күтіледі. Шығыс Қазақстан облысының күндіз кей жерлерінде жел 15-20 м/с күшейеді.
Алматы облысының кей жерлерінде тұман, көктайғақ күтіледі, күндіз Жалаңашкөл аумағында жел 18-23 м/с артады.

Тұман, көктайғақ, екпінді жел: 18 желтоқсан күнгі ауа райы

БҰҰ-дағы араб тілі күні
1973 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы араб тілін БҰҰ-ның жұмыс тілдері қатарына енгізді. 2010 жылдан бері атаулы күн ретінде атап өтіледі. Халықаралық мигранттар күні ЭКОСОС-тың ұсынысы бойынша 2000 жылғы 18 желтоқсанда БҰҰ Бас Ассамблеясы бекіткен. 1990 жылғы 19 желтоқсанда барлық еңбек етіп жүрген мигранттарды және олардың отбасын қорғау туралы халықаралық конвенция қабылданды.
1979 жылы Қазақстанның батысында Теңіз мұнай кен орны ашылды. Аймақтағы алғашқы мұнай жерасты қатпарларындағы 4045-4095 метр тереңдіктен алынды.
1992 жылы Қазақстан Республикасының «Семей полигонындағы ядролық сынақтардың салдарынан зардап шеккен азаматтарды әлеуметтік қорғау туралы» Заңы жарық көрді.
2010 жылы Қазақстан Республикасының «Ғарыш зерттеулері мен технологиялары ұлттық орталығы» АҚ Азия аймағында жерді қашықтықтан зондпен тексеру және GIS-WEB-технологиялардың көмегімен дүлей апаттарға қарсы күрес жүргізуге бағытталған «Sentinel Asia» халықаралық жобасының толық құқықты мүшесі болды.

18 желтоқсан: Атаулы күндер мен оқиғалар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ақпараттық агенттігінің 18 желтоқсанға арналған жұлдыз-жорамалы.
Тоқты
Сүйікті адамыңыздың шешімі сіздің жеке өміріңізге тікелей қатысы болмақ. Кейде тәуелді болудан шаршайсыз.
Торпақ
Кей адамдар мазаңызды алуы мүмкін. Сабырлылық таныта біліңіз. Әйтпесе эмоцияға беріліп, адамдардың көңілін қалдыруыңыз мүмкін.
Егіздер
Ұсақ-түйек мәселелерге мән бермеуге тырысыңыз. Бастысы мақсатыңызды айқындап, соған қарай қадам басыңыз.
Шаян
Жауапкершілігі мол жұмыстарды кейін сәті түскен уақытқа қалдыруға болады. бүгін жақындарыңызға арқа сүйеңіз.
Арыстан
Айналаңыздағы адамдардың жылы шырай танытқанын қалайсыз. Сонымен қатар орын алған мәселенің оң шешім табуы үшін қолайлы сәтті күтесіз.
Бикеш
Бүгінгі күніңіз сәтті болады деп айту қиын. Күніңіз қарбаласқа толы. Жаңа іс бастауда жақындарыңызбен ақылдасыңыз.
Таразы
Айналаңызда болып жатқан оқиғалардан хабардар болыңыз. Мәселені шешу үшін оған араласқаныңыз жөн.
Сарышаян
Бүгін өте белсендісіз. Қоғамдық жұмыстарға да белсене араласасыз. Сонымен қатар әріптестеріңізбен де тіл табыса аласыз.
МергенТым белсенді болмаңыз. Бұл жақындарыңызға ұнамауы мүмкін. Кез келген мәселенің мән-жайын біліп алғаныңыз жөн.
Тауешкі
Бүгін таным көкжиегін кеңейтуге тырысасыз. Біліміңізді жетілдіріп, біліктілігіңізді арттыруға ынталысыз.
Суқұйғыш
Күнделікті атқарып жүрген жұымысыңыздың өзі қиындық туғызады. Сондықтан сақ, әр ісіңізге мұқият болыңыз.
**Балықтар 
**Мұқтаждарға көмек көрсетіңіз. Сонымен қатар өзіңіздің білген-түйгеніңізді өзгелерге үйретуге тырысыңыз.

Жұлдыздар не дейді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін – Қазақстан Республикасының Демократиялық жаңару күні.
1991 жылы желтоқсанның 12-інде Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстандағы 1986 жылғы 17-18 желтоқсандағы оқиғаларға қатысқаны үшін жауаптылыққа тартылған азаматтарды ақтау туралы» Жарлығымен Қазақстандағы 1986 жылғы желтоқсанның 17-18-індегі оқиғаларға қатысқаны үшін қылмыстық, әкімшілік және тәртіптік жауапқа тартылған адамдар ақталды.
Сонымен қатар аталған Жарлықтың 4-тармағы бойынша желтоқсанның 17-і – Қазақстан Республикасының Демократиялық жаңару күні деп жарияланды.
Сондай-ақ осы күн Желтоқсан құрбандарын еске алу күні де. Бұл күні Қазақ халқының азаматтық және саяси позициясын айқын аңғарта білген, 1986 жылғы желтоқсанның 17-18-індегі қанды қырғында опат болған жастардың аруақтарына бағыштап, құран оқылады.
Еске сала кетейік, бұдан 27 жыл бұрын 1986 жылғы желтоқсанның 17-19-ы аралығында Алматыда қазақ жастарының КСРО билігінің отаршылдық, әміршіл-әкімшіл жүйесіне қарсы наразылық қимылдары орын алды.
Көтерілістің басталуына Мәскеудегі орталықтың республика халқының пікірімен санаспастан Ресейдің Ульянов облыстық партия комитетінің 1-ші хатшысы Г.В.Колбинді Казақстан Компартиясы ОК-нің 1-ші хатшысы етіп тағайындауы түрткі болды. Желтоқсанның 17-і күні таңертеңгі сағат 8-де қаладағы Л.И.Брежнев атындағы алаңға (қазіргі Республика алаңы) саяси тәуелсіздікті талап еткен ұрандармен алғашында 300-дей адам жиналып, кешкісін ереуілшілер саны 20 мыңға жетті.
КСРО-ның тоталитарлық, отаршыл саясатына қарсы қазақ жастарының азаттық күресі тарихи маңызы бар үлкен оқиға болды. Қазақстан тәуелсіздігін алған соң Желтоқсан көтерілісі туралы шындық қалпына келтіріліп, бұл жөнінде «Желтоқсан. 1986. Алматы.», «Желтоқсан құрбандарын жоқтау», «Ер намысы – ел намысы» жинақтары, К.Тәбейдің «Мұзда жанған алау», Т.Бейісқұловтың «Желтоқсан ызғары» кітаптары жарық көрді, «Аллажар», «Қызғыш құс» кинофильмдері түсірілді. 2006 жылы М.Шахановтың «Желтоқсан эпопеясы» атты көлемді кітабы басылып шықты.

Бүгін – Қазақстан Республикасының Демократиялық жаңару күні

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Халық арасында тұмаулатпас үшін түрлі әдістер қолданылады: адамдар лимон мен бал қосылған шай ішеді немесе мұрынға қандай да бір бальзам жағу арқылы қорғанып жатады.
“Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде” демекші, әр адам уақытында денсаулығына мән беріп, нақты ережелерді сақтаса, тұмау ауруларының алдын алуға болады. Халық арасында тұмаулатпас үшін түрлі әдістер қолданылады: адамдар лимон мен бал қосылған шай ішеді немесе мұрынға қандай да бір бальзам жағу арқылы қорғанып жатады. Ал медицина ғылымында тұмауды алдын алудың 7 ережесі бар.&nbsp;
1. ЖРВИ-мен (жедел респираторлық-вирустық инфекциялар) ауырмаудың ең дұрыс жолы – вируспен алшақ болу. Ал мұндай вирустың көзі адамдар болып табылады. Яғни, вирустан алшақ болу үшін адамдармен, соның ішінде ауыратын адамдармен кездеспеуге тырысу және ауыратын адамдар жиналатын орындарға бармау керек. Ауырып жүрген адамдар ауруханаларда көп болады. Сондықтан тұмау мерзімінде балалар емханасына барудың қажеті жоқ. Балаға екпе салдыратын уақыт келсе де, тұмау мерзімінің басылғанын күтіңіз немесе сау балалар күнінде барыңыз. Әдетте, балалар емханасында бір күн сау балаларға арналады.
Вируспен кездеспеймін деп адамдарды көрмей жүру мүмкін емес. Бірақ кішкентай баласы бар ата-ана тұмау мерзімінде адам көп орындарға артық бармауға тырысуы керек. Мысалы, қатты алыс жер болмаса, қоғамдық көлікке отырудың орнына жаяу жүру, ойын-сауық орталықтарына бармау, супермаркетке баланы өзіңізбен бірге апармау (егер күйеуіңізбен бірге шыққан болсаңыз, өзіңіз дүкенге кіріп, ал әкесі мен баласы дүкеннің айналасында серуендей тұрсын). Себебі таза ауада вирус жұқтыру мүмкін емес. Тіпті, далада адам толып жүрсе де, оның арасында ауырып жүрген адамдар болса да, таза ауада вирус жұқтырып алу қаупі өте төмен. Мысалы, ауладағы балалар алаңында балаңыздың еркін ойнап жүре беруіне болады.&nbsp;
2. Ауыратын адамды оқшаулау. Ауыратын адам үйде отыруы керек. Ол жөтелгенде түкірігі шашырап, ауаға инфекция тарайды. Сондықтан ауыратын адамға маска кигізу керек. Маска сау адамды қорғамайды. Масканы ауыратын адам киюі керек.&nbsp;
3. Ең басты ереже – бөлмені желдету. Бөлмені жиі желдету арқылы ауадағы вирус шоғырлануын азайта аламыз. Тек үйді желдетіп қана қоймай, бала баратын мекемелерді де қадағалаңыз. Мысалы, балаңыз балалар бақшасына немесе мектепке барса, баланы алып кетерде баладан және тәрбиешіден (мұғалімнен) бөлмені желдеткен-желдетпегенін сұраңыз. Егер желдетілмесе, ескерту жасаңыз. Бөлмені желдету кварцтаудан да тиімді екенін ұмытпаңыз.
4. Мұрынды шаю. Біз бөлмедегі вирус мөлшерін азайтып қана қоймай, мұрын шырышты қабығындағы вирусты да азайта аламыз. Ол үшін тұз ерітіндісімен мұрынды жуып, тамақты шаю керек. Тұз ерітіндісінің дайын түрлері дәріханаларда сатылады. Ал үйден дайындау үшін 1 л қайнаған суға 1 шай қасық тұзды ерітіп, оны бөлме температурасына дейін суытамыз. Сол ерітіндімен даладан кірген соң өзіңіздің және баланың тамағы мен мұрнын шаямыз. Балаңыз кішкентай болса, мұрнына тұз ерітіндісін тамызуға болады.&nbsp;
5. Қолды таза ұстау. Қол, әсіресе, ауру адамның қолы арқылы инфекция жылдам тарайды. Тұмауратқан адам бір минуттың ішінде қолымен аузы-мұрнын бірнеше рет ұстайды. Сондықтан қол алысу, есіктің тұтқасын ұстау – мұның барлығы инфекция таралуының бір жолы. Сол үшін әр нәрсені ұстай бермеуге тырысыңыз. Балаларды кішкентай кезінен аузын қолымен жауып емес, шынтақтың ішкі бүгілісіне жөтелуге үйрету керек. Бұл әдетті уақытында үйрету маңызды. Қолды жиі жуып тұрыңыз және үнемі өзіңізбен бірге зарарсыздандыратын спрей алып жүріңіз.&nbsp;
6. Жергілікті иммунитетті қамтамасыз ету. Яғни, шырышты қабықтарды қорғау. Вирусты қанша жуып тастасақ та, шырышты қабық құрғап кетпей, ылғал болып тұруы керек. Әйтпесе, ол дұрыс жұмыс жасамайды. Жергілікті иммунитетті қамтамасыз етуге тыныс алатын ауа тікелей әсер етеді. Егер ауа құрғақ әрі жылы болса, жергілікті иммунитет болмайды деген сөз. Жылу қосатын мерзімде ауа қатты құрғайтындықтан, адамдар жиі ауырады. Сондықтан әр үйде ауа ылғалдандырғыш болуы керек.&nbsp;
7. Екпе алу. Дәрігерлер ЖРВИ-ге қарсы екпе алуды ұсынады. Бірақ екпе тек бір вирусқа қарсы ғана болады. Барлық вирусқа қарсы тұратын бір екпе жоқ. Ал сіз вирустың қай түрімен ауыратыныңыз белгісіз.
<a href="https://massaget.kz/layfstayl/Zdorove/60046/">Massaget.kz</a>

Тұмаудан қорғанудың 7 ережесін білесіз бе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Беттегі түк тұмау мен ЖРВИ вирусын жұқтыру мүмкіндігін арттырады.
Жұқпалы аурулар белең алатын қысқы мерзімде мұрты мен сақалы бар ер азаматтарға тазалыққа қатты мән беру керек. Өйткені&nbsp;беттегі түк бактериялар мен вирустардың көбеюіне қолайлы жағдай туғызады екен. Сондықтан&nbsp;оларды қырып тастағаннан артығы жоқ. Бұл туралы ресейлік дәрігер Андрей Тяжельников журналистермен сұхбатында мәлімдеді.&nbsp;
«Адам денесіндегі түктер шаң-тозаңның жиналатын орны. Оның ішінде түрлі бактерия&nbsp;болады. Ал адам ағзасынан бөлінетін ылғал мен жылу микробтарды көбейтеді. Тіпті, қыс мезгілінде жұқпалы аурулар тарататын ұяшыққа айналу қаупі бар», – деп түйіндеді маман.
<a href="https://aikyn.kz/society/treatment/13782-qysta-qyrma-saqaldar-auyrmaydy-%E2%80%93-daer%D1%96ger/">Aikyn.kz</a>

Қыста неліктен қырма сақалдар ауырмайды?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жанымыз қаламаса да, біз күн сайын біреуді алдаймыз: ұнамаса да мақтаймыз, өзіміздің қатемізді жасырып қалу үшін және өзімізді жақсы жағымыздан көрсету үшін өтірік айтатын әдетіміз де бар. Түрлі тарихи деректерге сенсек, өтірік айту – ежелден қалыптасқан әдет. Ал қоғамда оны екіге жіктейді. Бірі “пайдалы” болса, екіншісі “пайдасыз”. Бірақ, қандай жағдай болса да, өтіріктің аты – өтірік. Ендеше бүгін адам бойындағы алдау қасиеті қалай қалыптасты деген сұраққа жауап беріп көрейік. 
Чарльз Дарвин ми да, адамның тұтас ағзасы секілді эволюцияның нәтижесі екенін алғаш болып болжады. Заманауи зерттеушілер бұл болжамды растайды: алғашқы приматтардың (біздің арғы тегіміз) миы маймылдардың миына қатты ұқсайтындығы, тек пішіні сәл үлкен екені әлдеқашан дәлелденіп қойған. Біздің ДНҚ-мыз шимпанзенің ДНҚ-сына 95% ұқсайды. Алғашқы приматтар ойлануға 8% энергия жұмсаса, епті адам 25%, ал бүгінгі адамдар 60% энергия жұмсайтыны белгілі болған. Мидың үлкеюіне не себеп? Археологтардың болжамына сенсек, адамның миы ет өнімін тұтына бастаған сәттен бастап үлкейе бастаған. Шамамен, 1,5–2 миллион жыл бұрынғы уақытқа сәйкес келеді. Бірақ, осыншалық энергия жұмсап, ақылмен ойлайтын адам неге өтірік айтуды үйренді? 
Ғалымдар мидың өсуі мен өтірік айту әдетінің пайда болуына алғашқы адамдардың қоғамдағы белсенді өмірі әсер еткенін айтады. Приматтар ағаштан түсіп, ашық алаңда тірішілік ете бастағанда, олардың өмір сүру мүмкіндігі өзге туыстарымен қаншалықты жағымды қарым-қатынас жасай алатынымен байланысты болды. Тайпа үлкен болған сайын оның әрбір мүшесімен байланыс орнату үшін көп мөлшерде энергия жұмсаған. Нәтижесінде ми жылдам дамыған. 
Өтірікке деген бейімділікті өзге де жануарлардан байқауға болады: мимикрия, бүркеу қабілеті белгілі бір дәрежеде өтіріктің түрі саналады. Бірақ, алдауға келгенде бәрін артта қалдыратын жануар – маймыл. Шотландиядағы Сент-Эндрюс Университетінде қызмет ететін антропологтар Ричард Берн мен Эндрю Уайтен 30 жыл бұрын адамға ең жақын приматтар — шимпанзе, горилла, орангутандардың қулыққа бару үрдісін зерттеп, олардың жануарлардың арасындағы нағыз “өтірікші” екенін анықтаған. Ғалымдар “Макиавеллиан интеллекті” атты жұмыстарында аталған маймылдардың түрлі алдау тәсілдерін қолданғанын атап өтеді. Соның ішінде, келеке, жасандылық, жасырып қалу, назарды өзгеге аудару амалдарын жасаған. 
“Өтірік айту — қалағаныңа қол жеткізудің ең оңай тәсілі” – дейді Гарвард Университетінің профессоры Сиссела Бок:”Біреуді алдап, оның мүлігі мен ақшасына тартып алу, күш көрсетуден әлдеқайда жеңіл”. Ғалымдардың пайымдауынша, бұл қасиет адам бойына тіл үйрене бастаумен қатар қалыптасқан. 
Алғашқы қауымдық құрылыс кезінде өтірік айта білетін, қу Homo sapiens-тің аман қалып, ұрпақ жалғастыру мүмкіндігі жоғары болды. Табиғи сұрыпталу кезінде “тәтті өтірік”, жағымпаздану, алдау, “жемқорлық”, азғыру әрекеттері үлкен септігін тигізді. Яғни, тек физикалық күшке ие алғашқы адамдар ғана емес, туыстарының ебін таба білетін айлакер приматтар да тіршілігін жалғастыру мүмкіндігіне ие болды. Қоғамдық белсенділіктің артуы, тайпаның өсуі, адам санының артуы мидың өсуіне себеп болып қана қоймай, өтірік айту қабілетін жетілдірген. 
Адамның ақылы қоғамдағы қастық әрекеттің күшеюімен және өзіндік есебі бар серіктестік нәтижесінде дамыды. Кейін қулық адамның ең сенімді серігіне айналды: олардың дәрежесі артты, үлкен табыс алып келді. 
Тайпадағы емші, бақсылар өз қиялынан туған әлемнің құрылу тарихын ежелгі адамдар санасына сіңіре бастады. Олар құдай, діни рәсімдер мен мерекелер ойлап тауып, түс жорып, ауру мен бақытсыздық деген ұғымдарды қалыптастырды. Өтіріктің арты ашылса, оның құны олардың өмірімен өлшенер еді. Сондықтан, олар оны атадан балаға аңыз ретінде айтып, жұрт арасында тарата бастады. Эволюция барысында, аман қалудың басты амалы сол ғана еді. 
Бүгінде ғалымдар қоғамның үлкендігі мен мидың арасындағы байланыстың барын дәлелдеуге тырысып келеді. Мысалы, зерттеушілердің бірі Робин Данбар бұл байланысты жануарлар арасында бақылап көрген. Жануар әлеуметтік өмір салтына неғұрлым епті болған сайын, олардың миы соғұрлым жақсы жетілетіні анықталған. Әсіресе, мидың ойлау қабілетіне жауапты сыртқы қабаты – неокортекстің жылдам жұмыс істейтінін байқаған. Мысалы, үлкен топ болып өмір сүретін павианның миы, шағын топ болып жүретін мартышкаларға қарағанда әлдеқайда күшті жұмыс істейді. 
“Өтірікті байқау (сезу)” (Распознавание лжи) кітабының авторы Памела Мейер қулықты ата-бабамыздан дарыған әрі бала кезден бастап тәжірибеден өткізіп келе жатқан эволюцияның маңызды механизмі деп атайды. “Біздің бойымызға көшбасшы болу қабілеті табиғаттан дарыған. Ол үшін қолданатын басты қаруымыз – өтірік. Оны біз ерте жастан игере бастаймыз. Мысалы, кішкентай сәбилер жөргекте жатқан шағынан бастап өтірік жылап, кейін кімнің келе жатқанын білу үшін тынышталып қалады. Бір жасар балалар саналы түрде өтірік айтады. Екі жасар балалар дегеніне қол жеткізу үшін жағымпазданады. Бес жасар бала ұрыс естімеу үшін өзгеге жала жаба бастайды. Бала он жасқа келгенде “бетперде киюдің” шебері болып алады. Жоғары оқу орнына түскенше, жасөспірім бес жағдайдың бірінде өтірік айтады. Есейген шақта қатарластардан қалмау үшін қулыққа барамыз. Бәріміз “спамға” толы әлемнің бір мүшесіне айналамыз: жалған достар, өтірікке толы ақпарат құралдары, құйтырқы әрекеттер, табыс табу үшін бірін-бірі сатқан адамдар. Біз өмір сүріп жатқан қоғамның басым бөлігі өтірік негізінде қаланады. Бұл алғашқы адамдар дәуірінде қалыптасқан және алда да жалғаса беретін болады. 
Ғалымдар алдай білу баланың дұрыс дамып келе жатқанын білдіреді дейді. Дамуында ақауы бар адамдар ғана өтірік айта алмайды. Мысалы, аутизм немесе Аспергер синдромына шалдыққандарды атап өтуге болады.
Өтірік және медицина: 
Нейробиологтар мен психологтар өтірік айтуға бейім адамдардың миын әлі де зерттеу үстінде. Психологиялық ауытқуы бар адамдар патологиялық өтірікке қабілетті екені бұрыннан мәлім. Социопаттар адамдарды басқару үшін (манипуляция) түрлі кейіпке еніп, қулыққа барады. Одан бөлек, медицинада pseudologia fantastica деп аталатын құбылыс бар. Бұл жағдайда адамдар өз қиялындағы нәрсені шынайы нәрсе сиқты жеткізеді. 
Патологиялық өтірікшілерді зерттеу барысында олардың шамамен 40%-ы ми не бас сүйек жарақатын алғаны, эпилепсия немесе мидың өзге де сырқаттары бар екені белгілі болған. Өтірікшілердің зияткерлік қабілетімен қатар, олардың сөйлеу орталығы да жақсы дамиды. 
2005 жылы Оңтүстік Калифорния психологтары Ялинг Янг мен Адриан Рейн өтірікшілердің физикалық ерекшелігін анықтау үшін сынақ жүргізеді. Олар миды сканерлеу үшін 12 патологиялық өтірікшіні, 16 диссоциативті бұзылу дертіне шалдыққан адамды, өтірік айта алмайтын адамдар мен 21 сау адамды шақырған. Нәтижесінде өтірікшілердің жүйке жүйесінде 22–26% ақ заттың көп екені белгілі болған. Бұл нейрон жүйесі мен мидың алдыңғы бөлігіндегі байланыстардың көп болуымен түсіндіріледі. Сонымен қатар, оларда мидың сұр заты қалыпты жағдайдан 14%-ға төмен екені байқалған. 
Бұл көрсеткіштерді Ардиан Рейн былайша түсіндіреді: “Өтірік көп күшті қажет етеді. Олар ойды оқып білуі керек. Өтірікші адам әдетте күйгелек келеді. Олар өздерін бірқалыпты ұстау үшін барлық эмоциясын басып, реттеп отырады. Өтірігі сенімді шығу үшін олар өзге адамның менталитетін ұғуы қажет. Одан бөлек, олар өздерінің шындығын “тұншықтырады”. 
Кейбір адамдар өтірікті өзінің кәсібі мен өмір салтына айналдырады. Өздерін шейх, ханзада, миллионерге балайтын авантюристер бар. Кейбір адамдар банк чектерін жасайды, паспортты өзгертеді. Танымал айлакер Фрэнк Абигнейл туралы “Қолыңнан келсе, ұстап ал” (Поймай меня, если сможешь) атты фильм де бар. Бес жыл алаяқтықпен айналысқан ол $2,5 миллион көлемінде жалған чек жасап, оны әлемнің 26 еліне таратып үлгерген. Жоғары білім алмаған жас жігіт өзін өзгелерге ұшқыш, дәрігер, заңгер, профессор ретінде таныстырған. Оның адамдарды асқан қулықпен алдауы және еш қорқынышсыз жүзеге асыруы таңқалдырмай қоймайды. Лондон Университеті колледжінің нейробиолог маманы Тали Шэроттың айтуынша, ми адам өтірік айтқанда сезетін күйзеліс пен эмоциялық жайсыздыққа бірте-бірте үйреніп кетеді. Уақыт өте адам өзінің өтірігі үшін уайымдамайтын болады. 
Қазақта “Өтіріктің құйрығы бір-ақ тұтам” деген сөз бар. Алдау-арбау арқылы қол жеткізген кез келген дүние қалай оңай келсе, солай қолдан сырғып кетеді. Сондықтан, “пайдалы” өтірікті де орнымен айтып үйреніңіз.
<a href="https://massaget.kz/kyizdarga/psihologiya/60051/">Massaget.kz</a>

Біз неге өтірік айтамыз?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Кофе – адам ағзасында пайдалы сусындардың бірі. Оның&nbsp;құрамындағы эфир майы болғандықтан, хош иіске ие. Ол жүйке жүйесін тыныштандырып, адам ағзасына белсенділік сыйлайды. Миды сергітіп, көңіл-күйді жақсартады. Сондай-ақ, тұмау тигенде кофенің пайдасы аса зор. Кофе дәнінің құрамындағы заттар тамақты жібітіп, аурудан тезірек сауығуға көмектеседі.&nbsp;
Күнделікті уақытын компьютер алдында өткізетіт адамдарға кофе ішу артық болмайды. Себебі, компьютер сәулелері келтіретін зиянды әсерден, атап айтсақ көзден жас ағу, көз құрғауы т.б сияқты жайсыздық алдын алу үшін кофе қолдануға болады.&nbsp;
Кофенің мұндай пайдасы барын Токио университетінің ғалымдары анықтады. Олар 78 адамға экперимент жүргізген. Бірнеше күннен кейін адамдарға кофе немесе құрамында кофе бар дәрі-дәрмек ұсынған. Кейін белгілі болғандай, кофе ішкендердің көздері жақсарып, көңіл-күйлері жақсарған.
Зерттеу нәтижелерінің қорытындысы бойынша, кофе көздің сөл бөлетін безіне қатты әсер етеді. Зерттеу тобының басы-қасында жүрген ғалым Рейко Арито көздің құрғауын қарсы кофені қолдануға болатынын, көп жағдайда сезімтал жандарға кофе ішуге кеңес беретіндігін айтты.
Зерттеуші ғалымдардың тағы бір тобы көз ауруы пайда болса, бірден офтолмологқа баруды ұсынады. Яғни, дерттің емін арнайы маман жақсы біледі дегеннен болса керек. Бүгінде көз ауруының алдын алу үшін компресстер, сүрту мен арнайы тамызғыш дәрі-дәрмек қолданылады.
<a href="https://stan.kz/kofe-kozge-paydali-325156/">Stan.kz</a>

Компьютерде көп отыратын адам кофе ішуі тиіс

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Актриса Барбара Стрейзандтың 2003 жылы басынан өткен оқиғасы тұтас әлеуметтік феномен тудырды. Актриса Калифорния жағалауында орналасқан өз үйінің әуеден түсірілген суретін интернеттен көріп, жариялаған авторды сотқа береді. Осылайша суретті өшіртіп, назардан тыс қалдырамын деген актрисаның әрекеті керісінше жағдайды ушықтырып, шағымнан кейін жұрттың суретке деген қызығушылығы одан сайын арта түседі.
Стрейзандтың шағымына сәйкес, сурет арқылы авторы&nbsp;Кеннет Адельман&nbsp;адамның жеке өміріне қол сұққан.
Барбара Стрейзандтың үйі
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2019/12/strejzand1.jpg" alt="" />
Алайда бұл сурет&nbsp;California Coastal Records Project жобасына арналған еді. Оның мақсаты – Калифорния жағалауындағы топырақ пен қыртыстардың эрозиясын зерттеу. Суреттердің біріне Стрейзандтың үйі түсіп қалған еді. Актриса кейін автор мен&nbsp;Pictopia.com сайтын сотқа беріп, 50 миллион доллар өтемақы талап етеді. Адельман айыпты жоққа шығарып, бұл суреттің мақсаты басқа және 12200 фотосуреттің бірі екенін айтады. Сот Стрейзандтың шағымын қабылдамай, керісінше фотографтың сот процесіндегі 154 мың доллар көлеміндегі шығынын өтеп беруді талап етеді.
Стрейзандтың адвокаттары сотқа шағым жасамас бұрын сурет 6 рет қана жүктелген. Оның өзінде екеуін адвокаттар жүктеген. Сот процесінен кейін сурет 420 мың рет көріліп, суреттің өзі жүздеген сайтта жарияланды. Екі жылдан кейін журналист Майк Мэсник басқа бір оқиғаны баяндағанда “Стрейзанд эффекті” тіркесін қолданды. Осылайша бұл феномен ретінде айналымға еніп кетті.
Стрейзанд эффектіне мысалдар
1. 2014 жылы Лондон таксистері Uber сервисіне қарсы шығады. Себебі Uber арқылы кез келген адам таксист болып ақша таба алады. Бәсекелестерінің қарсы акциясынан кейін Uber қосымшасын біршама тұрғын жүктеп алып, көрсеткіші 859%-ке асып түскен.
2. Біздің заманымызға дейінгі IV ғасырда Эфес қаласының тұрғыны Герострат атақты Артемида храмын өртеп жіберген. Қылмыскер ұсталған соң, өз есімін бүкіл үрім-бұтағы есте сақтасын деп мәлімдейді. Билік Геростратты өлім жазасына кесіп, халыққа оның есімін атамауға бұйрық етеді.
3. 2013 жылы Sony компаниясы Солтүстік Кореяның экс-президенті Ким Чен Ын туралы “Интервью” атты комедия түсіре бастайды. Бұны білген КХДР билігі фильм авторларын айыптап, ашық ғайбаттай бастайды, тіпті АҚШ-қа қарсы соғыс ашамыз деген де сөздер айтылды. Ақыр аяғында фильм туралы барлығы естиді.
Бұл феноменді Кобра эффектісіне ұқсатуға болады.&nbsp;Кобра эффекті – белгілі бір ушыққан жағдайдың алдын алу үшін қабылданған шешім, кері әсерін беретін құбылыс.
Британ империясы Үндістанды билеген тұста кобра саны күрт өсіп кеткен. Ағылшындардың біршамасы зардап шегіп, біразы әбжылан уынан көз жұмған. Субтропиктік аймаққа бейімделмеген ағылшындарға бұл, әсте, ұнамайды. Отарлаушылар бірден күресті бастап кетіп, “әр кобра басына сыйақы тағайындалады” деп халыққа хабар таратады. Күн сайын өлген кобра арқалаған жұрт ағылып жатады.
Мәселе шешілгендей көрінген, бірақ кобра саны азаюдың орнына бұрынғыдан да көбейе түседі. Себебі, сыйақыға әуестенген тұрғындардың көбі әбжыланды асырап, санын көбейте бастайды. Кобра популяциясының асқынғанын түсінген билік сыйақыны алып тастайды. Ал жылан асыраған тұрғындар амалсыз кобраның бәрін таратып жібереді. Нәтижесінде кобра саны бұрынғыдан да артып кетеді.
<a href="https://massaget.kz/layfstayl/alemtanu/60081/">Massaget.kz</a>

Стрейзанд эффекті қалай пайда болды?

Қазақстан Республикасының Демократиялық жаңару күні
1991 жылы 12 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың «Қазақстандағы 1986 жылғы 17-18 желтоқсандағы оқиғаларға қатысқаны үшін жауаптылыққа тартылған азаматтарды ақтау туралы» Жарлығымен Қазақстандағы 1986 жылғы желтоқсанның 17-18-індегі оқиғаларға қатысқаны үшін қылмыстық, әкімшілік және тәртіптік жауапқа тартылған адамдар ақталды. Сонымен қатар, аталған Жарлықтың 4-тармағы бойынша желтоқсанның 17-сі Қазақстан Республикасының Демократиялық жаңару күні деп жарияланды.
1919 жылы Орынбор қаласында «Ұшқын» газетінің алғашқы саны жарық көрді. Ол қазір «Егемен Қазақстан» деп аталады. Өзінің алғашқы нөмірінен-ақ басылым қазақ халқын халықаралық және еліміздің ішкі жағдайларының аса маңызды оқиғаларымен таныстырып отырды. Сол кезден бері газет атын сегіз рет өзгертті. 1930 жылы Қостанай облысының солтүстік бөлігінде орналасқан Меңдіқара ауданы құрылды. Аумағы – 6,6 мың шаршы шақырым. Аудан 12 ауылдық округ пен аудан орталығынан құралған.
1930 жылы Алматы облысының солтүстік-шығысында Ақсу ауданы құрылды. Ауданның аумағы 13,6 шаршы шақырымды құрайды.
1986 жылы 17-19 желтоқсан аралығында Алматыда қазақ жастарының КСРО билігінің отаршылдық, әміршіл-әкімшіл жүйесіне қарсы наразылық қимылдары орын алды. Көтерілістің басталуына Мәскеудегі орталықтың республика халқының пікірімен санаспастан Ресейдің Ульянов облыстық партия комитетінің 1-ші хатшысы Г.В.Колбинді Казақстан Компартиясы ОК-нің 1-ші хатшысы етіп тағайындауы түрткі болды. Желтоқсанның 17-і күні таңертеңгі сағат 8-де қаладағы Л.И.Брежнев атындағы алаңға (қазіргі Республика алаңы) саяси тәуелсіздікті талап еткен ұрандармен алғашында 300-дей адам жиналып, кешкісін ереуілшілер саны 20 мыңға жетті. Бірақ олардың қойған талап-тілектері аяқ асты етіліп, оларды тарату мақсатында алаңға құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен арнайы әскери күштер тобы жеткізілді. КСРО ІІМ-нің № 0385 бұйрығы негізінде дайындалған «Құйын-86» операциясы бойынша көтеріліс қатыгездікпен басып жаншылды. Желтоқсанның 18-і күні алаңға қайта жиналмақ болған жастарға қарсы әскер күші қолданылды. Олардың қалған топтарын ығыстыру үшін жедел отряд, милиция мен жасақшылардан арнайы топтар құрылып, қала көшелеріне аттандырылды. Осы әскери күштер желтоқсанның 19-ы күні қаланың әр тұсында кайтадан шеруге шықпақ болған 6 топты басып, таратты. Алаңдағы көтерілісшілер таратылған соң ішкі істер бөлімдеріне 2401 адам жеткізілген (Алматы түрмесіне сыймағандықтан, қала сыртына апарып тасталғандарды қосып есептегенде, барлығы 8,5 мың адам ұсталған). Желтоқсан көтерілісі құрбандарының қатарында Е.Сыпатаев, С.Мұхаметжанова, К.Молданазарова, Қ.Рысқұлбеков, М.Әбдіқұлов, Л.Асанова сынды қазақ жастары бар. Желтоқсанның 19-23-і аралығында халықтың наразылық шерулері мен митингілер Қазақстанның Жезқазған, Талдықорған, Көкшетау, Қарағанды, Арқалық, Павлодар, Жамбыл, Талғар, Сарқант, т.б. қалалары мен Сарыөзек, Шамалған, Шелек елді мекендерінде жалғасты. Көтеріліске КОКП ОК-нің қаулысымен «қазақ ұлтшылдығының көрінісі» деген баға беріліп, көтеріліске қатысқан азаматтар қуғын-сүргінге ұшырады. КСРО-ның тоталитарлық, отаршыл саясатына қарсы қазақ жастарының азаттық күресі тарихи маңызы бар үлкен оқиға болды. Қазақстан төуелсіздігін алған соң Желтоқсан көтерілісі туралы шындық калпына келтіріліп, бұл жөнінде «Желтоқсан. 1986. Алматы.», «Желтоқсан құрбандарын жоқтау», «Ер намысы – ел намысы» жинақтары, К.Тәбейдің «Мұзда жанған алау», Т.Бейісқұловтың «Желтоқсан ызғары» кітаптары жарық көрді, «Аллажар», «Қызғыш құс» кинофильмдері түсірілді. 2006 жылы М.Шахановтың «Желтоқсан эпопеясы» атты көлемді кітабы басылып шықты.
2003 жылы Нұрсұлтан Назарбаев «Қазақстан Республикасында өлім жазасына мораторий енгізу туралы» Жарлыққа қол қойды.

17 желтоқсан: Атаулы күндер мен оқиғалар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ақпараттық агенттігінің 17 желтоқсанға арналған жұлдыз-жорамалы.
Тоқты
Кез-келген бастама үшін қолайлы күн. Романтикалық кештерге таптырмас уақыт. Күнделікті күйбең тіршіліктен арылып, өзіңізге демалыс ұйымдастырғаныңыз жөн.
Торпақ
Бұл күні бизнес пен денсаулыққа қатысты ешнәрсе жоспарламағаныңыз жөн. Банк пен мемлекеттік мекемелермен байланысу үшін қолайсыз уақыт.
**Егіздер 
**Түске дейінгі уақыт талантыңызбен танылатын кез. Күннің екінші жартысында келісімшарттарға қол қою секілді жұмыстарды жоспарламағаныңыз жөн.
Шаян
Шығармашылық идеяларды жүзеге асырып, идеяларыңызды дамытуға қолайлы күн. Түстен кейін сауда жасасаңыз табысқа кенелесіз.
Арыстан
Бүгінгі күн сіз үшін отбасыңызбен демалуға қолайлы. Таңертеңгілік жаңа серіктестер табылып, &nbsp;қаржылық мәселелеріңіз шешіледі.
Бикеш
Сыртқы келбетіңіз бен стиліңізді бүгін өзгертпегеніңіз жөн. Жеке өміріңізде жайсыздықтар орын алады.
Таразы
Күтпеген жерден шығынға ұшырауыңыз мүмкін. Әйелдермен түсініспеушілік туындайды. Өзіңізді физикалық тұрғыдан шамадан тыс шаршатпаңыз. &nbsp;
Сарышаян
Созылмалы ауруыңыз қозып, жарақаттанып қалуыңыз мүмкін. Батыл болыңыз. Мансап сатысында жоғарылауыңыз мүмкін.
Мерген
Сабыр түбі сары алтын. Ашуыңызды ақылға жеңдіріңіз. Ішімдік ішпеңіз және көлік жүргізбеңіз.
Тауешкі
Ескі проблемалар сіздің көңіл-күйіңізді бұзуы мүмкін. Романтикалық кеш ұйымдастыруға қолайлы күн.
Суқұйғыш
Бүгін өзіңізді бір шама жайсыз сезінуіңіз мүмкін. Бүгін алкогольді асыра пайдаланбағаныңыз жөн.
Балықтар
Сіздің әрекетіңіз басқалардың қызғанышын оятып, наразылығын тудыруы мүмкін. Басшылар сізді тым қатты сынға алады.

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өткен жылы еліміздің газ тұтыну көрсеткіші 15 миллиард текше метрге жетті, деп хабарлайды <a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/ekonomika-zhnalyktary/item/360649-aza-standy-tardy-50-k-gildir-otyn-a-osyl-an">«Хабар 24»</a>.
Алдағы уақытта бұл одан әрі жоғарыламақ. Осы мақсатта «ҚазТрансГаз» компаниясы жаңа газ өңдеу нысандарын салуды жоспарлап отыр. Сарапшылар&nbsp; көгілдір отын жүйесін дамыту республика үшін табысты болатынын айтады. Себебі соңғы бес жылдың өзінде инвесторлар еліміздің&nbsp; газ тасымалдау және жаңа тасымал бағыттарын ашу мақсатында 1 триллион теңгеден артық қаржы құйған. Осының арқасында газ тасымалдайтын құбырлардың ұзындығы 23 процентке ұзарып, Орталық Азиядағы ең ірі газ жолының біріне айналды. Ал тұрғындарды газбен қамту саласына келер болсақ, биыл ел тұрғындарының 50 процентке жуығы көгілдір отынға қол жеткізді. Яғни 9 миллион тұрғын&nbsp; және 48 мың кәсіпорын табиғи газға қосылған.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары

Тұман, көктайғақ, екпінді жел: 18 желтоқсан күнгі ауа райы

18 желтоқсан: Атаулы күндер мен оқиғалар

Жұлдыздар не дейді?

Бүгін – Қазақстан Республикасының Демократиялық жаңару күні

Тұмаудан қорғанудың 7 ережесін білесіз бе?

Қыста неліктен қырма сақалдар ауырмайды?

Біз неге өтірік айтамыз?

Компьютерде көп отыратын адам кофе ішуі тиіс

Стрейзанд эффекті қалай пайда болды?

17 желтоқсан: Атаулы күндер мен оқиғалар

Жұлдыздар не дейді?

Қазақстандықтардың 50% көгілдір отынға қосылған