<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> ХХ ғасырдың індеті атанған Вич/Спид, яки, адамның иммунитет тапшылығының вирусы және жұқтырылған иммунитет тапшылығының синдромы төңірегіндегі қорқыныш уақыт өткен сайын үдей түсуде. Емі табылу былай тұрсын, жыл сайын оның шырмауына миллиондар шырмалуда. Өрімдей жастар, бір тағдырлар тажал құрбанына айналу үстінде. Ендеше, атынан адам үркетін тажал тарихы қайдан басталған? Жалпы емі жоқ дерт туралы Қызылорда олыстық АИТВ инфекциясының алдын алу орталығының Шиелі ауданындағы маманы Балабек Қапанұлымен сұқбаттасқан болатынбыз.– Бүгінгі күні аймақ­та АИТВ ауруын жұқтырғандардың үлесі қандай? Жалпы ауданда қанша адам тіркеуде тұр?<blockquote>– Бүгінгі таңда Қызылорда облысында 394 АИТВ-жұқтырған ҚР-ның азаматтары тіркелген. Дауасыз дерттің 2025 жылдың 10 айындағы дерегін айтар болсақ, АИТВ-жұқтырған 54 адам тіркелсе, оның 47-сі ҚР азаматтары. Өткен жылдың 10 айында 35 адамнан ауру анықталса, биыл 12 жағдайға өсім алған. Жылдан жылға үрей сыйлаған статистикалық деректің өсуіне байланысты аудан халқы арасында да АИТВ-инфекциясын анықтап жатырмыз. Осы бағытта Шиелі мен Қазалы аудандарында ЖИТС орталығының филилалдары мен Арал, Қармақшы, Жалағаш, Сырдария, Жаңақорған аудандарында психоәлеуметтік кеңес беру кабинеттері жұмыс істеуде. 2025 жылдың 10 айында Шиелі филиалының ИФА-зертханасы бойынша 18245 қан үлгісіне талдау жасалынып, солардың 3-нен АИТВ инфекциясы анықталып отыр. Ғасыр індетімен күресті күшейтіп, осы ауруды азайту, төмендету мақсатында алдын алу жұмыстары пәрменді түрде жүргізілуде.</blockquote>– Ендігі кезекте АИТВ- ны жұқтыру көздеріне тоқталсаңыз... Аймақта тіркелген науқастардың басым бөлігі қандай жолмен жұқтырған?<blockquote>– Негізінен АИТВ-инфекциясы 3 жолмен жұғады. Жыныстық жолмен, қан арқылы (АИТВ жұқтырған адамның қанын құю барысында, ағзасын ауыстыру барысында, иньекциялық есірткі тұтынушылар арасында бір шприцті, ортақ ыдыстарды қолданғанда) және жүкті әйелден балаға – (жүктілік кезінде, босану барасында және емізу кезінде). Аудан бойынша соңғы 5 жылда жыныстық жолмен жұқтыру дерегі басым болып отыр. Өсу үрдісімен алғанда анықталған аурудың 68 пайызы жыныстық жолмен жұқтырған.</blockquote>– Бұл инфекцияны көбінесе қай жастағылар жұқтырады? Жас мөлшеріне тоқталып кетсеңіз…<blockquote>– Бұл ауру жасына, жынысына, әлеуметтік жағдайына қарамайды. Тіркелгендер жас ерекшеліктері бойынша 20-39 жас аралығын құрап отыр.</blockquote>– Жаңадан анықталған АИТВ жұқтырғандарға қандай көмек көрсетесіздер?<blockquote>– Жаңадан анықталған АИТВ жұқтырғандарға бірінші психолог дәрігер кеңесі беріледі. АИТВ-статусы айтылады. Есепке алынып, тексерулер жүргізіледі.</blockquote>– Бұл аурудың емі жоқ екенін бәріміз білеміз. Дегенмен де, алдын алу үшін арнайы екпе немесе дәрі-дәрмектер қарастырылған ба?<blockquote>– Бұл инфекцияны толық жазып жіберетін вакцина табылған жоқ. Дегенмен вирусқа қарсы анти ретровирустық препараттар, дәрілер беріледі. Дәріні уақытылы ішкен уақытта вирус организмде көбеймейді, яғни аурудың клиникалық белгілері пайда болмайды.</blockquote>– СПИД, ВИЧ жайында жиі естиміз, оқимыз, айтамыз да. Бірақ дәл осы инфекцияға шалдыққан жандар қалай өмір сүріп жатқанын тіпті ойлағымыз да келмейді. Бұл дертке шалдыққан жандар бүгінде еңбекке қабілеттілер ме? Қоғамдағы орындары қандай?<blockquote>– Есепте тұрған науқастардың басым көпшілігі 20-39 жас арасындағылар, яғни еңбекке қабілетті жандар. АИТВ инфекциясы тұрмыстық жағдайда, қол алысқанда, ортақ ыдыстарды пайдаланғанда т.б жағдайларда берілмейді, яғни кез келген жұмысқа (қанмен жұмыс істейтін жерден басқа) тұра алады. АИТВ инфекциясын жұқтырған азаматтардың құқықтары ҚР- ның заңнамаларымен қорғалған.</blockquote>– ВИЧ-тің алдын алу үшін ақпараттық-түсіндірме, насихат жұмыстары қаншалықты деңгейде жүргізілуде? Жалпы бұл дерт жайлы ақпараттарды мектеп жасындағы оқушыларға да түсіндіресіздер ме?<blockquote>– АИТВ-инфекциясының алдын алу үшін егетін вакцина болмағандықтан халық арасында санитарлық ағарту жұмыстарын жүргізу, яғни түрлі семинар, дөңгелек үстел, тренинг, кездесу кешін, акция өткізу ең басты шара болып отыр. Жыл сайын АИТВ-ның алдын алу шаралары бағытында облыстық білім басқармасы, салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, жастар ресурстық орталығы және басқа да жастар ісі жөніндегі үкіметтік емес ұйымдармен бірге жоспар жасай отырып, оқу орындарында жастар мен жасөспірімдер арасында әр түрлі форматта іс-шара өткіземіз. Осы жылдың 10 қарашасы мен 10 желтоқсаны аралығында дүниежүзілік ЖИТС-ке қарсы күрес күніне орай айлық жарияланды.</blockquote>Атап айтар болсақ, АИТВ-инфекциясын емдеу, тестілеу және алдын алу үшін қызметтердің қолжетімділігі мен сапасын арттыру, АИТВ-мен өмір сүретін адамдарды, сондай-ақ халықтың осал топтарында стигмаға, кемсітуге жол бермеу, қоғамда оларға басқалардай көзқараспен қарау, АИТВ алдын алу мен емдеуге кедергі келтіретін құрылымдық теңсіздіктің нақты көріністерін атап көрсете отырып, оларды жою үшін қажетті шараларды қабылдау. Аталған бағыттар бойынша үздіксіз жұмыстар жүргізіліп, әр сала қызметкерлерімен семинар, брифинг өткізілуде. Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні «Ауырып ем іздегенше, ауырмайтын жол ізде». Ұлт үшін, ұрпақ үшін алаңдаған адам уақытылы тексеруден өтіп тұруы қажет.Жұқтырылған ауруды емдеуге қарағанда, АИТВ-ны жұқтырудан сақтану анағұрлым пайдалы және тиімді екенін баршамыздың білгеніміз жөн. Сақтансаң сақтаймын деген. Сол себептен қауіпті дерттен сақтанып жүрейік!– Сұхбатыңызға рақмет!Гүлнәр ДҮЙСЕБАЙФото: Нұрболат Нұржаубай

Шиелі: Эпидемиологиялық ахуалды тұрақты сақтау жұмыстары жүргізілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі қоғамда заң үстемдігін қамтамасыз ету, құқықтық мәдениетті қалыптастыру және жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу – мемлекет саясатының басым бағыттарының бірі болып табылады. Әсіресе, ақпараттық технологиялар кеңінен дамыған заманда жастардың интернет кеңістігіндегі қауіп-қатерлерге бей-жай қарамауы, заңды білмеуден немесе аңғалдықтан қылмыстық әрекеттерге араласып кетпеуі аса маңызды. Осыған орай, Қызылорда облыстық білім басқармасының «Заң және тәртіп» қағидаты аясындағы бекітілген жоспарына сәйкес бірқатар маңызды профилактикалық іс-шаралар ұйымдастырылуда.Аталған жоспар негізінде жасөспірімдер арасындағы қылмыстық құқық бұзушылықтың алдын алу мақсатында Жаңақорған аудандық прокуратурасының үйлестіруімен аудан аумағындағы Жаңақорған аграрлы-техникалық колледжінің білім алушыларымен кең ауқымды профилактикалық түсіндіру жұмыстары өткізілді. Кездесудің негізгі мақсаты – соңғы уақытта қоғамда жиі кездесіп жүрген дроперлік әрекеттердің қылмыстық сипатын түсіндіру, оның құқықтық салдарын жан-жақты баяндау және жастарды заңсыз әрекеттерден сақтандыру болды.Іс-шара барысында прокурорлық қадағалау органдарының өкілдері колледж студенттеріне дроперлік қылмыстың мәні мен мазмұнын егжей-тегжейлі түсіндірді. Атап айтқанда, дроперлік дегеніміз – өз банктік картасын, шотын немесе жеке деректерін үшінші тұлғаларға беріп, сол арқылы алаяқтық немесе басқа да қылмыстық схемаларға қатысу екенін нақты мысалдар арқылы жеткізді. Мұндай әрекеттердің көбіне «оңай табыс», «жылдам ақша» деген желеумен ұсынылатыны, алайда оның соңы ауыр құқықтық жауапкершілікке әкелетіні ерекше атап өтілді.Сонымен қатар кездесуде дроперлік әрекеттердің қоғам мен азаматтарға тигізетін зияны кеңінен сөз болды. Бұл қылмыстардың салдарынан қарапайым тұрғындар алаяқтардың құрбаны болып, қаржылай шығынға ұшырайтыны, ал дропер ретінде қатысқан жастардың өздері қылмыстық жауапкершілікке тартылатыны түсіндірілді. Прокуратура өкілдері Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде көзделген жауапкершілік түрлеріне тоқталып, дроперлікке қатысқаны үшін қандай баптар бойынша жаза қолданылатынын нақтылап өтті.Жастардың құқықтық сауаттылығын арттыру мақсатында аудан прокуратурасы арнайы әзірлеген тақырыптық бейнероликтер көрсетілді. Бейнематериалдарда дроперлік қылмыстардың қалай жүзеге асатыны, алаяқтардың жастарды қандай әдістермен арбайтыны, сондай-ақ заң алдында жауап беру мысалдары көрнекі түрде көрсетілді. Бұл тәсіл студенттердің тақырыпты тереңірек түсінуіне және нақты өмірлік жағдайлар арқылы ой түюіне мүмкіндік берді.Кездесу барысында құқық қорғау органдарының өкілдері студенттерге интернеттегі қауіпсіздік ережелерін сақтау, жеке деректерді бөгде адамдарға бермеу, күмәнді ұсыныстардан бас тарту, заңсыз әрекеттерге араласпау жөнінде нақты кеңестер берді. Сонымен бірге, қандай да бір күмәнді жағдай туындаған кезде құқық қорғау органдарына немесе сенімді ересектерге жүгіну қажеттігі айтылды.Бұл профилактикалық кездесу жасөспірімдер арасында құқықтық мәдениетті қалыптастыруға, олардың заң алдындағы жауапкершілігін арттыруға және қылмыстың алдын алуға бағытталған маңызды шаралардың бірі болды. Осындай түсіндіру жұмыстары жастардың санасында «заңды білу – өзіңді қорғау» деген түсінікті қалыптастырып, болашақта құқық бұзушылықтың алдын алуға зор ықпал етеді.Жалпы алғанда, «Заң және тәртіп» қағидаты аясында өткізілген бұл кездесу білім алушылар үшін пайдалы әрі тағылымды болып, олардың құқықтық сауаттылығын арттыруға, интернеттегі алаяқтық пен заңсыз әрекеттерден сақтануына оң әсерін тигізді. Алдағы уақытта да мұндай профилактикалық іс-шаралар жүйелі түрде жалғасын табады деп күтілуде.<img class="image_resized" style="width:51.87%;" src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2025_12_18_at_14_10_33_1657523f39.jpeg" alt="Заң және тәртіп.jpeg">

«Заң және тәртіп»: Бірқатар профилактикалық іс-шаралар ұйымдастырылуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мәртебелі мамандықтың майталманы айтқан оймақтай ой мен кеңесі жас қызметкерлер үшін бағыт-бағдар беретін өмірлік мектеп. ҚАЖ департаментіне қарасты №68 мекемесінің жеке құраммен жұмыс жөніндегі бөлімшесінің ұйымдастыруымен “Отбасы” орталығында сала ардагерімен кездесу өтті.Төрден орын алған құрметті қонақ – жылдар бойы жарғақ құлағы жастыққа тимей, салада табан аудармастан қызмет еткен Ахметов Талғат Шәкіұлы. Жүздесуге жиылған жас қызметкерлерге есті естелігімен бөліскені емен-жарқын әңгімені жандандырды. Дайын дәрісті емес, өзі бастан өткерген сан тарау жол жайында сөз тарқату – қызметкерлерге тәжірибе болғаны анық.Ашық алаңда абдырап қалмаған жастар көкейдегі сұрақтарын жаудырды. Яғни, Талғат Шәкіұлының кәсіби жолда қабылдаған шешімі мен “әттеген-айы”, қызметтік кезеңінде үлгі тұтқан арда азаматтардан бастап, Қылмыстық-атқару жүйесінің дамуына дейінгі салмақты сауалдар қамтылды. Ал, сала ардагерінің байыпты жауабы заңмен қатар арға сүйенетінін алға тартты.<blockquote>– Салада сабақтастық болғаны бізді қуантады. Аға буынның ақылынан азық алсақ, тәжірибеміз толыса түсетіні ақиқат. Бүгінгі басқосуда жылы жымиыс та, әдемі әңгіме де өрбіді. Түйгеніміз көп, - дейді Режим және күзет бөлімінің бақылаушысы әділет сержанты Ернұр Еркін.</blockquote>Келелі кездесудің көркі әсем әнмен ашыла түсті. Бұған Режим және күзет бөлімінің ақпарат және байланыс тобының бақылаушысы әділет сержанты Ақниет Қалмұратовтың қоңыр домбыраны күмбірлетіп, үш бірдей әнді тамылжыта орындағаны дәлел.Басқосу – &nbsp;бір сағаттық әңгіме ғана емес, жылдармен жинақталған тәжірибенің, парасатты пайымның жемісі болғаны анық. Жас қызметкерлердің түйсікке түртіп алғаны да біраз деп сенеміз.

Өнегемен өрілген өмір

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Еліміздің тәуелсіздігі – ғасырлар бойы ата-бабамыз армандап, ұрпаққа аманат еткен ең қастерлі құндылықтардың бірі. Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні – халқымыздың еркіндікке, егемендікке деген ұмтылысының, бірлігі мен табандылығының айқын көрінісі. Осы атаулы мерекеге орай аудан көлемінде бірқатар тағылымды іс-шаралар ұйымдастырылып, ел тарихындағы маңызды кезеңдер кеңінен насихатталды. Соның бірі – Руханият орталығында өткен мазмұнды әрі мағыналы дөңгелек үстел болды.2023 жылғы 16 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күніне орай Руханият орталығында «Тәуелсіздік тұғырым» тақырыбында тағылымды дөңгелек үстел ұйымдастырылды. Бұл жиынның негізгі мақсаты – тәуелсіздіктің қадір-қасиетін ұғындыру, Желтоқсан оқиғасының тарихи маңызын жас ұрпақ санасына сіңіру, елдің еркіндігі жолында күрескен азаматтардың ерлігін ұлықтау және қоғамда отансүйгіштік рухты нығайту болды.Тағылымы мол шараға аудан әкімінің орынбасары Бектас Нуридинов, аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Әбілғазы Төлегенов, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының қатысушылары, зиялы қауым өкілдері, еңбек ардагерлері, қоғамдық ұйым мүшелері, сондай-ақ белсенді жастар қатысты. Қатысушылардың әр буын өкілі болуы кездесудің мазмұнын байытып, пікір алмасудың аясын кеңейтті.Дөңгелек үстелдің ашылуында аудан әкімінің орынбасары Бектас Нуридинов сөз сөйлеп, барша жиналған қауымды Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күнімен құттықтады. Ол өз сөзінде Тәуелсіздіктің еліміз үшін тарихи маңызына тоқталып, егемен ел болудың жолында құрбан болған боздақтардың ерлігі ешқашан ұмытылмайтынын атап өтті. Сонымен қатар, бүгінгі бейбіт өмір мен тұрақтылықтың қадірін білу, оны сақтау – әрбір азаматтың басты міндеті екенін жеткізді.Кездесу барысында Желтоқсан оқиғасына қатысқан азаматтарға аудан әкімінің атынан арнайы құттықтау хаттары табысталып, сый-құрмет көрсетілді. Бұл – ел тарихындағы қиын кезеңде батылдық танытып, ұлттық намысты қорғаған азаматтарға деген шынайы ризашылықтың белгісі болды. Желтоқсаншыларға көрсетілген құрмет жастарға үлгі болып, олардың ерлігі мен қайсарлығын дәріптеудің маңызын айқындай түсті.Іс-шара барысында сөз алған желтоқсан оқиғасының қатысушылары Динаш Ахметова мен Ерубай Қалдыбек сол бір тарихи кезеңдегі өз бастарынан өткен оқиғалармен, жүрек толқытарлық естеліктерімен бөлісті. Олар сол жылдардағы жастардың ерік-жігері, әділетсіздікке қарсы күресі, туған елдің болашағы үшін жасаған қадамдары туралы әсерлі әңгіме өрбітті. Бұл естеліктер қатысушыларға ерекше әсер қалдырып, тәуелсіздіктің оңайлықпен келмегенін тағы бір мәрте еске салды. Сонымен қатар Жаңақорған кенті ардагерлер кеңесінің төрағасы Серқожа Ыдырысов сөз сөйлеп, 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының Қазақстан тарихындағы маңызы зор кезең екенін атап өтті. Ол бұл оқиғаның тәуелсіздікке бастар жолдағы алғашқы қадамдардың бірі болғанын, желтоқсаншылардың ерлігі кейінгі ұрпақ үшін мәңгілік өнеге екенін айтты.Ардагердің тағылымды ойлары жастарды елін сүюге, тарихты құрметтеуге үндеді. Дөңгелек үстел барысында тәуелсіздік жылдарындағы жетістіктер, еліміздің әлеуметтік-экономикалық дамуы, ұлттық бірлік пен татулықтың маңызы да кеңінен сөз болды. Қатысушылар бүгінгі бейбіт өмірдің қадірін бағалау, мемлекетіміздің тұрақтылығын сақтау жолында әр азаматтың жауапкершілігі жоғары болуы керектігін атап өтті.Іс-шара аясында аудандық кітапхананың ұйымдастыруымен «Тәуелсіздік тұғырым» тақырыбында кітап көрмесі көпшілік назарына ұсынылды. Көрмеге Қазақстан тарихы, Желтоқсан оқиғасы, Тәуелсіздік жылнамасы, ел егемендігі жолындағы күрес туралы кітаптар мен деректі материалдар қойылды. Кітап көрмесі жастардың тарихи танымын арттырып, оқырмандардың қызығушылығын оятты.Жалпы Руханият орталығында өткен бұл дөңгелек үстел мазмұны терең, тағылымы мол шара ретінде жоғары деңгейде ұйымдастырылды. Мұндай кездесулер жас ұрпақтың бойында отансүйгіштік қасиетті қалыптастырып, ел тарихына деген құрметті арттырады. Тәуелсіздіктің қадірін ұғындыратын, өткен мен бүгінді сабақтастыратын осындай рухани шаралар алдағы уақытта да өз жалғасын табады деген сенім мол.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Whats_App_Image_2025_12_18_at_14_10_22_1_ab7d7b240c.jpeg" alt="WhatsApp Image 2025-12-18 at 14.10.22 (1).jpeg">

Жаңақорған ауданында мазмұнды іс-шара өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақстан – ұлы дала. Дала – тек кеңістік емес, өзіндік өркениет. Бұл өркениет ғасырлар бойы мал шаруашылығымен ғана емес, егінменде өмір сүрген. Қазақ даласында өнген әрбір дән – табиғат пен адам еңбегінің тылсым табы. Жер мен аспан арасындағы үндестіктің көрінісі.Бидай қазақ үшін – ризықтың ғана емес, рухтың да тірегі. Алайда қазіргі заманның құбылмалы ағымы, азық-түлік нарығындағы бәсекенің күшеюі, климаттың күрт өзгеруі – осы дәстүрлі саланы жаңа сынақтарға тіреді. Бүгінгі сұрақ – қазақтың бидайы бұрынғыдай әлемге төбе болып тұра ала ма? Әлде жаһандық жүйеде ұсақ ойыншыға айналып бара ма?Дәнге толы мыңжылдықАрхеологиялық зерттеулер Қазақстан аумағында бидайдың жабайы формалары ежелгі кезеңдерден өсірілгенін анықтап отыр. Сыр бойындағы қоныстардан табылған ерте дәуір диірмен тастары, Арқа даласындағы астық сақтайтын ыдыстар – қазақ жеріндегі егін мәдениетінің тарихы мыңжылдықтар қойнауында жатқанын айқын көрсетеді. Осы деректер – тек ғылымның табысы емес, ұлттың өзін-өзі тануына көмектесетін рухани жүк. Қазақтың «Нанның киесі бар» деген ұғымы далалық тәжірибенің жинақталған философиясы. Дәнге құрмет – адамның өз ішкі тәртібіне деген құрметі.ХХ ғасырдағы тың игеру елімізді тұтас Кеңес Одағының «астық қоймасына» айналдырды. Жүздеген мың гектар жер жыртылып, миллиондаған тонна астық жиналды. Қазақдаласының аты әлемнің талай еліне мәшһүр болды. Алайда бұл кезең – тек жетістік шежіресі емес. Ғылыми негізсіз жаппай жырту, табиғи ландшафттың өзгеруі, топырақтың тозуы, жел эрозиясы – бүгінгі күні толық көрініп отырған ұзақ мерзімді салдар. Құнар азайды, ал құрғақшылық күшейген заманда су тапшылығы жаңа деңгейге шықты. Тағы бір күрделі мәселе – ауыл шаруашылығына оралуға ынталы жастардың аздығы.Егіншілікпен айналысу – тек кәсіп емес, белгілі бір мәдени әлеуетті қажет ететін өмір салты. Сол дәстүрлі мәдениеттің үзілуі бүгінгі ауылдық қоғамға үлкен сын.Тәуелсіздік жылдарыТәуелсіздік кезеңінде Қазақстан бидайының сапасы әлемдік нарықта жоғары бағаланды. Ақуыз мөлшері көп қатты бидай түрлері көптеген мемлекетке экспортталды. Бірақ бұл жетістік ішкі өндірістің құрылымдық кемшіліктерін жасырып қала алмады. Шикізат күйінде экспорттау – агроөнеркәсіптің әлсіз буыны. Астықты терең өңдеу саласы баяу дамып, қосылған құн төмен күйінде қалып отыр. Ұн, макарон, жарма өндірісі бар болғанымен, көлемі жаһандық деңгейде бәсекеге қабілетті емес. Бұл – ауыл шаруашылығы өнімдерінің экономикалық тиімділігіне ғана емес, елдің азық-түлік қауіпсіздігіне де ықпал ететін фактор.Шиелі тәжірибесіСоңғы жылдары Шиелі ауданы егіншілік құрылымын әртараптандыруға бет бұрды. Биыл аудан бойынша 30 192 гектар жерге егін егілді. Оның ішінде 1197 гектарға күздік, 694 гектарға жаздық бидай себілді. Өткен жылмен салыстырғанда бидай көлемінің 405 гектарға артуы – оң үрдістің белгісі. Аудандық ауыл шаруашылығы және жер қатынастары бөлімінің басшысы Мұрат Әшірбеков болашақта су үнемдейтін дақылдардың үлесін арттыруды жоспарлап отырғанын айтады. Бұл – климат өзгерген заманда аса қажетті қадам. Суресурстары шектеулі ел үшін дәстүрлі егіншілікті жаңа жағдайға бейімдеу – стратегиялық міндет. Өйткені Қазақстан алдағы онжылдықта судың тапшылығын бұрынғыдан да қатты сезуі мүмкін. Қазіргі таңда су үнемдейтін технологиялар – жай тренд емес, тіршіліктің шарты.&nbsp;Қазақ егіншілігін не тежеп отыр?Қазақ даласы – табиғаты қатал аймақ. Қазақстан жауын-шашын мөлшері ең аз елдердің бірі. Бұл факторды ескермей, заманауи технологиясыз жоғары өнімге қол жеткізу мүмкін емес. Содан соң техникалық жаңғыртудың баяулығы. Яғни ауылдағы техниканың ескіру деңгейі 70 пайыздан асады. Өнімділіктің төмен болуына бұл тікелей әсер етеді. Кадрлық дағдарысты да қосуға болады. Агрономия – жастар аса көп қызыға бермейтін сала. Білікті мамандардың жетіспеуі – егіншіліктің ең әлсіз жері. Терең өңдеу саласының дамымауын да бар. Қосылған құн төмендеген сайын, сала да бәсеңдейді. Дәнді экспорттау – оңай, бірақ онымен әлемдік бәсекеде алға шығу қиын. Қазақтың дастарқанындағы нан – киелі. Бұл тек ас емес, тіршілік символы. Әженің алақанында тазарған бидай, оттың жалынын- да пісіп, иісі бүкіл үйді жаулайтын таба нан – ұлттың рухын көтеретін көрініс.&nbsp;Бидайға құрмет – өткенге құрмет әрі болашаққа жауапкершілік. Егер біз дәннің қадірін жоғалтпасақ, жердің қасиетін қор етпесек, технологияны еңбекпен ұштастыра алсақ – қазақ бидайының жаңа дәуірі басталады. Дәннің тағдыры – елдің тағдыры. Ал тағдырды өзгерту – біздің қолымызда.С.МадияроваФото: freepik.com

Мұрат Әшірбеков: "Дәнді дақылдардың үлесін арттыру жоспарда бар"

Ауыл көркі – ауызбіршіліктің үлгісі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; «Әлемнің әміршісі – еңбек», «Еңбек түбі – береке» деп дана халқымыз бекер айтпаған. Бүгінде адал еңбек етіп, нарық талабына сай кәсіп бастаған азаматтар саны артып келеді. Шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға мемлекет тарапынан қабылданған бағдарламалар ел тұрғындарына үлкен мүмкіндік беруде.Сырдария ауданының тұрғыны Айбол Смайлов – осындай мүмкіндікті тиімді пайдаланып, жеке кәсіп ашқан азаматтардың бірі. Ол 2023 жылы «2021–2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба» мемлекеттік бағдарламасы аясында 1 380 000 теңге көлемінде қайтарымсыз грант иегері атанды.Грант қаражатына кәсіпкер тұрмыстық химия өнімдерін өндіруге қажетті құрал-жабдықтар мен шикізат сатып алып, шағын өндіріс орнын іске қосты. Қазіргі таңда Айбол Смайлов кір сабын, иіс сабын және сұйық сабын өндірумен айналысып келеді. Өнімдері сапасы мен қолжетімді бағасының арқасында тұтынушылар тарапынан оң бағасын алуда.Алдағы уақытта кәсіпкер өндіріс көлемін арттырып, кәсібін кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашуды жоспарлап отыр.Жеке кәсіпкер «Ханшайым» өнімдері жоғары сапаға ие болып, тұтынушылар арасында кең сұранысқа ие. Кір сабын, иіс сабын және сұйық сабын түрлері тұрмыстық қажеттіліктерді толық қамтып, жергілікті нарықта тұрақты орын алуда.Айбол Смайлов – өз еңбегі мен табандылығының арқасында өңірдегі кәсіпкерліктің дамуына үлес қосып, ауылдағы өндірістің жаңа серпінін қалыптастыруға үлгі болып отыр.<blockquote>– 2021 жылы жұмыстан қысқарып кеттім. Отбасының негізгі асыраушысы өзім болғандықтан қарап отыруға болмайды. Содан ғаламтордан сабын өндіру кәсібі туралы көзім шалып қалды. Бұрын соңды мұндай кәсіппен айналыспаған соң, бастапқыда қорқыныш та болды. «Тұтынушылардың көңілінен шыға ма? бәсекелестерді қалай басып озамыз?» деп ойладық. Дегенмен сабын шығарудың қыр-сырын меңгеріп, өзіміздің тұрақты тұтынушыларымызды таптық. Ауылдағы «Көркем», «Шархан», «Лидер», «Жазира», «Престиж» секілді дүкендерде сатылады және үйден келіп алатындар да жоқ емес. Өйткені біздің өнімнің бағасы қолжетімді, әрі химиясыз жасалады, – дейді ол.</blockquote>Расында кәсіптен нәсіп табу оңай шаруа емес. Ол үшін ең бірінші тәуекел ете білу керек. Одан соң өнімнің сапасы мен бағасының қолжетімді болуы да маңызды. Бастысы тұтынушы көңілінен шығу қажет. Міне, осы қарапайым қағидаларды ұстанған Айбол Сағындықұлы есік алдындағы аядай бөлмені шағын цехқа айналдырып, бір отбасыны асырап отыр. Көпбалалы әке қызының құрметіне арнап өнімдерге «Ханшайым» атауын берген.Кәсіпкер өткен жылы «Ауыл аманаты» жобасы арқылы өндіріс көлемін ұлғайтуға және өнім ассортиментін кеңейтуге мүмкіндік алған. Бұрын сабынның түр-түрін шығаратын болса, енді оған ыдыс жуатын сұйықтық, сусабын қосылды. Бұл өнімдерді шығарудың аса қиындығы жоқ. Тоң май, өсімдік майларын қайнатып, арнайы қоспалар пайдаланады. Шикізатты Алматы қаласынан алдырады.<blockquote>– Алдағы уақытта кәсіпті кеңейтіп, тың бағыт бойынша жаңашылдық енгізу ойда бар, – дейді ол.</blockquote>Ерінбей еңбек етіп, табанды тірлік етіп отырған көпбалалы әке, аудандағы шағын кәсіптің дамуына үлес қосып, өндірістің жаңа серпінін қалыптастыруға үлгі болып отыр.

Сырдарияда сабын өндірісі жолға қойылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі жаһандану дәуірінде қоғамның рухани қауіпсіздігін қамтамасыз ету, тұрғындардың діни сауаттылығын арттыру, жастарды теріс идеологиялардан сақтандыру – аса маңызды міндеттердің бірі болып табылады. Әсіресе, ақпарат ағыны жылдам дамыған заманда әрбір азаматтың діни, құқықтық және рухани тұрғыдан саналы болуы қоғам тұрақтылығының басты кепілі саналады. Осы орайда, аудан тұрғындары арасында діни сауаттылықты арттыру, радикалды көзқарастардың алдын алу және ұлттық құндылықтарды насихаттау мақсатында бірқатар маңызды кездесулер мен ақпараттық-түсіндіру шаралары ұйымдастырылды.Аталған іс-шаралар Қызылорда облыстық Дін істері басқармасына қарасты «Дін мәселелерін зерттеу орталығы» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің «Оңалту және киберқадағалау жұмыстарын ұйымдастыру» бөлімінің аға маманы, теолог Сарсенбайұлы Бақбергеннің тікелей қатысуымен өтті. Теолог маманның қатысуы кездесулердің мазмұнын байытып, тұрғындар үшін аса өзекті әрі пайдалы ақпарат алуға мүмкіндік берді.Ақпараттық-түсіндіру жұмыстары аудан аумағындағы бірқатар білім беру және елді мекендерде, атап айтқанда Жаңақорған аграрлы техникалық колледжінде, Жаманбай батыр, Кеңес елді-мекенінде, Аққорған, Қыркеңсе, Жаңарық ауылдық округтерінде, сондай-ақ Руханият орталығында ұйымдастырылды. Бұл кездесулерге әртүрлі жас санатындағы тұрғындар, жастар, студенттер, ұстаздар, ауыл ақсақалдары мен белсенді азаматтар қатысып, көтерілген тақырыптарға ерекше қызығушылық танытты.Кездесулер барысында негізгі назар тұрғындардың діни және құқықтық сауаттылығын арттыруға, қоғамда радикалды, деструктивті көзқарастардың таралуының алдын алуға бағытталды. Теолог Сарсенбайұлы Бақберген экстремизм мен терроризмнің қоғамға, мемлекетке және жеке тұлғаға тигізетін зияны туралы кеңінен тоқталып, олардың пайда болу себептері мен таралу жолдарын нақты мысалдар арқылы түсіндірді. Сонымен қатар, теріс діни ағымдардың жастар санасына қалай әсер ететіні, олардың психологиялық және әлеуметтік салдары жан-жақты баяндалды.Шара барысында интернет кеңістігіндегі деструктивті діни ағымдардың ықпалына ерекше назар аударылды. Қазіргі таңда әлеуметтік желілер мен түрлі интернет платформалар арқылы радикалды идеялардың таралуы жиілеп отырғаны белгілі. Осыған байланысты теолог маман интернеттегі күмәнді діни ақпараттарды ажырата білу, жалған уағызшылар мен радикалды топтардың белгілерін тану, киберкеңістікте қауіпсіздік шараларын сақтау жолдары туралы нақты кеңестер берді. Қатысушыларға сенімді ақпарат көздерін пайдалану, ресми діни мекемелер мен білікті мамандардың пікіріне жүгіну қажеттігі ерекше атап өтілді.Сонымен қатар кездесулерде ұлттық құндылықтарды дәріптеу, салт-дәстүр мен әдет-ғұрыптың қоғамдағы және әсіресе жастар тәрбиесіндегі маңызы кеңінен сөз болды. Дәстүрлі ислам дінінің қазақ халқының рухани өміріндегі орны, оның тәрбиелік мәні, адамгершілік, сабырлылық, сыйластық, отансүйгіштік сияқты асыл қасиеттерді қалыптастырудағы рөлі жан-жақты түсіндірілді. Теолог маман дін мен дәстүрдің бір-бірімен үйлесімді түрде дамуы қоғам бірлігін нығайтатынын атап өтті.Отбасылық құндылықтар тақырыбы да назардан тыс қалмады. Кездесулер барысында отбасының қоғамдағы рөлі, ата-ана мен бала арасындағы қарым-қатынастың маңыздылығы, отбасындағы тәрбиенің діни және рухани негіздері туралы тағылымды ойлар айтылды. Бұл мәселелер әсіресе жастар үшін өзекті болып, көптеген сұрақтар мен пікір алмасуға себеп болды.Кездесу соңында қатысушылармен ашық форматта еркін әңгіме жүргізіліп, тұрғындардың көкейінде жүрген сұрақтарына нақты әрі түсінікті жауаптар берілді. Жастар өздерін толғандырған мәселелер бойынша пікір білдіріп, діни тақырыптағы түрлі сұрақтарын қойды. Теолог маман әрбір сұраққа сабырлы түрде жауап беріп, дұрыс бағыт-бағдар ұсынды.Жалпы алғанда, өткізілген ақпараттық-түсіндіру жұмыстары аудан тұрғындары үшін аса пайдалы әрі мазмұнды болды. Мұндай кездесулер тұрғындардың діни сауаттылығын арттырып қана қоймай, қоғамда бейбітшілік пен келісімді нығайтуға, радикалды идеологиялардың алдын алуға, жастарды ұлттық әрі рухани құндылықтар негізінде тәрбиелеуге зор ықпал етеді. Алдағы уақытта да осындай тағылымды кездесулер өз жалғасын табады деген сенім бар.

Жаңақорған: Ұлттық құндылықтарды насихаттау мақсатында тұрғындармен кездесу өткізді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылорда облысы Полиция департаментінің Шиелі аудандық полиция бөлімінің тергеушісі кәсіби әрі жүйелі жүргізілген тергеу нәтижесінде бір жылдан астам уақыт бойы ашылмай келген аса ауыр қылмысты ашты. &nbsp;2024 жылғы ақпан айында Шиелі кентіндегі тұрғын үйлердің бірінде өрт шығып, оқиға орнынан әйел адамның мәйіті табылған. Алғашқы тексеру барысында өрттің абайсызда шығуы мүмкін деген болжам жасалған. Алайда сот-медициналық сараптама марқұмның өртке дейін қайтыс болғанын көрсеткенімен, нақты өлім себебін анықтау мүмкін болмады.Аталған дерек бойынша қылмыстық іс тіркеліп, ұзақ уақыт бойы жедел-тергеу шаралары жүргізілді. 2025 жылғы мамыр айында Шиелі кентінде тұрғын үйге заңсыз кіру арқылы жасалған қарақшылық шабуыл дерегі тіркеліп, бұл іс Шиелі аудандық полиция бөлімінің тергеушісі полиция капитаны Жеңсікбаев Шындәулет Оразбекұлына тапсырылды.&nbsp;Тергеу барысында ұсталған күдіктінің бұған дейін де жалғызбасты әйелдерге қатысты тонау, зорлау секілді ауыр қылмыстар жасағаны анықталды. Жиналған деректер мен дәлелдемелер бұрынғы өрт фактісімен өзара байланысты екенін көрсетті. &nbsp;Тергеу барысында такси қызметін пайдаланғаны, куәгерлердің жауаптары мен жасырын тергеу әрекеттерінің нәтижелері оның кінәсін толық дәлелдеді.Жиналған бұлтартпас дәлелдерден кейін күдікті марқұмның үйіне заңсыз кіріп, күш қолданып, алтын бұйымдарын алып кеткенін және қылмыстың ізін жасыру мақсатында үйді өртегенін мойындады. 2025 жылы сот үкімімен күдікті 25 жылға бас бостандығынан айырылды. &nbsp;Елді алаңдатқан бұл істің ашылуы полиция қызметкерлерінің кәсібилігі мен табандылығының нәтижесі.&nbsp; Марқұмның қызы қылмыстың ақ-қарасын ажыратып, кінәліні анықтап, қоғам тыныштығын күзету жолында қызмет еткен тергеушінің ерен еңбегі үшін алғыс білдірді.&nbsp;«Істі тергеген полиция майоры Жеңсікбаев Шындәулет Оразбекұлының ұзақ уақытқа созылған күрделі тергеу ісіндегі тегеурінді &nbsp; &nbsp;еңбегі оң бағаға әбден лайық. Әділеттің салмағы сыналар сәтте заң мен ардың таразысын тең ұстап, қылмыстық істі жан – жақты әрі мұқият тергей білді.Бұғып қалу мен бүгіп қалуды білмейтін &nbsp;батылдығы қылмыскерді анықтауда септігін тигізгені сөзсіз. Сауатты әрі нәтижелі жүргізілген тергеу жұмысының қорытындысында қылмыскер заң талаптарына сай жауапқа тартылып, әділ жазасын алды. Ақ пен қараның аражігін зерделеп, ақиқатты ашуда көрсеткен кәсіби шеберлігі үшін алғысымды білдіремін!» делінген Қызылорда облысы Полиция департаментінің бастығы полиция полковнигі С.Ергешовтің атына жолданған алғыс хатта. &nbsp;Тергеушінің негізгі қағидаты – азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын &nbsp;сақтау. Әр қылмыстық істің артындағы адам тағдырына деген жауапкершілік үшін ақиқаттың ақ жолынан ауытқымай, қызмет атқару кез &nbsp;- келген адамның қолынан келе бермейтіні шындық.Жеңсікбаев Шындәулет Оразбекұлы 1990 жылы қыркүйек айының 4 күні Қызылорда облысының Шиелі ауданы Ақмая ауылында дүниеге келген.&nbsp;<blockquote>«Менің полиция қызметкері боламын деген арманым мектеп кезінде басталған, ол үшін әскерге бару міндетті дегенді естіп әскерге баруға дайындалып жүргенімде 2009 жылы әкем Жеңсікбаев Оразбек Яхулаұлы өмірден өтті. Содан анамның рұқсатын алып, әскерге кетіп, Шығыс Қазақстан облысы, Өскемен қаласындағы №5518 әскери бөлімінде Отан алдындағы борышымды өтеп келдім. 2011 жылы ҚР ІІМ-нің М.Бөгенбаев атындағы Ақтөбе заң институтына оқуға түстім. Оқуды бітірген соң Қызылорда облысы Полиция департаменті бастығының бұйрығымен Шиелі аудандық полиция бөлімінің жедел уәкілі лауазымына тағайындалып, еңбек жолым басталды. Қиындығы мен қызығы қатар жүретін бұл жол маған төзімділік пен табандылықты үйретті» дейді ол.</blockquote>Бүгінде өз қызметіне адалдықты әркез бірінші орынға қоятын Шындәулет аяулы жары Маржан екеуі үш бала тәрбиелеуде.&nbsp;Осы қызметке келген күннен бастап тыңғылықты жұмысы мен кәсіби шеберлігінің арқасында ұжым арасында абыройлы, қызметтік борышын адал атқарып келеді.

Тегеуріні мықты тергеуші

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ауа райының құбылып, күннің күрт суытуы түрлі жұқпалы аурудың, әсіресе тұмаудың өршуіне себеп болатыны белгілі. Қазіргі таңда еліміз бойынша, оның ішінде Шиелі ауданында да вирусты инфекциялармен дәрігерге жүгінушілердің саны артқаны байқалады. Бұл – маусымдық тұмаудың белең алғанының белгісі.Өткен жылы көпшілік тұмаудың соңы пневмонияға ұласып жатыр деп шағымданса, биылғы вирус қызудың тым жоғарылап, 5-7 күнге дейін түспеуімен ерекшеленіп тұрғандай.Мамандар тұмау – тыныс алу жолдарын зақымдайтын вирустық ауру екенін айтады. Ол ауа арқылы тез таралып, әсіресе балалар мен егде жастағы адамдар, иммунитеті әлсірегендер үшін аса қауіпті.Дене қызуының көтерілуі, тамақтың жыбырлауы, жөтел, бұлшықет пен бас ауруы, әлсіздік, тәбеттің жоғалуы – тұмаудың белгісі екенін бәріміз білеміз. Қорқыныштысы – асқынуы. Тұмау дер кезінде емделмесе, құлақ қабынуы – отит, өкпе қабынуы – пневмония, бронхит сияқты ауруларға ұласуы мүмкін. Сондықтан алғашқы белгілері байқалған сәтте-ақ дәрігерге жүгіну маңызды.Қызуы көтеріліп, жөтеліп, түшкіріп жүрсе де, салқын тиген деп дәрігерге қаралмай не дұрыс ем алмай жүре беру ¬ауруды асқындырып жібереді. Өкінішке қарай тұмауды жеңіл ауру санап, өз денсаулығына немқұрайлы қараумен шектелмей, өзгелерге де қауіп төндіретіндер аз емес.Аудандық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы Гүлзада Әйтекееваның айтуынша, дәл қазір тұрғындарға вирустық инфекциялардан барынша сақтану керек.Ол үшін мүмкіндігінше науқас адаммен байланыс орнатпау, адам көп жиналатын қоғамдық орында, қоғамдық көлікте медициналық маска кию, ересектер ауырып қалған жағдайда жұмысқа, балалар мектеп, балабақшаға бармауы қажет.Бұл әрекет вирустың өзгелерге таралмауына көмектеседі. Сонымен қатар жеке гигиена ережелерін сақтаудың маңызы зор. Үй ішіндегі бөлмелерді, жұмыс орнын бірнеше мәрте желдету қажет. Тұмауға қарсы вакцина алудың пайдасы зор. Бұл ретте медицина қызметкерлері, диспансерлік есепте тұрған науқастар, қарттар мен балалар бірінші кезекте вакцина салдыруы тиіс.<blockquote>– Адам бойында түшкіру, жөтел сынды инфекциялық вирустардың бастапқы белгілері болған кезде бірден дәрігердің көмегіне жүгіну керек. Бұл жағдай індет түрін ерте анықтап, аурудың асқынуынан сақтайды. Адам медицина мамандарына бармай, өздігінен ем қабылдаған жағдайда тек симптомдармен ғана күреседі. Яғни, дене қызуын түсіріп, жөтелді басу үшін дәрі ішеді. Ал ағзадағы вирус өзінің әсерін жалғастыра береді. Салдарынан тұмау белгілері асқынып, түрлі созылмалы ауруға ұласады. Сондықтан алғашқы белгілер пайда болғанда емханаға қаралу маңызды, – дейді санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының басшысы.</blockquote>Маманның айтуынша, елімізде әр жыл сайын 1 қазан мен 30 сәуір аралығында жедел респираторлы вирустық инфекциялар мен тұмауға шалдыққандарға бақылау жүргізіледі. Яғни осы аралық тұмау маусымы, эпидемиологиялық кезең болып саналады. Бұл уақытта әр адамның тұмаудан сақтанып, аурудың алдын алуға барынша көңіл бөлгені жөн.Екпе көмектесе ме?Егу жұмыстары – тұмаудан қорғайтын жалғыз сенімді қорғаныс жолы. Тұмауға қарсы арнайы дәрілер аз. Антибиотиктер вирусты жоюға қауқарсыз, ал кейбір дәрілерді қолдану тиімсіз.<blockquote>– Халықты профилактикалық иммундау яғни вакцинация – тұмаудың ең тиімді профилактикасы болып табылады. Өз кезегінде, вакцинациядан бас тартудың негізгі қаупі – ауру адаммен байланыс арқылы тұмауды жұқтыру мүмкін. Биыл бюджет қаржысы есебінен ауданға 8900 доза тұмауға қарсы вакцина бөлінді. Оның 3909-ы ересектерге салынса, 3444 доза балаларға егілді. 50 балаға қайта салынады. Сондай-ақ 1200 медицина қызметкері мен 300-ге жуық жүкті әйел вакцина салдырды, – дейді Г.Әйтекеева.</blockquote>Өткен жылдың алғашқы 10 айында ауданда ЖРВИ белгілерімен шағымданған 1424 адам, оның ішінде 1123 бала тіркелсе, биыл дәл осы кезеңде науқастар саны 1553-ке жетіп отыр. Оның 951-і 14 жасқа толмаған балалар.Мен де төрт жасар ұлымның қызуы көтеріліп, ішінің қатты ауырсыну белгілерімен аурухананың қабылдау бөліміне бардым. Дәрігер тыныс жолдарын тексеріп, шағымымызды тыңдаған соң, қызу түсіретін дәрі мен қосымша препараттар тағайындап, үйімізге қайтарды. Байқағаным, біз секілді шағыммен келгендердің қарасы көп. Дәлізге дейін лық толы науқас, медбикелер біріне термометр қойып, екіншісіне дәрі егіп жүгіріп жүр.Осы ретте вирустың қаупі, алдын алу шаралары мен тиімді емдеу тәсілдері, өңірдегі ахуал жөнінде аудандық емхананың инфекционист дәрігері Айжан Изтлеуовамен ретін тауып сұхбаттастық.– Жыл сайын тұмау белгілері өзгеріп отырады деп жатады. Мәселен, былтыр пневмонияға ұласып кеткен жағдай көп болған екен. Биылғы маусымдық аурудың бағыты қандай?<blockquote>– Иә, тұмау вирусы жыл сайын мутацияға ұшырап, белгілері өзгеріп отырады. Биылғы маусымда аурудың тыныс алу жолдарын зақымдайтын түрі жиі кездесіп жатыр. Көп жағдайда жоғары температура, құрғақ жөтел, тамақтың қышуы және әлсіздік сияқты белгілер байқалады. Уақытылы емделмесе, бронхитке немесе пневмонияға ұласуы мүмкін.</blockquote>– Тұмаудан сақтану үшін қандай дәрумендер пайдалы?<blockquote>– С, D дәрумендері мен иммунитетті көтеретін тағамдар: бал, лимон, сарымсақ.&nbsp;</blockquote>– Қазір ауруханада қанша науқас ем алып жатыр? Жас ерекшеліктеріне тоқталсаңыз.&nbsp;<blockquote>– Қазіргі таңда ауруханада шамамен 83 адам ем қабылдауда. Олардың басым бөлігі – балалар мен мектеп оқушылары және жүкті әйелдер. Бұл топтың иммундық жүйесі әлсіздеу болғандықтан, тұмау ауыр өтуде.&nbsp;</blockquote>– Вирустың алғашқы белгілері пайда болса, не істеу керек?&nbsp;<blockquote>– Дереу дәрігерге қаралу, сұйықтық көп ішу және өзін оқшаулау керек.</blockquote>– Асқынғандағы белгілері қандай?&nbsp;<blockquote>– Жоғары қызба, тыныстың тарылуы, жөтелдің күшеюі, әлсіздік.</blockquote>– Көп ана баласының қызуы көтерілсе оспамокс, амоксиклав секілді антибиотикті рецептсіз алып беретінін байқаймыз. Антибиотикті өз бетінше қолдану қаншалықты қауіпсіз?<blockquote>– Өте зиян, себебі антибиотик вирусқа әсер етпейді және ағзаның қорғаныс жүйесін әлсіретеді. Иә, тұмауға жеңіл-желпі қарауға болмайды. Өз уақытында дәрігерге қаралып, аурудың алдын алсаңыз тұмаудан болатын асқынулар төмендеп, денсаулығыңызды қорғайтын боласыз.</blockquote>Гүлхан СӘБИТҚЫЗЫФото: freepik.com

Шиелі ауданы: Тұмаудың алдын алу қажет

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Мемлекет тарапынан халықтың әл-ауқатын арттыру және кәсіпкерлікті дамыту мақсатында түрлі бағдарламалар жүзеге асырылуда. Солардың бірі – ұлттық жоба аясында ұсынылатын қайтарымсыз мемлекеттік грант. Бұл қолдау әсіресе көпбалалы аналар мен әлеуметтік осал топ өкілдері үшін үлкен мүмкіндікке айналып отыр.Көпбалалы ана қарап отырмай, мемлекеттік қолдаудың арқасында өз кәсібін бастады. Сырдария ауданының тұрғыны Лаура Өмірзақова қайтарымсыз мемлекеттік грант ұтып алып, шағын кондитерлік цех ашты. Бүгінде ол өз үйінен тәтті өнімдер дайындап, отбасылық кәсіпті табысты жүргізіп отыр. Бұл бастама – еңбекқорлық пен мемлекеттің нақты қолдауының нәтижесі.Шіркейлі ауылының тұрғыны, көпбалалы ана Лаура Өмірзақова бөлінген қаражатқа шағын кондитерлік цех ашуға қажетті құрал-жабдықтар сатып алды. Қазіргі таңда ол өз үйінде отбасылық шағын кәсіпті дөңгелетіп отыр.Кәсіпкердің айтуынша, мемлекеттік қолдау оның өз мүмкіндігін ашып, сүйікті ісін табыс көзіне айналдыруына жол ашқан. Бұл – қарап отырмай, еңбектенген жанға көрсетілген нақты көмектің жарқын үлгісі.<blockquote>– Бүгінде кәсіп бастаймын немесе кәсібімді кеңейтемін деген жандарға мемлекет тарапынан жан-жақты қолдау көрсетілуде. Қайтарымсыз мемлекеттік грант – соның айқын дәлелі. Бұл қаржылық мүмкіндігі шектеулі немесе белгілі бір санатқа жататын азаматтар үшін үлкен көмек. Өз қолымнан келетін істі осы қолдаудың арқасында бастағаныма өте қуаныштымын, – дейді жас кәсіпкер Лаура Өмірзақова.</blockquote>

Мемлекеттік грант игілігі: Сырдариялық көпбалалы ана тәтті бизнесін бастады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Сырдария ауданында «Ауыл аманаты» жобасы жүйелі түрде жүзеге асырылып, ауыл кәсіпкерлігінің дамуына тың серпін беріп келеді. Биыл аталған бағдарлама аясында ауданға 55,8 млн теңге бөлініп, соның есебінен 9 жоба қаржыландырылды. Нәтижесінде 35 жаңа жұмыс орны ашылып, ауыл тұрғындарының әл-ауқаты арта түсті.Мемлекеттік қолдаудың игілігін көріп отырғандардың бірі – «Қалжан Ахун» ауылының тұрғыны Серік Әбжәлиев. Ол бағдарлама аясында жылыжай шаруашылығын дамытып, жер анадан мол өнім алуды көздеп отыр. Кәсіпкер аумағы 300 шаршы метрді құрайтын жылыжай салып, онда қияр мен қызанақ өсіруді жолға қойған.Қазіргі таңда жылыжайда әрқайсысы 600 түптен тұратын қияр мен қызанақ көшеттері күтіп-бапталуда. Мамандар күн сайын өсімдіктердің жай-күйін бақылап, өнімнің сапалы әрі мол болуына жағдай жасауда. Бұл – еңбектің жемісі мен мемлекеттік қолдаудың нақты нәтижесін көрсететін жарқын мысал.<blockquote>–&nbsp;Бұл кәсіпке қызығушылық 10 жыл бұрын басталды. Ол кезде жұбайыммен бірге есік алдындағы шағын аумақтағы жылыжайға егіп, екі реттен өнім алып жүрдік. Екеуміздің де тұрақты жұмысымыз бар. Уақыт өте келе сүйікті ісімізді кәсіп көзіне айналдырғымыз келді. Алдымен «Ауыл аманаты» жобасы арқылы жеңілдетілген пайызбен несие алып, есік алдына жылыжай салдық. Осылайша бастап кеттік. Қазір тұрақты тұтынушыларымыз бар. Көрші ауылдан келіп алады, өзіміз де дүкендерге өткіземіз. Жылыжайды үлкейту үшін тағы қосымша қаржы керек болды. Өңірлік инвестициялық орталығынан тағы несие алып, өнімді консервілейтін цех, оны сақтайтын қойма, көшет егетін жерді дайындап жатырмыз. Өз өнімдерімізден түрлі салат, тұздалған қияр жауып оны да халыққа ұсынуды жоспарлап отырмыз, – дейді Серік Әбжәлиев.</blockquote>«Еңбек етсең емерсің» демекші, біле білген адамға жылыжай ісі оңай емес. Көшеттің түрін таңдай білуден бастап, оның әрқайсысын күтіп, баптаудың өзі үлкен шыдамды қажет етеді. Болашақта тек қияр мен қызанақ егіп қоймай, құлпынай мен гүл егуді де қолға алмақ. Өйткені аудан көлемінде бұл істе әлі бәсекелес жоқ. Елдімекенді гүлмен көмкеріп, айналасына әсемдік сыйлағанды ұнататын кәсіп иесінің оған тәжірибесі жетерлік.Серік Әбжәлиев сонымен қатар ауылдағы «Бақ» шаруа қожалығының төрағасы. Одан 731 адам пай үлесін алып отыр. Бүгінге дейін 600 гектар жерге күріш ексе, қазір оны азайтып, суды аз қажет ететін өнімге көңіл бөлуде. Биыл 460 га жердің 180 гектарына «каурис» күріш сортын орналастырыпты.Жаңа сорттың қыр-сырын білмегеннен кейін бастапқыда қиындау болып жатыр. Бұл сорттың дәнін жерге тастап, толық &nbsp;суға батқаннан кейін 125-128 күнге дейін ұстау керек екен. Бұған дейін «Лидер» сортын егетінбіз. Оның уақыты 120-125 күн аралығы. «Каурис» сортының бойы қысқа, бірақ өнімді мол береді. Айталық гектарына 109 центнер алуға мүмкіндік бар. Биыл жаңа сорттың қанша өнім беретінін көреміз. Дәл қазір оны болжау қиын. Ертең масақ шығарған уақытта байқауға болады, – дейді шаруа қожалығының иесі.Кейінгі кезде шаруалар су тапшылығына байланысты, оны тиімді пайдалануды қолға алуда. Мәселен, күрішке пайдаланған суды далаға төкпей, қайтадан өзіне жібереді. Атыздың суын да кері айдап, оны да іске жаратып отыр. Оның үстіне ауа-райының қатты ысуы шаруаларға қолайсыз. Қамыстың арасында демалу қиын. Дегенмен қиындыққа қарамастан, әдеттегі жұмысты алға жылжытуда күрішшілердің еңбегі зор.Күріш – су мен күтімді көп қажет ететін дақыл. Сондықтан жаз бойы суару, арамшөбін жұлу, тыңайтқыш беру жұмысы үздіксіз жалғасады. Шаруалар әр алқапты уақытылы қадағалап, тынымсыз тіршілік етеді. Сол еңбектің жемісін күзде көреді. Биыл еккен жаңа сорттан мол өнім алуға олар да үмітті.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары