<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазақстан азаматтарына өз жинақтарын сақтау және арттырудың бірнеше тәсілдері қол жетімді. Бұл материалда біз олардың кеңінен тараған түрлерін толығырақ қарастырамыз.Банктік&nbsp;депозит:&nbsp;кірістілік пен қауіпсіздік теңгерімділігіБанктік депозит Қазақстанның азаматтары арасында жинақтарды сақтаудың кеңінен тараған тәсілінің бірі болып қалуда. Олардың басым көпшілігі үшін бұл түсінікті, реттелетін және салыстырмалы түрде қауіпсіз құрал болып табылады.Депозиттің негізгі артықшылықтары:Қаражатты қайтару кепілдігі. Қазақстан банктеріндегі жеке тұлғалардың депозиттері салымдарға кепілдік беру жүйесі арқылы сақтандырылған, оны «Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры» АҚ жүзеге асырады. Бұл банктік лицензия қайтарылған жағдайда мемлекет белгіленген лимиттер шегінде қаражаттың қайтарылуына кепілдік береді дегенді білдіреді.Қолданыстағы қағидаларға сәйкес, салымшылар мынадай мөлшерде өтемақы алады:20 млн теңгеге дейін — теңгемен жинақ депозиттері бойынша;10 млн теңгеге дейін — теңгемен басқа депозиттер бойынша (мерзімді, ағымдағы, шоттар мен карталардағы қаражат);5 млн теңгеге дейін — шетел валютасында депозиттер, шоттар және карталар бойынша (теңгемен баламасында).Егер салымшының бір банкте бірнеше шоты болса, төлемдер қосылады, бірақ көрсетілген лимиттерді ескере отырып, жалпы шегі — 20 млн теңгеден аспауға тиіс.Тұрақты кірістілік — пайыздық мөлшерлеме алдын-ала белгілі.Ашу және басқару жеңілдігі — оның ішінде онлайн режимде.Валютаны таңдау мүмкіндігі — теңге, АҚШ доллары және басқалар.Алайда депозиттерде шектеулер де бар:&nbsp; &nbsp;- кірістілік инфляцияны өтемеуі&nbsp;мүмкін;&nbsp; &nbsp;-&nbsp;ақшаны&nbsp;мерзімінен бұрын алу кезінде есептелген пайыздардың төмендеуі немесе жоғалуы мүмкін;&nbsp; &nbsp; - валюталық депозиттер айырбастау&nbsp;бағамының ауытқуына ұшырайды.Қандай жағдайларда тиімді?Депозит, егер мақсат капиталды ең төмен тәуекелдермен сақтау және таяудағы 1-2 жылда өтімділікті қамтамасыз ету болса, тиімді. Бұл ең консервативті құралдардың бірі. Бұл нарықтық ауытқуларға дайын емес және қаражатты белгілі бір мерзімде пайдалануды жоспарлап отырғандарға жарайды.Сонымен қатар, депозитті қаржылық «қауіпсіздік жастықшасы» деп қарастыруға болады. Егер сіз 3-6 айлық шығыстар мөлшерінде резерв қалыптастырсаңыз, депозит (әсіресе ішінара алу мүмкіндігімен) оңтайлы шешім болады:- ақша жұмыс істейді;- пайыздар есептеледі;- қажет болған жағдайда қаражат қол жетімді. &nbsp;Депозит қысқа және орта мерзімді мақсаттарға да жарамды: бір жылдан кейінгі демалыс, тұрмыстық техника сатып алу, ипотека бойынша бастапқы жарна немесе балалардың оқу ақысы.1–3 жылға дейінгі депозит көбіне акцияларға салынған инвестицияларға қарағанда қауіпсіз. Ол арнайы білімді, нарықты талдауды және баға бегіленімдерін үнемі қадағалап отыруды қажет етпейді – кірістілігі алдын-ала белгілі. Банктердің пайыздық мөлшерлемесі жоғары болған сайын депозиттер де тартымды бола түседі.Алайда, ұзақ мерзімді болашақта (5–10 жыл) депозит өзінің кірістілігі бойынша басқа құралдардан — ең алдымен инфляциядан, облигациялардан және қор нарығынан төмен болуы мүмкін. Егер инвестор қалыпты тәуекелді қабылдауға дайын болса, онда:- облигацияларды;- инвестициялық қорларды;- қор нарығының құралдарын&nbsp;қарастыруға болады.Сейф және банк ұяшығыҚолма-қол ақшаны үйде сейфте немесе банк ұяшығында сақтау оның бақылауда екенін және психологиялық тұрғыдан сенім береді, бірақ табыс әкелмейді.Экономикалық тұрақсыздық кезеңінде әдетте қаражатты «қолында» ұстағысы келетіндер саны көбейеді.Бұл сақтау әдісінің артықшылықтары:- қолма-қол ақша кез келген уақытта қолжетімді;- банктік тәуекелдер жоқ;- психологиялық тұрғыдан сенімділік.Кемшіліктері:- кірістіліктің болмауы – ақша жұмыс істемейді;- инфляцияға байланысты сатып алу қабілетінің төмендеуі;- ұрлық, өрт және өзге де төтенше жағдайлар қаупі;- валюталық ауытқулар (егер қаражат шетел валютасында сақталса).Бұл әдісті күтпеген шығындар үшін қысқа мерзімді резерв ретінде ғана қарастыруға болады. Ұзақ мерзімді перспективада қолма-қол ақшаны сақтау экономикалық тұрғыдан тиімсіз.Инвестициялар: өсу әлеуеті және онымен байланысты тәуекелдерҚазақстанда капитал нарығын дамыту азаматтарға облигациялар мен акциялардан бастап инвестициялық қорлар мен цифрлық активтерге дейін инвестициялау үшін көбірек мүмкіндіктер береді.«Бағалы қағаздардың орталық депозитарийі» АҚ деректері бойынша елімізде 5 миллионнан астам шот ашылған, бұл халықтың инвестициялық құралдарға деген қызығушылығының артып келе жатқанын көрсетеді.Инвестициялаудың негізгі құралдары:- мемлекеттік және корпоративтік облигациялар;- қазақстандық және шетелдік компаниялардың акциялары;- инвестициялық қорлардың пайлары;- ETF және цифрлық активтер (қолданыстағы реттеу шеңберінде).Инвестициялаудың артықшылықтары:- депозиттермен салыстырғанда неғұрлым жоғары кірістілік;- инфляциядан озу мүмкіндігі;- тәуекелдерді әртараптандыру;- ұзақ мерзімді капиталды қалыптастыру.Алайда инвестициялар мынадай тәуекелдермен байланысты:- нарықтық ауытқулар;- қаржылық сауаттылықтың жеткіліксіз деңгейі;- қате стратегия жағдайында жоғалту ықтималдығы.Егер инвестор ықтимал жоғары кірістілік үшін қалыпты тәуекелді қабылдауға дайын болса, инвестициялар 3 жыл немесе одан да көп уақыт аралығына жарамды болады.Салыстырмалы талдау &nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Snimok_8b94d26441.PNG" alt="Снимок.PNG">Қазақстан азаматтары үшін оңтайлы стратегияҚазіргі жағдайда ең ұтымды тәсіл – әртараптандыру:&nbsp; &nbsp;3-6 айлық шығыстар – өтімді нысанда (депозит немесе ағымдағы шот); &nbsp; &nbsp;қаражаттың бір бөлігі – консервативті құралдарда (облигациялар); &nbsp; &nbsp;ұзақ мерзімді жинақтар – тәуекелдің рұқсат етілген деңгейін ескере отырып, неғұрлым табысты құралдарда. &nbsp; &nbsp;Есте сақтау маңызды: қаржылық орнықтылық құралды таңдаудан емес, өз &nbsp;мақсаттарын, қаржылық сауаттылық деңгейін, жоспарлау шегін және тәуекелге дайындықты түсінуден басталады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2302infografika_kaz_63_2711f27d1a.png" alt="2302infografika-kaz-63.png">Бір сөзбен айтқанда, барлық қаражатты сейфте сақтау тиімсіз. Барлығын тек депозитте ұстау қауіпсіз, бірақ кірістілігі шектеулі. Жеткілікті білімсіз инвестициялау қауіпті. Қазақстан азаматтары үшін ең ұтымды стратегия –қаржылық қауіпсіздік қорын міндетті түрде қалыптастыру кезінде депозит пен инвестициялардың ақылға қонымды үйлесімі.Фото: fingramota.kz

Депозит, сейф немесе инвестиция: Қазақстан азаматтарына жинақтарын қайда сақтау тиімді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Ауа-райының күрт өзгеруіне байланысты қала көшелерінде көктайғақ (гололед) орын алуда.Осыған байланысты, "Қызылорда" автобус паркі” ЖШС-не қарасты қалаішілік бағыттарда қоғамдық көліктер жол көлік оқиғаларының алдын алу мақсатында жылдамдық режимін сақтай отырып жұмыстарды ұйымдастыруда. Сонымен қатар, Бәйтерек м/а, Талсуат, Ақжарма, Абай, Қарауылтөбе, Досан, Қараөзек, Талдыарал, Сабалақ, Ягодка елдімекендері мен Белкөл кенті (3,16), Әуежай жолына қатынайтын қоғамдық көліктер уақытша тоқтатылды.Табиғи құбылысты ескере отырып, қоғамдық көлік қатынасындағы өзгерістерге түсіністікпен қарауларыңызды сұраймыз деп хабарлады "Қызылорда" автобус паркі”.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Aua_rajyny_k_rt_zgeruine_bajlanysty_ala_k_shelerinde_k_ktaj_a_gololed_oryn_aluda_b3883a4210.jpg" alt="Ауа-райының күрт өзгеруіне байланысты қала көшелерінде көктайғақ (гололед) орын алуда..jpg">Фото: Нұрболат Нұржаубай

Қызылордада қоғамдық көліктер уақытша тоқтатылды

Ашық дереккөзден<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақстанның Бурабай мен Көлсайы, Шарын шатқалы мен Іле Алатауы, Баянауыл мен Қарқаралысы – көз тартар көрікті мекендер ғана емес, елдің экологиялық тұрақтылығы мен табиғи болашағын айқындайтын стратегиялық ресурс. Дегенмен, туристік ағынның артуы&nbsp;оларға&nbsp;түсетін қысымды күшейтіп, табиғатты сақтау мәселесін жаңа деңгейге көтеріп отыр. Осы тұрғыда экотуризм бүгінде жай ғана демалыс формасы емес, табиғатты қорғау мен экономикалық дамуды тең ұштастыратын маңызды әрі жауапты бағытқа айналуда.Саланың&nbsp;даму әлеуетіЭкотуризм – табиғи аумақтарға зиян келтірмей саяхат жасауға, экожүйелерді сақтауға және жергілікті халықтың әл-ауқатын қолдауға бағытталған туризмнің заманауи түрі. Бүгінде бұл бағыт әлемдік деңгейде қарқынды дамып, жаһандық туризм индустриясының маңызды әрі тұрақты сегменттерінің біріне айналып отыр.Осы үрдістен Қазақстан да тыс қалып отқан жоқ. Ел аумағының кеңдігі, табиғи ландшафттардың ерекше әртүрлілігі және сирек кездесетін экожүйелер экотуризмді дамытуға зор мүмкіндік береді. Шарын шатқалы, Көлсай мен Қайыңды көлдері, Алтын-Емел, Катон-Қарағай, Бурабай және Маңғыстау өңірлері бүгінде экотуризмнің негізгі әрі сұранысқа ие бағыттары ретінде қалыптасып келеді.Дегенмен, мамандардың пікірінше, табиғи аумақтарға келушілер санының артуы экожүйелерге түсетін антропогендік қысымды айтарлықтай күшейтіп отыр. Бұл жағдай өз кезегінде туристік инфрақұрылымды ғана емес, жалпы басқару жүйесін де қайта қарауды және жетілдіруді талап етеді.Дамуға не кедергі?Экология саласының сарапшысы Светлана Спатарь Қазақстанда туризм дамып келе жатқанымен, оны басқару деңгейі артта қалып отырғанын айтады.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Derekk_z_Maksim_Morozov_48d1b379e6.jpg" alt="Ашық дереккөз"><figcaption>Ашық дереккөз</figcaption></figure><blockquote>– Бүгінде туризм табиғатты тамашалау емес, оны тұтыну құралына айналып барады. Инфрақұрылым жоқ, айыппұл жүйесі жұмыс істемейді, ал мәдениет деңгейі өте төмен, – дейді ол.</blockquote>Осы пікірді экология саласының тағы бір маманы Базарбек Қамысбаев та қолдайды. Оның айтуынша, табиғи аумақтардағы бақылаудың әлсіздігі экологиялық тепе-теңдіктің бұзылуына тікелей әсер етіп отыр.<blockquote>– Бурабайда жартастарға жазу жазу, Жұмбақтасқа жақын бару, қоқыс тастау сияқты жағдайлар жүйелі бақылаудың жоқтығын көрсетеді, – дейді ол.</blockquote><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/ashy_derekk_z_2_122fe0ed79.jpg" alt="ашық дереккөз (2).jpg"><figcaption>ашық дереккөз</figcaption></figure>Мамандардың пайымынша, бұл түйткілдер жеке-дара емес, өзара байланысты жүйелік мәселелердің жиынтығы. Олар негізгі проблемаларды бірнеше бағытқа бөледі. Олар – &nbsp;экологиялық заңнаманың әлсіз орындалуы, туристік мәдениеттің төмендігі, инфрақұрылым тапшылығы және ұзақмерзімді стратегиялық жоспарлаудың жеткіліксіздігі.Болашақ перспектива: тұрақты туризм моделіАталған мәселелерді еңсеруде әлемдік тәжірибеге үңілуге болады.&nbsp;Мысалы, Кения мен Еуроодақ елдерінде бір реттік пластикке қатаң шектеу енгізілген. Мұндай шешім экожүйеге түсетін жүктемені айтарлықтай азайтып, табиғи аумақтардың ластану деңгейін төмендетуге ықпал етті.Сарапшылар Қазақстанда да осыған ұқсас шараларды кезең-кезеңімен енгізу қажет екенін айтады. Олардың пікірінше, ұлттық парктерге пластик өнімдерін алып кіруге шектеу қою, қайта пайдаланылатын ыдыстар жүйесін дамыту және экодүкендер желісін қалыптастыру – экотуризмді тұрақты дамытудағы нақты әрі тиімді қадамдардың бірі.Бұл тұста&nbsp;Норвегия тәжірибесі де ерекше маңызға ие. Елде туристерге табиғатты қорғау ережелері алдын ала түсіндіріліп, оларды бұзғандарға қатаң айыппұл жүйесі қолданылады.– Қазақстанда да экобекеттер мен ақпараттық жүйелерді дамыту қажет, – дейді мамандар.Сонымен қатар сарапшылар QR-код арқылы виртуалды экскурсиялар жасау, туристер ағынын реттеу және алдын ала онлайн брондау жүйесін енгізу сияқты цифрлық шешімдерді кеңінен қолдануды ұсынады.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Derekk_z_24_kz_f69051594c.jpg" alt="Дереккөз 24.kz.jpg"><figcaption>Дереккөз 24.kz</figcaption></figure>Мамандардың&nbsp;сөзінше,&nbsp;туристерге сапар алдында экологиялық мінез-құлық ережелерін түсіндіру тәжірибесін жүйелі түрде енгізу қажет. Бұл ретте туристік қызмет көрсететін компанияларға міндетті экобрифинг өткізу талабын қою тиімді шешім ретінде қарастырылады.Осыған қоса ұлттық парктерде «экотәрбие сағаттарын» енгізу мүмкіндігі де ұсынылып отыр. Мәселен, келушілерге арналған қысқаша нұсқаулық видеолар көрсету немесе гидтердің сапар басында экологиялық ережелерді түсіндіруі бұл мәдениетті қалыптастыруға ықпал етеді.Сарапшылар сондай-ақ әлеуметтік желілер арқылы инфлюенсерлермен бірлескен экобілім беру кампанияларын жүргізуді де тиімді әрі шығыны аз құрал ретінде атап өтеді.P.S. Экотуризм Қазақстанда қарқынды дамып келе жатқанымен, оның болашағы тек инфрақұрылымға емес, ең алдымен қоғамның экологиялық санасына тікелей байланысты.&nbsp;Табиғатты сақтау мен туризмді дамыту арасындағы тепе-теңдік сақталған жағдайда ғана&nbsp;аталған&nbsp;сала ұзақмерзімді және тұрақты даму траекториясына шыға алады.&nbsp;Мөлдір Кенжеғұлова

Экотуризм және Қазақстан: табиғатты қорғаудан тұрақты дамуға дейін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; 2026 жылғы 25 ақпанда сағат 10:00-ден бастап Қызылорда облысы аумағында ауа райының нашарлауына (қар аралас жаңбыр, ауа температурасының төмендеуі) байланысты республикалық маңызы бар KAZ 06 «Қарабұтақ–Қызылорда–Шымкент» автомобиль жолы (Ақтөбе облысы шекарасынан Бәйгеқұм ауылына дейінгі аралығы) барлық автокөлік түрлері үшін уақытша жабылды.Жол қозғалысына енгізілген шектеу ауа райы тұрақталғанға дейін сақталады.Азаматтарды алыс жолға шықпауға, қауіпсіздік шараларын қатаң сақтауға шақырамыз, деп хабарлады полиция департаменті.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Жол қозғалысына шектеу қойылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Ауа райының қолайсыздығына байланысты 25 ақпан түстен кейінгі аусымда оқитын оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында Қызылорда қаласы бойынша білім бөліміне қарасты барлық жалпы білім беру ұйымдары уақытша онлайн оқу форматына көшетінін хабарлаймыз.Фото: freepik.com

Қызылордада ауа райының қолайсыздығына байланысты оқушылар қашықтан оқиды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы Қазақстан Республикасы Конституциясының жаңа жобасы төңірегіндегі ең көп таралған фейктер мен манипуляцияларға шолу дайындады. Біз желіде тараған жалған мәлімдемелерді жобаның ресми мәтінімен және мемлекеттік органдардың түсіндірмелерімен салыстырдық.1-бөлім<ol><li>«Конституция Президенттің өкілеттіктерін күшейтеді»</li></ol>Бұл құжаттың мазмұнына сәйкес келмейді.Жоба тежемелік әрі тепе-теңдік жүйесін бекітеді. Негізгі кадрлық шешімдер – Вице-президентті, Премьер-министрді, Конституциялық Сот судьяларын, Орталық сайлау комиссиясы мен Жоғары аудиторлық палата мүшелерін тағайындау – Құрылтайдың келісімімен жүзеге асырылады.Сонымен қатар, Президенттің қайта сайлану құқығынсыз бір реттік жеті жылдық өкілеттік мерзімі сақталады.Мұндай құрылым «суперпрезиденттік» модельге емес, президенттік республикаға тән.Қорытынды: Фейк<ol><li>«Шетелдіктерге жер сатуға қойылған тыйым алынып тасталады»</li></ol>Жоба мәтінінде шетел азаматтарына жер сатуға рұқсат беретін нормалар жоқ.8-баптың 3-тармағында:«Жер және оның қойнауы, сулар, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, өзге де табиғи ресурстар халыққа тиесілі. Халық атынан меншік құқығын мемлекет жүзеге асырады. Жер заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін» деп бекітілген.Қорытынды: Фейк<ol><li>«Тегін медицина жойылады»</li></ol>Жоба медициналық көмектің өтеусіз сипатын сақтайды.32-баптың 2-тармағына сәйкес:«Қазақстан Республикасының азаматтары заңда белгіленген, өздері төлемейтін медициналық көмекті алуға құқылы».Бұл жерде мәселе тегін медицинаны жоюда емес, аталған құқықты іске асыру тетігін заңнамалық тұрғыдан нақтылауда болып отыр.Қорытынды: Манипуляция<ol><li>«Тегін білім беру жойылады»</li></ol>Бұл да жоба мәтініне сәйкес келмейді.Шын мәнінде, мемлекеттік оқу орындарында орта білім берудің өтеусіз сипатына Конституция кепілдік береді. Сондай-ақ, жоғары оқу орындарында конкурстық негізде тегін жоғары білім алу құқығы бекітіледі (33-бап).Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның 9-отырысында Премьер-Министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева:«Ешкім медициналық көмек пен білім алу құқығынан айырылмайды… «Тегін» деген ұғым құқықтық тұрғыдан нақтырақ «азаматтар ақы төлемей, заңда белгіленген тәртіппен медициналық көмек алуға құқылы» деген тұжырымдамамен алмасты», – деп атап өтті.Қорытынды: Манипуляция<ol><li>«Жыл сайынғы ақылы демалыстар жойылады»</li></ol>Бұл – қате пайым.Конституция жобасының 27-бабы демалу құқығына кепілдік береді. Ал жыл сайынғы ақылы демалыстың нақты ұзақтығы мен шарттары Еңбек кодексімен айқындалады.Конституциялық норма принципті бекітеді, ал егжей-тегжейі салалық заңнамамен реттеледі.Қорытынды: Манипуляция2-бөлім<ol><li>«Конституциядан «бостандық» ұғымы алынып тасталды»</li></ol>Керісінше, құқықтар мен бостандықтар ең жоғары құндылық ретінде айқындалған.Преамбула мен 1-бапта адам, оның өмірі, құқықтары мен бостандықтары мемлекеттің ең қымбат қазынасы деп жарияланған. Құқықтар мен бостандықтар бөлінбейтін және иеліктен шығарылмайтын деп танылады.Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева өз жария мәлімдемесінде: «Адам және оның қадір-қасиеті – конституциялық модельдің езегіне айналып отыр» – деп атап өтті.Қорытынды: Манипуляция.<ol><li>«Сөз және жиналыс бостандығы шектеледі»</li></ol>Шын мәнінде, Конституция жобасы цензураға тікелей тыйым салады (23-бап, 5-т.) және сөз бостандығына кепілдік береді (23-бап, 4-т.). Шектеулерге тек заңмен және тек конституциялық құрылысты, қоғамдық қауіпсіздікті, сондай-ақ басқа тұлғалардың құқықтарын қорғау мақсатында ғана жол беріледі, бұл Қазақстанның халықаралық міндеттемелеріне, соның ішінде Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактіге сәйкес келеді.Бейбіт жиналыстар өткізу құқығына Конституция жобасының 35-бабында да кепілдік берілген. Бейбіт жиналыс түрлерінің тізбеленбеуі осы түрлердің барлығының «бейбіт жиналыстар» ұғымына кіретіндігімен, яғни бейбіт жиналыстар өткізу құқығымен қамтылатындығымен түсіндіріледі. Бейбіт жиналыстардың нақты түрлері бейбіт жиналыстар туралы бейінді Заңда ашып көрсетіледі.Бейбіт жиналыстардың түрлерін тәптіштемейтін мұндай жалпы тұжырымдама «Бейбіт жиналыстар өткізу құқығы танылады» делінген Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық пактіге сәйкес келеді.Қорытынды: Манипуляция.<ol><li>«Тотальды цифрлық бақылау енгізіледі»</li></ol>Керісінше, Конституция жобасы «цифрлық құқықтарды» енгізіп, азаматтардың жеке өмірі мен дербес деректерін виртуалды ортада заңсыз пайдаланудан қорғайды (21-бап, 1-т.).Қорытынды: Фейк.9.«Конституция мәтінін шетелдіктер жазған»Жобаны отандық заңгерлер, ғалымдар мен сарапшылар азаматтардың ұсыныстарын ескере отырып дайындады. Комиссия жұмысы ашық әрі жария түрде жүргізілді.Қорытынды: Фейк.<ol><li>«Жаңа Конституция халықаралық міндеттемелерді бұзады»</li></ol>Жобада ратификацияланған халықаралық шарттарға қайшы келетін нормалар көзделмеген. Адам құқықтары мен бостандықтарының негізгі қағидаттары халықаралық деңгейде танылған стандарттарға сәйкес келтірілген.Ратификацияланған халықаралық шарттардың қолданылу тәртібі ұлттық мүдделерді қорғау қажеттілігі ескеріле отырып, заңдарда айқындалатын болады. Ратификацияланған халықаралық шарттар Қазақстан Республикасының қолданыстағы құқық жүйесінің құрамында қалады.Қорытынды: Манипуляция.Жалған ақпаратқа қарсы іс-қимыл орталығы азаматтарды бастапқы дереккөздерді мұқият зерделеуге, тексерілмеген жарияланымдарға сын көзбен қарауға және жалған ақпаратты таратпауға шақырады.Өз көзқарасыңызды қалыптастыру барысында эмоционалды және үстірт интерпретацияларға емес, ресми мәтін мен уәкілетті органдардың түсіндірмелеріне сүйеніңіз.

Конституцияның жаңа жобасы бойынша ең көп таралған фейктер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әлемдік додада көк туымызды желбіреткен отандасымыз Михаил Шайдоров пен аталмыш спорттық бәсекеде жоғары нәтиже көрсеткен Софья Самоделкина Қазақстанға келді, – деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://kaz.inform.kz/news/milan-kortina-olimpiadasinin-chempioni-mihail-shaydorov-elge-oraldi-b6a208/">KAZINFORM</a>Отандастарымызды туған-туыстары, достары және жанкүйерлері елордадағы әуежайдан қошеметпен қарсы алды.Ұлттық Олимпиада комитетінің төрағасы Геннадий Головкин Олимпиада чемпионына ризашылығын білдіріп, ел мерейін асқақтатқан спортшыға құрмет көрсету керек екенін атап өтті.<blockquote>– Біздің елімізде де мәнерлеп сырғанаудан Олимпиада чемпионы бар! Осындай чемпионымызбен мақтанамыз! – деді Головкин.</blockquote>Көк туымызды көкте желбіреткен Михаил Шайдоров қысқы Олимпиадада тақым қысып, тілеулес болған отандастарына ризашылығын жеткізді.<blockquote>– Мен барша жанкүйерге қолдау көрсеткендері үшін алғысымды білдіремін және еліміздің атын әлемдік аренада таныту үшін қолымнан келгеннің бәрін жасауға дайынмын, – деді Олимпиада чемпионы.</blockquote>Фото: Ағыбай Аяпберген / Kazinform

Милан-Кортина Олимпиадасының чемпионы Михаил Шайдоров елге оралды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;25-27 ақпан аралығында облыс аумағында «Көктем-2026» республикалық командалық-штабтық оқу-жаттығуы өткізілетін болады. Оқу-жаттығудың республикалық штабы Астана қаласында өтсе, облыстық штаб және практикалық кезеңі Қызылорда қаласында өткізіледі. Бұл туралы облыстық ТЖД бастығының орынбасары Бекболат Әбдіқадыров мәлімдеді.<blockquote>- Алдағы кешенді оқу-жаттығудың басты мақсаты – азаматтық қорғау қызметтерінің төтенше жағдайлар кезіндегі іс-қимылдарын жетілдіру. Бұл шара барысында күштер мен құралдардың өзара үйлесімді жұмысы, жедел әрекет ету мүмкіндігі және материалдық-техникалық дайындығы жан-жақты тексеріледі. Оқу-жаттығу практикалық тапсырмалармен ұштасып, бөлімшелердің нақты жағдайда әрекет ету қабілетін шыңдауға бағытталған. Нәтижесінде жауапты қызметтердің дайындық деңгейі бағаланып, анықталған кемшіліктерді жою бойынша тиісті шаралар қабылданады. 25 ақпанда Қызылорда облысының азаматтық қорғау қызметтерінің күштер мен құралдарына саптық қарау жүргізіледі. Ал 26 ақпанда Қызылорда қаласы Талсуат елді мекенінде практикалық іс-шаралар пысықталатын болады. Департаменттің Дағдарыс орталығында командалық штабтық ойындары мен қорытынды жиналыс 27 ақпанға жоспарларған,- деді Бекболат Қайырбекұлы.</blockquote><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/kerek_8ecc2ed634.jpg" alt="керек.jpg">Фото: gov.kz

«Көктем-2026» республикалық оқу-жаттығуы өтеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мамандық таңдау – әр адамның өміріндегі ең маңызды әрі жауапты шешімдердің бірі. Бұл шешім адамның болашақ тағдырын, өмір сүру салтын, қоғамдағы орнын айқындайды. Сондықтан мамандық таңдауға жеңіл-желпі қарауға болмайды. Көп жағдайда жасөспірімдер мектеп бітірер кезде нақты қандай жолды таңдарын білмей, ата-ананың кеңесіне немесе достарының таңдауына сүйеніп жатады. Алайда мамандық – біреудің емес, өзіңнің өмірлік жолың. Сол себепті бұл таңдауда ең алдымен жеке қызығушылық пен қабілет ескерілуі тиіс.Әр адамның бойында табиғи дарыны, икемі болады. Біреу есепке жүйрік болса, енді бірі шығармашылыққа жақын, ал тағы біреулер адамдармен тіл табысуда шебер келеді. Егер адам өз қабілетіне сай мамандықты таңдаса, ол жұмысты қуанышпен атқарады, үнемі дамуға ұмтылады және кәсіби табысқа жетеді. Керісінше, жүрек қалауына қарсы таңдалған мамандық уақыт өте келе жалықтырып, рухани күйзеліске әкелуі мүмкін. Сондықтан өз-өзіңді тану – дұрыс таңдау жасаудың алғашқы қадамы.Сонымен қатар мамандық таңдауда қоғам қажеттілігін де ескеру маңызды. Қазіргі заманда еңбек нарығы жылдам өзгеруде, жаңа мамандықтар пайда болып, кейбірі сұраныстан шығып жатыр. Болашақта сұранысқа ие болатын салаларды зерттеу, кәсіби бағдар беру мамандарымен кеңесу – жауапты шешім қабылдауға көмектеседі. Бірақ тек табысқа немесе атаққа қызығып таңдау жасау да қателік болуы мүмкін. Себебі адам сүймеген ісінде үлкен жетістікке жете алмайды.Мамандық таңдау – тек жеке мүдде емес, қоғам алдындағы жауапкершілік те. Дәрігер адамның денсаулығына, мұғалім ұрпақ тәрбиесіне, инженер қауіпсіздік пен сапаға жауап береді. Әр маман өз ісін адал әрі кәсіби деңгейде атқаруы тиіс. Сондықтан бүгінгі дұрыс таңдау – ертеңгі сапалы қызметтің кепілі.Қорытындылай келе, мамандық таңдау – болашаққа жасалған маңызды қадам. Ол саналы ойды, байыпты шешімді және үлкен жауапкершілікті талап етеді. Өз қабілетіңді танып, қызығушылығыңды ескеріп, заман талабын саралай отырып жасалған таңдау ғана адамды бақыт пен табысқа жетелейді.Аяжан МахамбетәліҚорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің 4-курс студентіФото: freepik.com

Мамандық таңдаудағы жауапкершілік

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жасанды интеллект – XXI ғасырдың ең ірі технологиялық жетістіктерінің бірі. Бұрын тек қиял-ғажайып фильмдер мен ғылыми фантастикада ғана суреттелетін ақылды машиналар бүгінде шынайы өмірдің бір бөлігіне айналды. Қазіргі таңда біз күнделікті өмірде жасанды интеллектінің қызметін байқамай-ақ пайдаланып жүрміз: смартфондағы дауыс көмекшілері, интернеттегі іздеу жүйелері, әлеуметтік желідегі ұсыныстар, онлайн аудармашылар – мұның барлығы ЖИ технологиясына негізделген. Осыған байланысты қоғамда «Жасанды интеллект – мүмкіндік пе, әлде қауіп пе?» деген заңды сұрақ туындайды.Бір жағынан алғанда, жасанды интеллект – адамзат үшін зор мүмкіндік. Ол өндіріс пен бизнесте өнімділікті арттырып, уақыт пен шығынды үнемдеуге жол ашады. Кәсіпорындар үлкен көлемдегі деректерді талдау арқылы болашақтағы өзгерістерді алдын ала болжай алады. Қаржы саласында ЖИ тәуекелдерді есептеп, шешім қабылдауды жеңілдетеді. Сонымен қатар жаңа мамандықтар пайда болуда: бағдарламашылар, деректер талдаушылары, киберқауіпсіздік мамандары – бұлардың барлығы цифрлық дәуірдің сұранысына сай қалыптасқан кәсіптер. Мысалы, Google іздеу жүйесі қолданушының сұранысын саралап, ең қажетті ақпаратты секундтар ішінде ұсынады, ал OpenAI әзірлеген заманауи жүйелер мәтін жазып, сұрақтарға жауап беріп, тіпті күрделі есептерді шығара алады. Бұл – технологияның адам еңбегін жеңілдетуге бағытталғанының дәлелі.Жасанды интеллект білім беру мен медицина саласында да үлкен жетістіктерге жетті. Білім беру платформалары әр оқушының қабілетіне қарай жеке оқу бағдарламасын ұсына алады. Мысалы, Duolingo қосымшасы қолданушының деңгейін анықтап, соған сәйкес тапсырмалар береді. Ал медицинада ЖИ ауруларды ерте кезеңде анықтап, диагноз қою дәлдігін арттыруға көмектеседі. Кейбір зерттеулер бойынша, жасанды интеллект рентген немесе томография нәтижелерін сараптауда жоғары дәлдік көрсете алады. Бұл адам өмірін сақтап қалуға ықпал ететін маңызды қадам.Алайда жасанды интеллектінің қауіптері де жоқ емес. Ең басты алаңдаушылық – жұмыссыздық мәселесі. Автоматтандыру нәтижесінде көптеген қарапайым және қайталанатын жұмыстарды роботтар атқаруы мүмкін. Бұл еңбек нарығына әсер етіп, кейбір мамандықтардың жойылуына әкелуі ықтимал. Сонымен қатар жеке деректердің қауіпсіздігі мәселесі де өзекті. Әлеуметтік желілер мен онлайн платформалар қолданушылар туралы орасан зор ақпарат жинайды. Мысалы, Facebook компаниясы бірнеше рет деректердің қауіпсіздігіне байланысты сынға ұшыраған. Егер ақпарат дұрыс қорғалмаса, бұл қоғамға үлкен зиян келтіруі мүмкін.Тағы бір маңызды мәселе – этика және бақылау. Егер жасанды интеллект жүйелері бұрмаланған деректерге сүйенсе, олардың шешімдері әділетсіз болуы ықтимал. Сондай-ақ автономды қару-жарақ жүйелері сияқты әскери мақсаттағы қолдану түрлері адамзат үшін қауіпті болуы мүмкін. Кейбір ғалымдар болашақта жасанды интеллект адам ақылынан асып түсіп, бақылаудан шығып кетуі мүмкін деген болжам айтады. Сондықтан ЖИ-ді дамыту барысында қауіпсіздік, жауапкершілік және халықаралық бақылау тетіктері аса маңызды.Қорыта айтқанда, жасанды интеллект – әрі мүмкіндік, әрі қауіп. Ол адамзат өмірін жеңілдетіп, ғылым мен техниканы жаңа деңгейге көтереді, бірақ сонымен бірге әлеуметтік, экономикалық және этикалық мәселелерді туындатады. Барлығы оны қалай және қандай мақсатта қолданатынымызға байланысты. Егер жасанды интеллект адам игілігі үшін, жауапкершілікпен және бақылаумен дамытылса, ол – адамзат өркениетінің жарқын болашағына жол ашатын мүмкіндік. Ал егер немқұрайлы қарасақ, ол күрделі қауіпке айналуы мүмкін. Сондықтан бүгінгі басты міндет – технологияны емес, оны басқару мәдениетін дамыту.&nbsp;Аяжан МахамбетәліҚорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің 4-курс студентіФото: freepik.com

«Жасанды интеллект – мүмкіндік пе, қауіп пе?»

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Астанада ҚР Премьер-министрінің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваның төрағалығымен ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің кеңейтілген алқа отырысы өтті. Іс-шараға ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев, Парламент депутаттары, орталық және жергілікті мемлекеттік органдар өкілдері, министрлікке қарасты ұйымдар, әлеуметтік серіктестер қатысты.Премьер-министрдің орынбасары Мемлекет басшысы әлеуметтік салаға ерекше көңіл бөлетінін атап өтті. Азаматтардың жағдайы мен елдің тұрақты дамуы жаңа Конституция жобасының негізгі өзегіне айналғаны айтылды.Отырыста басты мәселелердің бірі халықты жұмыспен қамту тақырыбы болды. 2025 жылдың қорытындысы бойынша елде 2,9 млн сапалы жұмыс орны сақталды. 2026 жылы өңірлік жұмыспен қамту карталары аясында 547,7 мың адамды жұмысқа орналастыру жоспарланып отыр.<blockquote>Жиында жұмыс орнындағы адам қауіпсіздігі мен қорғалуы да қаралды. «Цифрландыру жағдайында ыңғайлы әрі түсінікті коммуникация құралдарын енгізу маңызды», – деп есептейді Аида Балаева.</blockquote>Сонымен қатар, тараптардың кепілдіктерін, құқықтары мен міндеттерін айқындайтын еңбек шартын әзірлеу тапсырылды.Ведомствоның басым міндеттерінің бірі – мүгедектігі бар адамдарды кешенді әлеуметтік қорғау. Оларды жұмыспен қамту тәсілдерін жетілдіру, техникалық қажет құралдарымен қамтамасыз ету және инфрақұрылым нысандарының қолжетімділігін арттыру мәселелері өзекті екені айтылды. Сондай-ақ, мүгедектігі бар балаларды дамыту мен әлеуметтендіруге ерекше назар аударылды.Мүгедектікті тағайындау рәсімінің ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында Премьер-министрдің орынбасары Денсаулық сақтау министрлігі мен Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің ақпараттық жүйелерін біріктіруді тапсырды. Мемлекет басшысы жариялаған «Цифрландыру және жасанды интеллект жылы» аясында министрлік алдында әлеуметтік-еңбек саласын технологиялық тұрғыда жаңғырту бойынша ауқымды міндет тұрғаны сөз етілді.Отырыста министр Асқарбек Ертаев баяндама жасап, ведомство жұмысының нәтижелерін қорытындылап, алдағы кезеңге арналған негізгі міндеттерді белгіледі.

2026 жылы Қазақстанда жарты миллионнан астам адамды жұмыспен қамту жоспарланған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әр адам өмірде бақытты болғысы келеді. Бірақ бақыт ұғымын әркім әртүрлі түсінеді. Біреу үшін бақыт – денсаулық, енді біреу үшін – отбасы, табыс немесе сүйікті ісімен айналысу. Сондықтан бақыттың нақты өлшемі жоқ, ол адамның өмірге деген көзқарасына байланысты.Кей адамдар бақытты байлықтан іздейді. Алайда материалдық дүниелер уақытша болуы мүмкін. Ал шынайы бақыт адамның жан тыныштығынан, жақындарының амандығынан және өмірдегі қарапайым қуаныштардан табылады.Отбасы – бақыттың басты негіздерінің бірі. Ата-ананың амандығы, туған-туыстың жанында болуы адамға ерекше қуаныш сыйлайды. Сонымен қатар адамның сүйікті ісімен айналысуы да оның өміріне мағына береді.Бақыт туралы терең ой айтқан ақындардың бірі – Фариза Оңғарсынова. Ол өз өлеңдерінде өмірдің қадірін білу, адамгершілік пен қарапайым қуаныштарды бағалау туралы жиі жазған. Ақын адамның бақыты өз қолында екенін шығармалары арқылы жеткізеді.Қазіргі жастар кейде бақытты алыс жерден іздейді. Бірақ кейде бақыт отбасыңның жанында болу, достарыңмен күлу немесе мақсатыңа бір қадам жақындаудың өзінде жатады. Ең бастысы – қолда барды бағалай білу.Бақытқа жету үшін адам өз өміріне жауапкершілікпен қарауы керек. Еңбек ету, білім алу, жақсы қарым-қатынас орнату – мұның барлығы бақытты өмір сүруге көмектеседі.Бақыт – адамның ішкі сезімі. Ол байлықпен өлшенбейді. Шынайы бақыт – денсаулық, отбасы, достық және өмірдің әр сәтін бағалай білуде.Назым Әбілхай,Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің 4-курс студентіФото: Freepik

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары