<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Былтыр бас-аяғы 27 кәсіпорында шетелдік және жергілікті жұмыскерлерге жалақы төлеу бойынша 480-ге тарта сәйкессіздік анықталды.
Үкімет басшысының орынбасары Бердібек Сапарбаев арнайы жиын барысында жұмыс беруші кәсіпорындар босаған шетелдік қызметкердің орнын жергілікті мамандарға беруге құлық танытпайтынын жеткізді. Бұдан былай мұндай олқылықтар жіті тексерілетін болады. Ескертудің қағаз жүзінде ғана орындалмауы да баса назарға алынады. Былтыр Атырау, Түркістан, Қарағанды облыстарында жұмысшылардың теңсіздігі тіркелді. Бірқатар өңірде көрсетілген квотадан көп шетелдік жұмысшы тартылғаны анықталған. Тіпті құжат бойынша инженер деп шақырылған жұмысшылардың көбі үшінші-төртінші санат бойынша жұмыс істеп келіпті. Жалпы қазір Қазақстанда рұқсаттама алып жұмыс істеп жатқан шетелдіктердің саны 19 мың. Жұмысшылар негізінен құрылыс, тау-кен, қызмет көрсету салалары бойынша Қытай, Түркия, Үндістаннан келеді.&nbsp;
«Мен еңбек министрлігіне айтылған ескертулерді орындауды тапсырамын. Шетелдік мамандарды жергілікті маманға ауыстыру туралы тапсырма болса, орындау керек. Штатты қысқарттық деген сылтаумен тайқып кетудің қажеті жоқ. Қазақстандық және шетелдік жұмыс күшінің біліктілігі бірдей болса, еңбекақысы да тең болуы керек. Кей кәсіпорындардағы айырмашылық үш есе. Мен барлықтарыңызға Қазақстандағы еңбек туралы заңнаманы сақтауға шақырамын. Еңбек жағдайы да барлығына бірдей болу керек. Қазір отандық кәсіпорындарда қазақстандық жұмысшылардың үлесі 96 процент», – дейді ҚР Премьер-министрінің орынбасары Бердібек Сапарбаев.
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/o-am/item/367231-aza-standy-zh-ne-sheteldik-zh-mysshylar-a-atysty-za-nama-m-ltiksiz-oryndalsyn-saparbaev">24.kz</a>

Бердібек Сапарбаев: Қазақстандық және шетелдік жұмысшыларға қатысты заңнама мүлтіксіз орындалсын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Өткен жылдың 26 желтоқсанында Мемлекет Басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан Республикасында тексерулерге және профилактикалық бақылау мен қадағалауды барып жүргізуге мораторий енгізу туралы» Жарлыққа қол қойған болатын.
Аталған мораторийге енетін кәсіпкерлер мен Жарлықта көрсетілген жеңілдік қолданылмайтын бизнес субъектілері жөнінде Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасы директорының құқықтық мәселелер бойынша орынбасары Салават Құлмахан айтып берді.
<blockquote>
 «Президент қол қойған Жарлыққа сәйкес орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдар 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап 2023 жылғы 1 қаңтарға дейін шағын кәсіпкерлік субъектілерін, оның ішінде микрокәсіпкерлік субъектілерін тексерулерді және профилактикалық бақылау мен қадағалауды барып жүргізе алмайды», – дейді Салават Құлмахан.
</blockquote>
Айта кетейік, микрокәсіпкерлер дегеніміз жұмыскерлерінің жылдық орташа саны он бес адамнан аспайтын немесе жылдық орташа кірісі республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 30 000 еселенген мөлшерінен, яғни 79,5 млн теңгеден аспайтын, жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыратын шағын кәсіпкерлік субъектілері.
Ал шағын кәсіпкерлік субъектілеріне заңды тұлға құрмаған жеке кәсіпкерлер және жұмыскерлерінің жылдық орташа саны 100 адамнан аспайтын және жылдық орташа кірісі республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 300 000 еселенген мөлшерінен, яғни 795 млн теңгеден аспайтын, кәсіпкерлікті жүзеге асыратын заңды тұлғалар жатады.
Палата директорының орынбасары мораторийге кірмейтін, яғни тексерулер жүргізіле беретін жағдайларға да тоқталып өтті.
<blockquote>
 «Мораторий жарияланғанымен егер кәсіпкерлік субъектілері тарапынан халықтың өмірі мен денсаулығына, қоршаған ортаға және қоғамдық тәртіпке қатер төндіретін құқық бұзушылық немесе болуы мүмкін жағдайлар, ұлттық қауіпсіздігімізге қатер төндіретін бұзушылықтар орын алса, сондай-ақ еліміздің заңнамасында белгіленген талаптарды бұзу фактілерінің себебін анықтау мақсатында нақты кәсіпкерлік субъектісіне қатысты нақты фактіге байланысты бір жоспардан тыс тексеру жеткіліксіз болған жағдайда тексерулер орталық мемлекеттік және жергілікті атқарушы органның бірінші басшысының шешімі негізінде жүргізілетін болады», – дейді Палатаның бас заңгері.
</blockquote>
Сонымен бірге, мынадай жағдайларда тексерулер жүргізіле береді:
– Өз қызметіне қатысты кәсіпкерлік субъектілерінің өтініштері негізінде, оның ішінде «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» 2014 жылғы 16 мамырдағы заңға сәйкес рұқсат алуға арналған өтініш бойынша тексерулер және профилактикалық бақылауды барып жүргізу;
– 2014 жылғы 4 шілдедегі Қылмыстық-процестік Кодексте көзделген негіздер бойынша тексерулер;
– Президенттің және Бас Прокурордың тапсырмасы бойынша прокуратура органдарының тексерулері;
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; – кедендік тексерулер;
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; – қарсы салықтық тексерулер;
– салық төлеуші мен оның дебиторлары арасындағы өзара есеп айырысуды айқындау, салық органдарында тіркеу есебіне қою, касса бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұру туралы салық органы шығарған өкімдерді орындау мәселелері бойынша тақырыптық салықтық тексерулер;
&nbsp;– халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласында өнім қауіпсіздігінің мониторингін жүзеге асыру үшін өнімді іріктеу және оған санитариялық-эпидемиологиялық сараптама жасау мақсатындағы профилактикалық қадағалауды барып жүргізу;
&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; – жер қойнауын пайдаланушылар.
Палата директорының орынбасары Салават Құлмахан кәсіпкерлерге жұмыс жасауына кедергі келтірген жағдайлар орын алса, өзге де құқықтық кеңес, көмек қажет болса уақыт жоғалтпай Кәсіпкерлер палатасы заңгерлеріне жүгінуге шақырды. Палата мекен-жайы: Қызылорда қаласы, Желтоқсан к-сі 12, «Бастау» бизнес-орталығының 11-қабаты. Байланыс телефоны: 8 /7242/ 40-09-81.

Кәсіпкерлерді мемлекеттік тексеру тәртібі қандай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекеттердегі иммигранттардың үлесі әр елде әрқалай.&nbsp;Бір жақта шетелден қоныс аударушылар тұрғындардың жартысын құраса, ал бір мемлекетте иммигранттардың көрсеткіші 0,1%-дан да аспайды.&nbsp;Әлемдік экономика форумының&nbsp;мамандары қай елдерде қоныс аударушылардың саны көп екендігін, олардың таралу көрсеткіштерін анықтап көрді, деп хабарлайды&nbsp;[Stan.kz](http:// https://stan.kz/kazakstan-elden-sirtka-konis-audaratin-top-15-memlekett-326189/).&nbsp;
БҰҰ-ның мәліметінше, 2015 жылы АҚШ-тағы иммиграттардың (шетелде туған азаматтар) саны 48 миллионға жетіпті. Бұл көрсеткіш Сауд Арабия мемлекетінен 5&nbsp;есе (11 миилион), Канададан&nbsp;(7,6 миллион) 6 есе&nbsp; жоғары екен. Дегенмен соңғы екі елде басқа жақтан қоныс аударғандарға қарағанда жергілікті тұрғындардың саны әлдеқайда үлкен көрінеді.&nbsp;
2015 жылы иммигранттардың саны көп мемлекеттерге Біріккен Араб Әмірліктері (87%), Кувейт (73%), Катар (68%), Сауд Арабиясы, Бахрейн және Оман кіріпті (соңғыларының индексі 34% пен 51% аралығын құраған). Бұл уақытта аталған елдерде туған азаматтардың үлесі сырттан келгендердің көрсеткішінен қалып қойыпты. Мамандардың ақпаратына&nbsp;сәйкес, осы елдер бірінші топқа жатқызылған.&nbsp;
Екінші топтың құрамына Макао (57%), Монако (55%) және Сингапур&nbsp;(46%) еніпті. Топтарға бөлу кезінде бұлардың аумағының кіші&nbsp;және&nbsp;иммигранттарға арналған салықтық ереженің&nbsp;болуы ескерілген.&nbsp;
Үшінші топтағы мемлекеттер&nbsp;“жаңа” әрі үлкен аумақты қамтитын деп табылған, оларға Австралия&nbsp;(28%) мен Канада (21%) кіріпті.&nbsp;
Төртінші топқа мүше елдердегі иммигранттардың көрсеткіші&nbsp;9%-дан&nbsp;17%-ға дейін жетіп, олардың құрамына батыс өркениет мемлекеттері енген:&nbsp;Австрия (17%),&nbsp;Швеция (16%), США (15%), Ұлыбритания&nbsp; (13%),&nbsp;Испания (13%),&nbsp;Германия (12%),&nbsp;Франция (12%), Нидерланды (12%), Бельгия (11%) және Италия (10%).
Бесінші топқа елдерінде орын алып жатқан кикілжіңнің себебінен басқа жаққа көшетін&nbsp;босқындар жиі қоныс аударатын мемлекеттер табан тірепті. Мысалы, 2015 жылы Ливанда иммигранттардың үлесі 20% құраған. Ал Суданнан бас сауғалаған 400 000 азамат Чад мемлеткетіне көшкен. Ол елге жаңа қоныстанған адамдардың индексі 3% жетіпті.&nbsp;
Аталған деректерге орай Швейцария (29%)&nbsp; АҚШ-тан иммигранттардың саны жөнінен басып озыпты. Ал Люксембургтегі сырттан келушілердің көрсеткіші&nbsp;46% болған.&nbsp;
Халқы ең көп әрі тығыз орналасқан Қытай (0,07%) мен Үндістанда (0,4%) иммигранттардың үлесі әлдеқайда аз болған&nbsp;
Жоғарыда сөз болған иммигранттар өз елінің&nbsp;эмигрантары болып есептеледі. Яғни бір елден көшіп кеткендердің санының артуы сол мемлекеттің демографиясына айтарлықтай әсер ететіні сөзсіз.
Эмигранттар туған мемлекеттінің экономикасына ілгерінді ықпал тигізетін көрінеді: шетелге кеткен азаматтар өз мемлекетінің бюджетіне ақша аударып тұрады екен. Олар басқа жақта тұрғанымен өздерінің дауыс құқынан айырылады деген сөз емес. Дегенмен эмигранттарды есепке алу иммигранттарға қарағанда әлдеқайда қиынырақ.&nbsp;
Эмигранттардың саны да әр мемлекетте әрқалай. Мысалы Үндістан 2015 жылы елден кеткендердің саны бойынша алдыңғы орынға шығыпты. Бір жылда туған 16 миллионнан астам адам өзге елдің тұрғыны болып саналады екен. Мексика 12 миллион эмигрантымен екінші орынға табан тіреген. Көпшілік мексикалық азаматтар көршілес АҚШ-қа қоныс аударуды жөн көрген.&nbsp;
Аумағы әлдеқайда кіші&nbsp;Босния&nbsp;және&nbsp;Герцеговинаның тұрғындарының үштен бір бөлігі мемлекеттен көшіп кетіпті. Осылайша аталған мемлекет 2015 жылы рекорд орнатқан. Бұған ұқсас&nbsp;жағдай Албания мен Кабо-Верде елінде тіркелген.&nbsp;
Бір мемлекетте иммигрантарының да, эмигрантарының да саны көп болған. Айтып кетсек, Біріккен Корольдікте (Ұлыбритания) 2015 жылы 8,4 миллион иммигрант пен 4,7 миллион эмигрант тіркеліпті. АҚШ-та да өзге елген кетіп қалғандардың саны көп көрінеді: 2015 жылы олардың саны 2,9 миллионға жетіпті.&nbsp;
Кейбір мемлекеттерде көшіп-қону үрдісі айтарлықтай қолдауға түспеген. Мысалы, Жапонияда иммигрантардың көрсеткіші 1,7%, ал эмигрантардың үлесі 0,6% болған.&nbsp;
БҰҰ-ның хабарлауынша,&nbsp;2017 жылы 258 миллион иммигрант өзге елге көшіп кеткен. Дегенмен бұл индекс әлем тұрғындарының тек&nbsp;3,4%-ын құрапты. Сарапшылар соңғы жылдарда иммигранттардың саны тек жоғарылағындығын айтуда, мысалы 30 жыл бұрын (1990 жылы) көрсеткіш&nbsp;2,9%, 1965 жылы 2,3 %&nbsp;болыпты.
Айта кетерлік жайт, Қазақстан эмигранттардың көрсеткіші бойынша 15-орынға жайғасыпты. 2019 жылы ел аумағынан 3,9 миллионға жуық адам сырт мемлекеттерге қоныс аударған. Республикамыздың эммигранттар саны Индонезиямен салыстырғанда небәрі 100 мың адамға аз екен.

Қазақстанда былтыр 3,9 миллионға жуық адам шетелге қоныс аударған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалпыға бірдей декларация Қазақстанда бір жылдан кейінге қалдырылды. Ол кезең-кезеңімен 2021 жылғы 1 қаңтарда енгізіледі.
Бұған дейін декларацияның енгізілген күні 2020 жылдың 1 қаңтары деп аталған.
2021 жылғы 1 қаңтардан басталатын бастапқы кезеңде декларацияны мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілеттік берілген басшы лауазымдардағы мемлекеттік қызметшілер, сондай-ақ оларға теңестірілген адамдар тапсыруы керек.
Сондай-ақ, жоғарыда аталған азаматтардың күйеуі мен әйелдері де кірістерінің пайда болуы туралы декларация тапсыруы қажет.
Декларацияның екінші кезеңі 2023 жылдың 1 қаңтарында басталады және мемлекеттік мекемелердің қызметкерлеріне, квазимемлекеттік сектор субъектілері мен осы адамдардың жұбайларына әсер етеді.
Үшінші кезең, басталуы 2024 жылдың 1 қаңтарына жоспарланған, заңды тұлғалардың басшылары мен құрылтайшылары, жеке кәсіпкерлер және олардың жұбайлары үшін декларация беріледі.
Барлық басқа санаттағы тұрғындар декларацияны 2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап тапсыруы керек.

Жалпыға ортақ декларация Қазақстанда бір жылға кейінге қалдырылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлеуметтанушы Айсұлу Молдабек Қазақстан қоғамында жалғыздық синдромы дендеп келе жатыр деп есептейді. Бұл ұлт қауіпсіздігіне қатер тудырады.
Бүгінде жалғыздық пен жалғызбастылық ұғымдары әлеуметтік мәселеден гөрі қалыпты құбылыс, тіпті, трендке айналып кетті десек те болады. Отбасы құрмағандар, жалғызбасты аналар, жалғызбасты әкелер, жалғызбасты қарттар саны көп. Қазір, тіпті, физиологиялық емес, психологиялық жалғыздық та дендеп келеді. Бернард Шоу айтпақшы, “жалғыздық деген ұлы нәрсе, тек өзің жалғыз болмағанда”. Сонымен, жалғыздықтың әлеуметтік салдарына үңілсек, көп айтыла бермейтін, бірақ қоғам назарын аударатын түрлі жағдайлар бар.
Жалғызбасты әкелер
Біз әдетте жалғызбастылық десе, әйелдерді ойға аламыз. Неге? Мүмкін, менталитеттің әсері болар, әйтеуір өмірін сүр бойдақтықпен өткізетін ер адамдар мен жалғызбасты әкелер туралы көп айта бермейміз. Ресми деректер бойынша, бүгінде елімізде жалғызбасты аналардың саны&nbsp;450 мыңға жуықтаса,&nbsp;мұндай әкелердің саны&nbsp;42 мыңдай екен.&nbsp;Қазақстанда гендерлік зерттеулердің көбіне әйелдерге қатысты жүргізілетінін және ресми жалғызбасты әкелерді есепке алатын әлеуметтік статистиканың жүргізілмейтінін ескерсек, ер азаматтарға қатысты дерекке күдікпен қарауға болады. Жалғызбасты әкелердің саны бұдан еселеп көп болуы мүмкін.
Зерттеулер бойынша әйелдерге қарағанда ер азаматтар жалғыздықты басынан қиын өткізеді екен. Себебі, әйелдердің ерлерге қарағанда өмірде атқаратын жалпы әлеуметтік ролі мен функциясы көп. Мәселен, әйел жұмыстан айрылғанымен үй шаруасындағы қызметінен ешқашан босамаған. Бұл оның өзін жалғыз сезініп, мұңға берілмеуіне сеп. Ал ер адам үшін жұмыстан не әйелінен ажырау оның отбасының асыраушысы, табыс табушысы, қорғаны, әке, күйеу ретіндегі әлеуметтік рольдерінің бірден&nbsp;90 пайызынан&nbsp;ажыратып тастайды. Бұл ер адамды күйзеліске салуы мүмкін. Осыны білген дана аталарымыз “Алла өмірімді бәйбішемнен бұрын ала гөр” дейді екен…
Мүлдем некеде болмағандар
Оқу, жұмыс, одан қалса, әлеуметтік жағдай және өзге де себептермен отбасы құру жасынан асып кеткен оң жақтағы арулар мен сүр бойдақтардың да саны күн санап артып келеді. Бұл Қазақстанға ғана тән емес, мұхит ассақ, АҚШ, берісі батыс елдері, күншығыс Жапония сияқты мемлекеттерде де өмір салтына айналған құбылыс. Мамандар Қазақстан үшін бұл үрдістің демография, тіпті, ұлт қауіпсіздігі үшін демаңызды мәселе екенін айтып, дабыл қағып отыр.
Ірі қалалардың тұрғындары жалғыздықтан қорқады
Цюрих Иншуранс&nbsp;тобы&nbsp;мен GfK маркетингтік зерттеу институты бірлесіп Швейцария, Португалия, Испания, Австрия, Германия, Италия, Ұлыбритания және Ресейдің 15 пен 75 жас аралығындағы 4500 тұрғынынан оларға маза бермейтін қорқыныштары туралы сауалнама жүргізеді. Зерттеу нәтижесі бойынша олардың көпшілігін ең бірінші жұмыстағы стресс пен қаржылық дағдарыс және балалары, отбасы көбірек толғандыратыны және екінші кезекте жалғыз қалудан қорқатындары белгілі болған. “Kompetenz” ақпараттық-талдау орталығы Нұр-Сұлтан мен Алматы қалаларының 18 бен 72 жас аралығындағы 1600 тұрғындарынан өмірде неден көбірек қорқатыны туралы сұхбат жүргізген. Жауап берушілердің&nbsp;54 пайызы&nbsp;ең бірінші жақындарын жоғалтып алудан және жалғыз қалудан қорқатындарын жеткізген. Одан кейін барып, ауру-сырқаудан, тауарлар мен азық-түлікке бағаның қымбаттауынан, дағдарыстан қорқатындарын айтқан.
Жалғыздық пен денсаулықтың ұқсас тұстары бар. Мәселен, денсаулықтың маңызы мен салауатты өмір салтын ұстанудың қажет екенін бәрі дерлік саналы түрде түсінгенімен, әрекетке келгенде жүйелі, уақытылы дәрігерге қаралмайды не күтінбейді. Сол сияқты адамдар жалғыздықтан қорқады, алайда жалғыз өмір сүре беруді қалайды: отбасы құруға не бала санын арттыруға ниеттенбейді.
Жалғызілікті өлім және көмусіз қалу
Жалғыздықтың салдарына одан да тереңірек үңілсек, қазақта “көмусіз қалу” деген ұғым бар. Жалғыздықтың соңы не болатыны бүгінгі Жапония қоғамында көрініс тауып отыр. Дамыған, әлемнің ең бай мемлекеттерінің бірі саналатын бұл елде бүгінгі таңда жалғыздық өмір салтына айналып кеткен және оның салдары ретінде жалғызілікті өлім&nbsp;(жапонша “кокодуши”)&nbsp;әлеуметтік проблемаға айналып отыр. Дүние жүзі бойынша ұзақ өмір сүретін жапондар болса, олардың көбі 65 жастан кейін өмірін жалғызбасты болып өткізеді. Бар өмірін жұмысқа сарп еткен жапондар отбасы құруға асықпайды да, кейіннен жалғыз қалып жатады. Бұл, әсіресе, ер адамдардың арасында жиі кездеседі. Жылына&nbsp;30 мыңнан астам қарт адам&nbsp;жалғызілікті болып дүниеден өтіп жатады. Тіпті, пәтерлерінде 5 күннен 1-2 айға дейін жатып қалған мәйіттер табылады. Оларды төленбеген комуналдық қызметтер арқылы не мүңкіген иіс арқылы тауап жатады екен. Қазір Жапонияда көптеген жеке компаниялар “кокодушиді” тазалау, қалған мүліктерін жинау және басқа қызметтер ұсынады. Бұл қызметті пайдаланушылар саны да көбейіп отыр. Жалғызілікті өлімнің себептерінің бірі – отбасын құрмау және отбасын кеш құру. Жапонияның Халық және әлеуметтік қамтамасыз ету ұлттық институтының зерттеуінше, егер 2010 жылы жалғыз тұратын адамдардың саны 32,4 пайызды құраса, бұл көрсеткіш 2035 жылы&nbsp;37,2 пайызға&nbsp;артпақ. Сонымен қатар, 2010 жылғы санақ бойынша да 50 жастағы жапон ер азаматтарының 20,1 пайызы, әйелдердің 10,6 пайызы ешқашан отбасын құрмағандығы анықталған. Бұл көрсеткіш жыл сайын артып келеді. Осындайда қазақтың “тұқымың көбейгір” деген оң қарғысының мәнінің маңызын байқауға болады.
Вашингтонда өткен әлеуметтік психологтардың конференциясында ғалымдар жалғыздықтың адам бойында артрит, Альцгеймер, жүрек, қан-тамыр қысымының көтерілуі, қант, әлсіздік, жұмыс істеу қабілетінің нашарлауы сияқты аурулардың пайда болуына әсері барын анықтады. Сонымен қатар, жалғызбастылар стрессті басынан көбірек өткізеді және ұйқысыздық ауруымен ауыратын көрінеді. Ал Калифорниялық ғалымдар 6 жыл бойы 60-тан асқан 600 адамды зерттеп, жалғызбастылық адамның қысқа өмір сүруіне де әсер ететінін байқаған. Психологиялық тұрғыда жалғыздықты жеңу үшін адамдар ойдан өздеріне серік ойлап табатын көрінеді. Әсіресе, ұзақ саяхатқа шығып, түрлі жағдайлар нәтижесінде жалғыз қалып қойған жолаушыларды зерттеген норвегиялық психолог Гру Сандал олардың көбіне табиғатпен тіл табысуға тырысатынын анықтаған. Осылайша, жапандағы аралда күн кешкен Робинзон Крузо өзін жалғыз сезінбегенін білеміз. Ал еуропалықтар көбіне үй жануарларын серік етеді. Пенсильвания университеті ғалымдарының зерттеуінше, иелері оларға көбіне адам сияқты қарайтын көрінеді. Бұл адамдардың өзін-өзі бағалауына, жалпы денсаулығына оң әсер етеді Олардың&nbsp;94 пайызы&nbsp;жануарлармен сөйлессе,&nbsp;81 пайызы&nbsp;жануарлар олардың көңіл-күйін сезінеді, ойларын ұғады деп санайтын көрінеді. Шыны керек, ит жетектеген немістен гөрі немересін тербеткен қазақтың әжелері әлдеқайда бақытты. Алайда біздің елімізде де қарттық пен жалғызбастылық ұғымдары бір-біріне жақындап келеді.&nbsp;40 мыңға жуық&nbsp;жалғызбасты жетім-қарттар Қарттар үйлерінде өмір сүруде. Тұл жетімдерінен гөрі әлеуметтік жетімдер – балалары не туыстары әкеп тастағандардың үлесі көп.
Сонымен, жалғыздық тек физиологиялық құбылыс емес, қауымның ортасында отырып та өзіңді жалғыз сезіну бар. Керісінше жалғызілікті күн кешсең де, көпшілікпен тығыз әлеуметтік қарым-қатынаста болып, өзіңді мүлдем жалғыз санамауың да мүмкін. Мамандар жалғыздықты жеңудің ең тиімді құралдарының бірі махаббат екенін айтады. Себебі, сезім жалғыздықтан құтқарып, қартаюды шегеріп, адамға рухани және физикалық күш береді екен. Жалпы, біздің қоғам жалғыздықтың салдарының зардабын енді тартатын секілді.
<a href="https://informburo.kz/pikir/aisulu-moldabek/zhalyzdy-sindromy-turaly.html">Informburo</a>

Қазақстанда жалғыздық синдромы дендеп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қазгидромет» РМК баспасөз қызметі 14-16 қаңтар аралығына арналған ауа райы болжамын жариялады.
Ресейдің арктикалық жиегі арқылы циклондар бірінен кейін бірі ығысып, атлантикалық жылы және ылғалды ауа ала келеді. Осы циклондардың әсерінен атмосфералық фронттар Қазақстан арқылы жылжып, қар жауады, бұрқасын көтеріледі. Батыстан күшті жел соғады.
Алдағы үш тәулікте республиканың көптеген облыстарында күн бұлтты, жауын-шашынды болады. Солтүстік облыстарда – бұрқасын, оңтүстікте – тұман және көктайғақ сақталады.
Ауа массаларының батысқа ауысуы әсерінен Қазақстанның солтүстік жартысында – ауа температурасы орташа көпжылдық мәннен жоғары, оңтүстік жартысында – нормаға жақын болады.

Алдағы үш күнде қар жауып, боран соғады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Орал қаласында волейболдан 2005-2006 жылдары туылған жасөспірімдер арасында Қазақстан Республикасының қысқы чемпионаты өтті.
Ел чемпионатында Сыр волейболшылары тағы да &nbsp;І орынды жеңіп алды.
Айта кетейік, осы жас ерекшелігі бойынша шеберлік байқасып жүрген жерлестеріміз Қазақстан Республикасының жазғы, күзгі жəне қысқы чемпионаттарына қатысып, төрт мәрте чемпион атанған болатын. Бұл – олардың бесінші жеңісі.
Команданы жарысқа Батырқожа Бабаев, Самат Сопбеков жəне Мұрат Мұхамадиев дайындады.
Сондай-ақ, Нұр-Сұлтан қаласында 2007-2008 жылдары туылған жасөспірімдер арасында өткен ҚР қысқы чемпионатында жерлестеріміз 1-орынды иеленді.
Команданы жарысқа Өтепберген Абдраманов дайындады.
2005-2006 ж.т жасөспірімдер арасында Бекнұр Сайрамбек, Руслан Қалдыбек, Жанарыс Əлден, Бекарыс Досмағамбетов, Нұрхат Кенжебек, ал 2007-2008 ж.т. жасөспірімдер арасында Ержігіт Айбекұлы, Əділет Амангелдіұлы, Ғазиз Ізатіллаұлы, Богдан Таланов, Дамир Ибрагим жəне Ғабиден Алтынбек жақсы ойын өрнегін көрсетіп, команданың алға шығуына өз үлестерін қосты.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/01/syr-volejbolshylary-1.jpg" alt="" />

Сыр волейболшылары &#8211; жеңіс тұғырында

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Үкімет жанындағы ұлттық комиссияның өкілдері латын графикасына негізделген қазақ әліпбиінің бірнеше нұсқасын қарап шықты. Ал орфографиялық жұмыс тобы өз ескертуін жасады, деп хабарлайды &nbsp;[Sputnik Қазақстан](http:// https://sputniknews.kz/society/20200113/12525368/Latyn-alipbii-komissiya.html).
Комиссия мүшесі, Шайсұлтан Шаяхметов атындағы “Тіл-Қазына” ұлттық ғылыми-практикалық орталығының атқарушы директоры Ербол Тілешов әрбір нұсқаны жеке-жеке таныстырды.
1.&nbsp;“Bailatyn” жобасы. Онда классикалық латын әліпбиінің 26 әрпі толық қамтылған. Алайда қазақ тіліндегі барлық дыбысқа таңба берілмеген. Мәселен, “а” мен “ә” дыбысына ортақ бір “а” таңбасы енгізілген, “ү” мен “і” де солай. Ал “ө”-ні мүлдем алып тастаған. &nbsp;
<blockquote>
 “Мысалы, “сан” деген сөзді жазғанда “сән” емес екенін қосымша режиммен түсіндіру керек. Ал “ә”-мен келетін сөздер көп қой. Жобада “о” таңбасы беріледі, бірақ “ө” жоқ. Сосын “ү” мен “і” мүлдем жоқ. Олардың бәрін ереже арқылы түсіндіреміз дейді. Ал ондай мыңдаған сөз бар ғой”, – деді Тілешов.
</blockquote>
Оның айтуынша, латын графикасының барынша ықшам әрі оңай нұсқасын жасауға тапсырма берілді. Ал ереже көп болса, жазу керісінше қиындап кетеді.
2.&nbsp;“Kazak Grammar” жобасы. Бұл нұсқаның тиімді бір тұсы – диграфтың жоқтығы. Авторлар умлаутты пайдаланған. Кемшілігі: “г” мен “ғ” дыбысына бір таңба. Сол сияқты “к” мен “қ” дыбысы тек “к”-мен ғана берілген.
“Сонда ертең түріктердегі сияқты “қ” дыбысы жойылып кетпей ме? Барлығы “ақ” деген сөзді “ак”, “Ақсуды” “Аксу” деп айтса, таңбамызды жоғалтып аламыз ғой”, – деп түсіндірді Тілешов.&nbsp;&nbsp;&nbsp;
Бұдан бөлек, осы жобада әріптер ағылшын әліпбиінің тәртібімен орналастырған. Ал қазақ тілінің төл таңбалары аяқ жағында берілген. Кеңес мүшелері бұны тілге деген немкеттілік деп санайды.
3.&nbsp;Қуантқан Вановтың әліпби жобасы. Маңғыстаулық математик өз нұсқасында математикалық таңбаларды пайдаланған. Оның әліпбиінде 33 әріп бар.
<blockquote>
 “Бұл кісі ноқат қоймау үшін немесе төменгі жағын сызбау үшін таза математикалық-геометриялық таңбалармен шыққысы келген. Идея дұрыс. Бірақ мәтін жазғанда сөздері түсініксіз болып кетеді. Оған үйрену де оңай емес”, – дейді Тілешов.
</blockquote>
4.&nbsp;Ескендір Тасболатовтың жобасы. Автор өз әліпбиіне “ц” әрпін енгізген. Бірақ “ғ”, “ң”, “ш” мен “ч”-ға диграф берген. Сосын “и” мен “і-ні” тағы ортақ таңбамен көрсетіпті.
“Адамдар тағы шатасады ғой. Ол “интернет” пе? “Інтернет” пе? “Діректор” ма? “Директор” ма? Оған тағы қаптаған ереже болады. Ал “і” дыбысы жиі кездеседі. Өйтені тәуелдік септігінің бәрінде осы дыбыс тұрады. Кімнің? Ненің? “Менің”, “сенің”, осы сөздерді күнде айтамыз ғой. Ертең “мениң”, “сениң” деп тағы шатасамыз”, – дейді Тілешов.
5.&nbsp;Манас Сапарбаевтың жобасы. Негізгі кемшілігі: 8 диграф. Онымен мәтінді конвертер арқылы өткізгенде техникалық ақаулықтар шығады. Ал, ең бастысы, түркі халықтарында “бір дыбыс – бір таңба” қағидаты сақталмай отыр.
Комиссия мүшесі Ербол Тілешовтың айтуынша, бүгінде түркі халықтарының ішінде тек қарақалпақ пен қазақтың латын графикасында ғана диграф бар. Одан құтылу қажет. Қазіргі кезде қарақалпақтар да диграфтың ыңғайсыздық туғызатынын ашық айтып отыр.
6.&nbsp;Нұрлан Түлтебаевтың әліпби нұсқасы. Жобада 35 таңба бар, “х” дыбысына бөлек таңба берілген. Автор сирек таңбаларды да ұсынады. Бұдан бөлек, “и” мен “у” әрпін таратып жазу қажет дейді.
Комиссия мүшелері “и” мен “у” әрпін таратып жазуға қатысты мәселенің көптен бері көтеріліп келе жатқанын айтады. Осы уақытқа дейін біраз мақала да жазылды.
<blockquote>
 “Негізгі мәселе мынада, “и” мен “у”-ды ашып жазамыз ба, жоқ па? Мысалы, қазір біз “су” деген сөзді екі таңбамен жазып жүрміз. Ғалымдар екі дыбыстың ортасында естіліп тұрған “ұ” әрпін де жазуымыз керек дейді. Сонда “сұу” болады. Олай болса, екі әрпің үш әріп болады, яғни, біз тағы шұбалыңқылыққа жол береміз”, – дейді Тілешов.
</blockquote>
Ғалымның айтуынша, “и” мен “у” әрпін таратып жазбасақ та, естіліп тұрған дыбыстар жоғалмайды. Ал таратып жазу мәселесін орфоэпиялық сөздікте де көрсетуге болады.&nbsp;&nbsp;
7.&nbsp;Студент Абзал Дәуренбекұлының жобасы. Автор өз әліпбиінде диграфпен қатар триграф та қолданған. Сосын “у” дыбысына латынның “w” таңбасын берген.
Ербол Тілешов “у” дыбысына “w” таңбасын беруге қатысты мәселенің көптен бері көтеріліп жатқанын жеткізді. Бірақ халықтың көзі оған үйренбеген. Мәселен, “университет” сөзі “wniversitet” деп жазылады.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
“Негізі, “у”-дың &nbsp;өзінің халықаралық дыбысы бар. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әліпбиді жетілдіру керек деп айтты ғой. Сол жетілдірудің бірі “у” дыбысына қатысты. Қазір “u” таңбасын “ұ”-ға &nbsp;беріп жүрміз ғой. Оны өзінің “у”-на қайтару керек деп ойлаймын. Өйткені бұл – халықаралық тәртіп”, – деп атап көрсетті Тілешов.
Сондай-ақ, Абзал Дәуребекұлы “ц”, “ю”, “щ” сияқты әріптерді де енгізіп, кирилл әліпбиін латын графикасында қайталап беру керек деп ойлайды.
Бұдан бөлек, ұлттық комиссияда Жандос Темірғали, Жанат Аймағамбетов және тағы бірнеше автордың нұсқасы қаралған болатын. Барлығына тіл мамандарының қорытындысы берілді.
“Бір таңба – бір дыбыс” керек
Комиссия мүшелері осы уақытқа дейін ұсынылған жобалардың артықшылығы бар екенін де айтып отыр. Соның бәрі қорытындыға енгізілді. Мәселен, “Bailatyn-да” орфоэпия заңдылығын транскрипция арқылы оқытуға болатыны көрсетілген. Диакритикалық таңбалар қолданылмаған. Бұл – оның артықшылығы.&nbsp;
<blockquote>
 “Сол сияқты Қуантқан Вановтың әліпбиі халықаралық фонетикалық таңбаға сай келеді, диакритикалық таңбалар жоқ. Ол да жақсы ерекшелік. Бұдан бөлек, авторлар седильді пайдаланып, “ш”-ны “ç” деп белгілеген, ол да тиімді ұсыныс. Қазіргі түрікмен, түрік, өзбек мен әзербайжан әліпбиінде седильді қолданады”, – дейді Тілешов.
</blockquote>
Оның сөзіне қарағанда, жобаларды ұсыну жағынан нақты бір дедлайн жоқ. Президенттің тапсырмасынан кейін тіл комитетінде 20-дан астам жоба түскен. Бірақ қазіргі кезде ұсыныстардың легі саябырсыды.
<blockquote>
 “Әліпбиге қатысты басты талап – қазақтың әр дыбысына жеке таңба беру. Біз жаңа әліпбиге көшеміз деп, дыбыстарымызды шашып-төгіп алмауымыз қажет. Біз диграфтан да қашып отырмыз. Себебі “бір таңба – бір дыбыс” принципі сақталуы шарт. Әрине, умлаут, седиль, акут сияқты диакритикалық белгілерді алған аса тиімді емес. Таза латынның әліпбиімен шыққан жақсы. Бірақ қазақ тілінің төл дыбыстарын 26 таңбамен беріп шығу мүмкін емес”, – деп атап көрсетті ғалым.
</blockquote>
Осы орайда тіл маманы президенттің латын графикасын жетілдіруге қатысты тапсырмасын да түсіндірді. Оның ойынша, қазіргі нұсқаның кейбір кемшін тұстарын түзетсе, біраз мәселе шешіледі.&nbsp;&nbsp;
<blockquote>
 “Президент Тоқаев ең алдымен қазіргі “акут әліпбиін” жетілдіру керек деді. Иә, кейбір таңбаларды өзгерткен дұрыс. Ол, әсіресе, диграфқа байланысты. Сосын “и” мен “і”-ге ортақ “i” таңбасын беруге қатысты мәселе бар. Біреуі түртілсе, екіншісі түртілмейді. Содан конвертер қазіргі әліпбидің 0,01 пайызын оқымай тұр. Негізі, ол 100 пайызға оқылуы қажет. Осыны түзететін болсақ, конвертер оқиды. Оған елдің көзі де үйреніп келеді”, – дейді Тілешов.
</blockquote>

Латын әліпбиі: ұлттық комиссия бірнеше нұсқаны қарап шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Bek Air әуекомпаниясы лицензиясын қайта алмайынша билеттерді қайтару мүмкін емес.
Bek Air компаниясы тиісті органға оператордың сертификатын тоқтата тұруды заңсыз деп мәлімдеді, деп хабарлайды <a href="https://sputniknews.kz/">Sputnik Қазақстан.</a>
Әуекомпанияның сайтында Индустрия және инфрақұрылымды дамыту министрлігіне жіберілген тиісті үндеу жарияланды. Құжат 2020 жылғы 9 қаңтарда берілген.
Әуекомпанияның мәліметінше, жазбаша тапсырыссыз билетті қайтару немесе қайта брондау мүмкін емес.
<blockquote>
 «Бізге тоқтата тұру себептері туралы жазбаша түрде түсіндірілген жоқ. Біз бұл істі өрескел бұзушылық деп санаймыз, өйткені 34-тармақта (сертификат беру ережелері – Sputnik) егер оператордың куәлігі тоқтатылған немесе қайтарып алынған болса, уәкілетті ұйым дереу операторға хабарлауы тиіс», – делінген хатта.
</blockquote>
Компанияның мәліметінше, 2020 жылдың 9 қаңтарындағы жағдай бойынша бұл талап орындалмаған.
Bek Air азаматтық авиацияның операторларға сертификат беру ережелеріне сілтеме жасайды, оған сәйкес Қазақстанның авиациялық әкімшілігі бірнеше себептер бойынша сертификатты тоқтата тұруға құқылы:
– оператордың сертификаттау талаптары мен шектеулерін сақтамауы;
– Қазақстан Республикасының сақтандырудың міндетті түрлері туралы заңнамасының талаптарына сәйкес сақтандыру ұсынбау;
– инспекциялық тексерулер кезінде, оның ішінде шет елдерде анықталған немесе ұшу қауіпсіздігіне әсер ететін бірінші деңгейдегі бұзушылықтарды анықтау;
– оператор жазбаша өтініш берген жағдайда.
Алайда, компанияның айтуынша, авиация әкімшілігі оператор куәлігін тоқтата тұру себептері туралы жазбаша түсініктеме бермеген.
Еске салайық, компания 2019 жылдың 27 желтоқсанында Алматы маңында Bek Air жолаушылар ұшағының апатқа ұшырауынан кейін уақытша тоқтатылған болатын. Ұшақта 98 адам болған. Апат салдарынан олардың 12-сі қайтыс болды.
Аталған мәлімдемеге орай, саясаттанушы Расул Жұмалы facebook әлеуметтік желісінде төмендегідей жазба қалдырған.
<blockquote>
 «Атышулы Бекэйр компаниясы орын алған апаттан соң ұшпай қалған ұшақтарына алынған билеттер құнын азаматтарға өтемейтінін мәлімдепті. Бұл барып тұрған сорақылық. Жекелеген компанияның былығы мен көрсетілмеген қызмет үшін қарапайым адамдар неліктен жапа шегу керек. Меніңше аталған жағдайда үкімет иә Бекэйрды тәртіпке шақыру қажет, болмаса өзі лицензия берген әуекомпанияның жауапкершілігін өз мойнына алу керек», – деп жазады ол.
</blockquote>

Bek Air билеттерді қайтармайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында Білім басқармасының басшысы Майра Мелдебекова журналистерге брифинг ұйымдастырды.
Брифингте жаңадан қабылданған “Педагог мәртебесі туралы” заңда көзделген негізгі міндеттер мен педагогтарға берілетін айрықша мүмкіндіктер туралы айтылды.
Бұдан былай магистр дәрежесі бар мұғалімдер үшін 10 АЕК мөлшерінде қосымша ақы қарастырылған. Сондай-ақ, білім беру ұйымына алғаш рет келген жас мұғалімге Тәлімгер бекітіліп, әрбір тәлімгерге 17 697 теңгені қаржы қаралады.
Дәптер тексергені және сынып жетекшілігі үшін де үстеме қаржы көзделіп отыр. Бұған дейін сынып жетекшілікке 4424-5309 теңге аралығында төленсе, 3533-4424 теңге аралығында дәптер тексеруге төленген болатын. Ендігі төлем екі есе артпақ.
Брифингте басқарма басшысы педагогтың кәсіби қызметіне кедергі келтірген, Заңды бұзған азаматтарға әкімшілік жауапкершіліктер көзделгенін атап өтті.
Кездесуде Майра Тұрғанбайқызы журналистердің сауалдарына жауап беріп, нақты түсіндірме жүргізді.

Жаңа заңда педагогтардың кәсіби біліктілігіне қарай жалақысы артады

Абай Құнанбаев – қазақ әдебиеті тарихында үлкен із қалдырған, ірі тұлға. «Адам өмірінің мақсаты – кемелдену мен жетілу»- деген ұлы Абайдың сөзі, қазақ оқырманын жан-жақты кемелденіп, рухани жетілуге бастайды. Себебі, біз Абай Құнанбаевтың шығармашылығынан өзімізге қажетті руханилықты табамыз. Өмір мен қоғамды барлап, болашақты болжап жазған әр шығармасы – осы шыңға шығар жолындағы баспалдақ.
Өзі өмір сүрген кезеңде, даланы торлаған&nbsp;надандық түнегіне ол шамшырықтай сәуле төгіп, рухани байлыққа апаратын жолды өз халқына талмастан көрсеткен ақын. Абай мұрасының тәрбиелік мәні, тағылымдық бағыт бағдары турасында сөз қозғағанда, алдымен, Абайдың әдеби бай мұрасы ойға оралады.
Бар асылын, ойын замана жастарына, келер ұрпаққа да арнады. Оның шығармашылық қызметінің негізгі мұраты – адам тәрбиесі.
Абай шығармасының саябағында өсу, тәрбие алу – мүмкіндігіне биылғы жылы үлкен жол ашылып отыр. Атап айтқанда, қазақтың бас ақыны ұлы Абай Құнанбаевтың 175 жылдығы кең көлемде аталып өтіледі.
Поэзияда, музыкада, жалпы әдебиет саласында Абай өлмес-өшпес шығармаларымен, қазақ халқымен мәңгіге бірге жасап келеді, жасай береді. Барша қазақ оқырмандарын, ұлы Абайдың шығармаларымен сусындауға шақырамын.
Мирамкүл ӨТЕГЕНОВА,
Арал қалалық балалар кітапханасының меңгерушісі

Ұрпақ бойына ұлттық рух дарытқан ақын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Себепсіз, жөнсіз ажырасу-екі жаққа да абырой, жақсылық әкелмейтін іс. Бір-бірін сыйлай білген, сыйлата білген, қадірін біліп, құрмет тұтқан жандардың бақыты баянды болатыны рас. Ислам дінінде ерлі-зайыптылар некесінің тұрақты болуына байланысты кеңестер бар. Сонымен отбасыны сақтау қалу үшін не істеу керек?
1. Жар таңдау
Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) жар таңдауда төрт нәрсеге көңіл бөлуді өсиет еткен:&nbsp;
<blockquote>
 “Әйел затына үйлену төрт нәрсеге негізделеді: байлығы үшін, атағы (тегі) үшін, сұлулығы үшін және діні үшін. Сен діні барын таңда, әйтпесе көп жақсылықтан құр қаласың!”, – деген.
</blockquote>
Шындығында әйел адам ең әуелі ар-ұятымен, иманымен көрікті.
Абай Құнанбайұлы өзінің өсиетті өлеңдерінің бірінде жастарға былайша насихат айтты:&nbsp;
“Жасаулы деп, малды деп байдан алма,&nbsp;&nbsp; Кедей қызы арзан деп құмарланба.&nbsp; Ары бар, ақылы бар, ұяты бар,&nbsp; Ата-ананың қызынан ғапыл қалма”.
2. Өзгеден емес өзінен бастау
Ислам діні жақсы амалда өзгеге бірінші болып үлгі болуға тәрбиелейді. Әсіресе, ер адам өз отбасын жақсылыққа шақырып, жамандықтан тыю керек. Үйдің отанасы, бала-шағасының тіршілігі мен құлшылығында бір Аллаға бойсұнуына, оларға имани тәрбие беруге аса көңіл бөлуі керек.
<blockquote>
 Алла Тағала қасиетті Құранда адамзат баласына:&nbsp;“Отбасыңа намаз оқуды бұйыр. Өзің де намаз оқуда табандылық таныт”, – деп бұйырған.
</blockquote>
Отағасы отбасы алдында жақсы істерде жетекші болуы керек. Мұсылман адам өзгені түзетуден бұрын өзін түзеуі тиіс. Сонда оның сөзі де өтімді, амалы нәтижелі болады. Жақсылыққа ұмтылған жанұя жамандықтан іргесін аулақ ұстайтыны айдан анық.
3. Ажырасуға асықпау
Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.) бір хадисінде:&nbsp;
<blockquote>
 “Алланың құзырында рұқсат етілгенімен, қатты ұнамсыз іс – ажырасу”, – деген.
</blockquote>
Жаратушы ер мен әйелдің болмашы нәрселер үшін ажырасуын қаламайды. Сондықтан некені бұзудың өзіндік шарттары, уақыттары, әдептері бар. Бұл себептер екі жақтың “ажырасамын” деген райларынан қайту үшін жасалған үлкен мүмкіндіктер есігі деп түсінген абзал.
4. “Ажырасамын” деп әзілдемеу
Қалжың сөзбен “талақ” деп айтылған сөз де талақ ретінде есептеліп кетуі мүмкін. Сондықтан ер мен әйел бұл сөзді айтудан аса сақ болуы қажет. Ал ислам дінінде “талақ” деп әзілдеп айтуға рұқсат жоқ. Ислам некені ойыншыққа айналдырмауға шақырады. Алла Елшісі Мұхаммедтің (с.ғ.с.):&nbsp;“Үш нәрсенің шыны да шын, әзілі де шын: олар – неке, құл азат ету, талақ”,&nbsp;– деген хадисін есте сақтаған жөн.&nbsp; &nbsp;
5. Адамның жақсы мінезін көре білу
Ажырасу мәселесінде байқалатын жағдайдың бірі – адамның кемшілігін көбірек көру. Осы жағдай түбі жақсылыққа әкелмейді.
<blockquote>
 “Мүмін ер адам еш уақытта мүмін әйелді жек көруші болмасын. Егер де қандай да бір мүмін әйелдің әлдебір мінезі көңіліне жақпаса, басқа бір қасиетін ұнатар”, – деп айтылған хадисте.
</blockquote>
Ешбір адам кіршіксіз емес. Адамның әлсіз оның жаман екенін білдірмейді. Жақсы мінезі әлсіз тұсынан басым болуы – оның жақсы адам екенін айшықтаса керек. Сол себепті бір әлсіздігі үшін 10 жақсы тұсын жоққа шығару – әділетсіздік болып табылады.
6. “Ең жақсыларың – әйелдеріңе жақсы қарағандарың…”
<blockquote>
 “Иман тұрғысынан мүміндердің ең кәмілі – мінез-құлқы ең жақсы болғандар. Ең жақсыларың – әйелдерімен жақсы қарым-қатынаста болғандарың”, – деген Пайғамбарымыз Мұхаммедтің (с.ғ.с.) хадисі болашақ отағасының жадында әрдайым жаңғырып тұрса жақсы.
</blockquote>
Амр ибн әл-Ахуас әл-Жушами (р.а.) мына оқиғаны былай баяндайды:
<blockquote>
 “Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) қоштасу қажылығында Алла Тағалаға мақтау айтып, шүкіршілік білдірген соң жамағатқа былай деп насихат айтқанын естідім:&nbsp;“Әйелдеріңе жақсы қараңдар, өйткені сендер шын мәнінде оларға жауаптысыңдар. Анық арсыздық жасамайынша&nbsp;(күйеуіне опасыздық жасамайынша немесе бойсұнудан бас тартпайынша), олармен тек жақсы қарым-қатынаста болуға тиіссіңдер. Сендер үшін бұдан басқа жол жоқ…”.
</blockquote>
7. Ер мен әйелдің хақылары мен міндеттері
Отбасындағы келіспеушілік немесе түсінбеушілік ерлі-зайыптылардың бір-бірінің міндеттерін жіті білмеуінен туындап жатады. Екі тарап өзіне қатысты міндеттерді білмеген соң кейбір мәселеде шектен шығып қалады. Бұл шектен шығушылық жақсылыққа әкелмейтіні анық. Ал Алла Тағала өз құлдарына қатысты міндеттерді Құранда баяндап қойған:
<blockquote>
 “Ер адамдар әйелдеріне басшы&nbsp;(яғни, әйелді бағып-қағу, қорғау және тәрбиелеу – ер адамның міндеті). Өйткені, Алла Тағала (күш-қуат тұрғысынан)&nbsp;оларды бір-бірінен&nbsp;(ер адамды әйел затынан)&nbsp;үстем қылды әрі ер адамдар&nbsp;(отбасының)&nbsp;нәпақасын табушы.
 Ал, салиқалы әйелдер Аллаға және ерлеріне басы бүтін бойсұнады.&nbsp;(Ерлері жоқ кезде)&nbsp;Алла олардың құқығын қалай қорғаса, олар да ерлерінің хақысын қорғап, абыройларын әрі ерлері тапқан дүние-мүлікті сақтайды һәм араларындағы сырға берік болады”. &nbsp;
</blockquote>
Muslim.kz

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары

Бердібек Сапарбаев: Қазақстандық және шетелдік жұмысшыларға қатысты заңнама мүлтіксіз орындалсын

Кәсіпкерлерді мемлекеттік тексеру тәртібі қандай?

Қазақстанда былтыр 3,9 миллионға жуық адам шетелге қоныс аударған

Жалпыға ортақ декларация Қазақстанда бір жылға кейінге қалдырылды

Қазақстанда жалғыздық синдромы дендеп келеді

Алдағы үш күнде қар жауып, боран соғады

Сыр волейболшылары – жеңіс тұғырында

Латын әліпбиі: ұлттық комиссия бірнеше нұсқаны қарап шықты

Bek Air билеттерді қайтармайды

Жаңа заңда педагогтардың кәсіби біліктілігіне қарай жалақысы артады

Ұрпақ бойына ұлттық рух дарытқан ақын

“Ажырасамын” деушілерге арналған кеңес: Отбасын сақтап қалу үшін не істеу қажет?

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары

Бердібек Сапарбаев: Қазақстандық және шетелдік жұмысшыларға қатысты заңнама мүлтіксіз орындалсын

Кәсіпкерлерді мемлекеттік тексеру тәртібі қандай?

Қазақстанда былтыр 3,9 миллионға жуық адам шетелге қоныс аударған

Жалпыға ортақ декларация Қазақстанда бір жылға кейінге қалдырылды

Қазақстанда жалғыздық синдромы дендеп келеді

Алдағы үш күнде қар жауып, боран соғады

Сыр волейболшылары &#8211; жеңіс тұғырында

Латын әліпбиі: ұлттық комиссия бірнеше нұсқаны қарап шықты

Bek Air билеттерді қайтармайды

Жаңа заңда педагогтардың кәсіби біліктілігіне қарай жалақысы артады

Ұрпақ бойына ұлттық рух дарытқан ақын

&#8220;Ажырасамын&#8221; деушілерге арналған кеңес: Отбасын сақтап қалу үшін не істеу қажет?

Сыр волейболшылары – жеңіс тұғырында

“Ажырасамын” деушілерге арналған кеңес: Отбасын сақтап қалу үшін не істеу қажет?