<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қалалық кітапханалар жүйесіне қарасты №19 кітапханада Мемлекет және қоғам қайраткері, Ұлы Отан соғысының ардагері Ғафур Мұхамеджановтың 100 жылдығына орай «Ел жадында қалған ер» атты портрет кеші өткізілді.&nbsp;Шара барысында Ғ.Мұхамеджановтың өнегелі өмір жолы, ерлік, мен қызметтік жолдарынан маңызды мағұлыматтар берілді.Ғ.Мұхамеджанов ақыл-парасатын, білімін, білігін, қажыр-қайратын елдің ауызбіршілігін сақтауға, аудандар мен облыстың экономикасын, әлеуметтік жағдайын, мәдениетін көтеруге сарқа жұмсаған қайраткер, шоқтығы биік үлкен тұлға. Ғафекең текті, аузы дуалы азамат еді. «Адамда жақсы қасиет болмаса, оған бақ та, бақыт та қонбайды» деген екен Жүсіп Баласағұн. Сол айтпақшы, Ғафекеңе қонған бақыт сыры адами қасиет астарында жатқан секілді.Ғафур Мұхамеджанов үш мәрте «Еңбек Қызыл Ту» орденімен, «Ерен еңбегі үшін», «Георгий Жуков», «Тыңға 50 жыл», «Қазақстан Конституциясына 10 жыл» медальдарымен, Ұлы Отан соғысында ерлік көрсеткені үшін ІІІ «Даңқ», І дәрежелі «Отан соғысы» ордендерімен, «Ерлігі үшін» медальдарымен наградталып, еліне адал қызмет еткен жан. Соғыс және еңбек ардагері Ғафур ағамыз 1924 жылы 1 шілдеде Жаңақорған ауданында дүниеге келіп, 2007 жылы 3 наурызда өмірден озды. Шиелідегі жаңадан ашылған №270 қазақ орта мектебіне Қызылорда облысының құрметті азаматы Ғафур Мұхамеджанов есімі берілді. Сонымен бірге, Жаңақорған ауданы мен Қызылорда қаласының Сырдария өзенінің сол жағалауындағы көшеге Ғафур Мұхамеджановтың есімін берілді, «Жастар орталығы» жанында жарқын бейнесін жаңғыртқан тақтайша ілінді.&nbsp;Қорлан САРЫ Фото: syrboyi.kz

"Ел жадында қалған ер" атты кеш өткізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Қазақстан археология мектебінің негізін салушы, ғылымның көптеген салалары: этнография, тарих, шығыстану, әдебиеттану, өнертану бойынша көрнекті қайраткер, филология ғылымдарының докторы, Казақ ССР ғылымының еңбек сіңірген қызметкері, ұлы ғұлама Әлкей Марғұланның 120 жылдығына орай, Абылайхан атындағы №140 орта мектеп оқушылары мен кітапхана оқырмандарының қатысуымен «Ұлы даланың, ұлы есімі» атты портрет кеші өткізілді.Биыл қазақ археологиясының атасы атанған Әлкей Марғұланның туғанына 120 жыл. Ол тек ұлттық археология мектебінің негізін қалаумен шектелген жоқ. Сонымен қатар тарихшы, этнограф, әдебиеттанушы, шығыстанушы, өнертанушы болды. Тіпті сәулет өнерін де зерттеді. Ғылымның сан саласын меңгеріп, артына өшпес мұра қалдырды. Ғалым есімі халқының жадында. «Мен өзімді ең әуелі өнертанушы, одан кейін Шоқанды зерттеуші, сосын барып қана әдебиетшімін, этнографпын, археологпын деп санаймын», – деген Әлкей Марғұлан өз естелігінде. Осы өзі атаған салада 300-ден астам ғылыми-зерттеу жұмысы мен 100-ден астам энциклопедиялық мақала жазды. Жолдасбек Құрманқұлов археологтың қол астында жұмыс істеп, шәкірті болған жан.&nbsp;Академик қазақ халқының аңыздарын, ертегілерін, жырларын, ақындарын толыққанды зерттеді. 1958 жылы оның басшылығымен өзі үлгі тұтқан Шоқан Уәлиханов шығармаларының 5 томдық жинағы жарық көрді. Кейін Әлкей әлемі еңбектері 14 томға топтастырылып, жинақ болып басылып шықты. Айта кетейік, 1991 жылы Марғұлан атындағы Археология институты құрылды. Қазір ондағы мамандар ғалым еңбегін жалғастырып жатыр. 100 жылдық мерейтойы ЮНЕСКО көлемінде аталып өтілді. Ал 1989 жылдан «Марғұлан оқулары» ұйымдастырылып келеді. Биыл халықаралық конференция 120 жылдық мерейтойына орай Павлодарда өтеді.Шараға арнайы ұйымдастырылған кітап көрмесінде академик Ә.Марғұланның ғылыми және қоғамдық қызметтері туралы, сонымен қатар ғылымның әр саласының ерекшеліктері туралы қазақ басылымдарына, соның ішінде балаларға арналған журналдарға жарияланған мақалалары қойылып таныстырылды. Шара барысында қатысушылар ғалымның өздері оқыған еңбектері туралы айтып, қаламынан туған тарих, археология, этнография, әдебиет және өнер салаларына қатысты ондаған кітап, үш жүзден астам ғылыми зерттеу және жүзден астам энциклопедиялық мақалалардың жарық көргені туралы мәліметтерімен бөлісіп, өз ойларын ортаға салды. Тарих пәнінің мұғалімі Жаңабергенова Жанар Сейдуалиевна Ә.Марғұланның қазақ мәдениеті мен өнеріне қосқан өлшеусіз үлес туралы және де ұлы дала академигінің ісі мен қызметі жас ұрпаққа әрдайым өнеге болады деп шараны қорытындылады.&nbsp;Шараға барлығы-18 оқырман қатысты.&nbsp;Қорлан САРЫ Фото: aqmeshit-zhastary.kz

«Ұлы даланың, ұлы есімі» атты портрет кеші өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақ өнерінде терең ойлы әндерімен танылған өнерлі өлкенің төл перзенті, композитор, ҚР Еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері, Қазақстан Композиторлар Одағының мүшесі, Қызылорда облысының Құрметті Азаматы Рамазан Тайманов 70 жаста!Қыдыр дарып, бақ қонған Сыр елі қашаннан хас таланттарды тоғыстырған өнегелі өңір. «Жыр елі» атанған бұл өлкеде алаштан ән оздырып, салған әні қазақ елінің биік шоқтығына айналған әнші, күйлері сайын даланы тербеп, сан ұрпақты тебіренткен күйшілер көп. Сондай шығармашылық өкілінің бірі, қазақ саз өнерін насихаттап, оның дамуына өзіндік өрнек салып, сүбелі үлес қосып, шығармалары әлемдік деңгейдегі сахналарда орындалып жүрген жанның бірі композитор – Рамазан Таймановтың есімі дүйім жұртқа, өнерсүйер қауымға жақсы таныс. Белгілі композитор, республикалық «Жас қанат», халықаралық «Азия дауысы» байқауларының, түрлі конкурстардың жүлдегері, «Шапағат» медалінің иегері Рамазан Тайманов биыл жетпіс жасқа толып отыр.Рамазан Сағындықұлы қазақ музыка өнеріне өзіндік қолтаңбасымен, сазды әуенімен келген талант иесі. Оның есімі республика жұртшылығына ең алғашқы әндерінің бірі – 1986 жылы Желтоқсан оқиғасына байланысты шығарған «Қазақ қызы» әнімен танылды. Бұл ән әлем қазақтарының сүйікті әніне айналды.&nbsp;Композитордың шығармашылыққа, сыр елінің мәдениеті мен өнеріне қосқан сүбелі үлесі, сіңірген еңбегі лайықты бағаланып, 1998-2006-2010 жылдары облыс әкімінің стипендияты атанса, 2001 жылы ҚР мемлекеттік наградасы «Шапағат» медалімен марапатталды. 2010 жылы Қазақстанның еңбек ісіңірген қайраткері атағын иеленді, Қызылорда қаласының «Құрметті азаматы».Осыған орай 23-24 мамыр күндері мерейтой иесінің ән шығармашылығын насихаттау мақсатында өтетін І республикалық «Сыр Ана» әншілер конкурсына өтпек.&nbsp;Конкурсқа республикамыздың түкпір-түкпірінен арнайы іріктелген талапкерлер бақ сынайды. Атап айтар болсақ, Азамат Амангелдіұлы - Жанаөзен қаласы, «Жалын» дуэті - «Манғыстау облысы, Ақтоты Әбдрахман - Көкшетау қаласы, «Шабыт» квартеті - Қостанай облысы, Нұржан Балтабаев - Жамбыл облысы, Назым Мауленқызы - Алматы қаласы, Бақытжан Мақшат, Замира Көлімбетова - Байқоңыр қаласы, Ақмарал Кәдірбаева - Атырау облысы, Аяулым Матикова - Абай облысы, Шолпан Ақылбек - Павлодар облысы, Акимжан Шакиров - Ақтөбе облысы, Құндыз Несіпбаева - Алматы қаласы, Елжан Берістенбаев - Арал ауданы, Бекзат Молдабергенов Арайлым Маханбетжанова және Айсұлу Әбді - Қызылорда қаласы.Конкурстың ашылу салтанаты және І кезеңі 23 мамыр күні А.Тоқмағанбетов атындағы қалалық мәдениет үйінде, конкурстың ІІ кезеңі мен жүлдегерлерді марапаттау рәсімі 24 мамыр күні Н.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрында өтеді.&nbsp;Қорлан САРЫ Фото:aqmeshit-zhastary.kz

«Сыр Ана» атты әншілер конкурсы өтеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> &nbsp;Сырдария ауданында «Адал адам» мәдени-тәрбие орталығы тұжырымдамасының «Әлем-Book» жобасы аясында бірқатар іс-шаралар ұйымдастырылуда. Жақында Сырдария аудандық орталық кітапхана мен Тереңөзек кенті мәдениет үйі қызметкерлері бірлесіп, лирик ақын Сағи Жиенбаевтың туғанына 90 жыл толуына орай «Сағи жыры санамызда тұр сайрап» атты поэзия кеші өтті.Биыл 90 жылдығы аталып өтілетін ақынның өмірі мен шығармашылығы насихатталған поэзия кешіне №36 Ә.Тәжібаев атындағы мектеп-лицейінің оқушылары қатысты. Алдымен кітапхана қызметкері Динара Жалғасбекқызы ақынның өміріне, шығармашалығына тоқталды.<blockquote>–&nbsp;Сағи Жиенбаев 1934 жылы 15 мамырда Ақтөбе облысы, Байғанин ауданындағы Оймауыт деген ауылда дүниеге келген. Балалық шағы Отан соғысына тап келіп, көп қиындық көрсе де, ол үнемі кітап оқыды, әдебиетті ерекше жақсы көрді. Соғыс тақырыбында жазылған «Жеңістің тұңғыш таңы», «Күткен күн», «Медаль» өлеңдері кеңес одағы тұсында жоғары бағаланды.</blockquote>Сағи Жиенбаев 1955 жылы Гоголь атындағы Қызылорда педагогикалық институтында білім алып, өмірлік жары Уәзипаны сонда кездестірді. Еңбек жолын ұстаздықтан бастаған Сағи Жиенбаев пен жары Уәзипа Жиенбаева екеуі сонау Жезқазған жерінде жүріп, асау арманның жетегімен бір-біріне сүйеніш болып, алдарына биік мақсат қояды. Сағи ақынның бар аңсары рухани астана болған Алматыға барып, әдебиеттің қайнаған ортасында жүру еді.Сөйтіп, ақын 1956 жылы отбасымен Алматыға көшіп келеді. Жылдар өтіп, кешегі Алматыны аңсап, үлкен ақын болуды арман тұтқан жас Сағи әдеби ортада тез танылды. Қазақ поэзиясына өзіндік қолтаңбасымен, суреткерлігімен айрықшаланып қосылған ақынның өлең өлкесіндегі сапары сәтті басталды. Ақынның таланты бір басқа, ал сол талант иесіне әсер ететін ортасы мен отбасындағы жайлылығы болмаса, ақынның сапары сәтті болмас еді.Сағи Жиенбаев Алматыға алғаш келгенде өзіне ақыл айтып, жол нұсқаған ағаларының алдын кеспеген жан.1956 жылдан бастап ақын «Қазақ әдебиеті», «Қазақстан пионері» және тағы басқа да бірнеше қазақ журналдарында жұмыс істеді.Оның поэзисы өзінше өзгеше болды. Қазақтың ұлы жазушысы Мұхтар Әуезовтың өзі ақынға ризашылықпен жоғары баға берген. Ол: «Сағи Жиенбаевтың бірқатар өлеңдерін оқыдым. Оларда толып жатқан образ, көп шындық, көпшілікке ортақ шындық бар. Бір түрлі еліктіретін, сүйсіндіретін, оқушыға бас игізетін соншалық шындық пен бетке ыстық демі сезіліп кеткендей көрінетін шыншылдық бар. Поэзия керек – осы шыншылдық», деп Сағи ақынның поэзиясына өз бағасын берді.40 жылдық шығармашылық қызметінде Сағи Жиенбаев айрықша ақындығымен танылды. Лирик ақынның «Қарлығаш» атты алғашқы жыр-жинағы 1959 жылы жарыққа шықты. Біртуар ақынның алтын қаламынан туған «Дала гүлі», «Сырлы теңіз», «Алтын қалам», «Оймауытым» секілді 30-дан туындысы жыр кітап болып шықты.Оның операға да қосқан үлесі аз емес. Сағи Жиенбаев Ғазиза Жұбанованың «Еңлік-Кебек», сондай-ақ Базарбай Жұманиязовтың «Махамбет» операларының либреттасын жазып берген. Тіпті, оның өлеңдері түркі тілдеріне аударылып, бірнеше шет ел тілдерінде басылып шықты. Ақын бірнеше әнге мәтін жазып, орыстың және басқа ақындардың өлеңдерін тәржімалап, кітап етіп шығарды. Ол: Пушкин, Лермонтов, Туманян, Брюсов, Смеляков, Ғамзатов, Кугультинов, Қаноатовтың өлеңдері болатын.Өлең-жырлары жұртшылық көңілінен шыққандықтан, Сағи ақын марапатсыз қалмады. Сыршыл да, шыншыл Сағи Жиенбаев Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің грамотасымен марапатталған.Өкінішке орай, халқына осындай жыр сыйлаған ақын дәл туған күнінде, 60 жасында дүниеден озды. Ақынның еңбегін бағалаған жерлестері Ақтөбе қаланының орталығына, Ақтөбе облыстық кітапханасына, өзі білім алған орта мектепке Сағи Жиенбаевтың есімін берді. Соңында қалған оқырманы барда Сағи ақынның сырлы өлеңдері мәңгі өмір сүреді, – деді кітапханашы.Иә, Сағи Жиенбаев – қазақтың дарынды ұлдарының бірі. Ол ешкімге ұқсамайтын, өзіндік қолтаңбасы бар ақын. Іс-шара барысында оқушылар «Періште емес, пендемін», «Туған дала», «Сырдария», «Ана», «Менің далам» атты өлеңдерін оқыды.Халық мұратына, елдің еншісіне айналған көрнекті ақынның парасатты поэзиясы оқырманның жүрегінен орын алған.

Сырдарияда "Сағи жыры санамызда тұр сайрап" атты поэзия кеші өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сыр өңірі – көне ескерткіштерге бай өлке. Солардың ішінде өзіндік ерекшелігімен көзге түсетін, көпқабатты құрылыстары бар, археологтар тарапынан көп зерттелген Жетіасар ескерткіштерінің орны бөлек. Жетіасар ескерткіштері Қызылорда облысының Сыр- дария, Жалағаш, Қармақшы аудандарының аймағы мен Батыс Еуропа – Батыс Қытай халықаралық көлік дәлізінің жолында шоғырлана орналасқан. Осыған орай, Сыр бойында Жетіасар мәдениетіне жататын қалашықтар жиынтығы қалыптасқан. Жетіасар – әлемдік тарихта ойып орын алған бірегей мәдениет.Жетіасар қалаларын археологиялық тұрғыда кешенді зерттеу жұмыстары 1946-1991 жылдар аралығында Хорезм археологиялық этнографиялық экспедициясы тарапынан жүргізілді. «Жетіасар мәдениеті» деген атаумен белгілі қаңлы, ғұн дәуіріне жататын ескерткіштер жиынтығы Сырдарияның төменгі ағысы бойында орналасқан ескерткіштер ретінде ғылыми айналымға енді.1971-1991 жылдары Хорезм экспедциясы Л.М.Левинаның жетекшілігімен Жетіасар ескерткіштеріне зерттеулер жүргізіп, Алтынасар, Томпақ асар және Бидайық асар қалалары және обаларына кешенді қазба жұмыстарын ұйымдастырды.1973 жылы Л.М.Левинаның жүргізген археологиялық экспедициясы нәтижесінде Жетіасар мәдениетіне жататын Бидайық асар қалашығының төртінші бекіністі дәліз бен оның баспалдағынан, ІІ құрылыс кезеңінің 9 мәдени қабатынан сыртында ойылып салынған суреттері бар белгісіз ағаш бұйымдары табылған.Қызылорда облысының тарихи-мәдени мұраларды қорғау және пайдалану әдістемелік ғылыми кеңесінің шешімімен 2018 жылы «Хорезм экспедициясының Сыр өңіріндегі зерттеулер тарихы» атты кітап-альбом дайындау мақсатында арнайы жоба қолға алынды. Сыр өңірінен табылған жәдігерлерді жинақтау үшін РФ ғылыми мекемелеріне іс-сапарлар ұйымдастырылды. Phd доктор, археолог ғалым Әзілхан Тәжекеев РФ Шығыс музейінде сақтаулы Жетіасар ескерткіштерінен табылған ағаш бұйымдарға зерттеулер жүргізді. Нәтижесінде, Бидайық асар қалашығынан табылған ағаш бұйымдардың музыкалық аспап – «қоссаз» домбырасының бөлшектері екені анықталды. Осы күнге дейін «белгісіз ағаш бұйымдары» ретінде сақталып келген археологиялық артефактілер Әзілхан Тәжекеев тарапынан ғылыми зерттеліп, құрастырылып, әу бастағы тұрпаты анықталып, музыкалық аспап ретінде жаңадан тыныс алды.«Қос мойынды» немесе «қоссаз» домбыра біздің заманымыздағы IV ғасырмен мерзімделеді. Бұл – әлемдегі ең көне музыкалық аспаптардың бірі. «Қоссаз» домбыра төрт құлақты, төрт пернелі, қос мойынды келген. Ә.Тәжекеев музыкалық аспапты құрастыру барысында аспаптың шертер мен домбыраның қосындысы болуы мүмкін деген тұжырым жасап отыр.Шертер – қазақтың көне музыкалық аспабы. Шертіп ойнау тәсіліне байланысты шертер деп аталған. Ол екі немесе үш ішекті болып келеді. Ертедегі шертерлер ағаштан ойылып, шанағы көнмен (терімен) қапталып жасалған. Дыбыс күші қапталған терінің жұқа-қалыңдығына, ішегінің жуан-жіңішкелігіне байланысты өзгеріп отырады. Жалпы тұрқы – 650-750 мм. Ойнау тәсілі домбыраға жақын болғанымен, жасалу жағынан қылқобызға ұқсайды.Қазіргі таңда түпнұсқасы Ресейдің Шығыс музейінің қорында сақтаулы тұрған «қоссаз» домбыраның көшірмесі бүгінде Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейінің «Қасиетті Қазақстан және археология» залында орналасқан. Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Сапар Көзейбаевтың қолдауымен Сыр елінің ұста-шебері, ҚР Қолөнершілер одағының мүшесі Бекзат Жақыпов «қоссаз» домбыраның көшірмесін жасады.«Қоссаз» домбыраның жалпы ұзындығы – 65,5 см. Шанағы тегіс табанды, ұзындығы – 25,5 см, биіктігі – 3 см, қалыңдығы – 0,5 – 0,6 см. Шанақ қақпағы сақталмаған. Шанағының сыртында тазының, белгісіз аңның, қасқыр, ақбөкеннің, қара құйрықтың ойылып салынған суреттері бар. Ішегі байланатын түймесінде тесігі сақталған, түйменің көлемі – 1,5х1,3 см.Мойны басымен қоса есептегенде ұзындығы 40 см, шанағына қосылар тұсының ені – 4 см, басы жағында – 3 см т е ң . Биіктігі – 3 см. Мойнының да беткі қақпағы сақталмаған, іші қуыс болып келген.Басы жартылай дөңес, ұзындығы – 6 см, ені – 3 см. Ішегі мен құлағы байланып бекітілетін екі тесігі бар. Екінші мойны сақталмаған, бірақ өлшемдері бірдей екінші басы бар.Құлағы екі мойынын қосып, ішектерді тартып тұратындықтан құрылымы күрделі болып келеді. Ұзындығы – 13 см, екі басы болған, бірақ біреуі ғана сақталған. Басында бір тесігі және құлақтың дәл ортасында бір тесігі бар. Құлағының домбыра басына бекітілген тұсы 1 см-ге дейін ойылып жонылған, ал ортасының ұзындығы – 7 см, ені – 1,8 см. Орта тұсы бір жағы бір, ал екінші жағы екі қырлы болып келген.«Қоссаз» домбыраның сыртқы тұрпаты шертерге ұқсайтындығын көруге болады. Ішектерінің қыл, мойнының қысқа болуы қобызға көбірек жақындатса, ойнау әдісі мен мойнының түзу болуы домбыраға жуықтайды. Бұған қарап, шертер домбыраның да, қобыздың да арғы тегі емес пе екен деген ой туады. Шертерге бет қақпақ салу, перне тағу кейінгі жылдардың жемісі.Шертерде домбыра мен қобыздың элементтері астасып жатса, «қоссаз» домбырада шертер мен домбыраға тән белгілер кездеседі.Домбыраның тарихы әріде жатса да, ХІХ ғасырдан бастап қазақ аспаптарының патшасы танылды, яғни пайдалануда кең етек алды. Көп тараған аспап болғандықтан, пішінінде көптеген аймақтық ерекшеліктер бар. Мысалы Батыс Қазақстан домбырасының мойны ұзын, диапазоны 2 октава, ал Шығыс Қазақстан домбырасының мойны қысқа, диапазоны 1,5 октава.Музей қорында сақтаулы «қоссаз» домбыраның ықшамдылығы, мойнының қысқалығы шертерге келеді десек, беткі қақпағының бо- луы және оның ағаштан жабылуы домбыраға келетіндігін аңғартады.Ғалым мен шебердің бірлесіп жұмыс істеуінің нәтижесінде құнды жәдігер – «Қоссаз» домбыраның екінші ғұмыры басталды. Ғалым Ә.Тәжекеев ғылыми тұрғыда зерттеліп, нақтыланған деректер мен аспаптың өлшемдерін көрсетіп шеберге ұсынса, шебер Б.Жақыпов ғалым көрсеткен деректерді негізге ала отырып, қарағай ағашынан ою, жону, тегістеу, жапсыру, бекіту әдістері арқылы реконструкциясын жасады.Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейінің «Археология және этнография» ғылыми-зерттеу бөлімі қызметкерлерінің ғылыми зерттеулері нәтижесінде музей қоры қазақ тарихында болған, тұрмыс-тіршілігінде пайдаланылған, қазіргі таңда ұмыт қалған, сәйкесінше халық қолында сақталмаған көне жәдігерлермен қайта жаңғыруда. Мысалы жастықағаш, аша домбыра, ортеке, неке кесесі, шашқап, Сыр өңіріндегі әулие-әмбиелердің, ахун-ишандардың, батырлар тұтынған мөр көшірмелері т.б. жәдігерлер реконструкцияланып, қайта жасалды. Аталмыш жәдігерлердің қатарында «қоссаз» домбыра да археологиялық мұра ретінде Ә.Тәжекеев мәліметтерінің негізінде қайта жасалып, өткен тарихтың көзі ретінде Сыр халқы назарына ұсынылып отыр. Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейі археолог-ғалымдар жұмысының жандануына, тарихи жәдігерлердің қайта жаңғыруына көмек көрсетіп келеді.Баба домбыра туралы Израиль және Англияның газет-журналдарында зерттеулер жарияланды. Шетел ғалымдарының Сыр өңірінен табылған музыкалық аспапқа қызығушылығы зор. Норвегиялық доктор, музыкалық аспаптарды зерттеуші-археолог Гьермунн Колльтвейт Ә.Тәжекеевпен өзара ғылыми байланыстар орнатып, ғалымның қазақ тіліндегі мақаласын ағылшын тіліне аударып, өз зерттеулерінде пайдалануға рұқсат алды. Норвегиялық археологтың зерттеулері бойынша қоссаз домбыра Еуропада кең тараған музыкалық аспап – лираға ұқсайтындығы анықталды. Нәтижесінде, Гьермунн Колльтвейттің «Scientific journal»-да: «Жібек жолы бойындағы технологиялардың трансфері: бұл ежелгі лира жаһандық болды» атты мақаласын жариялады.«Сыр елі – жыр елі» десек, Сыр өңірінде қалыптасқан сүлейлер мектебінің әріде жатқандығын «қоссаз» домбыра дәлелдеп отыр. РФ Шығыс музейінде сақтаулы 700-ге жуық ағаш бұйымның фрагменттері әлі де зерттеліп, бәлкім б.з. IV ғасырынан мәлімет беретін басқа да музыкалық аспаптар шығуы мүмкін. Ғылыми зерттеулер музыкалық аспаптар коллекциясын ұсынатынына сеніміміз мол.&nbsp;Ұ. Шаған Фото: вконтакте

Сыр елі - ұлт руханиятының алтын бесігі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Ә.Тәжібаев атындағы облыстық әмбебап ғылыми кітапханасында ақын Әбдікәрім Ахметовтың туғанына 100 жыл толуына орай «Толқындағы өмір» атты жыр кеші ұйымдастырылды.Жыр кешіне Қазақстан Жазушылар одағы облыстық филиалының жетекшісі Қаршыға Есімсейітова қатысып, ақын шығармашылығынан сыр шертті.<blockquote>– Әбдікәрім Ахметовтың&nbsp;алғашқы жыр жинағы «Өлеңдер» деген атпен 1953 ж. жарық көрген. Оның қай өлеңі болсын философиялық терең ойға, нәзік сезімдерге толы. Бірқатар өлеңдері мен поэмалары баспадан шығып, кейбір шығармалары орыс тіліне аударылған, – деді ол.</blockquote>Әбдікәрім Ахметов&nbsp;1924 жылы 15 маусымда Қызылорда облысы, Қармақшы ауданының Көктөбе деген ауылында дүниеге келген. &nbsp;Орта мектептен кейін Жосалы теміржол зауытында темір ұстасының балғашысы, аудандық қаржы бөлімінде &nbsp;есепшікассир болып қызмет істеген. Лепсі педагогикалық училищесін бітірген. Алматыдағы Жоғары партия &nbsp;мектебінде оқыған. Ұзақ жылдар әскер қатарында қызмет еткен ол, әуелі қатардағы жауынгер, кіші &nbsp;командир болған. 1946 жылы Харьковтың әскери медициналық училищесін бітірген соң, Германиядағы кеңестік &nbsp;қарулы күштер сапында, шекара округінде офицерлік қызмет атқарған..Кеште ақынның жыр жолдарынан кітапхана оқырмандары үзінділер оқып, кешке жиналған қонақтар өз естеліктерін бөлісті.Кітапхана ұжымы оқырман назарына «Өшпеген жалын» атты кітап көрмесін таныстырды.&nbsp;

Әбдікәрім Ахметовтың 100 жылдығына орай «Толқындағы өмір» атты жыр кеші өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мәдениет және өнер қызметкерлерінің төл мерекесіне орай А. Тоқмағанбетов атындағы қалалық мәдениет үйінде «Мәдениет - мәңгілік мәнері» атты мерекелік салтанатты іс-шара өтті.Қалалық Жастар театрының әртістері сахналаған театрландырылған қойылыммен шымылдығы түрілген шараға арнайы қатысқан қала әкімінің орынбасары Дархан Тұрсынбаев мәдениет қызметкерлерін мерекемен құттықтады. Саналы ғұмырын осы салаға арнаған майталмандардың қоғамдағы орны туралы айшықты сөздерін арнады.Салтанатты шарада бірқатар сала қызметкерлеріне облыс әкімінің, облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасы басшысының, қала әкімінің, салалық кәсіподақ ұйымының арнайы алғыс хаттары табысталды.Дана халқымыз: «Өнер – ұлттың жаны» деп бекер түстемесе керек. Өркениетті ұлт, ең алдымен, тарихымен, өнерімен, әлемдік мәдениеттің алтын қорына қосқан үлесімен танылып, бағаланады.Халқымыздың бай мəдени мұрасы мен руханиятының дамуына үлес қосып келе жатқан азаматтардың еңбегі бағаланатын елеулі күн ел өмірінің ең айшықты сәтіндей ыстық. Себебі қаламға серт еткен ақын-жазушының, өнер мен тарих тағылымымен таныстыратын музей қызметкерінің, білім бұлағымен сусындатқан кітапханашының, мазмұнды қойылыммен көрерменге ізгілік нəрін сыйлайтын театр, кино жəне опера əртісінің, өңірлердегі мəдениет ошақтарында қызмет етіп жүрген өзге де мамандардың еңбегі ұмытылмақ емес.Салтанатты шара ары қарай қала өнерпаздарының мерекелік концертіне ұласты.

 Қызылорда қаласында «Мәдениет - мәңгілік мәнері» атты мерекелік  кеш өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қай кезде де Сыр өңірі дәстүрлі жыр жауһарларының алтын көмбесі саналады. Өйткені дария бойын жағалай қоныстанған киелі мекенде ежелден жыраулық, шайырлық өнер кең қанат жайған.Тарих парақтарына үңіл­сек, Сырдың жыраулық өне­рі сонау Қорқыт бабамыздан бас­тау алып, кешегі Нысанбай, Бал­қы базар, Ешнияз, Тұрма­ған­бет Ізтілеуовтердің жырларымен жал­ғасын тапқан. Бертін келе, Нұр­туған, Жиенбай, Нартай, Сәр­­сенбайдың жыраулар мектебі қа­лыптасты.&nbsp; 2006 жылдан бері ауданымызда Көшеней Рүстембеков атындағы Жыраулар үйі жұмыс істесе, оның жанынан ашылған ор­талықта 9 үйірме дәстүрлі өнер­­­­ді жаңғыртуға күш салып жүр.&nbsp;Жуырда &nbsp;ауданға қарасты тағы бір клуб үйінде «жыр-терме» үйірмесі ашылды.&nbsp; Нақтылай кетсек, Төретам кенттік кенттік клуб үйіне жаңа штат беріліп, жыр-термені нақышына келтіре орындаймын дегендерге үлкен қуаныш сыйлады. Әсіресе, балаларының құлағына ұлттық құндылықты құйғысы келетін, перзенттерінің бойына ұлттық өнерді дарытқысы келетін ата-аналар дән риза.<blockquote>– Былтыр жылдың қорытындысы бойынша аудан әкімінің есебінде Төретам кентінің ақсақалдарынан «жыр-терме үйірмесін» ашу туралы ұсыныс түскен болатын. Олар кентегі клуб үйінде көптеген үйірменің бар екенін, бірақ немерелерінің жыр өнерімен де сусындап өскенін қалайтынын айтқан еді. Аудан әкімінің қолдауымен «жыр-термеші», «домбырашы» деген штат ашылды. Оған халықаралық, респуболикалық байқаулардың жүлдегері, жыршы Тоғжан Бақытованы жетекші етіп алдық. Үйірменің ашылғанына көп уақыт болмаса да 10-аса оқушы жиналып, сабақ басталып кетті. Оқушылардың ынтасы зор, қызығушылығы жоғары. Күнделікті бір-екі оқушыдан қосылып, жыр үйренемін деушілердің қатары артуда. Осы орайда руханиятымызды, мәдениетімізді қолдаған аудан әкіміне шексіз алғысымызды білдіреміз, – деді Төретам кенттік клуб үйінің меңгерушісі Ақмарал Кішкентаева.</blockquote>&nbsp; Аталар жолын жалғап, қанға сіңген жыраулық дәстүрді ұстанып жүрген жас жыршымыздың бірі Тоғжан Бақытовамен аудан халқы жақсы таныс. Ол 2016-2020 жылдары Қазанғап атындағы Қызылорда музыкалық жоғары колледжінде білім алса, қазіргі таңда Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясының 3 курсын тәмамдады.&nbsp; Жас болса да дауысымен көпті өзіне қаратып жүрген жерлесіміздің бағындырған белесі мол. Бидас Рүстембеков, Ұрхия Жұмабекова, Ұлжан Байбосынова, Аққалқа Арыстанқызы секілді ұстаздардан тәлім алған шәкірттің топ жармауы да мүмкін емес еді. Таудай талап пен ынта-жігердің арқасында 10 жылдан астам уақытын жырмен байланыстырып келе жатқан Тоғжан аймақтық, облыстық, республикалық сахналардан бөлек, халықаралық фестивальдерде топ жарған. 12 жасында Әзербайжан Республикасы, Баку қаласында өткен халықаралық «Mugam» конкурсында ІІ орынды жеңіп алса, «Айгөлек» телевизиялық балалар шығармашылық байқауында І орын, 2014 жылы Астана қаласында өткен халықаралық «Алтын Құлын» конкурсында «Қыз Жібек» жырын жырлап, І орын иегері атанды. 2015 жылы «Дарын» халықаралық байқауында бас жүлде иеленіп, осы жылы «Үйреніп, өсіп келемін, Сырдың сұлу мақамын» атты жеке шығармашылық концертін өткізген. &nbsp;Бізге берген бір сұхбатында «Басты мақсатым – елім маған не берді емес, мен еліме не бердім деген ұстаныммен өмір сүру» деген еді өнерлі бойжеткен. Енді шәкірттерге берері мол ұстаз боларына сенім мол.Ардақ СӘКЕНҚЫЗЫ

Төретам кентінде жыр-терме үйірмесі ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Сыр елінде суретшілердің халықаралық симпозиумы өтуде. Осы орайда газет тілшісі Қазақстан Суретшілер одағының төрағасы Өмірбек Жұбаниязовпен жолығып, саланың бүгіні мен болашағы жөнінде аз-кем әңгімелескен болатын.–&nbsp;Өмірбек&nbsp;Орынбасарұлы, Сыр еліне&nbsp;қош&nbsp;келдіңіз. Суретшілер симпозиумының&nbsp;әсері&nbsp;туралы ой бөліссеңіз…– Симпозиум негізінен тақырып аясына қарай ұзақ мерзімге созылады. Әр суретшінің ерекше көзқарасы бар. Бүгінгі жобаның ерекшелігі – халықаралық. Бұрын-соңды болғаны республикалық симпозиумдар еді. Сыр елінде симпозиумның салтанатты көші бастау алды. Ал мұндай қолдаудың болғаны бізді қанаттандырады. Бұған еліміздің түкпір-түкпірінен белгілі суретшілер, сондай-ақ көршілес Қырғызстан мен Өзбекстаннан әріптестеріміз келді. Биылғы шараның бағыты өзгеше. Өнер өлкесінде суретшілерге арналып көрме залы ашылса деген ниет бар. Жоба аясында суретшілер түркітілдес халыққа ортақ Қорқыт бабадан бастап, Сыр топырағындағы қастерлі құндылықтарды туындысына арқау етпек. Бұл өнер қорын байытады.– Жалпы елімізде суретшілердің шығармашылығын&nbsp;қолдау-насихаттау деңгейі&nbsp;қандай?– Қазақстанда кескіндеме өнері кенжелеп қалғаны жасырын емес. Өткен жылы Қазақстан Суретшілер одағының 90 жылдығын атап өттік. 10 мемлекеттен 2-3 суретшіден қатысты. Нәтижесінде жиырмаға жуық жұмыс ұлттық музейге, жеті жұмыс Әбілхан Қастеев музейіне табыс етілді. Кейбір облыстарда тәуелсіздік алғалы бері шара өткізілмеген. Жалпы Қазақстан Суретшілер одағы үлкен ұйым. Қатарымызда мыңнан аса суретші тіркелген. Тұңғыш шығармашылық ұйым осы – Қазақстан Суретшілер одағы. Қазіргі таңда он бес филиалымыз жұмыс жасайды және жеті жеке ұйыммен екеуара меморандум бар. Жас суретшілер талабын жетілдіру жұмысы да жүйелі жүргізілуде.–&nbsp;Өз&nbsp;шығармашылығыңызға&nbsp;ойыссақ, сурет салу&nbsp;өнеріне&nbsp;қандай&nbsp;күш жетеледі деп ойлайсыз?– Адамның ең үлкен ұстазы – қызығушылық. Бейнелеу өнеріне қызығушылығым мектеп жасынан басталды. Алғашында бояужетіспеушілігінен мұғалімнен төмен баға алған кездерім болды. Сонда да сурет салуға ықыласым арта түсті. Кейіннен мектепішілік қабырға газетіне туындыларым іліне бастады. Нағашы атам Оспанғали Қарпықұлы етікші болған. Бейнелеу өнеріне келуім содан дарыған қасиет болуы мүмкін. Ол кезде кішкентай баламын. Байқап отырсам, балықтың сүйегін қайнатып желім жасап, тоғайға барып, қайыңның бұтақтарынан шеге жасайтын. Қайыңның қабығынан ұлтарақ жасайтынын көріп қызығып өстім.– Баулып жүрген шәкірттеріңіз бар ма?– Темірбек Жүргенов академиясында 20 жылдан астам жұмыс істедім. Сонда жүргенде тәжірибе бөлісіп, бағыт-бағдар берген шәкірттер болды. Ал бейнелеу өнері бойынша жеке дайындап жатқан жоқпын.Қызым Ғайни Жұбаниязованың мектеп жасынан бейнелеу өнеріне бейімі болды. Қазір дәстүрлі жолын қумаса да туабітті таланты бар. Болашақта бояу өнеріне келуі де мүмкін. Оны уақыт көрсетеді. Бір ұлым дизайнер мамандығы бойынша білім алуда.– Бір картинаға орта есеппен&nbsp;қанша&nbsp;уақыт жұмсайсыз?– Әр туындыға әртүрлі уақыт кетеді. Бір деммен салатындары болады. Кейде бір картина бір-екі жылға созылуы мүмкін. Бұл үшін сабырлылық пен ептілік керек. Жақсы үйлесті деген жеріңнің өзі кейін қарағанда өзгеріс талап етеді.–&nbsp;Әлі&nbsp;аяқталмай жүрген картинаңыз бар ма?– Осыдан үш жыл бұрын Оспан батырға байланысты шығарма бастағанмын. Жаңадан мағлұматтар қажет етуде. Сол жағын толықтыра түсуім керек болып тұр.Кенесары ханға байланысты картинам болды. Бүгінде көп оқулықтарға шығып жүр. Сол суреттемені шөбересі Напуса Әзімханқызының архивтегі жинақтаған материалдар негізіне сүйеніп жасадым. Ауызша түпнұсқаға негіздеп бейнеледім. Шығарма шынайы салынса өз бейнесін көркемдей түседі. Сол еңбегім көп жерде негіз ретінде қабылданып жүр. Өзім соған іштей қуанамын. Картина арнайы бір тұлғаға арналса көп мағлұмат талап етеді. Бір жағынан ғылыми жұмыс ретінде де қорың арта түседі.– Туындыларыңызға көбінесе&nbsp;қандай&nbsp;тақырыптарды арқау етесіз?– Бейнелеу өнерінде түрлі жанр бар. Менің картиналарым негізінен &nbsp;лирика жанрында салынады. Суретшілер көбіне-көп мінезіне келетін тақырыптарды кескіндейді. Туындыларымда махаббат, бейбітшілік жайлы бейнеленеді. Соңғы кезде әлемдік деңгейдегі жағдайға байланысты да шығармаларым бар. Қазақстан Суретшілер одағының 90 жылдығына орай өткен халықаралық көрмеде Украинадағы соғысқа байланысты көзқарасымды білдірдім. Мақсатым – жер бетіндегі тыныштық пен тұрақтылықты арттыруға үн қосу.–&nbsp;Өзіңізге&nbsp;ұнайтын&nbsp;суретшілерді атай аласыз ба?– Көңіліме ұнайтын суретшілер қатары қалың. Түп-тамыры ғасырлар қойнауынан бастау алатын сурет салу өнері бүгінге дейін қасиетін жоғалтпай, сақталып келеді. Бұл саладағы дарынды өнер өкілдерінің көптігінен деп танимын. Оны әрі қарай жандандырып, халықтың назарына ұсынып жүрген азаматтар жетерлік.– Жас суретшілерге айтар ақыл-кеңесіңіз.– Алдымен дұрыс бағыт ұстанып, соған жету жолды қарастырып алғаны абзал. Бойындағы кішкене талант ұшқыны болса соны дамытып, кемелдену керек. Ең біріншіден, сынға сынып қалмау керек. Сын, ескертпе адамды жетілдіре түседі. Әрине, жолымен айтылса.– Салыстырмалы түрде Сыр суретшілері&nbsp;қай&nbsp;деңгейде деп есептейсіз?– Салыстырмалы түрде қарайтын болсақ, республика бойынша бейнелеу өнерін дамытуда Алматы, Атырау қалалары жақсы деңгейде көрініп жүр. Кеше Орал қаласында жеке көрме өтті. Алдағы күндері Павлодар өңірі ұйымдастырмақ.Қызылордадан шыққан қылқалам шеберлері Қазақстанның сурет өнерінің дамуына үлкен септігін тигізіп жүр. Сырдан шыққан суретшілер Ләтипа Қожықова, Қожахмет пен Құлахмет Қожықовтар, Ағымсалы Дүзелханов, Қадырбек Қаметов, Қайырбай Зәкіров, Сахи Романов, Салихитдин Айтбаев қазақ сурет өнерінің тарихындағы таңбалы кескіндемешілер. Мұны мақтаныш тұтамыз.– Арнайы уақыт бөлгеніңізге рақмет.Тұрар БЕКМЫРЗАЕВ

Өмірбек Жұбаниязов: Адамның ең үлкен ұстазы – қызығушылық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қолөнер дәстүрін жалғастырып жүргендер жетерлік. Тіпті, оны кәсібі ғана емес, өмірлік бағыты етіп алғандар да бар. Қазақтың бағзы заманнан жеткен қасиетті өнерінің бүгінде ел жадында қайта жаңғыруына үлес қосып жүргендердің қатарында Азат Мырзаева да бар. Қолөнер саласында жүргеніне көп жылдың жүзі болған шебер жақында Жаңақорған ауданы, Түгіскен ауылында есеп беру шығармашылық кешін өткізіп, көптің ықыласына бөленді. Һәм жұртшылық автордың қолөнер бұйымдарымен танысып, шығармашылығына жоғары баға берді.Кеш көрмеден бастау алды, онда Азат Мырзаеваның қолынан шыққан таңғажайып қолөнер туындылары қойылды. Көрмеде әртүрлі ұлттық нақыштағы бұйымдар, сәнді киімдер мен зергерлік әшекейлер көпшіліктің назарына ұсынылды. Әсіресе, ұлттық киімдер мен әшекейлердің ерекше дизайны мен қолөнер шеберлігінің жоғары деңгейі көрермендерді таңдандырды.Азат Мырзаева өзінің әрбір бұйымын тек қолөнердің шеберлігімен ғана емес, сонымен қатар, ұлттық мәдениет пен тарихтың элементтерін біріктіре отырып жасаған. Оның әрбір туындысы қазақ халқының бай мәдени мұрасын, салт-дәстүрін және өнерін танытады.Қолөнер шебері бала кезінен этно стильге қызығып, ата-анасының қолдауымен осы дүниені игерген. Оның кәсібі ұлттық мәдениеттің ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келе жатқан құндылықтарын жаңғыртуға бағытталған. Ол тек қолөнер бұйымдарын жасап қана қоймай, осы өнердің қазіргі заманғы қоғамдағы маңыздылығын арттыруға күш салады.Қолөнершілік – тек ұлттық мәдениетті сақтаудың құралы ғана емес, сонымен қатар, экономиканың маңызды саласы. Сәнді бұйымдар тек тұрмыстық қажеттіліктерді қанағаттандырумен шектелмей, сән әлемінде де үлкен сұранысқа ие. Жастар арасында қолөнерге қызығушылық артып, көптеген жастар осы салада өздерінің кәсіби жолдарын бастауға бел бууда. Сонымен қатар, мұндай өнімдер экологиялық таза материалдардан жасалып, табиғатты қорғауға да өз үлесін қосады.Айзат Мырзаеваның қолөнер саласына қосқан үлесі – киізді заманауи әдіспен өңдеп, бұйымын жасау. Яғни киіз басу технологиясына жаңалық енгізген автор өз білгенін шәкірттерге үйретіп, олардың шығармашылық әлеуетін арттыруда. Сонымен бірге автор республикалық «Ұлттық өнер – рухани қазына» танымдық журналын шығарып, оқырмандардың өнерге деген қызығушылығын қанағаттандырып келеді.Есеп беру кешінде облыстық мәдениет және архивтер және құжаттама&nbsp;басқармасының бас маманы Айжан Тұрғанбекқызы, Жаңақорған ауданының мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі басшысы Әбілқайыр Сыздықов сөз алып, қолөнер шеберін тағы бір бағындырған биігімен құттықтап, басқарма басшысының ақжарма тілегін табыстады.<ul><li>Өнер мен мәдениет – егіз ұғым. Ол – қашанда халықтың тұрмысы мен жадында сақталып тұратын киелі дүниелер. Біз бүгін Азат Мырзаеваның қолөнер бұйымдарын тамашалап жатырмыз. Мұнда қазақтың бай тарихы мен мәдениеті көрініс тапқан. Міне, ұлттық биіктікті сезіну – осы. Бүгінгі мерейлі сәтіңізбен құттықтаймын, – деді Айжан Тұрғанбекқызы.</li></ul>Салтанатты іс-шарада қолөнер шеберінің туыстары, жерлестері, шығармашалық жолында бірге жүрген әріптестері де сахнаға шығып, өз құттықтауын табыстады. Азат Мырзаеваның шығармашылық кешіне арнайы келген әнші, сазгер Үкітай Ерниязов ән орындап, концерттік бағдарламаның көркін қыздырды.Салтанатты жиында Азат Мырзаеваның шығармашылық жолда жүрген әріптесі,&nbsp; қолөнер шебері Пахриддин Садықов өз ой-пікірімен бөлісті.<ul><li>Қазақ – қашанда идеал жолды ұстанған халық. Оның өмірі – тұнып тұрған өнеге. Біздің ата-бабамыз тазалықтың, ар-ұяттың, биіктіктің, абыройдың, байлық пен имандылықтың аражігін осы қолөнер арқылы жалпақ жұртқа ұсынған. Міне, осы дүниені қолөнерде пайдалана білсең, сенің шығармашылығың – ең көркемі, ең артығы. Мен Азаттың шығармашылығында осы дүниелерді пайдалануын көремін. Барлығын өз орнымен, қалып-тұрпатымен іске асырып, киіз арқылы ұлыстың өз өмірін өзіне айнасыз бейнелейді. Сондықтан да мен және басқа да әріптестері Азат Сұлтанқызының шығармашылығына ерекше баға береміз, құрметтейміз, – деді Пахриддин Садықов.&nbsp;</li></ul>Бүгінде 100-ге жуық шәкіртке қолөнерді үйретіп жүрген автор киіз басудың жаңа технологиясын қолдану арқылы көршілес мемлекеттерге жолдама ұтып алып жүр. Шеберлігінің қыр-сырын анадан дарыған қасиет деп бағалаған шебер қолөнерді барлығы игергенін қалайды.– Анамыз ауылға белгілі шебер еді. Ауылда әлі күнге дейін ол кісінің қолынан шыққан кілемдер бар. Осы еңбекті әрі қарай дамытуды ойлап, қолөнермен айналысуды бастағанмын. Бастапқыда интернет арқылы қолөнер бұйымдарын жасаудың қыр-сырын іздеп көрген едім. Одан кейін Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің оқытушысы Айдана Әлайдарова киіз басудың жаңа технологиясын үйретіп, аяқкиім әзірлеуден бастадым. Әрі қарай өзім меңгеріп, &nbsp;түрлі үлгі бойынша киім басуды қолға алдым. Оның өзгешелігі, алдымен эскизін сызып алып, киімді киізден басып, дайын болған соң оюды инемен шаншып орналастырамыз.Қазір Оқушылар мен жасөспірімдер үйінде қолөнер үйірмесінің жетекшісімін, оған қоса, «Бегімбай» өнер орталығында киіз басу үйірмесіне жетекшілік етемін. Осы күні киімдердің үлгісін әзірлеп берсем, үйірмедегі оқушылар дайындайды. Киім жасауға қажетті өнімдерді өз қаражатыма сатып аламын, – дейді А.Мырзаева.Туған өлкеде өткен «Туған елге тағзым» шығармашылық кеші ұлттық қолөнердің құндылығын, оның қазіргі қоғамдағы маңыздылығын және болашақ ұрпаққа берер тәлімін көрсететін тағылымды жиын болды. Азат Мырзаева өз өнері арқылы ұлттық мәдениеттің байлығын дәріптеп, қолөнершіліктің мәртебесін арттыруда үлкен еңбек сіңіруде. Оның шығармашылығы жас ұрпаққа үлгі болып, қолөнердің жаңа қырларын ашуға жол салары сөзсіз. &nbsp;Е.СӘРСЕНҰЛЫ

Ұлттық өнім ұлт рухын көтереді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Еліміз тәуелсіздік алған отыз жылдан аса уақыт ішінде қазақ мәдениеті күллі әлем көз салып, құлағы елең еткен шырқау биікке көтерілді.«Жаһандық әлемдегі заманауи қазақстандық мәдениет» жобасы аясында жүзеге асқан қыруар жұмысты тізбелеп жатпасақ та түсінікті. &nbsp;Қазақ өнері мен мәдениеті әлемді шарлап, Италия, Франция, Түркия, Жапония, Ресей, Қытай сынды ірі елдердің талғампаз жұртшылығы – «Абай», «Қыз Жібек», «Біржан-Сара» секілді &nbsp;қазақтың классикалық музыка өнерінің жауһарларын тыңдау мен баға беру бақытына ие болды.«Алтын адамның әлем музейлеріне шеруі» жобасы шеңберінде ұлтымыздың көне жәдігерлері төрткүл дүние назарына ұсынылды.Орта Азиядан басқа, Солтүстік Македония, Түркия, Малайзия және Грекияның жетекші музейлерінде өткен көрмеде «Алтын адам» біздің ұлтымыздың ғажайып болмысын паш етті.Бұл – мемлекетіміздің мәдениетке аса мән беруінің нәтижесі.Ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев мәдениет туралы өз сөзінде: «Жалпы, ұлт мәдениеті – халық өмірінің айнасы, оның болмысы. Еліміздің рухани дамуы ұлттық рухқа тікелей байланысты. Сол себепті азаматтарымыздың рухы әрқашан биік болуы үшін мәдениетімізге, яғни, руханиятымызға баса мән бергеніміз жөн» деген болатын.Сонымен бірге Мемлекет басшысы әлемдік деңгейдегі бәсекеге қабілетті мәдениетті дамытуды жүктеді.2013 жылдан бері тойланып келе жатқан мәдениет қызметкерлерінің күні біздің аймақта да жыл сайын өз дәрежесінде аталып келеді. Сондай-ақ сала озықтарына лайықты құрмет көрсетіледі.Өткен жылы облыс әкімі мәдениет пен өнер қызметкерлеріне бұрынғы беріліп жүрген атақ-марапаттарға қоса қомақты қаржысы бар «Тұран» сыйлығын тағайындады. Бұл дәстүр биыл да жалғасады.Өткен күндерден бір мысал келтірсек, барша ел-жұрт кешегі пандемия құрсауында қалғанда да мәдениет пен өнер адамдары бой тасалаған жоқ, күн сайын халықпен бірге болды. Адам баласы еңбек етіп бой түзесе, мәдениет пен өнер арқылы ой түзейді. «Мылтығыңның күмісін айтпа, тиісін айт» дегендей, сырбойылық өнер өкілдері Қазақ елінің атын алыс шетелдерге жеткізіп, ұлт болмысын танытып жүр.Ең бастысы, мәдениет – қоғамды топтастыруға, халықтың тарихи мұрасын жаңғыртып отыруға қызмет ететін үлкен күш.Сондықтан мәдениет пен өнерге жасалар қамқорлық та жылдан жылға артып келеді.Облысымызда мәдениет саласын қамтитын іргелі жұмыстар рет-ретімен іске асырылып отыр. Қызылорда қаласының соңғы жылдары ерекше кейіпке енген ауданына айшық пен көрік берген көпфункционалды 1000 орындық «Өнер орталығы» пайдалануға берілді. Көрермендерге концерттерді кәсіби әрі жанды дауыста ұсыну мақсатында симфониялық оркестр құрылды. Барша аналардың құрметіне «Анаға тағзым» орталығы іске қосылды. Өнердегі мүмкіндігі шектеулі өнерпаздарымыздың шығармашылығын шыңдауға арналған Инклюзивті театр жобасы мақұлданды. Бұған дейін 10 жылға жуық үйірме ретінде жұмыс жасап келген «Жастар театры» өз алдына кәсіби ұжым ретінде өнер көрсете бастады.Композитор, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Кеңес Дүйсекеев атындағы «Туған жер» І халықаралық әншілер конкурсы жаңа таланттардың есімін жария етті.Сонымен бірге өткен жылы ұлт руханиятының көрнекті өкілі, мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің 125 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция, тұлға бейнесін жырмен өрнектеген республикалық жыр мүшәйрасы өткізілді.Сыр халқы түркітілдес елдердің «Қорқыт және Ұлы дала сазы» атты халықаралық фольклорлық өнер фестивалін алтыншы рет тамашалады.Ақындықтың туын тіккен Сыр топырағынан үш дүркін «Алтын домбыра» иегері атанған жерлесіміз Мұхтар Ниязовтың жаңа ізбасарлары шығуы тиіс. Бұл ретте, ақындыққа бейімі бар балаларды айтыс өнеріне баулу, оларды тауып, шыңдау мақсатында өңірімізде тұңғыш рет «Айтыс олимпиадасы» атты облыстық жасөспірімдер айтысы өткізілді.Өткен жылы Қызылорда облысының құрылғанына 85 жыл толды. Еліміздің даму тарихында өзіндік орны бар, төрт астана қоныс тепкен &nbsp;киелі мекеннің өсіп-өркендеуіне талай аға ұрпақ маңдай терін, қасық қанын сарп етті. Ұмытылмайтын ерлік тағылымы ешқашан естен шықпайды және ол келер ұрпаққа ұран болып қала беретін тарихи құндылық.Осы мерейтой аясында бірінші рет бюджет тапсырысымен 12 &nbsp;сериялы имидждік телесериал түсіру жобасы қолға алынды. Заманауи трендке айналған телесериал аймақтың оң имиджін қалыптастырып, өңірдің инвестициялық тартымдылығы мен туристік мүмкіндіктері республикалық, халықаралық деңгейде насихаттауды көздейді. Ең бастысы, бұл жобаға актер ретінде өзіміздің танымал өнерпаздар мен шығармашыл өкілдер де тартылған.2024 жылдың ақпан айынан бастап облыстағы 171 мәдениет үйі мен клубтарда 7 бағыт бойынша «Адал адам мәдени-тәрбие орталығы» тұжырымдамасы жүзеге асырылуда.Әйтеке бидің 380 жылдығына арналған «Әділ сөздің алдаспаны» атты тұңғыш республикалық командалық &nbsp;айтыс өткізілді. Облыстық филармония жанынан «Жыраулар үйі» ашылды. «Қылқаламда мәңгілік ел бейнесі» атты халықаралық суретшілер симпозиумы өткізіліп жатыр.7 ауданда музей, кітапхана, архив, неке қию залы, ардагерлер, аналар және жастар орталықтарын біріктіретін, типтік үлгідегі «Руханият» орталықтарының іргетасын қалау қолға алынды. Бүгінде мұндай орталықтар Сырдария, Шиелі, Жаңақорған аудандарында бой көтеріп жатыр.Алыс-жақын шет елдерді Сыр өнерімен сусындату – қашаннан жолға қойылған дәстүр. Н.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық-драма театры халықаралық «ТҮРКСОЙ» ұйымының арнайы шақыруымен Түркия елінің Анкара қаласына, облыстық филармония өнер ұжымы – Өзбекстан Республикасы Науаи қаласына шығармашылық сапармен барды.Мәдениет – жұмысы толастамайтын, тоқтамайтын, көптің демалысы үшін демалмай жұмыс істей беретін сала. Біз айтып отырған ауқымды шаралардың бәрі де аймақ басшысының қолдауымен, облыстық мәдениет басқармасының бірлікті, берекелі еңбегімен іске асып келеді. Осыдан бір жарым жылға жуық уақыт бұрын облыс әкімі басқарма басшылығына Мира Қазбекованы тағайындап, «мемлекеттік қызметте мол тәжірибе жинақтаған, облыстың мәдени-рухани өмірін дамытуға зор үлесін қосып жүрген және мәдениет саласын жақсы меңгерген білікті маман» деп сенім білдірген еді. Басшы сол сенім үдесінен шықты, саланың қазіргі атқарып келе жатқан нәтижелі жұмыстары осындай қорытынды жасауға жетелейді.Егер мәністі мәдениет, өрісті өнер болмаса төрт жағымыз түгенделмес еді, яғни, қоғам дамуына да тежеліс түсуі мүмкін. Сондықтан мәдениет пен өнер өкілдері қашан да құрметке лайық. &nbsp;Кәсіби мереке құтты болсын, «мәдениет майданының» сарбаздары. Сіздерге өнерде шабыт, өмірде бақыт тілейміз.Дүйсенбек АЯШҰЛЫ

Мәдениет – қоғамды топтастыратын ұлы күш

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Биылғы жыл &nbsp;Бесарықтық өнерпаздар үшін табысты жылға айналды. Әр ай сайын өнерпаздар сан түрлі байқауларға қатысып, жеңіс тұғырынан көрінуде. Біздің талабы таудай шәкірттеріміз өздері секілді өнерпаздар арасында мықты екендіктерін танытуда. Өз кезегінде &nbsp;жақында жеңімпаз шәкірттеріміз осыған дейінгі жеткен жетістіктерін саралау мақсатында «Өнерге қанат қаққандар» тақырыбында шығармашылық кеш өткізді.Кеш барысында «Сұлу-ай» шығармашылық өнер орталығының «Ұлттық би» және «Көркем сөз оқу» үйірмесінің мүшелері ерекше өнерлерімен дараланды. Бұл ретте, білікті ұстаздар Шапағат Жарқынбек пен Аякөз Күзенбайқызының еңбегі зор. Берекелі Бесарық ауылында бишілер тобы мәдениет саласының майталманы Гүлсара Қарғабайқызының есімімен аталады.Танымы мен тағылымы бөлек кеште көркем сөз шеберлері мән-мағынасы зор көрініс қойса, бишілеріміз ерекше қойылымдарымен көпшілікті тәнті етті. Жоғарғы деңгейдегі кештің өтуіне Бесарық ауылдық мәдениет үйінің директоры Абзал Молдашев бастаған ұжымның қосқан үлесі жеткілікті. Барлық өнерпазға ауыл әкімі Дәулет Сәрсенбаевтың «Алғыс хаты» табысталды. Сонымен қатар орталық тарапынан жетекшілерге айрықша құрмет көрсетілді.Айта кетейік, «Көркем сөз оқу» үйірмесінің мүшесі Жазира Аманжолова Қаныш Сәтпаевтың туғанына 125 жыл толуына орай Астана қаласында өткізілген ғылыми жобалар байқауында топ жарды.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет