<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>Жарық сөнсе күніміз май шамға қарап қалады. Тіпті үйді жылытуды, қақпа, есіктерді ашуға дейін осы құдіретті қуатқа жүктеп қойдық емес пе? Ал қазіргі уақытта барша жұмыс компьютер арқылы атқарылатындықтан, жарық бірер сағатқа сөніп қалған жағдайда дағдарып, сеңдей соғылысатынымыз да түсінікті. Ал электр желілерінде апатты жағдай туындаса, бүкіл бір аймақтың тығырыққа тірелетіні де даусыз. Мұндайда бәріміз осы саланың білікті мамандарына телефон шалып, жәрдем мен шапағатты солардан күтетініміз ақиқат. Осындай сәтте аудан аумағындағы желі атаулыны жатқа біліп, «жаңғақша шағып» отыратын энергетиканың нағыз білгірі деп әріптестері Рахымжан Қыстаубаевты атайды.Рахымжан Сүйінбайұлының қай кезде де көздеген межеден көріне біліп, уақытпен санаспай еңбектенетін, жай ғана топ көбейтпей, әркез жетекші болып, жауапты міндетті өз мойнына алып жүретін әдетінен хабардар едік. Сол себепті оны әдейілеп іздеп барып, бірер сауалға жауап беруін өтінген болатынбыз.<blockquote>– Мен туралы не айтуға болады? – деп күле сөйледі ол сөзге шорқақ адамның әдетімен. – Ел қатарлы тірлік жасап жүрген азаматпыз. Ерекше ештеңеміз жоқ…</blockquote>Дегенмен, әрі-беріден соң біраз шешілген кейіпкеріміз бізді өзі туралы азды-көпті мәліметтен құлағдар етті. 2011-2015 жылдар аралығында ВВС электромонтері болып еңбек жолын бастағанын там-тұмдап баян еткен ол әңгіме электрлендіру саласына ауысқанда көсіліп сала берді. Одан әрі 2015-2017 жылдары ОШБ электромонтері, 2017 жылдан бастап қазіргі таңға дейін біліктілігі IV топ бойынша осы қызметті абыроймен атқарып келеді.Төтенше жағдай орын алса, мәселенің анық-қанығын бажайлап барып іске кірісетін майталман маман ақауды қалыпқа келтірмей қайтпайды екен. Осыдан соң-ақ оған артылатын жауапкершілік жүгі ауырлай берген көрінеді. Олай дейтініміз, қай жерде энергетика проблемасы туындаса, Рахымжанды сонда жұмсауды басшылардың әдетке айналдырғаны рас еді. Оған себеп біреу-ақ – білікті маманның біліміне қай жерде де сұраныс мол.

Рахымжан Қыстаубаев: Ел қатарлы тірлік жасап жүрген азаматпын

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бұған дейін «вейп» сөзін естіп пе едіңіз? Ал көшеде қолындағы құрылғысын құшырлана тартып, бу үрлеп жүргендерді көрген боларсыз. Осыған қарап, баға бұғауға, нарық ырыққа көнбеген кезде де өтімді болатын тауар бар екен-ау дерсіз. Шиелі ауданының әрбір көшесіндегі дүкен-дүңгіршектерінен бастап, ірі супермаркеттердің саудасын жүргізіп тұрған, әрине, темекі. Жұртшылық денсаулыққа қаншалықты зиян екенін біле тұра темекі тартуды доғарар емес. Ал енді электронды темекіні іздейтіндердің саны артып барады.Сонымен, «вейпинг» дегеніміз не? Ол ағылшынның «vapе» – «буды жұту және шығару» сөзінен шыққан. Вейп – аккумулятор және буландырғыштан тұратын электронды сигареттің бір түрі. Тек ол емес «денсаулыққа еш зияны жоқ» деген желеумен әлемжеліні маркетинг алаңына айналдырған электронды темекінің түр-түрі шығуда. Ал оларға еліткен, қызығушылардың жасы күннен-күнге жаңарып барады. Әсіресе, мектеп оқушыларының ермегіне айналған электронды темекіні ата-ана бір қарағанда байқай қоймайды. Сырт пішіні кәдуілгі маркерге немесе әдемі қорапшаға ұқсас безендірілген бұл затты әуелгіде біз де ажырата алмадық. Алайда бірнеше мектеп оқушыларынан кезіктірген соң, мақала жазуға ойтүрткі болды. Күндегі күйбең тірлікпен жүріп, айналамызға зер сала бермейміз. Бірақ 15 жас шамасындағы мектеп оқушыларының қолындағы затқа көзім түсті. Қызығып сөзге тартқанымда сескенген олар жоқ.&nbsp;– Бұл «одноразка» – кәдімгі электронды темекі. Қазір оған қол жеткізу оңай. Бағасы да қолжетімді. 2-3 бала бірігіп ақша шығарамыз. Бағасы 3 мың мен 15 мыңның аралығы. Бір қорапты 800 рет тартуға болады. Тапсырыс берсең лезде жеткізушілер көп. Өйткені, тик-ток пен инстаграм да жарнамасы ұрып тұр, – деді тегін жасырған Алмат.&nbsp;Мектеп қабырғасында жүрген баланың тәртібі мен білімі ұстаздардың мойнында екені жасырын емес. Сондықтан бұл мәселеде мұғалімдер де қырағылық танытуға көшкен.&nbsp;– Тәрбиесіз берілген білім – адамзаттың қас жауы, ол келешекте оның өміріне қауіп әкеледі. Бұл сөздің растығын өмір тәжірибесі талай мәрте дәлелдеп те берді. Жаһандану дәуірінде жаңа ұрпаққа білім беру оңай емес. Алайда шектен тыс ғаламторды пайдалану дамуға алып келмейді. Біз бұл бағытта ата-аналармен де жұмыс істейміз. Кері байланыс орнатып, балалармен көп уақыт өткізуді, әдеті мен әдебіне баса мән беруді сұраймыз. Электронды темекіні қауіпсіз зат деп айта алмаймын. Шәкірттеріме де оны түсіндіруден жалыққан емеспін, – дейді №49 орта мектептің мұғалімі Ж.Биназарова.ТИК-ТОКТЫҢ ТОРЫНА ТҮСТІК ПЕ?Мәселенің бір ұшы тағы келіп «тик-ток»-қа тірелді. Жастар арасында сәнге айналған «одноразка»-ның жарнамасы «тик-ток»-та күйіп тұр. Тек ер балалар арасында емес, жасөспірім қыздар да бір-біріне электронды темекі сыйға тартып, әлеуметтік желіде танымалдылықты арттырғысы келеді-мыс.&nbsp;«Жасөспірімдерді желіктірген электронды темекіні трендке айналдырған да осы әлеуметтік желі. Ал тренд деген не? Бұл бір бестселлер сынды дүние. Бейне бір шоқжұлдыз секілді тез өтіп, таралып кетеді. Мәселен айдың басында осындай видео түсіру қажет болса, соңында басқа видео, яғни, әуен немесе би қимылдары трендке айналып, танымалдылық артып кетеді. Сол секілді электронды темекіні пайдаланып, бу шығару сынды видеолар көп қаралым жинайды. Жалпы жоғарыда айтып өткендей түсірілетін видеолардан бөлек жастардың сана-сезімін улайтын видео жазбалардың да қарасы көбейіп барады. Неше түрлі ерсі қылықтарды қайталаймын деп тренд үшін құрбан болғандардың саны да аз емес. Десек те, «тик-ток»-қа деген құмарлық басылар емес» дейді психолог маман Ж.Нұрманова. &nbsp;УДЫҢ ЖАҚСЫСЫ БОЛМАЙДЫ– Әрбір ата-ана бала өсіріп отырған соң, болашағына уайыммен қарайды. Бұл күндері смартфоннан бас алмайтын балалардың ерсі қылықтары көбейіп барады. Жақында таныстарымнан оқушылардың көпшілігі электронды темекіге әуестеніп жүргенін естідім. Оны қолданған баланың үстінен иісі шықпайды, пішіні маркерге ұқсағандықтан ажырата қою да қиын екенін айтады. Темекі секілді түтіні бұрқырап тұрмайды, хош иістендірілген бу шығаратынын сипаттап берді. Дегенмен меніңше удың жақсысы болмайды. Бүгін осыған үйренген бала ертең бұдан да сорақысына көшеді. Сондықтан мұның ұңғыл-шұңғылын әбден зерттеп, балаларға сатпаудың тәсілдерін қарастыру керек, – дейді кент тұрғыны Г.Байжанова. Иә, у таратар будың жарнамасын белгілі блогерлер де келістіріп мақтауда, яғни будан келер зиян жоқ дейді. Бірақ бұл электронды темекінің құрамын зерттеген мамандар кері пікір айтуда. Мамандардың түсіндіруінше, никотинсіз қоспаның құрамы глицериннен және этиленгликолден тұрады. Олар шектен тыс қызғанда аса улы альдегидтер пайда болады. Электронды темекілерді өндірушілер өз девайсінде температура қадағаланатынын жариялап жатады. Алайда зерттеу жүргізген журналистер мен сарапшылар мұның тек шоуға арналған экспонат екенін, саудаға түсетін вейптарда қыздыру шамасы бақыланбайтынын анықтаған.ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕГЕ ҮҢІЛСЕК...Бұл синтетикалық індеттен дамыған елдер де зардап шегуде. Вейпингтің кең таралуы АҚШ-та адамдардың өкпесінің зақымдалуына және өліміне әкеліп соқтырған. Коронавирус пандемиясы басталғанға дейін Құрама Штаттарда вейп пайдаланғандардың «өкпенің ауыр кеселіне» шалдығуының 2500-ден астам оқиғасы тіркеліпті. 50 адам қайтыс болған. Осыған орай Америка президенті бұл өнімді шектеу ісін қолға алды. Нью-Йорк штаты 2019 жылдың қыркүйегінде бірінші болып, электронды темекілерге тыйым салды. Ал темекімен күресте Батыс Қазақстан облысымен шектесетін ресейлік Самара облысындағы «Южный город» білім орталығының директоры Владимир Кильдюшкин «Бұл күрестен мектептердің тыс қалатыны дұрыс емес. Біз мысалы, бірден қатаң ұстанымды табандадық: мектеп аумағында тек оқушылар ғана емес, мұғалімдер де шылым шеге алмайды. Бұл талапты бұзған мұғалім не шәкірт орталықтан қуылады. Сабақ үстінде сұранып кетіп, аулақта синтетикалық никотин тұтынатындар болды. Оларды анықтау үшін қулыққа бардық: стоматолог маманды жалдап, 8-9-сынып оқушыларын тегіс тексердік. Маман балалардың аузына үңіліп, тістерінің саулығын бағалады. Сонымен бірге кімнің тілі жасылға боялғанын белгіледі. Әшкереленген фактілерді атааналарына, олар үн қатпаса, балаларға қамқорлық саласына жауапты органдарға хабарладық», – деп тәжірибесімен бөліскен екен.&nbsp;Бу шығарар электронды темекінің төңірегіндегі шу кез келген ата-ананың тынышын қашырмай қоймайды. Әсіресе, аты да, заты да құлаққа түрпідей тиетін темекіге әуестенген ұрпақтың ертеңі қалай болмақ? Қашанға дейін улы заттың буына байланып жүре бермекпіз?&nbsp;Фото: freepik.com

«Вейпты» жастар жиі қолдана ма?

Жаңақорғанда алименті жоқ ауылдар бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аудандағы ең ауқымды міндеттерді атқаратын аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімінің атқарған жұмысына тоқталып өтуді жөн көрдік.Бірнеше бағыттағы жауапкершілікті жүйелі әрі жемісті атқарып келе жатқан бөлім көлік инфрақұрылымын дамыту бойынша автомобиль жолдарын жақсарту бағытында оң нәтижеге қол жеткізген бөлімнің жұмысымен инфрақұрылымды дамытудың 2020-2025 жылдарға арналған «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасы аясында 6 жоба жүзеге асырылуда. 2021 жылы басталған аудандық маңызы бар «Самара-Шымкент-Қамыстыбас-Аманөткел-Жаңақұрылыс» автожолының құрылысы жалғасын табуда. Өтпелі кезең ретінде бекітілген бұл жоба биыл да жүйелі жалғасатын болады. Жұмыстың нәтижелілігі де әрқашан басты назарда ұсталады.Мұнан бөлек тұрғындардың басты сұранысындағы мәселелердің бірі болып келген аудандық маңызы бар «Қызылжар-Шөмішкөл» автожолының құрылысы да барыс жылында бастау тапты. Жол құрылысы басталып, бөлінген қаражат жолдың сапалы болуы үшін көзделген мақсатта жұмсалды.&nbsp;Сондай-ақ жол мәселесі бойынша маңызды сауалдардың бірі болып келген «Сазды елді мекеніне кіреберіс» автожолын орташа жөндеу жұмысы да өз деңгейінде жүргізілуде.Осында орташа жөндеу жұмыстары мұнан бөлек Бөген-Ақлақ, Қаратерең-Жаңақұрылыс, «Қызылжар елді &nbsp;мекеніне кіреберіс» автожолында да істеліп жатыр. Айта кетейік, мұның барлығы келесі жылға өтпелі жоба ретінде қарастырылған. Демек алдағы уақытта да тұрғындардың сұранысы толықтай қамтыла бермек.Мұнан бөлек «Ауыл – Ел бесігі» жобасы аясында Сексеуіл кентіндегі №231 мектептен темір жол өткеліне дейінгі автожолды орташа жөндеуге республикалық бюджеттен қаржы бөлініп, жолдың 2 шақырымы жөндеуден өткізілді. Жоба келесі жылға өтпелі болғандықтан қалған бөлігі де алдағы уақытта жөнделетін болады.Өңірлерді дамытудың 2020-2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасының жүзеге асырылу барысында моно және шағын қалаларды дамыту бойынша жергілікті бюджет есебінен В.Терешкова, И.Панфилов көшелері орташа жөндеуден өткізілсе, қала көшелері мен аудандық маңызы бар «Самара-Шымкент-Сексеуіл» автокөлік жолдары ағымдағы жөндеуден өткізілді.Жылдың басты жағымды жаңалығы барша аралдықтың көкейіндегі қаладағы темір жол үстінен аспалы көпір салу болатын. Міне, осы мәселе бойынша 2022 жылы атқарылған жұмыстың нәтижесімен көпірдің техникалық-экономикалық негіздеме мен жоба-сметалық құжаттама әзірленіп, мемлекеттік сараптаманың оң қорытындысы алынды. Аудан бюджетінен бөлінген қаржыға мемлекеттік сатып алу жұмыстары жүргізіліп, мердігер де анықталды.Көпір мәселесі бойынша шешімін тапқан тағы бір сауал – Хан елді мекені тұсындағы қалқымалы көпірге қайта жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. Жоба келесі жылға өтпелі болып табылады.Бөлімнің ауқымды жұмысының арқасында ауызсу мәселесі де шешімін тауып, Көнту елді мекеніне ауызсу желісі жүргізіліп, пайдалануға берілді. Ал «Арал қаласына кіреберіс» автожолын және қаладағы Р.Тұрымбетов, Б.Тәңірбергенов, Т.Әубәкіров, Н.Балапанов, А.Қаюпов көшелерін жарықтандыру жұмыстары жүргізілді.Өткен жылы Арал қаласындағы № 19 балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің бокс және күрес залдары газ жүйесіне қосылып, көгілдір отынның игілігін көріп отыр.Аудандық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі десе көпшіліктің есіне қаланың ажары мен сәулеті, сән-салтанаты оралары анық. Бұл бағыттағы жұмыстарды да ешкім жоққа шығара алмайды. Нақтырақ тоқталар болсақ, былтыр «Балықшылар» аллеясы, «Жалаңтөс Баһадүр» алаңына тиісті жұмыстар жүргізіліп жатса, қаладағы Бақтыбай батыр көшесін абаттандырудың І-кезеңіне бөлінген қаржыға жаяу жүргіншілер жолы салынды.Сонымен қатар аудан елді мекендерінде жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін аудандық маңызы бар автожолдар бойына қажетті 100 дана жол белгілері орнатылды. Жыл көлемінде қаладағы асфальт қабатымен жабдықталған көшелерге 3 мәрте жол сызбалары сызылып, 196 дана жол белгілері орнатылып, стандартқа сәйкестендірілді. Сондай-ақ М.Нұржаубаев-Әйтеке би көшелерінің қиылысында орналасқан бағдаршам жөндеуден өткізіліп, Бақтыбай батыр, «Жақсат» коммуналдық базары маңына, қаладағы «Оқушылар үйі», №13 орта мектебі мен №62 мектеп-лицейі алдына 7 дана жасанды жол кедергілері қойылды.Ауданның қарышты дамуы үшін қарқынды қызмет жасап келе жатқан бөлімнің алдағы уақытта да атқарар ісі қыруар болмақ. Себебі мемлекеттің басты капиталы саналатын ел азаматтарының сұранысы қашанда алғашқы қатарда.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Аралда халықтың жол қатынасы қамтамасыз етілуде

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp; Дала табиғатының әрбір талы мен топырағын, жотасы мен атырабын, аң-құсын қорғап, келешекке мұра етіп қалдыру адамзатқа аманат. Сондықтан табиғатты талан-таражға түсірмей, тамырына балта шаппай, көздің қарашығындай қорғау – әр азаматқа парыз. Ал, Арал теңізінің бүгінгі ахуалы өте алаңдатарлық жағдайда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев та бұл мәселеге үлкен мән беріп, нақты тапсырмалар жүктеді. Осы бағытта Жаңақорғаннан Арал теңізінің ұлтанына мыңдаған сексеуіл көшеттері көшіріліп, егу қолға алынды.Президент жалпы бес жыл ішінде орман қорын еселеп молайту туралы нақты міндет қойып отыр. 2 млрд-тан аса ағаш көшетін отырғызу жүзеге асып, «Жасыл Қазақстан» ұлттық жобасы аясында жүйелі жұмыстар атқарылуда. Біздің ауданнан Аралға 2021-2025 жылдар аралығында 1 млрд 100 мың көшет отырғызу жоспары бекітілген. Президенттің тапсырмасы бойынша Арал теңізінің құрғаған ұлтанындағы құм көшу процесін тежеу мақсатында сексеуіл көшеттері жөнелтілуде. Біз науқан барысымен арнайы танысып, орманшылардың берекелі ісінің куәсі болып қайттық.Былтыр 1 млн 300 мың сексеуі көшеті мен 17 тонна қарабарақ тұқымы межелі аумаққа жіберіліпті.Жаңақорған орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекет¬тік мекемесінің директоры Мұхамед¬жан Рүстемовпен байланысып, нақты жұмыстарды жүйелеп алдық. «Қазір мекеменің орман қоры жері 791 579 гектарды құраса, ішіндегі орманмен қамтылған аумақ 542 579 гектарды құрайды. Олар 4 санатқа бөлінген, яғни, Жаңақорған, Ақтас, Түркістан және Төменарық аймағы болып аталады. Осы орманды күзету, қорғау және өсімін молайту жұмыстарымен 100 мекемеде 100 қызметкер айналысады. Бекітілген қадамдық жоспарға сәйкес былтыр орман көлемін арттыруға байланысты көктемде “Ордакент” уақытша тұқым¬бағының мектеп бөліміне 0,2 гектар жерге тал, жидек, терек ағашта¬ры қаламшадан егіліп, осындай аумақ¬қа үйеңкі, сәнағаш, қарағаш, айлант ағаштарының тұқымынан себіл¬ді. Шығымдылығы қанағаттанарлық. 2022 жылдың күзінде ұйымдастырыл¬ған сексеуіл тұқымбағындағы 20 гектар жерге себілген қара сексеуілдің шығым¬дығы 25 пайызды құрап, күзгі санақ қорытындысына сәйкес 1 млн 500 мың дана сексеуіл көшеті бар. Жалпы орман тұқымбақ бөлімінде күзгі санақ нәтижесінде 1 млн 711 мың данадан аса тал шыбық бар» деді мекеме директоры.Енді бүгінгі жас шыбықты терудегі қызу тірлікке оралайық. Біз жоғарыда орман қоры төртке бөлінеді дедік. Биылғы жиын-терім Жаңақорған орман қоры жерінде жалғасуда. 2022 жылдың күзінде тасталған дәндер бой көтеріп, ойдағыдай көшет болып өсіпті. Ызғар елді мекеніне барар жолдың жағасы ақ шыбыққа көмкерілген. Ал¬қаптың орманшылық басшысы Әди Әлайадаровпен пікірлесіп, мән-жайды білдік.– Осы маусымда Арал ауданына 2 млн 300 мың көшет жеткізуді жоспарлап отырмыз. 10 гектар алқаптан теріліп жатқан көшеттердің барлығы бірер күнде жолға шығады. Біз бұл аумақ орман тұқым бағы болып саналады. Келесі жылы Ақсуаттағы аумаққа себілген дәнді жинап, межені орындауға тырысамыз. Ол аумақтағы жердің көлемі 7 гектардан асады. Жалпы қарамағымда 16 қызметкер бар: орынбасарым, 3 ор¬ман шебері және 12 орман инспекторы қызметте.– Сексеуіл көшетін отырғызу технологиясы бар ма?– Бар, бірақ өте қарапайым. Күзде тасталған дән жылына екі мәрте суарылады. Тамыры 25 сантиметрден кем болмауы керек. Сонда ғана әлін сақтап, келесі топыраққа тұрақтағанша бойын тік ұстайды. Жерсіндіру де қиын емес, тек көшетті жақсы орналастыра білсе болғаны. Бұл Аралға деген қамқорлық деп білеміз. Туған өлкенің тыныс-тіршілігін түзеу керек болса, біз дайынбыз.&nbsp;Әди Мұхамедәліұлы бастаған жігіттердің еңбегіне куә болып, аза¬маттарға алғыс айттық. Қазіргі таңда елдің 6,2 млн гектар аумағын сексеуіл алқаптары алып жатыр, оның ішінде 2,7 млн гектары Қызылорда облысына тиесілі. Бұл өсімдіктің қасиеті көп, әлі де сырын сақтап келеді.«Тілсіз жауға жаланған, төтеп беріп кеште бұл. Жолды сақтап бораннан қалды қалың сексеуіл» деген Сырбай Мәуленовтің ғажап туындысына арқау болған сексеуіл ежелден құм суыр¬ған даладағы жолдың сорабын сақтау¬ға қызмет етіп келе жатқан өсімдік. Кейінгі кезде пайдалануға берілген «Батыс Қытай – Батыс Еуропа» жолының да құм түтіп жейтін шөлейтті учаскелеріне Аралды құтқару қорымен бірге осы бір өсімтал ағашты егу жоспарланып отыр екен. Бұл асфальт жабындысын күннің ыстығы мен тұзды шаң-тозаңның басып қалуынан, құм көшінен сақтайды.Сексеуіл ең әуелі көшпенді бабаларымыздың шаңырағына жылу берген, қоламтасы таңға дейін қоздап жататын қызуы өте жоғары ағаш ретінде белгілі. Содан да болар, қазақ қасиет тұтқан сексеуіл томарын үйінің төбесіне қойып қоятын бір тылсым құрметке де ие ағаш бұл. Халқымыз үшін ертеден бағасы бөлек сексеуілдің бүгінгі миссиясы тіптен алабөтен, оны ғаламдық деңгейде қарастыруға болады.Ерте көктемде секесуіл тұқымы өне бастағанда жер асты суы ыстықтың әсерінен тереңге түсе береді. Тұқымнан шыққан тамыр да суды қуалап төменге ентелей береді. Алғашқы жылдары тамыры 3 метрге дейін, одан кейінгі жылдары 20-30 метрге дейін ұзарады екен. Осыған орай сексеуіл су «аулауға» бейімделген, оны жас сексеуілдің өсуін бақылаудан айқын байқауға болады.Қанша жыл жасайтыны да халық даналығынан белгілі. Жарты ғасырға жуық қана өмір сүреді, бірақ осынша жылға жеткізбей тамырынан қопаруға әуес қорқау қылықтан тыйылсақ қане. Тарихта қазақ пен сексеуілдің қасиетін ұқсастырады. Екеуінің де діңі мықты, төзімді қит етсе морт сынады. Оны бір-біріне ұрып қана сындыру оңай, былай шабу көп уақыт алады. Осындай қасиетке ие болса да біз бағалап жүргеніміз жоқ. «Жаңақорған орман және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мемлекеттік мекемесі» жыл сайын сексеуілге күтім жасап, өсірудің қамын жасап келеді.

Жаңақорғаннан Аралға тарту

Салық: Жаңа кодекстегі өзгерістер

Барсакелмес қорығының аумағы ұлғайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазіргі таңда Шиелі ауданында тоқсан жастан асқан 58 қария бар. Барлығы дерлік өз заманында адал жұмыс істеп, бүгінде тамыры тереңге жайылған бір-бір әулеттің ұйытқысына айналып отыр. Қария – ағып жатқан дария, тілегей теңіз іспеттес. Теңіздің тұнығы қандай болса, қарт кісілердің де көңілі сондай кіршіксіз мөлдір.&nbsp;Бүгінгі кейіпкеріміз аудан тұрғыны, 95 жасты еңсерген – Тастай Халыбеков ақсақал. Осы жасқа келсе де, газет пен журналдарға жазылып, көзілдіріксіз оқығаны біздерді таң қылды. Біз де сұхбаттасуға асығып, атамызға арнайы сәлем беруге үйіне бардық. Ақ көңіл, қонақжай атамыз бізді жылы қарсы алып, өзін таныстырды.&nbsp;<blockquote>– Мен 1929 жылы 1 мамыр күні осы ауданда дүниеге келдім. Қазір 95 жастамын. 1939 жылы 10 жасымда дарияның арғы бетінен, қазіргі Ақтоған ауылына қоныс аударып келдік. Енді қоныстанып, үйімізді салып болғанда сұм соғыс басталып кетіп, ауылда тек шал-кемпірмен, біздей жас балалар қалды. Менің де әкем соғыс майданына аттанды. Ауылда бастауыш мектепке оқуға барып, латын әрпімен білім алдық. Елде егде адамдар болмаған соң, бізді мектептен шығарып алып, колхозға жұмысқа алды. 1950 жылға дейін сол жақта жұмыс істеп, әрі қарай әскерге бардым. Әскери міндетімді Тәжікстанда үш жарым жыл өтедім. Қиын заманда әскерден оралған соң, теміржолға барып жұмыс істедім. Теміржол таршылық кезеңде халыққа ең жайлы мекеме болды. Сонымен, ептеп есімізді жиып, мемлекеттер де күшейе бастады. Он жылға жуық теміржолда жұмыс істеп, денсаулығыма байланысты бригадир болып істедім. Шиелі өңіріне екі-үш мектеп соғып, үйлердің құрылысын жүргізе бастадық. Сол уақытта 120 мың ақшамен зейнеткерлікке шығып, қазір 200 мыңнан аса пенсия алып отырмын, – дейді тыл ардагері.&nbsp;</blockquote>Бір езуі алтын, бір езуі күміс, көмейі қазынаға толы абыз ақсақалдың 3 қызы мен 2 ұлы бар.Осы өсірген ұл-қыздарының арқасында 19 немере, 44 шөбере сүйіп отыр. Барлығы да өз мамандықтары бойынша жұмыс істеп, қыздары зейнет жасына шыққан. «Қазір бес ата Көзей руының үлкені болып отырмын. Барлығы жағдайымды сұрап келіп тұрады. Аллаға шүкір, қазір қолымда ұлым мен келінім тұрады. Барлық жағдайымды жасап отырған балаларыма үлкен алғыс айтамын. Қазақта «жасымда бейнет бер, қартайғанда зейнет бер деген сөз бар. Жасымда қиын уақыттардың бәрін көрдік, ал қазір соның зейнетін көріп отырмын», – дейді.&nbsp;Ақсақал сүйіп оқитын газеттерінің бірі – «Өскен өңір» екенін де тілге тиек етті. Әр шыққан санын асыға күтіп отыратынын жасырмаған ол «Бұл «Өскен өңір» – ауданның айнасына айналған газет. Басылымның әр санын оқи отырып, аудан жаңалықтарынан хабар алып, қуанып отырамын. Күннен-күнге жаңарған, жаңғырған елдің жақсы жаңалықтары көп болуын тілеймін. Осы жастағы адамдың қолынан тек елдің тілеуін тілеп отыру ғана келеді. Менің тілейтінім – ел іші тыныштығы мен халқымның амандығы, – деп қария сөзін қорытындылады.&nbsp;

Шиелі: 95 жастағы қария газет оқиды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Тынымсыз ауыл тіршілігінде қордаланған мәселелердің де көп екендігі анық. Ауылдарға іссапар барысында ондағы тұрғындардың көбі жарық, жол, ауызсу, сондай-ақ біршама саладағы жұмыс сапасының төмендігіне наразы болып жатады. Аудан орталығынан шалғайда орналасқан Беларан ауылдық округінің тыныс-тіршілігімен танысу мақсатында атаулы ауыл әкімі Тұрғанбай Әбілқайырұлымен сұхбат жүргізген болатынбыз. Сұхбатымызды бастамас бұрын ауылдық округ жайында ақпарат беріп өтейік. Беларан ауылдық округі Арал ауданынан шалғай орналасқан ауыл. Яғни, аудан орталығы мен ауыл арақашықтығы 270 шақырым жерді құрайды. Атаулы округте 60 тұрғын үй, 372 адам бар. Халық қалап алған ауыл әкімі бүгінде ауылдың тынымсыз шаруасына кірісіп-ақ кеткен екен.– Беларан ауылдық округінің әкімдік қызметіне қашан келдіңіз?– Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың 2020 жылғы 1 қыркүйектегі Қазақстан халқына арнаған Жолдауында ауыл әкімдерінің тікелей сайлауын өткізуге болатындығын айтқан еді. Ауыл әкімдерін тікелей сайлау ең алдымен халық үшін маңызды екені белгілі. Жалпы, ауыл әкімдерін жанама сайлау жүйесінен тікелей сайлау жүйесіне өзгертудің басты себебі – &nbsp;жергілікті халықтың басқару жүйесіндегі белсенділігін арттыру және еліміздің демократиялық процестерді одан әрі дамыту болып табылады. Мен осы мүмкіндікті пайдалана отырып сол кездегі «Nur Otan» (қазіргі «Amanat») &nbsp;партиясының атынан Арал ауданы, Беларан ауылдық округі әкімінің лауазымына сайлауға түсуге кандидат болып тіркелдім. Сайлауалды бағдарламамды жасадым. Содан 2021 жылдың 25 шілдесі күні ауыл әкімдерін тікелей сайлау өткізілді. Сол сайлауда ауыл халқының басым бөлігі мені қолдап, дауыс берді. Ауыл әкімі деген лауазымға ие болғаннан кейін аудан әкімі Серік Сағитжанұлы ауылға арнайы ат басын бұрып, &nbsp;халықпен кездесіп, мені жаңа қызметіммен құттықтады. Міне, осыдан кейін тәуекел мен сенімнің жүгін арқалап қызметке кірісіп кеттім. Алғашқы отырысым ішкі қызметкерлер мен мекеме басшылары болды. Одан кейін ауыл тұрғындарымен кездесіп, тұрғындардың ұсыныс-пікірлерін тыңдап, соңынан өзімнің рақметімді айттым.– Өткен жылғы қуаңшылық жағдайы әлі есімізде. Ауыл халқы бұл қиындықты қалай еңсерді?– Менің қызметке келуім өте бір қиын кезең болды. Себебі өзіңіз айтып отырғандай, 2021 жылы қыста қардың, көктемде жауын-шашын мөлшерінің шамадан тыс аз мөлшерде түсуі, жайылымдық жерлердегі шөптің шығымына кері әсерін тигізбей қоймады. Осы қиындықтың салдарынан қуаңшылық жағдайы орын алып, жеке қожалықтар мен шаруа қожалық иелеріне қиындықтар туғызып, мал шығыны орын ала бастаған болатын. Ауыл тұрғындарының бір бөлігі біршама малдарын Шалқар, Ырғыз аудандарына апарып бақса, енді бір бөлігі ағайын-туыстарына апарып уақытша бағуға жұмыс жасауға мәжбүр болды. Сонымен бірге малдарын, оның ішінде жылқы малын төмен бағада сатқан еді. Осы ретте, облыс, аудан әкімдігі тарапынан шұғыл шаралар қабылданып, төтенше жағдайдың салдарын жою бағытында бірқатар жүйелі жұмыстар жүргізілді. Оның ішінде ауыл шаруашылығы жануарларының жайылымдық жерлерін суландыру мақсатында ауылдың батыс беткейінен су ұңғымасы қазылды. Сонымен қатар қолда бар ауыл шаруашылығы жануарларының басын аман алып қалу мақсатында Б.Өтемұратов қорынан 22 тонна бидай кебегі және 16 тонна шөп тұрғындарға тегін таратылды. Бұдан бөлек, мал азығына қолжетімді болу үшін шөп тасымалдаған автокөліктердің жанар-жағар май шығындарына төтенше жағдайлар есебінен 3500 тонна жанар май қаржысы жұмсалып, 176,5 тонна шөп тасымалданды. Биыл қысқы қардың, көктемгі жауын-шашынның мол болуынан жайылымдық алқаптарға шөп шығып, ауыл тұрғындарының қуанышында шек жоқ. Әр қиындықтың артында бір қайыры бар деген осы болар.– Рухани мұраларымызды насихаттау мақсатында қандай шараларды қолға алдыңыздар?– Осы жылдың ақпан айының 5 жұлдызында Құланды поселкасы, Үшкөң ауылында туған әлем әдебиетінің классигі, Қазақстанның халық жазушысы, КСРО мемлекеттік сыйлығының лауреаты, Қазақстанның Еңбек Ері Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов 98 жасында дүниеден озды. Әбдіжәміл ағамыздың көзі тірісінде Беларан төбенің басындағы «Қан мен тер» мен «Соңғы парыз» кітабынан үзінді алынған мрамордан жасалған екі ескерткіш тақтасы орнатылған. Жанында Ұлы теңізге қарай бет алған қабірі қазылған. Аудан әкімі Серік Сағитжанұлының тапсырмасына сәйкес осы төбенің басында көркейту-көгалдандыру және абаттандыру жұмыстарын жүргізу басталып кетті. Демеушілік жасаған Тлеуов Нұрбек Алдоңғарұлы алғашқы жұмысын қоршаудан бастады. Жалпы алаңы 99 шаршы метр жер темірмен қоршалып, ішкі жұмыстары жалғасты. Өзім ауылдың жас жігіттерін ұйымдастырып қоршалған алаңның ішкі ауласына Ақбауырдың баурайындағы ақ топырағын төседік. Әрі қарай су апарып жерін тегістеп, брусчатка төсеудің алдын алу жұмыстарын жүргіздік. Сол кезде Ақбауырдың баурайында тұрған сәтте жусанның қылтиып шығып тұрғанын байқадым. Жігіттерге "жусанның тамыры бар екен, биыл жусан шығып кетсе жақсы болар еді" деп қуандым. Бұны айтып отырғаным, өткен жылы қуаңшылықта қиындық көрген тұрғындар шөптің тамыры жоқ шығар деп түрлі ойларға кеткен. Аудан әкімінің тапсырмасымен 2022 жылдың 1 сәуірінде Беларан төбенің басында Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісовке арнап іс-шара өткізу жоспарланды. Шараға Ақбастының әкімі Заманбек екеуміз дайындық жұмыстарын бастадық. Алдын ала іс-шараға сәйкес ауданнан түрлі саладағы қызметкерлер келіп, өз салаларына қатысты жұмыстарын жүргізді. Сөйтіп 1 сәуір күні Беларан төбенің басында шара басталды. Шараға Қызылорда облыстық мәслихатының хатшысы Байқадамов Наурызбай, қоғам және мемлекет қайраткері-министр, Қызылорда облысы &nbsp;мен Арал ауданының құрметті азаматы Құдайберген Саржанов ағамыз, аудан әкімі Серік Сағитжанұлы Сермағамбетов, Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісовтің тумалары және алыс-жақыннан келген құрметті қонақтар барлығы 200 адамдай қатысты. Шараның барысында Әбдіжәміл Нұрпейісовті еске алу сөздері айтылып, Құран бағышталды. Содан кейін марқұмның Алматы қаласындағы Кеңсай зиратында жамбасы тиген жерден топырақ әкелініп, екінші мекені Беларан төбенің басындағы көзі тірісінде жасаған қабіріне топырақ салынды. Шараның жалғасы тал егу жұмыстарымен жалғасты. &nbsp;Мұнан кейін сол күні Әбдіжәміл ағамызға арнап Құландыда садақа берген едік.– Ауылды көркейту-көгалдандыру мақсатында қандай шаралар жүзеге асуда?– Көркейту-көгалдандыру мақсатында елді мекендегі мемлекеттік мекемелердің аулаларына арнайы тал көшеттері отырғызылып, күтімге алынды. Атап айтсақ, № 77 білім ордасында 210 түп сыр талы мен қара тал, ауылдық клубқа 40 түп, ауыл әкімшілігі мен балалар ойын алаңына 100 түп тал көшеттері отырғызылды.– Ауылдың мал шаруашылығы жайы қалай?– Ауыл халқының негізгі тіршілігі – мал шаруашылығы. Округ бойынша 7 шаруа қожалығы мен 6 дара кәсіпкер тіркеліп жұмыс жасауда. Мал басы осы жылдың 1 шілдесіне түйе –1994 бас, жылқы – 1419 бас, мүйізді ірі қара – 524 бас, уақ мал 521 басты құрап отыр.Былтыр екі дара кәсіпкер түйе малын өсіру үшін 10 млн 200 мың теңге несие алса, бір &nbsp;шаруа қожалығы жылқы малын өсіруге10 млн теңге несие алып, кәсібін жандандыруда. Биыл бір дара кәсіпкер түйе малын өсіру үшін 3 млн 500 мың теңге несие алып, жұмысын жасауда.– Құланды мен аудан орталығы жол қатынасының қиын екенін білеміз. Осы кезге дейін күрмеуі шешілмеген бұл мәселенің қандай амалын қарастырып жатырсыздар?– Құланды елді мекенінен Бейнеу-Шымкент газ құбыры жанындағы автожолға дейінгі 35 шақырым автожолға тас төсеп, жол салу жұмыстарын жүргізу керек болған. Ауыл тұрғындарының ұсыныс-пікірлерін ескере отырып, «ҚазТрансГаз Өнімдері» ЖШС-не &nbsp;жолды тегістеу жұмыстарын жүргізуге ықпал жасау жөнінде ұсыныс жолданған. Жолданған ұсынысқа сәйкес бүгінде Құланды елді мекенінен Бейнеу-Шымкент газ құбыры жанындағы автожолға дейінгі 35 шақырымды «ҚазТрансГаз Өнімдері» ЖШС арқылы ескі жолдың жанынан жаңадан жол тегістеу жұмыстары жүргізіліп, толықтай аяқталды. Сонымен бірге демеушілердің есебінен ауыл көшелерінің түнгі жарық шамдарын ауыстыру жұмыстары жүргізілді.– Тұрғанбай Әбілқайырұлы, сұхбатыңызға рақмет!Фото: Нұрболат Нұржаубай

Беларан ауылында мал басы көбейген

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Арал ауданының әкімі Аманжол Оңғарбаев Сексеуіл кентіндегі ауылдық мәдениет үйінде жергілікті халықпен кездесу өткізді.Мұнда аудан әкімі биылға жоспарланған жобалар мен міндеттерге тоқталып, өңірдегі жаңа бастамаларды баяндады. Ең алдымен аудан әкімі кездесуге келген 90 жастағы ауылдың абыз анасына сый құрметін көрсетті. Алдағы көктемнің шуақты мейрамымен құттықтап, әрдайым батасын елге арнап, ортамызда қолдап отыра беруіне тілектестігін білдірді.<blockquote>«Аймақта, өңірде жасалынып жатқан жұмыстарды өздеріңіз жақсы білесіздер. Соңғы екі жылдың көлемінде облыстың бюджеті екі есеге артып, дәл осындай даму динамикасы ауданда да қалыптасып отыр. Түрлі инвестициялық бастамалар қолға алынып, жасампаз жобалар іске асуда. Ауданның негізгі кәсібінің бірі мал шаруашылығы болғаннан соң, екі жыл қатарынан облыс төрінде «Озат аудан» атымен жеңімпаз болып келе жатыр. «Түйе сүтінен құрғақ сүт өндіру» жобасы да биыл жүзеге аспақ. Оған қосымша, «Түйе етінен консерві шығару» жобасын қолға алуды жоспарлап отырмыз. Сексеуіл кентінде де іргелі істер өз шешімін табуда. Түйіні тарқалмаған мәселелер де жоқ емес. Дегенмен барлығы ретімен орындалуда. Кенттегі құрылыс жұмыстары тоқтап тұрған 40 төсектік аурухана мәселесі облыс басшысы Н. Нәлібаевтың қолдауымен қайта жалғасатын болады. Елдімекенді газға қосу жұмыстары да биыл аяқталып, ел игілігін көретін болады. «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы шеңберінде кентте жаңа мектептің құрылысы басталуда. Қазіргі уақытта мемлекетіміздің ұстанымы бірінші кезекте халықтың тұрмысына қажетті әлеуметтік мәселелерді оңтайлы шешу. Біз бұл бағыттағы шараларды кезең-кезеңімен жүргізетін боламыз» - деді, аудан басшысы Аманжол Сақыпұлы.</blockquote>Сондай-ақ,кездесуге облыстық мәслихат депуттары Жорабек Нұрымбетов, Орынбасар Төлепов, Бауыржан Сандыбаев, облыстық мәслихат аппаратының басшысы Жандос Досжан, Мейрамбек Жұмашев арнайы қатысып, елдімекенде қордаланған мәселелерге қолдау көрсетіп, шешімін табуға жұмыс жасайтындығын айта өтті.Сексеуілдіктер басқосуда аудан басшысына өздерін толғандырған ұсыныс-пікірлерін жеткізіп, алдағы жұмыстарға сәттілік тіледі.Мұнан соң, аудан әкімі кент тұрғындарын жеке мәселелері бойынша қабылдап, жауапты сала басшыларына тұрғындар өтінішін заң аясында шешуде барша мүмкіндіктерді қарастыруды міндеттеді. Келген азаматтардың дені елдімекендегі шешімін таппаған мәселелерді алға тартса, енді бірі жұмысқа орналасу бойынша жүгінді.Сапар барысында Аманжол Сақыпұлы кенттегі 96 жастағы абыз ақсақал, елге сыйлы азамат Молдабай Ахметовпен арнайы кездесіп, ілтипатын білдірді. Қария аудан басшысының Арал өңірінің әлеуетін арттыруға арнаған қарымды қызметіне сәттілік тілеп, ақ батасын берді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/431555814_3747570972237928_2980940890017371143_n_82c2aedb46.jpg" alt="431555814_3747570972237928_2980940890017371143_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/430759587_3747570728904619_8769846274042789569_n_08d28a7d47.jpg" alt="430759587_3747570728904619_8769846274042789569_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/430478190_3747570815571277_2377158815588866300_n_f37878e32c.jpg" alt="430478190_3747570815571277_2377158815588866300_n.jpg">

Аудан әкімі 90 жастағы ауылдың абыз анасына құрмет көрсетті 

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> С.Ысқақов атындағы құрылыс және бизнес колледжінде Қызылорда облыстық ҚХА жанындағы Аналар кеңесінің ұйымдастыруымен ақпараттық-танымдық кездесу өтті. Кездесуге Аналар кеңесінің төрайымы Айгүл Мұсабаева, облыстық ПД Есірткіге қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі Темірхан Ахмет, облыстық Жастар ресурстық орталығының бөлім басшысы Серік Әбіл, облыстық наркологиялық орталығының психологы Әсел Әбдеш, 66597 әскери бөлімінің тәрбие және идеология жұмыстары жөніндегі бөлімінің үгіт-насихат жөніндегі аға офицері, капитан Болат Тұрсынбеков және 200-ден аса студент қатысты.Шарада ауқымды мәселелер қаралды. Мәселен, аналар кеңесінің төрайымы Айгүл Мұсабаева қазіргі гиперқозғалысқа бейім жастардың ерекшелігі, жастар арасындағы есірткіге құмарлық, вейп-темекіні пайдалану мәселесін қозғады. Сондай-ақ, вейп-темекіні қолданудың арты есірткіге тәуелділікке әкелетіндігін, бұны қолдануға тыйым жасау бағытындағы аналар кеңесінің атқарып жүрген жұмысын сөз етті.Ал облыстық ПД Есірткіге қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі Темірхан Ахметтің айтуынша, былтыр 4 жағдай тіркеліп оның барлығы телеграмм желісі арқылы синтетика сатумен айналысқан өзге өңірдің адамдары екені анықталған. Осы ретте студент жастарға әлеуметтік желі арқылы жарнамаларды абайлап, жаман әдеттерден аулақ болуға шақырды.&nbsp;Мұнан соң облыстық Жастар ресурстық орталығының бөлім басшысы Серік Әбіл сөз алды.<blockquote>Қоғамның негізгі бастаушы күші – жастар. Синтетикалық өнімдерді тасымалдау мәселесі, оны жарнамалау үлкен қателік, яғни өз болашағына балта шабу. Осы ретте бос уақыттарыңызды тиімді пайдалану үшін біздің орталыққа шақырамын. Орталықта өз-өзіңді дамытуға барлық жағдай бар, – деген ол жастарға нашақорлық туралы арнайы ерікті жастардың түсірген бейнероликтерін көрсетті.&nbsp;</blockquote>Шара барысында облыстық наркология орталығының психологы Әсел Әбдеш де &nbsp;бүгінгі күні есірткі қолданушылар 15-64 жас аралығын құрайтынын және жастар арасында 5 есе көбейгендігін алға тартты.<blockquote>Өкінішке орай, нашақорлыққа салынғандар ең соңғы сатысында келеді. Мәселен, біздің өңірден Алматыға жұмысқа кеткен 25 жастағы жас бойжеткен тасымалдаушы болып жұмысқа тұрады. Уақыт өте келе осы есірткіні өзі де қызығып, қолданып, қазір біздің орталықта ем алып жүр. Жалпы есірткі тұтынған адамның барлығы психика-неврологиялық ауруға ұшырайды. Бұл өте созылмалы дерт. Емі де ұзақ уақытты қажет етеді. Өкініштісі, қазір синтетикалық өнімдер көбейіп кетті. Облыстық денсаулық сақтау басқармасына дабыл қағып жатырмыз. Бұрын есірткі қоладанатын адамдарды бет әлпетінен танитынбыз, қазір танымаймыз. Білу қиын. Синтетикалық заттардың нашақорлықтан айырмашылығы ол химиялық құрамы бөлек. Онда тәуелділік басым. Сондықтан аулақ болыңыздар», – дей келе, енді тексеру жұмыстарын әрбір оқу орындарында жүргізетіндерін жеткізді.</blockquote>66597 әскери бөлімінің тәрбие және идеология жұмыстары жөніндегі бөлімінің үгіт-насихат жөніндегі аға офицері, капитан Болат Тұрсынбеков 16 жылдан бері әскери салада жұмыс істеп келеді.&nbsp;<blockquote>Есірткіге құмарлық ортадан басталады. Бүгінгі күні есірткінің түрі көп. Әсіресе токсикомандар көбейген. Түнгі клуб, кафелерде жастар абай болыңыздар. Жаман ортадан алшақ болыңыздар. Себебі статистикалық мәліметтерге қарасақ, көңіл құлазиды. Бүгінгі күні ең жас нашақор 7 жаста. Ал 15-17 жас аралығындағы нашақор жасөспірімдер саны 3201 адам. Жалпы еліміз бойынша наркологиялық диспансерде тұрған нашақорлар саны 52 137 мыңға жуық. Өткен жылдармен салыстырғанда 9,5 пайызға артқан. Сонымен бірге, жастарды бұзу, тура жолдан тайдыру ниетінде Қазпошта қорапшасына синтетика өнімдерін салып кету фактілері жиі кездеседі. Ақысы киви кошелек арқылы түсіп отырады, – деді капитан Болат Тұрсынбеков</blockquote>Шара соңында студенттер тарапынан бірнеше сауалдар қойылып, тұшымды жауаптар қайтарылды. Аналар кеңесінің төрайымы Айгүл Мұсабаева қорытындылап, басқа оқу орындары мен мектептерде де танымдық кездесулер өз жалғасын табатынын баса айтты.&nbsp;

Синтетикалық есірткі – жас ұрпаққа төнген қауіп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Арал десе балық деген сөз қоса айтылатын екеуі егіз ұғым болып кеткені қашан. Олай болуы заңдылық та. Өйткені біз теңізді өлке деген атқа ие, балық шаруашылығы халықтың ата кәсібіне айналған өңірміз. Уақыт көші ілгері жылжып, теңіз тартылса да халық балық шаруашылығынан қол үзген жоқ. Содан да болар балық өнімдері Аралдың брендіне айналды. Алыстан келген қонақ та, сапарлап барған жеріміз де аралдықтардан балық өнімін ғана сұрайды. Бұл өздерінде жоқтықтан емес. Біздің өнімнің ереше тәсілмен дайындалатын тіл үйірер дәмділігінен болса керек. Осыны ескерек Есекеева Асылзат балық өнімдерін дайындайтын асқана ашты.&nbsp;Аралда кәсіпкерлік қарқынды даму үстінде. Заман талабына сай түрлі жылдам тамақтану орындары ашылу үстінде. Бірақ бұған дейін балық өнімінің асқанасы болған емес. Теңізді өлке деген аты бар Аралда осындай тамақтану орыны болса деген тілектен туған мақаланы бірнеше мәрте жариялаған едік. Ақжолтай жаңалықты естіп, кәіп бастаған Асылзат Есекеевапен сұхбаттастық.&nbsp;<blockquote>– Балық шаруашылығымен айналысып келе жатқаныма 30 жылға жуық уақыт болды. Жолдасым Төрехан екеуміз балаларымызды ата кәсіптің арқасында елден кем қылмай жетілдіріп жетпкіздік. Бұл біздің басты тіршілігіміз болды. Бірақ бізді бұрын балықты өңдеумен ғана айналыстық. Теңізден келген балықты шикізат күйінде өңдеп сырт қалаларға тасымалдап отыратынбыз. «Бала ұяда не көрсе ұшқанда соны іледі» демекші кейін балам балықшы болды. Сондан ойлана келе балық өнімдерін дайындайтын асхана ашайық деген шешімге келдік, - деген кәсіпкер кәсібін бастау жолы туарлы айтты.&nbsp;</blockquote>Бұл отбасылық кәсіп десек те болады. Себебі Асылзат апайдың ұлы теңізден су маржанын сүзіп әкеледі, жолдасы Төрехан оны тазалап, өңлеп асхананға жолдайды. Ал асханадағы шаруаны Асылзат апай мен қызы Бота ұршықша үйіріп отыр. Қазір асханада балықтан дайындалатын бірнеше өнім түрлері бар.&nbsp;<blockquote>– Асхананың ашылғанына аз уақыт болса да, естіп келіп жатқандар көп. Біз мәзірді тұтынушыларға ыңғайлы бағада әрі түрлі дәмнен тұратын етіп дайындадық. Мәселен, қуырылған балық, уылдырық, балық фаршынан катлет, түрлі дәмдеуіштер, аскөктермен ұсынылады. Сондай-ақ, ұлттық тағам қарама, асылған балық сынды тағамдар да дайындалаты. Тек бір есткеретіні ондай тағамдарға тапсыры алдын ала жасалуы керек. Бұған қоса, жеткізу қызметі де бар, - деген Бота ас мәзірімен таныстырды.&nbsp;</blockquote>Асхана орталықта орын тепкен. Ішінде келушілерге жайлы жағдай жасалған. Бәрінен де қуырылған балықтың иісі тәбетіңді ашып, аңсарыңды аудырады. Кәсіпкерлің айтуынша, мұнда балық ауланған бойда, балғын күйінде жеткізілетін болғандықтан дәмі де өз күйін сақтайды екен.&nbsp;<blockquote>– Қазір аз уақыттың ішінде келушілер қатары күнен күнге көбейді. Әсіресе, түстік асқа келушілер көп. Бәрі де ризашылығын білдіріп кетуде. Әрине балықтан дайындалатын тағамдар бізге таңсық емес. Күнделікті үйдегі ас мәзірінде дайындай береміз. Бірақ қазіргі қарбалас уақытта көбі балықты тазалап, өңдеу оны бабын келтіріп қуыруға, асуға уақыт таба бермейді. Біз де асхананы ашарда осыны ескріп, аралдықтарға ұнамды ас ұсынуда мақсат еткен болатынбыз, - деді кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Рас, мұндай асқананың болуы көңілге қуаныш ұялатады. Енді қуырылған балық, немесе басылған балық пен қарма жегіңіз келсе анасы мен қызың асханасын барып дәм татсаңыздар болады. Кәсіпкерлер алдағы уақытта асхананы үлкейтуді де жоспарлап отыр. Бәрі уақыт еншісінде.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам