<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылордадағы «Атамекен» отбасылық үлгісіндегі балалар ауылы 2015 жылы 1 маусымда ашылған еді. Онда жетім және ата-ананың қамқорлығынсыз қалған балаларға білім мен тәрбие беріледі. Бүгінде мұнда 3 пен 18 жас аралығындағы түрлі ұлт өкілдерінің балалары тәрбиеленуде.Балалар ауылының басты миссиясы – жеткіншектердің құқықтары мен заңды мүдделерінің қорғалуын қамтамасыз ету, бәсекеге қабілетті, зияткер тұлға етіп тәрбиелеу, отбасындағыдай жағдайда тәрбие бере отырып, әлеуметтік ортаға толық бейімдеп шығару. Мұндай үлгі, біріншіден, балалардың бір үйде тәрбиеленуіне мүмкіндік береді, екіншіден, олар өз-өзіне қызмет көрсетуге дағдыланады, яғни, күнделікті ас дайындауға, үй жинауға, үй шаруасымен айналысуға үйренеді. Сонымен қатар өзін-өзі басқару арқылы отбасындағы шығыстарға қатысуға және сатып алуға, төртіншіден, білім мекемесін таңдау құқығын және бос уақытты тиімді ұйымдастыруға жаттығады. Ал мұндағы ана-тәрбиешілер ашық конкурс негізінде «Отбасы үлгісіндегі балалар ауылы» туралы заң және «Ана-тәрбиешілерге қойылатын талаптар» ережелеріне сай қабылданады.Қосқабатты 8 үй мен әкімшілік ғимаратынан бөлек, балалар ауылында баскетбол, волейбол және басқа да спорттық ойындарға арналған үлкен алаң, әткеншектер мен бүлдіршіндерге арналған түрлі ойын орындары бар. Әрбір ғимарат 10 балаға арналған жатын, қонақжай, ойын бөлмелері және сабаққа даярлық бөлмесі, барлық санитарлық талаптарға сәйкес санитарлық-гигиеналық жуыну бөлмелерімен, заманауи талапқа сай техникалық құрылғылармен жабдықталған. Еңбек Ері Әбіш Кекілбаевтың ұсынысымен үйлерге «Үшқоңыр», «Байқоңыр», «Ақжайық», «Оқжетпес», «Ұлытау», «Мадияр» және «Сарыарқа» атаулары берілген.<blockquote>– Балалардың бойына ұлттық құндылықтарды, өзіне-өзі сенімді болуды, халқымыздың салт-дәстүрін, тарихын, мәдениетін құрметтейтін елжандылықты сіңіреміз, жұмысымыз бәсекеге қабілетті тұлғаны қалыптастыруға негізделген. Алғаш ашылған күннен бері 83 бала түлеп ұшты. Жасаған жұмыстардың нәтижесінде 25 түлек ЖОО-ға, 58-і арнаулы орта оқу орнына түсті, 48-і тұрғын үймен қамтамасыз етіліп, 20 шақты түлегіміз отбасын құрып, отау тігіп отыр.&nbsp;8 бала мемлекеттік білім грантын жеңіп, шәкіртақы алады.Қазір ауылда 51 тәрбиеленуші бар. Кейінгі үш жылда 62 бала тіркеліп, балалар ауылының бағдарламасына сай тұрғын үймен қамтамасыз етілді. Ең маңызды мәселенің бірі – балаларды отбасына орналастыру. Осы уақытқа дейін 39-ы отбасына қабылданып, ана-тәрбиешілер мен ұстаздарының ыстық ықыласынан соң олардан кем емес жылы орта тапты. 14 бала патронаттық, 17-сі қамқоршылық-қорғаншылық тәрбиеге берілді. Ал 8 бала туған ата-анасына қайтарылған, – дейді «Атамекен» балалар ауылының директоры Лиза Ноғайқызы.</blockquote>Кішкентайынан бойындағы қабілет-қарымын танытып, дарынымен дараланған үздіктер қатары да көбеюде. Мәселен, балалар ауылының оқушысы Ерсұлтан Қыпшақбаев «Жаңа Қазақстанның үздік 100 дарынды оқушысы» төсбелгісінің иегері атанса, Алена Митрофанова «AQYL-OI» республикалық ғылым-білім дамыту орталығы ұйымдастырған «Element-2023» І республикалық кешенді пәндік олимпиадасында гуманитарлық бағыт бойынша І орын және «Ұлы дала баласы» ұлттық білім сайыстарының халықаралық кезеңінде бас жүлде алған. Михаил Турсунов есімді шәкірт спорт шеберлігіне үміткердің бірі, 2022 жылдың тамыз айында Малайзия елінде муайтайдан өткен Әлем чемпионатының қатысушысы, 2022 жылдың «Үздік спортшысы» атанып үлгерген.Басшының айтуынша, кейінгі жылдары Үкімет тарапынан түрлі жеңілдіктер қарастырылған. Балалар ауылына келіп түскен күннен бастап олардың жеке құжаттарын толықтыру, тұрғын үй кезегіне қою және пәтер алуға жағдай жасау – бірінші кезекте атқарылатын іс. Бітіруші түлектер мамандық алуы үшін мемлекеттік грант, әкім гранты, университет ректорының грантымен қамтамасыз етіледі.Балалар арасында ауыл президенті тағайындалып, қарамағында 8 министрімен бірге ауылдың дамуы мен өркендеуіне өз үлесін қосып келеді. «Оқуға құштар ауыл», «Жастар парламенті», «Балалар және театр», «Дебат қозғалысы», «Еңбек – менің мұратым» жобалары да жеке тұлға ретінде қалыптасуына, талантын танытуға бағытталып отыр.&nbsp;Дина Бөкебай

Отбасылық үлгісіндегі балалар ауылы − жақсылыққа жетелейді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырдария ауданының тұрғыны Назерке Сәбитова бисерден көздің жауын аларлық небір дүние жасайды. Бірақ онысын ешқашан сатқан емес.Кейіпкеріміздің қолөнерге қызығушылығы бала күнінде басталған.<blockquote>– 4 сыныпта оқып жүргенде оқушылар үйінің ұстаздары келіп, бізді сондағы үйірмелерге шақырды. Кішкентай кезімнен тоқу, тігу ісіне икемім бар еді. Анам талабымды қолдап, үйірмеге жіберді. Содан мектеп бітіргенше оқушылар үйіне қысы-жазы үзбей бардым. Әуелгіде сақина, моншақ, кісі есімі жазылған білезіктер жасадым. Одан кейін әртүрлі суреттерді, ертегі кейіпкерлерін бисермен тоқитын болдым. Мұны көрген мектептегі еңбек және технология пәнінің мұғалімдері мақтауымды асыратын. Одан сайын шабыттанып, қолөнерді дамыта бердім, – деді Назерке Сәбитова.</blockquote>Қолөнер ісін кейіпкеріміз хоббиі санайды. Ұсақ моншақтардан ағаш түріндегі сувенир, сәнді сөмке, өзге де бұйымдар әзірлегенмен бірде-бірін сатып көрген &nbsp;емес. &nbsp;Тек жақындарына сыйлайды.<blockquote>– Бисермен тоқу жұмыстан кейін проблемаларды ұмытып, шаршағанымды басуға көмектеседі. Сыйлық ретінде алған адам қуанса, менің де көңілім көтеріледі. Жақыныңды қуантқаннан артық ештеңе жоқ, – деді ол.</blockquote>Назерке Сәниязова

Назерке Сәбитова: Қолөнер - шаршағанымды басады 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>Мемлекеттік рәміздер – Қазақстан халқының бірлігін, тұтастығын және азаматтық бірегейлігін бейнелейтін Тәуелсіздігіміздің басты құндылығы. Сондықтан оларды пайдалану, қолдану және насихаттау бағытында көтерілетін мәселелер өте өзекті және басты назарда болуы тиіс. Облыс әкімі жанындағы мемлекеттік рәміздер жөніндегі облыстық комиссияның басты міндеті де осы.Комиссия қызметіне мемлекеттік рәміздерді қолдану және насихаттау барысында мемлекеттік саясатты іске асыру бойынша ұсыныстар әзірлеу, жалпы осы саладағы нормативтік-құқықтық актілерді жетілдіре түсу, олардың құқықтық қолдану тәжірибесін жаңғырту бойынша ұсыныстар әзірлеу, азаматтардың рәміздерге құрметпен қарауын қалыптастыру жөнінде ұсынымдарды тұжырымдау және өзге де маңызды функциялар кіреді.Сондай-ақ комиссия өз құзіреті шегінде мемлекеттік органдардың Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерін насихаттау және қолдану жөніндегі қызметін уәкілетті мемлекеттік органдардың тексеруіне бастама жасауға, бұдан бөлек тиісті мемлекеттік органдардың басшыларына мемлекеттік рәміздерді қолдану бөлігінде Қазақстан Республикасының заңнамасын бұзу фактілері бойынша тексеру және қызметтік тергеп-тексеру жүргізуді ұсынуға құқылы. Комиссия отырыстарының күн тәртібі, өтетін орны мен уақыты, алдағы жылға арналған жұмыс жоспары комиссия төрағасы, яғни облыс әкімі тарапынан бекітіледі.Қазақстан Республикасының Конституциясына сәйкес әрбір азамат мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге және оларға ұқыпты қарауға міндетті. Бекітілген стандарттарға сәйкес оларды жыртылған, лас немесе тозған күйде пайдалануға жол берілмейді. Мұндай заң бұзушылықтарды аймақ басшысының тапсырмасына сәйкес құрылған инспекциялық топ тексереді. Жыл басынан бері инспекциялық топ облыстағы 198 мемлекеттік мекемеге зерделеу жұмыстарын жүргізіп, анықталған кемшіліктерді дер кезінде қалпына келтірген.Жалпы, комиссия рәміздерді бекітілген ұлттық стандартқа сай қолдану бойынша әдістемелік түсіндіру жұмыстарын үнемі жүргізіп келеді. Түсіндіру жұмыстары барысында мемлекеттік рәміздер арнайы мемлекеттік заңдар мен ұлттық стандарттарға сәйкес дайындалатыны, оларға қойылатын талаптар реті, қолдану және орналастыру тәртібі, сонымен қатар соңғы енгізіліп жатырған өзгерістер мен толықтырулар туралы жалпы ақпараттар берілуде. Осындай ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының нәтижесінде жастардың Отанға, оның тәуелсіздік нышандарына деген құрметі, патриотизм рухы арта түсеріне сенім мол.Айта кету керек, биылдың өзінде Мемлекеттік рәміздерді насихаттауға бағытталған түрлі форматтағы ірі көлемді 21 іс-шара өткізіліп, оларға 5 мыңға жуық тұрғын қатысқан. Облыстық комиссия алдағы уақытта да бекітілген жоспарға сәйкес жүйелі жұмысын жалғастыра береді.Мемлекеттік рәміздер – Тәуелсіздігіміздің басты құндылығы әрі ажырамас бөлігі. Халқымыздың бірлігі мен тұтастығын, азаматтық бірегейлігін бейнелейтін атрибуттар. Сондықтан әрбір азамат Мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге, қадірлеуге міндетті.&nbsp;Биболат Сәтжан

Мемлекеттік рәміздер – тәуелсіздігіміздің басты құндылығы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бір тал кессе, орнына он тал егетін халқымыз табиғатты ерекше аялаған. Ғылым мен техниканың ғаламат жетістіктері және шапшаң дамуы биосферадағы жаратылыстың тепе-теңдік заңдарын бұзды. Мұның соңы азынаған желге, ащы жаңбырға, ормандардың мезгілсіз қурауына, ауа райының бұзылуына, қоршаған ортаның әр түрлі улы қосылыстармен ластануына әкелді. Адамдардың денсаулығы нашарлап аурудың түрі және саны көбейді.Қазір экология және қоршаған ортаны қорғау мәселесі өзекті болып отыр. Елімізде оған қатысты қабылданып жатқан шаралар да аз емес. Өндіріс орындарына қомақты айыппұл салынып, экологиялық мәселелерге немқұрайлық танытқандар жазалануда. Бірақ мәселе мұнымен шешілмейтіні белгілі. Табиғат адамзатқа ортақ дүние болғандықтан, оған тек мамандар ғана емес, әрбір адам жанашырлықпен қарау керек.Жаһандық жылыну үрдісі зор қауіп төндіруде. ХХ ғасырдың басынан бері ауаның орташа температурасы 0,74 °C-қа жылынса, соның үштен бірі 1980 жылдан кейінгі кезеңнің үлесіне тиеді. &nbsp;Ал ХХІ ғасыр ішіндегі температураның өсуі төменгі мөлшерінде 1,1-2,9, ал 2,4-6,4 градус аралығында болуы мүмкін. Оның салдарынан жер шарының барлық өңірінде ыстық күндер саны артады. Бұған қоса, құрлықтық аудандардың басым бөлігінде жылу толқыны жиі орын алып, температураның таралуы қысқарады.Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті «Электр энергетикасы, техносфералық қауіпсіздік және экология» кафедрасының қауымдастырылған профессоры, биология ғылымдарының кандидаты &nbsp;Бахытбек Әбжәлеловтің айтуынша, жер бетіндегі орташа температура 1850 жылдан бері шамамен 1,1 0С көтерілген.<blockquote>– Ауаны ластау, өнеркәсіп санының артуы, ормандарды кесу, қалдықтарды лақтыру, түрлі-түрлі жағымсыз әрекеттер – бәрі-бәрі жаһандық жылынудың басты себептері болып тұр. Жер шарының орташа температурасы қазіргіден 2°С жоғарылайтын болса, бұл адамзатқа ауыр апат алып келуі мүмкін. Дүниежүзілік мұхит деңгейінің өсуімен қатар жаһандық температураның да өсуі атмосфералық жауын-шашын мөлшерінің өзгеруіне әкеледі. Осылайша табиғи катаклизмдер жиілеуі мүмкін, – дейді ғалым.</blockquote>Жаһандық жылынудан өзге, қоршаған ортаны қорғау және экология жайы әр елді алаңдатуда. Қазіргі таңда ауызсу, тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі үлкен мәселеге айналды. Өйткені, қоршаған ортаның ластануы экологиялық таза азық-түлікпен қамтамасыз етуге көп кедергі жасайды.<blockquote>– Кейінгі статистикалық мәліметтер бойынша өнеркәсіптік өндіріс пен ғылыми-техникалық прогрестің дамуы адам денсаулығында болатын түрлі өзгерістерге әкелген. Сондықтан кез келген әлеуметтік жүйе табиғи ортамен сәйкестікте өмір сүруі қажет және табиғатты пайдалану әдістерін, өндірісті табиғат мүмкіндіктеріне сай жүргізуі шарт. Сонда табиғат та өз популяциясын және өмір салтын сол мүмкіндіктерге үйретеді. Табиғатпен санаспай өмір сүру адамның өмір-тіршілігіне, әсіресе денсаулығына әсер етіп, тіпті бұрын кездеспейтін аурулар пайда болуда. Ал адамзат үшін ең басты байлық – денсаулық, – дейді Б.Әбжәлелов.</blockquote>Топырақтың тұздануы жылдам жүрудеҚазақстанның көптеген аудандары бүгінгі күнде экологиялық мүшкіл хал кешіп отыр. Қоршаған ортаны қорғау шараларына біршама мөлшерде мемлекеттік және орталықтандырылған түрде қаржы бөлінеді. Алайда, мұның бәрі, республиканың ұлттық табысының 1%-на да жетпейді.Мамандардың айтуынша, республикадағы жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың тазалау қондырғыларының сапасы мен тиімділігі 30%-дан аспайды. Өндіріс сарқынды, шайма және қолданылған судың әсерінен Ертіс, Орал өзендерінің суы, зияндылығы жөнінен нормативтік көрсеткіштерден әлдеқайда асып түседі. Өзендердегі судың өздігінен тазаруы, тек 300 шақырымдық жол жүріп өткен соң ғана жүзеге асады екен. Қазіргі экожүйені қалыптастыру, ғылым мен техника жетістіктерін өндіру, осы мақсаттарға қаржы жұмсау мөлшері теңізге тамған тамшыдай.Жер және минералды шикізат ресурстары, ауылшаруашылық алқаптары тозудың аз-ақ алдында десе де болады. Суармалы жерлердегі құнарлылықтың төмендеуі, топырақ қабатындағы гумус қабатының жұқалануы, егін алқаптарында жиі байқалып отырған құбылыс. Ал табиғатта қалыңдығы 5 см гумус қабатын жинау үшін жүздеген жылдар қажет болса, бұл мақсатқа мыңдаған жылдар кететіні анық.Экология мәселесі сөз болғанда Аралдың жайын айтпауға болмас. Арал қасіреті республика аумағынан асып, бүкіл планетаның бас ауруына айналып отыр. Оны сауықтыру бағытында Орталық Азиядағы бес мемлекет – &nbsp;Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан және Түркменстанның президенттері бірнеше рет кездесті. Мемлекет басшыларының шешімімен, Арал бассейнін қалпына келтіру жобаларына қолдау білдіру туралы шаралар айқындалды. Бір кездері арнасынан асып-тасып жатқан алып теңіздің бүгінгі жайы жүрек ауыртады. Ұлтанынан ұшқан тұзды шаң әлемнің түкпір-түкпіріне жетіп, барған сайын қатерлі де, қорқынышты сипат алып барады. Бұл проблеманың Біріккен Ұлттар Ұйымы мен басқа да мінбелерден қайта-қайта көтерілуі де сондықтан.Эколог ғалым Аралдың фаунасы мен флорасы жойылып бітуге жақын екенін айтады.<blockquote>– Топырақтың тұздануы өте жылдам жүруде. Арал теңізінде балық өсіру шаруашылығы тоқтап, кейінгі 1-2 жылда ғана қайта қолға алынды. Теңіз түбінен көтерілген улы тұздың мөлшері жылына 13-20 млн тонна деп есептеледі. Тұзды шаң әсері сонау Орта Азия республикалары аумағына жетіп, ауыл шаруашылығына зардабын тигізуде. Топырақтың тұздануы Өзбекстанда &nbsp;60%, Қазақстанда 60-70%-ға артып отыр. Мұның өзі жалпы шаруашылыққа зиянын тигізуде. Арал теңізінің болашағы дүниежүзі халықтарын толғандыруда. Ал әлемдік климаттың өзгеруі, шөлге айналу, атмосферадағы ауытқушылықтар, антропогендік экожүйелердің тұрақсыздығын тудырады.</blockquote>300 миллион тонна пластикҚазір өндірісте пластик ыдыс пен целлофан қалта көп пайдаланылады. Мәліметтер бойынша, пластикалық өнімдерді шығаратын зауыттар жылына атмосфераға 400 млн тоннаға дейін көмірқышқыл газын шығарады. Жануарлардың пластикті жеп қоюы, соның салдарынан жойылып кету қаупі де жоқ емес.Пластмассадан жасалған ыдыстар бір рет қолдануға арналған. Алайда &nbsp;олар екі жүз жылға жуық уақытта ыдырайтыны белгілі. Пластмассалар жерге түскенде ұсақ бөлшектерге ажырайды да, өзінен қоршаған ортаға химиялық заттарды бөле бастайды. Жерасты суы арқылы ұсақ түйіршіктері және оның химиялық заттары ең жақын су көздеріне түседі, бұл жануарлардың жаппай қырылуына әкеледі.Жыл сайын елімізде көлемі мен түрі әралуан пластик ыдыстар тонналап өндіріледі. Қазір көпшілігіміз бір реттік ыдыстарды пайдалануды әдетке айналдырғанымыз рас. Оларды пайдалану уақытты үнемдегенімен, зияны орасан. Мәселен, пластик ыдысты жуып жатқаннан гөрі қоқысқа тастай салу ыңғайлы. Ал қоқыстың шамадан тыс көптігінен қоршаған орта ластанып, адам денсаулығы зақымдануда.Жалпы, пластик ыдыстар химиялық қосындылардан жасалатыны белгілі. Сондықтан оларды дұрыс пайдалану туралы мамандар кеңес береді.Егер пластиктің табанында PS деген таңба болса, ол тек салқын азық-түлік салуға немесе құюға арналған. Ал оған ыстық шәй құйылса, ыдыстан стирол деген улы зат бөлініп шығады. Мұндай ыдысты көп қолданатын адамның бауыры мен бүйрегі дертке шалдығады.Оны аты айтып тұрғандай, бір рет пайдалану керек. Қайта-қайта жуғанмен де, ол түбегейлі тазарды деген сөз емес. Керісінше, жуған сайын пластмасса құрамынан улы заттар бөлінеді. Біржолғы стақандарға газы бар су, қышқыл шырын, ыстық шәй құйсаңыз қауіпті. &nbsp;Оның зиянын адам бірден сезбеуі мүмкін, бірақ ішкі ағзалардың қызметін бірте-бірте әлсіретеді. Тағы бір назарға алатын жайт – пластикалық ыдыстарда тағамды ұзақ уақыт сақтауға, микротолқынды пеште қыздыруға мүлде болмайды. Артықшылығы – мұздатқышқа төзімді, ол тағамның құндылығын сақтай алады.Адамзаттың сұранысына қарай жыл сайын әлемде 300 миллион тоннадан астам пластик өндіріледі. Оның 10 миллионға жуығы мұхиттарға тасталады. Бір ғана пластиктің кесірінен мұхиттағы тіршілік көзі жойылып, табиғатқа залал келуде. Сондықтан жер шарының тіршілігін тоқтатпау үшін ең алдымен оны пайдалануды шектеу қажет. Сұраныс азайса, зауыттар экологиялық таза өнім өндіруге мәжбүр болады.Стихиялық&nbsp;қалдықты&nbsp;жоюда алғашқы орындаКейінгі кезде қаламыз республикадағы ең таза өңірлердің қатарынан орын алған. Әсіресе, мұны сырттан келген қонақтардан естіп қуанып қаламыз. Тазалықтың табалдырықтан басталатынын ескерсек, туған жеріміздің мұнтаздай болуы әрбірімізге де байланысты. Алайда әлі де тазалық мәселесіне салғырт қарайтындар жетерлік. Нақты деректерге сүйенсек, облыстық экология департаменті мамандары жыл сайын заңсыз қалдық орындарын анықтап, рұқсатсыз тасталған қалдықты азайтуға жұмыс жасап келеді. &nbsp;Мәселен, 2018 жылы &nbsp;240, 2019 жылы 228, 2020 жылы &nbsp;136, 2021 жылы &nbsp;105, 2022 жылы 99, 2023 жылы 74 рұқсатсыз қалдық орны анықталған.<blockquote>– Бұл көрсеткіш жылдан жылға азайып келе жатқанын көрсетсе де, халық арасында қоқыс тастау тоқталмай отыр. Бүгінде облыс стихиялық қалдық орындарын жою жөнінде аймақтар көрсеткіштерінде алғашқы орында. Сонымен қатар, бірінші ретте заңсыз қалдық орындарының түзілуін болдырмауға бағытталған іс-шараларды жүйелі түрде жүзеге асырады. &nbsp;Биыл геопортал жүйесінде жаңарту мен өзгерістер енгізілген жоқ. Дегенмен департамент қызметкерлері қала аумағында заңсыз қалдық орындарын анықтау мақсатында тұрақты түрде рейдтік іс-шаралар ұйымдастырады, – дейді облыстық экология департаментінің баспасөз маманы Ботакөз Сейіл.</blockquote>Экологиялық сараптама нәтижесінде атмосфералық ауаға шығарылатын ластағыш заттарға берілетін норматив көлемі 4803, төгінді 327 тоннаға азайтылып, 2780 тонна қалдықты залалсыздандыру жұмысы қарастырылған. Жалпы облыс бойынша өткен жылға берілген шығарындының лимиті 51,1 мың тоннаны құрады. Бұл көрсеткіш 2022 жылмен салыстырғанда 6600 тоннаға төмен. Іс-шараларды жүзеге асыру барысында атмосфераға шығарылатын ластаушы заттардың азаюына қол жеткізілді. Облыстағы 7 полигон экологиялық және санитарлық талаптарға сәйкестендірілді.Қаладағы негізгі экологиялық мәселелердің бірі – №6 жылу-электр орталығының күл қалдықтарын жою. Бұл бағытта сала мамандары тиісті шараларды қолға алған. Айталық, күл қалдықтары «Компания Гежуба Шиелі Цемент» ЖШС-нің зауытына шикізат ретінде кезең-кезеңімен цемент шығару өндірісіне пайдаланылады.&nbsp;Айсәуле Қарапаева

Экология және қоршаған ортаны қорғау өзекті мәселе

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жосалы кенті орталығынан (бұрынғы Теміржол көшесі) саяси қуғын-сүргін құрбаны Тебеген Қожаназаровқы көше атауын беруге байланысты салтанаты іс-шара өтті. Оған ардагерлер, кент тұрғындары, қонақтар, мәслихат депутаттары, үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері, қоғам қайраткерінің туыстары мен ұрпақтары қатысты.</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Ашылу салтанатында аудандық мәслихаттың төрағасы Әділ Қошалақов сөз алып, іс-шараның мақсатына тоқталды. &nbsp;&nbsp;</h4><blockquote><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">– Бар саналы ғұмырын халқына арнап, артында өшпестей із қалдырған, үлкен құрметпен еске алуға лайықты азаматымыз Тебеген ағамызға көше атауының берілуі – аға ұрпаққа деген құрметтің жарқын көрінісі.</h4></blockquote><blockquote><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Ол 1894 жылы Ақжар ауылында дүниеге келген. 1910-1916 жылдары жергілікті әкімшілік, мәдени-ағарту мекемелерінде аудармашылық, іс басқарушы-хатшылық қызметтерін атқарған. Одан соң аудандағы қоғамдық-әлеуметтік жұмыстарға белсене араласса, 1924-1934 жылдары &nbsp;аудандық революциялық комитетінің мүшесі және Қуаңдария атқару комитетінің төрағасы қызметтерінде болды. Мұнан кейін Қуаңдария болыстық атқару комитетіне қарасты №6 ауылдық кеңесінің төрағасы болып қызмет істеді. Осы аталған қызметтері кезінде аудандағы отырықшылықты дамытуға, егін егу, мал өсіруді нығайтуға, ұжымдық еңбек етудегі жаңа дәстүрдің қалыптасуын ұйымдастыруға елеулі ықпалын жасаған. Басқару – ұйымдастыру жұмыстарының аясында Омар Шораяқұлы, Жүзіп Ешниязұлы, Тұрмағамбет Ізтілеуұлы, Тұрымбет Салқынбайұлы, Молдахмет Дабылұлы және басқа да қазақ әдебиетінің көрнекті ақын-жырауларымен тығыз қарым-қатынаста болған. 1931-1932 жылдардағы ауданды жайлаған аштық апатынан халықты құтқару, аман сақтау іс-шараларына да атсалысқан. Мал-мүлкінен айырылған халықтың күнкөріс кәсіптерін ұйымдастыруға күш-жігерін жұмсаған. Қиын-қыстау жылдарда халыққа қамқорлық, басшылық еткен оныңқызметіне риза болған ел-жұрты оны Тебеген би деп атап, Ақжардағы ауқымды жерді "Тебеген ой" географиялық-топонимикалық атаумен белгілеген.&nbsp;</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Ардақты азамат 1938 жылы 8 қазанда ауданда әртүрлі әкімшілік, мәдени-ағарту салаларында қызмет етіп жүрген көптеген адал адамдармен бірге жазықсыз қамауға алынды. Келер жылдың 27 шілдесінде Шығыстағы НКВД лагеріне жазаларын өтеуге этаппен Владивосток стансасына жіберілген. &nbsp;1939 жылдың 31 тамызында Қазақ КСР прокуроры Қазақ КСР Жоғарғы сотына Қызылорда облыстық сотының үкімін бұзып, істі қайта тергеуге жіберуге бақылау ретінде наразылық келтірілген. Осы жылдың 21 қыркүйегінде Жоғарғы сот назарылықты қарап, &nbsp;ұйғарымымен облсоттың үкімен бұзып, істі қайта тергеуге жолдаған. Қайта тергеу қорытындысы бойынша айыпкерлердің іс-әрекеттерінде қылмыстық сипаты болмағандықтан қылмыстық іс 1940 жылы 18 қарашада өндірістен қысқартылып, тағылған айыптан ақталған. "Жақсының артында өнеге, азаматтық кейпі қалады" демекші, арда азамат қызметін халқына арнады. Оның кескін-келбеті ел жадында, есімі қай кезде де ел есінде болады, – деді ол. &nbsp;</h4></blockquote><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Рәсімде аудандық ақсақалдар кеңесінің төрағасы Шегебай Құндақбаев, қайраткердің туыстары атынан Жақсылық Ерханов, Қалдыбек Сүлейменов, Алтынарай Тебегеновалар сөз сөйлеп, тағылымға толы естелік әңгімелер айтты. Сондай-ақ, ардагер-ұстаз Сақтапберген Қосбаев Арнау өлеңін оқыды.&nbsp;</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Жиын соңында жиналған көпшілік Тебеген Қожаназаров атындағы көше бойына қойылған ескерткіш тақтаның ашылу салтанатына куәсі болды. &nbsp;&nbsp; &nbsp;</h4>

Жосалы кентіндегі көшеге атау берілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қызылордада қалалық мәслихаттың кезектен тыс ХХІ сессиясы өтті. Сессия отырысына қалалық мәслихат төрағасы И.Құттықожаев төрағалық етті. Сессияның күн тәртібіне «2024-2026 жылдарға арналған Қызылорда қаласының бюджетін бекіту туралы», Қызылорда қалалық мәслихатының шешіміне өзгерістер енгізу туралы», «2023 жылға арналған Қызылорда қаласының, кент және ауылдық округтердің бюджеттерінің атқарылуы жөніндегі есептерді бекіту туралы» және «Қызылорда қалалық аумақтық және учаскелік сайлау комиссияларының мүшелерін сайлау туралы» мәселелері шығарылды.Аталған мәселелерге байланысты қалалық экономика және қаржы бөлімінің басшысы Г.Баймаханова, Қызылорда облысы бойынша тексеру комиссиясының мүшесі С.Мырзабек, қалалық мәслихат аппаратының заңгері М.Мұхтаров хабарлама жасады.Сессия барысында бекітілген бюджет жобаларына сәйкес, «Қожа Ахмет Яссауи көшесі бойын көгалдандыру және абаттандыру жұмыстарына, Эдельвейс, Орбита саяжайларындағы тұрғындарды толықтай ауыз сумен қамтамасыз ету үшін саяжайларға су ұңғымалары құрылысының жоба сметалық құжаттамасын әзірлеуге, Ж.Махамбетов ауылы, Наурыз елді-мекені және Абай, Досан ауылдарындағы газ тарату құбырларының құрылысына қызмет көрсету жұмыстарына және басқа да жобаларға қаржылар бағытталды.2023 жылы қала бюджетінің атқарылуы мәселесін қарау барысында 2023 жылдың қорытындысымен қала бюджетінің көлемі 2022 жылмен салыстырғанда 29,4 пайызға ұлғайғандығы айтылды. 2023 жылдың қорытындысымен қалаға қарасты кент және ауылдық округтер бюджеттерінің атқарылуы бюджет шығыстары 99,0 пайызға орындалған.Отырыс барысында депутаттар қала аумағында 4 жаяу жүргінші көпірлеріне бейне бақылау камераларын орнату, Бәйтерек мөлтек ауданындағы тұрғындардың саны артуына байланысты инфрақұрылымын (газ, су, жол, жарықтандыру) дамытуға, газдандыру, халық игілігіне берілген спорт-ойын алаңдарын ірі кәсіпорындар мен мекемелердің теңгеріміне беру, қала бойынша аяқ су, түнгі жарықтандыру және иесіз жүрген иттер мәселелерін көтерді.Сесссияға қатысқан қала әкімі Серік Салауатұлы қала бойынша атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып, депутаттар көтерген мәселелерге назар аударатындығын жеткізді.Сессия қарауына шығарылған барлық мәселелер жан-жақты қаралып, тиісті шешімдер қабылданды.Сессияға қалалық мәслихат депутаттары, қала әкімінің орынбасарлары, аппарат басшысы, қалалық дербес бөлімдер мен тиісті мекеме басшылары, кент және ауылдық округтердің әкімдері, бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.

 Қызылордада қалалық мәслихаттың жиырма бірінші сессиясы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қызылорда қаласы әкімі Серік Қожаниязовтың халықпен кездесуі жалғасуда. Шаһар басшысы Ақжарма, Ақсуат, Қызылжарма ауылдық округінде болып, тұрғындардың талап-тілегін тыңдады.Бүгінде ауылдардың ажары айшықтала бастады. Мемлекет басшысының тапсырмасымен, Үкіметтің тікелей қолдауымен және облыс әкімінің үйлестіруімен қалаға қарасты елдімекендерде тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсарту бағытында ауқымды жобалар сәтті жүзеге асуда.Айтар болсақ, жуырда ғана Баймұрат батыр ауылында «Ауыл-Ел бесігі» бағдарламасымен құны 422,5 миллион теңгеге салынған дәрігерлік амбулатория пайдалануға берілді.Амбулаторияда 9 қызметкер, яғни, 1 дәрігер, 5 орта буын және 1 кіші буын медициналық қызметкер, 2 техникалық қызметкер жұмыс істейді.Ақжарма ауылдық округіне табиғи газ тарту үшін жоба-сметалық құжаттар әзірленіп, сараптамаға ұсынылды. Қазір 19 көшеге қиыршық тас төсеу жұмыстары басталды. Ал, «Өңірлерді дамыту» бағдарламасымен Талдыарал елді мекеніндегі көшеге түнгі жарық бағаналары орнатылды.Алдағы уақытта, 5 көшеге жаяу жүргіншілер жолын салу, жарық бағаналарын орнату, арық жүйелерін жүргізу және Талдыарал елдімекеніне су тарату станциясының құрылысын жүргізу жоспарлануда.Ал, Ақсуат ауылдық округіне көгілдір отын келгелі кәсіпкерліктің өрісі кеңейді. Жұмыссыздық азайып, тұрғындардың өмір сүру сапасын жақсартуға арналған әлеуметтік нысандар бой көтерді. Округтің биылғы бюджеті 322,7 млн. теңгемен бекіп, бүгінгі күні ол 768,4 миллион теңгеге жетті.Жыл басынан бері 2 көшеге жарық бағаналары орнатылды. Алдағы күндері құны 1,3 миллиард теңгеге 6 көше қайта жаңғыртылып, 3 көше күрделі жөндеуден өтеді. Елдімекеннің жаңа қоныс аумақтарындағы 32 көшеге электр желілері тартылады.Сонымен қатар, Қызылжарма ауылдық округінің инфрақұрылымын дамытуға мемлекет тарапынан 601,3 миллион теңге бөлініп отыр. Бұл үлкен қолдау. Бүгінде ауылдың 4 көшесі күрделі жөндеуден өтіп, ел игілігіне берілсе, тағы бір көшеде күрделі жөндеу жүргізілуде. Енді «Өңірлерді дамыту» бағдарламасы аясында 2 көшеге тас төселеді. Жақын күндері 3 көшеге түнгі жарық орнатылады. Мұнан бөлек, 22 көшенің электр желісін жүргізу жұмыстары қолға алынады.Мемлекет басшысының тапсырмасымен жүзеге асып жатқан «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясындағы мектептің біреуі осы ауылдан бой көтеруде. Салынып жатқан 600 орындық білім ұясының құны 4 миллиард 600 миллион теңгені құрайды.Кездесулерде қала әкімі Серік Қожаниязов қалаға қарасты елдіекендерге мемлекет тарапынан жасалатын қолдаудың жалғаса беретіндігін, айтылған әрбір ұсыныстың ескерусіз қалмайтындығын жеткізді.

Қызылорда: Қала әкімі ауыл халқымен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;ҚР Ұлттық статистика бюросы 2024 жылғы 3 маусымда 2023 жылғы еліміздегі еңбек бойынша негізгі көрсеткіштерді атады. Сондай-ақ, сарапшылар есебінде еліміздің әр өңіріндегі жалақыларға қатысты мәліметтер де бар, деп хабарлайды <a href="https://kaz.zakon.kz/kogam-tynysy/6043598-azastanda-ortasha-zhalaysy-607-my-tege-bolatyn-rd-aty-ataldy.html">Zakon.kz.</a>Ұлттық бюро сайтының <a href="https://stat.gov.kz/upload/iblock/a68/m261kg01acf4vl4vv39uv8nmq8kplgaq/%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%20%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96%20%D0%BA%D3%A9%D1%80%D1%81%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80.pdf">мәліметінше</a>, 2023 жылдың қорытындысы бойынша еліміздегі орташа жалақы көлемі 364 295 теңгені құрады, бұл 2022 жылмен салыстырғанда 17,6%-ға артық.Нақты мәнде еліміздегі орташа жалақы көлемі 2,7%-ға өскен.2024 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы 85 000 теңге мөлшерінде белгіленді. Қазақстан Республикасында 2023 жылғы медиандық жалақы 251 356 теңгені құрады.&nbsp;2023 жылы өңірлік бөліністе ең жоғары орташа айлық атаулы жалақы Атырау облысында белгіленді, ол 607 635 теңгені құрайды.Одан кейін Маңғыстау облысы тұр – 535 156 теңге, Ұлытау облысы – 483 812 теңге.Ал ең төменгі жалақы мына өңірлерде тіркелген:<ul><li>Солтүстік Қазақстан облысында – 262248 теңге,</li><li>Жамбыл облысында – 269125 теңге,</li><li>Жетісу облысында – 269378 теңге,</li><li>Түркістан облысында – 270660 теңге.</li></ul>2022 жылмен салыстырғанда орташа айлық жалақы озық қарқынмен өсуі ақпарат және байланыс саласында - 34,6%-ға, қаржы және сақтандыру қызметінде – 23,3%-ға, электр энергиясымен, газбен, бумен, ыстық сумен және ауаны кондициялаумен жабдықтау бойынша қызмет көрсетуде – 22,9%-ға тіркелді.&nbsp;<blockquote>"Салалық құрылымда ең жоғары атаулы жалақы тау-кен өндіру өнеркәсібінде және карьерлерді қазуда –орташа республикалық деңгейден 2,1 есе жоғары, қаржы және сақтандыру қызметінде – 1,9 есе, ақпарат және байланыс саласында – тиісінше 1,6 есе", делінген есепте.</blockquote>Сурет: Zakon.kz

Қазақстанда орташа жалақысы 607 мың теңге болатын өңірдің аты аталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Бас прокуратура мен Интерпол қызметкерлері ҚР Сыртқы істер министрлігінің көмегімен Біріккен Араб Әмірліктерінен алдау және сенімді теріс пайдалану жолымен ірі мөлшерде бөтеннің мүлкін жымқырған күдіктіні қылмыстық жауапкершілікке тарту мақсатында елге экстрадициялады, – деп хабарлайды <a href="https://aikyn.kz/">Aikyn.kz</a>.Бас прокуратураның айтуынша, күдікті 2010 жылдың қазан айында жәбірленушіден АҚШ-тан «Роллс-Ройс» маркалы автокөлікті жеткізіп беру үшін 50 млн теңгеден астам ақшасын алып, кейін қашып кеткен.Оған қатысты қылмыстық іс қозғалып, халықаралық іздеу жарияланды. Күдікті Қазақстанның құқық қорғау органдарынан 10 жылдан астам уақыт бойы жасырынып келген.Аталған қылмысы үшін күдіктінің мүлкі тәркіленіп, 3 жылдан 7 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.Оны экстрадициялау Қазақстан Республикасы мен БАӘ арасындағы ҚР Бас прокуратурасы дайындаған 2009 жылғы қылмыскерлерді ұстап беру туралы келісімнің арқасында жүзеге асты.Фото: aikyn.kz

10 жыл халықаралық іздеуде болған Қазақстан азаматы БАӘ-ден экстрадицияланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қармақшы аудандық Оқушылар үйінде балаларды қорғау күніне орай «Алтын балалық шақ» декадасы аясында «Жас толқын» аулалық клубының ашылу мерекелік іс-шарасы өтті. Салатанатты мерекелік іс-шараға Қармақшы аудандық білім бөлімінің басшысы Гүлзира Абдазиева, аудандық білім бөлімінің әдіскері Ақтолқын Тоқшылықова және оқушылар үйінің ардагер-ұстазы Төлеш Мырзабаевтар қатысып, алдымен «Әлем – бала көзімен» тақырыбында оқушылардың асфальтқа және қағаз бетіне өз қиялдарын бейнелеген суреттерін тамашалады.Мұнан соң ойынға жаны құмар балғындар түрлі қызықты ойындар көрсетсе, «Robo kids» үйірмесінің мүшелері «Техно құбылыс» тақырыбында роботтар көрмесімен таныстырды. Сондай-ақ «Шебер қолдар» үйірмесінің шеберлері саз балшықтан құмыра жасап көрсетті. Сонымен қатар ғимарат ішінде «Ойы бөлектің жолы бөлек» тақырыбында дойбы сайысы мен «Жұлдыз бол!» интерактивті ойынына куә болды.Іс-шара соңында кеш қонақтары балғын бүлдіршіндерді мерекелерімен құттықтап, «Жас толқын» аулалық клубының алдағы жұмысына сәттілік тіледі. Мерекелік шара өнерпаздардың ән-биімен жалғасын тапты.

Қармақшыда  жаз маусымына орай «Жас толқын» аулалық клубы ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>Балалар күні мерекесіне орай Жосалы кентіндегі Д.Мырзағалиева көшесінде жаңадан салынған спорт және ойын алаңының ашылу рәсімі өтті. Іс-шараға Қармақшы аудандық мәслихат төрағасы Әділ Қошалақов, ардагерлер, кент әкімі мен бөлім басшылары және көше тұрғындар, балдырған балалар қатысты.Іс-шарада Жосалы кентінің әкімі Алмасхан Досмұратов, Жосалы кенті ардагерлер кеңесінің төрағасы Ерболат Ұзақбаев, спорт саласының ардагері Еркін Атабаев жиылған жұртшылықты мерекемен құттықтап, ізгі лебіздерін жеткізді. Сондай-ақ көше тұрғындарының атынан Кенішкүл анамыз ризашылығын жеткізсе, аудан ардагері Орынбасар Сариев балғын бөбектерді мерекесімен құттықтап, ақ батасын берді.Іс-шара соңында бүлдіршіндерге мерекелік сыйлықтар үлестіріліп, концерттік бағдарламамен жалғасты.Иә, кентіміз күн санап көркейіп келеді. Айта кетейік, соңғы 3 жылда аудан көлемінде 17 балалар және спорттық ойын алаңы салынып, пайдалануға берілген. Оның ішінде аудандық бюджет есебінен 10, демеушілер есебінен 7 ойын алаңы салынды. Биыл Жосалы кентіндегі Д.Мырзағалиева және Ә.Жаназаров көшелерінде балалар және футбол алаңдары пайдалануға берілсе, Т.Көмекбаев, Алдашбай ахун ауылдарында &nbsp;құрылыс жұмыстары &nbsp;жүргізілуде.&nbsp;

Жосалы кентінде балаларға арналған ойын алаңы бой көтерді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 1 маусым – Халықаралық балаларды қорғау күні – бұл баршамызға балаларымызды қорғаудың, олардың қауіпсіздікте болуының, амандығының маңыздылығын еске салатын ерекше күн. Жадыраған жаздың алғашқы күніндегі ең көркем мерекесі ауданымызда да аталып өтілді. Мереке қарсаңында Қармақшы&nbsp;аудан әкімі Жандос Еркінбек аудандық мәслихат, ардагерлер және қоғамдық кеңес төрағаларымен бірге ерекше балаларды мерекемен құттықтады.Аудан басшысы «Дәметкен ана» мүмкіндігі шектеулі балаларды оңалту, аудандық психологиялық-педагогикалык түзету және «Аңсаған» мүмкіндігі шектеулі балалар орталығында болып, онда тәрбиеленетін балалармен кездесті. Өз кезегінде аудан басшысы «Ерекше білім беруді қажет ететін балалар – қазіргі қоғамның ерекше бір бөлшегі. Оларға қашан да қолдау, қорғау барынша көмек қолын созу – біздің азаматтық борышымыз» деп балғын балаларға мерекелік жақсы көңіл күй сыйлап, бүлдіршіндерге тәттілер мен сыйлықтар үлестірілді. Сонымен қатар мерекелік кеште балалар аниматорлармен бірге ән айтып, би билеп, көңіл көтерді.Айта кетейік, қазіргі таңда ауданда 132 мүмкіндігі шектеулі балаларға 28 әлеуметтік қызметкер қызмет көрсетеді. Биылғы жылы жеке оңалту бағдарламасына сәйкес 1483 мүгедектігі бар тұлғаға, оның 418 мүгедектігі бар балаға протезді-ортопедиялық, сурдотехникалық, тифлотехникалық, жүріп-тұру және міндетті гигиеналық құралдармен қамтамасыз етілді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам