<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Сырдария ауданына Қызылорда облысының дене шынықтыру, спорт және туризм басқармасының мамандары Сырдария ауданына арнайы іс-сапармен келді. Іс-сапар барысында сала мамандары аудан бойынша туризм саласында белгіленген нысаналы индикаторлардың орындалу бойынша төмендегідей түсіндірме жұмыстарын жүргізді. Арнайы жиынға дербес бөлім, басқарма, мекеме басшылары мен сала мамандары қатысты.</h4>Жиында сала мамандары туризм саласын аудан көлемінде дамытуға қатысты маңызды мәселелерді талқыға салды. Өз кезегінде сыртқы туристердің саның арттыру, &nbsp;нөмірлік қор санын ұлғайту бойынша нақты көрсеткіштер таразылау барысы, Салаға инвестициялар көлемін өсіру бағыты нақтыланды. Бүгінде аудан көлеміндегі туристік бағыттағы жұмыстарды кешенді түрде жүзеге асыру басты назарға алынды.<blockquote>&nbsp; &nbsp;– Аудан көлемінде туриз бағытында кешенді жоспарға сәйкес, жұмыстар жүргізіледі. Басқар мамандары жүйелі жұмыстарға иек арт\у керектігін алға тартты. Әрине, алдағы сала мамандарымен бірлесіп жұмыс атқаратын боламыз. Ағымдағы жылдың I, II, III IV тоқсан бойынша атқарылатын іс-шаралар жобасы жасалынды. Аудан көлемінде туристер санын арттырып, аудандың айшықты жерлерін таныстыруға дайынбыз, – деді аудандық дене тәрбиесі, спорт және туризм бөлімінің басшысы Бағдат Есенов.&nbsp;</blockquote>

Сырдария ауданына басқарма басшылары іс-сапармен барды

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Биыл елімізде жалпыға бірдей декларациялаудың тағы бір кезеңі бастал-ды. Жалпыға ортақ декларациялаудың мақсаты – жеке &nbsp;тұлғалардың кірістері мен мүлкін бақылаудың тиімді жүйесін құру. Әділ салық салуды қамтамасыз ету және әлеуметтік саясатты жетілдіру, сыбайлас жемқорлық пен көлеңкелі экономика деңгейін төмендету.</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Еске салсақ, Қазақстанда жалпыға бірдей декларация 2021 жылы енгізіл-ді. Ол төрт кезеңнен тұрады. Бірінші кезеңде лауазымды мемлекеттік қызметкерлер мен олардың жұбайлары тапсырды. Еліміз бойынша бұл кезеңдегі декларациялаудан шамамен 580 мың жеке тұлға өткен.</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Екінші кезеңде квазимемлекеттік сектордың мемлекеттік мекемелерінің қызметкерлері, сондай-ақ олардың жұбайлары тапсырды. Бұлардың саны &nbsp;шамамен 2,1 миллион адамды құрады.</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Үшінші кезең биыл 1 қаңтардан басталды. Оны заңды тұлғалардың басшылары, құрылтайшылары (қатысушылары), жеке кәсіпкерлердің басшылары, сондай-ақ олардың жұбайлары тапсырады. Шамамен 3,9 миллион адам тапсыру керек.</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">Ал төртінші кезең 2025 жылғы 1 қаңтарынан бастап жүзеге аспақ. Бұл ретте азаматтардың басқа санаттары (мысалы, жеке құрылымдардың қызметкерлері, зейнеткерлер, үй шаруасындағы әйелдер, студенттер және т.б.) тапсыратын болады. Осы кезеңде еліміз бойынша &nbsp;6,9 миллион адам декларациялаудан өтеді деп күтілуде.</h4><h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;">&nbsp;Жалпы &nbsp; 2025 жылы 13 миллионнан астам жеке тұлғаны қамту жоспарлануда. Айта кету керек, келесі жылы бизнесмендер жеке мүліктерін жариялауы керек. Бұл жеке кәсіпкерлер, бірінші басшылар, құрылтайшылар, заңды тұлғалардың қатысушылары. Жұмыс істемей тұрған және жұмысын тоқтатқан кәсіпкерлер де декларация тапсыруы тиіс. Ал филиалдар мен өкілдіктердің басшылары заңды тұлға болып табылмайтындықтан декларация тапсыруға міндетті емес.</h4>Қандай мүлік жария етіледі?Декларациялау басталады дегеннен көпшілік арасында түрлі әңгімелер тарады, тіпті қорқыныш туындады. Әсіресе, әлеуметтік желілерде қызу талқыланды. &nbsp;Негізі декларация тапсыру аса қатты &nbsp;үрей тудыратындай мәселе емес. Бұл – ең алдымен көлеңкелі экономиканы жарыққа шығару. Енді бұрынғыдай табыс тауып, мемлекетке салық төлемеу деген болмайды. Екіншіден халықтың қанша бөлігінің әлеуметтік жағдайы төмен екендігін анықтау үшін керек. Ал үшінші себеп – қазір қолданыстағы сан алуан түрлі декларацияларды біреуіне біріктіру. Осы ретте айта кететін жайт жалпыға бірдей декларация екен деп ешкім бар мүлкін жариялауға міндетті емес. Демек, кез келген ұсақ-түйекке декларация тапсырудың қажеті жоқ. Бар болғаны өзіңізде бар мүлікті тіркейсіз. Оның өзінде &nbsp;бір дүниеңіздің құны 1000 АЕК-дан асатын болса. Ал бірнешеуі осы құнды құрайтын болса оны декларациялаудың қажеті жоқ. &nbsp;Сондай-ақ, мемлекеттік базада тұрған жылжымайтын мүлік, көлікті көрсету қажет емес. Сонымен бірге қазақстандық банктердің есепшоттарында жатқан қаражатыңызды да тіркеп жүрмейсіз. Өйткені ол ақпараттың бәрі салық органдарында онсыз да бар.Декларациялану керек меншікке шет мемлекетте тіркелген барлық жылжымалы және жылжымайтын мүлік жазылады. Оның ішінде жер учаскелері мен жер үлестері, көлік, арнайы техника, ұшақ пен кеме, шетел банктерінде ашқан шотында сақталған 1000 АЕК-тан астам қаражат, шетелде құрылған заңды тұлғаның жарғы капиталына қатысу үлесі. Сондай-ақ бағалы қағаздар, тұрғын үй ғимаратындағы үлес, инвестициялық алтын, зияткерлік меншік, авторлық құқық объектілері, айлық есептік көрсеткіштің 10000 еселенген шегіндегі қолма-қол ақша дебиторлық/кредиторлық берешегі, құны 1000 есе айлық есептік көрсеткіштің мөлшерінен асып кететін басқа да мүлік болса декларация тапсыру міндетті.Бұл декларацияда Қазақстанда тіркелген жылжымалы және жылжымайтын мүлік, оның ішінде гараждар, жер учаскелері, саяжайлар, үйлер, автокөліктер көрсетілмейді.<blockquote>− Декларацияны екі түрлі тәсіл арқылы тапсыруға болады. Қағаз&nbsp;жүзінде және электронды нұсқада. Қағаз жүзіндегі декларацияны ХҚКО арқылы немесе жергілікті мемлекеттік кірістер департаментіне хабарламасы бар тапсырыс хатпен пошта арқылы жіберуге болады. Электронды түрде салық төлеушінің кабинеті, eGov порталы, esalyq azamat және eGov mobile мобильді қосымшалары арқылы жолдауға болады. Сондай-ақ халыққа ыңғайлы болу үшін Каспий, &nbsp;Центркредит Банкі (БЦК) мобильді қосымшалары арқылы да тапсыру мүмкіндігі бар.Қазір декларацияны қабылдау жүріп жатыр. Бұл ретте қағаз жүзіндегі декларацияны биылғы жыл¬дың 15 шілдесінен, электронды түрде 15 қыркүйектен кешіктірмей тапсыру керек. Барлық азаматтарды уақытылы тапсыруға шақырамын, − дейді Қызылорда облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаментінің басқарма басшысы Гүлмира Ертанова. Қателікті түзетуге бола ма? Декларацияны ұсынбау қандай жазаға әкеледі?</blockquote>Көптің көкейінде жүрген сұраққа жауап – декларация &nbsp;тапсыру барысында азаматтар кез келген қателер мен дәлсіздіктерді қосымша декларация беру арқылы өз бетінше түзетуге құқылы.&nbsp;Қосымша декларация – осы өзгерістер немесе толықтыруларға қатысты болатын салықтық кезең үшін бұрын ұсынылған декларацияға өзгерістер немесе толықтырулар енгізілген кезде ұсынылатын декларация. Онда сомалары өзгертілген кезде – салықтық кезеңдегі бұрын ұсынылған декларацияда көрсетілген сома мен іс жүзіндегі салықтық міндеттеме арасындағы айырма және қалған деректер өзгертілген кезде жаңа мән тиісті жолдар бойынша көрсетіледі. Егер декларацияда міндетті деректемелер дұрыс көрсетілмесе немесе мүлдем көрсетілмесе, оны кері қайтарып алуға болады.Ал декларацияны уақытылы тапсырмаған жағдайда немесе &nbsp;ақпаратты анық емес көрсеткенде бірінші ескерту түріндегі әкімшілік жауаптылыққа тартылады. Бір жыл ішінде заңбұзушылықтар қайталанған жағдайда, уақытылы тапсырмағаны үшін – 55380 &nbsp;теңге (15 АЕК), мәліметті анық емес көрсеткені үшін – 11076 теңге (3 АЕК) мөлшерінде айыппұл салынады.Салықтардың төленбеуіне әкеп соқтырған заңбұзушылықтар үшін айыппұл төленбеген салық сомасының 200 пайыз, заңбұзушылық қайталанған жағдайда 300 пайыз болады (салық салу объектісін жасырған кезде).Өңір статистикасыҚай мемлекеттің болсын экономикалық әлеуетінің басты тірегінің бірі – салық екені белгілі. Мемлекеттің материалдық мүддесі мен қоғамдық өмірі де осы салада тоғысады.&nbsp; Осы ретте Қызылорда облысы бойынша мемлекеттік кірістер департаменті көлеңкелі экономика деңгейін төмендету мақсатында салық базасын ұлғайту және түсімді арттыру, салықтық және кедендік әкімшілендіру бағытындағы &nbsp;жұмыстарды үлейстіру бағытында бірқатар жұмыстар атқарып келеді. Сондай жүйелі жүргізіліп жатқан жұмыстардың бірі – декларация жұмысының орындалуы.Бүгінде облыс бойынша І,ІІ кезеңде активтер мен міндеттемелер туралы декларацияны мемлекеттік қызметшілер және оларға теңестірілген адамдар, квазимемлекеттік сектор субъектілері сондай-ақ олардың жұбайлары тапсырды. Барлығы 145 991 жеке тұлға тапсырған.&nbsp; Үшінші кезең бойынша аймақта 1 қаңтардан бастап &nbsp;декларацияны 80 мынан астам тұлға табыстауы тиіс. Қазіргі танда 33 463 &nbsp;жеке тұлға тапсырған. Бұл 41,4 % құрайды, қалғаны 47201 тұлға.<blockquote>− Декларация тапсыру кезең-кезеңімен жүзеге асып келеді. Кейін жыл сайын кірістер мен мүлік туралы декларация (270.00-нысан) ұсынылады. Жалпыға бірдей декларациялаудың негізгі міндеті − әділ салық салуды қамтамасыз ету және әлеуметтік саясатты жетілдіру, жеке тұлғалардың кірістерін бақылаудың тиімді тетігін құру, сыбайлас жемқорлық пен көлеңкелі экономика деңгейін төмендету. Егер декларациялауға қатысты сауалдар болса бізге келіп кез келген адам толық ақпарат ала алады. Бұл үшін қызметкерлер жауап беруге дайын, − дейді Гүлмира Ертанова.</blockquote>Жалпы декларация тапсыру &nbsp;кешелі-бүгінді шыққан дүние емес. Мұндай жүйе АҚШ, Канада, Германия, Франция елдерінде бұрыннан бар. Айта кету керек, жалпыға ортақ декларация тапсырған кез келген тұлғаның аты-жөні оның рұқсатынсыз еш жерде жарияланбайды. Сондықтан мемлекетке есеп беруден қорықпағаныңыз абзал.Мейрамгүл ДАУЫЛБАЙҚЫЗЫФото: Сыр бойы

Декларация – үрей тудыратын мәселе емес

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Өткен жылы ауданға қарасты Шаған ауылының электр желісін жаңғырту жобасын іске асыру жұмыстары бастау алған болатын. Жоба 2024 жылға өтпелі түрде өтіп, биыл жұмыстар жалғасын тапты. Қазіргі таңда Шаған ауылының электр желісін жаңғырту жобасын толық аяқталуға жақын. 2023 жылы аудандық партия филиалы тарапынан жобаның іске асырылу барысын партиялық бақылауға ұдайы алу мақсатында партиялық бақылау бекеті орнатылған болатын.&nbsp;</h4>Аталмыш бекет жобаның іске асырылу барысына тұрақты түрде бақылау жұмыстарын жүргізіп келді. Осы орайда «Аманатә партиясының бақылау бекетінің мүшелері жобаның іске асырылу барысына партиялық бақылау жұмыстарын жасады. Іс-шараға бекет төрағасы, аудандық мәслихат депутаты Ә.Серікбаев қатысып, мердігер мекеме өкіліне жұмыстарды уақытылы және сапалы орындауды тапсырды.<blockquote>– Шаған ауылында ауқымды жоба жүзеге асуда. Электр желілері жаңартылып, тұрғындар қуанышында шек жоқ. Расында, тосын мінезінің салдарынан жарық жиі өшуі байқалатын. Өз кезегінде ауылымызда электр желісі толықтай жаңартылғаннан кейін жарық жиі өшпейтіне сенім мол. Өз кезегінде сала мамандарымен ортақ пікір алмасып, сапалы жұмыс жасау керектігін айтқан болатын, – аудандық мәслихат депутаты. &nbsp;&nbsp;</blockquote>

Шағанда ауқымды жоба жүзеге асуда 

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалпы Сырдария ауданы бойынша қоғамдық-саяси ахуал тұрақты. 2023 жылдың басынан есепті мерзімге дейінгі аралықта наразылық тудыратын немесе көңіл толмаушылық танытуға ниет білдірген митинг, пикет аудан көлемінде өткізу туралы өтініштер тіркелген емес.</h4>Сырдария ауданында жалпы саны 463 әртүрлі этнос өкілдері бар және олардың 16 түрі мекен етеді. Өз кезегінде бұған дейін ауданда ұлтаралық қақтығыстық жағдайлары орын алмады. Бүгінде халық пен жалпыұлттық бірлікті нығайту мақсатында аудандық ассамблея ұйымы жүйелі жұмыстар атқаруда. Өзге ұлт өкілдерімен аудандық ассамблеяның құрамы – этномәдени бағыттағы бірлестік өкілдерінен, қоғамда өзіндік орны, абырой-беделі бар тұлғалардан тұрады. Ассамблея қазіргі таңда, &nbsp;«Аналар кеңесі», «Қоғамдық келісім кеңесі» және «медиация» сынды жұмыстар атқаруда.Қазіргі уақытта мемлекеттік рәміздерді насихаттау, сонымен қоса халықтың рәміздерге деген құрмет сезімін қалыптастыру мақсатында мемлекеттік рәміздер жөніндегі аудандық комиссия тұрақты түрде өз жұмыстарын атқарып келеді. Мемлекеттік рәміздер жөніндегі аудандық комиссияның отырысы бекітілген жылдық жұмыс жоспарға сәйкес 1 рет өткізіліп, және ол жерде 3 мәселе қаралған болатын. Одан бөлек аймақ әкімдігі тарапынан аудан көлеміндегі 75 мекемеге мемлекеттік мекемелердегі рәміздердің жай-күйі күнделікті қатаң бақылауға алынып, жыл басынан бері 4 мәрте тиісті зерделеу жұмыстары жүргізілді.Сырдария ауданы бойынша 2023 жылға арналған қоғамдық-саяси маңызды шаралардың күнтізбелік жоспарына сәйкес 103 шара енгізілген болатын. Ұлттық мерекелер мен мемлекеттік мерекелер, кәсіби және өзге де мерекелер бойынша – жалпы 41 іс-шара, негізгі өткізілетін іс-шара – 28, мерейтойлық іс-шара – 24, еске алу шаралары – 10 шара енгізілді. Жоспарға енгізілген шаралар кең көлемде аталып, насихатталуда. Жоспарға сәйкес, 11 айдың қорытындысы бойынша –93 іс-шара өткізіліп, қалған іс-шара жыл соңына дейін өткізілуі тиіс. Мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде 2023 жылы жергілікті бюджеттен қоғамдық даму бөлімі арқылы 10 жобаға 19,245 мың теңге. бөлініп, &nbsp;100 ден аса іс-шара өткізіліп, 2000 аса адам қамтылды.Сырдария ауданы бойынша діни ахуал тұрақты. Аудандық теолог мамандар дін мәселелері бойынша &nbsp;аудан халқымен тұрақты түрде арнайы жұмыстар атқарып, назардан тыс қалдырған емес. Атқарылған ауқымды жұмыстардың нәтижесінде ауданда қоғамдық-саяси, діни шиеленіс тудыратын проблемалық мәселелер тіркелмеді. Қазіргі таңда, аудан бойынша 15 мешіт, 1 өзге діни бірлестік тіркеліп, жұмыс жасауда. Оның ішінде 4 мешіт бейне кармералармен қамтамасыз етілген. 2023 жылғы аудандық қоғамдық даму бөлімінің дін мәселелері жөніндегі ақпаратты насихаттау бойынша сәйкес, «Зайырлы қоғам мен жоғары руханиятты ел құру мемлекетіміздің басты бағыты», «Дәстүрлі емес шетелдік діни оқу орындарынан сақ &nbsp;бол», «Жат ағымдардың зардабы», «Тәртіпті елдің, татулығы тұрақты», «Өскелең ұрпақтың рухани-адамгершілік тәрбиесін нығайту», «Деструктивті діни ағымдардың кері әсері» тақырыбында 3-акция, 38-кездесу өткізіліп, 2849 адам қамтылды. Әлеуметтік желілерде, интернет сайттарда деструктивті ағымдардың алдын алу мақсатында 230, аудандық «Тіршілік тынысы» газетінде 15 материал жарияланды.Сырдария ауданы бойынша 14-35 жас аралығындағы 11727 жас бар. Сырдария ауданында мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыру бойынша ұйымдастырылатын іс-шаралар жоспарына сәйкес, жалпы 82 шара ұйымдастырылып, оған 4274 жас қамтылды. Сонымен қатар, жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейін төмендету, кәсіпкерлікті дамыту мақсатында кеңес беру және мәдени, спорттық шаралар өткізіліп отырады. Мәселен «Мүмкіндіктер алаңы» кеңес беру жобасы, аясында «Tulga bol» жылжымалы жәрмеңкесі мен еңбек лагері ұйымдастырылып, денсаулықты сақтау және көтермелеу, салауатты өмір салтын қалыптастыру мақсатында «Сырдария барысы», көкпар, «Жеңімпаз бол» денсаулық фестивалі ұйымдастырылып, оған барлығы 350 жас қамтылды.Жастар орталығы жанынан «Еркежан» қыздар клубы мен «Әкелер мектебі» клубы жұмыс жасауда. 6 ауылдық округте, яғни, Айдарлы, Аманкелді, Бесарық, Жетікөл, Шіркейлі, А.Тоқмағанбетов &nbsp;«Жастар бригадалары» құрылып, бригада қатарына 150 жас жұмыссыз азаматтар қамтылды. Биыл республикада жастардың өңірлік базасы, яғни, отбасылық цифрлық картасы іске қосылып, аудан бойынша NEET санатындағы 245 жастың тізімі анықталып отыр. Бүгінгі күнге өзектендірілген жастардың ара жігі 56,33 % құрайды. Әлі де өзектендіруді қажет ететін 138 жас бар.Аудан бойынша «Жасыл ел» еңбек жасағы аясында 220 жас уақытша жұмыспен қамтылып, кент орталығындағы көшелерде тазалық жұмыстары жүргізілді.Аудандағы 38 мыңға жуық халықтың 48 пайызын әйел-аналар, қыз-келіншектер құрайды. Олардың басым көпшілігі білім, денсаулық, мәдениет салаларында қызмет жасайды. Осыған байланысты «Сырдария ауданының әйелдері» қоғамдық бірлестігінің жанынан &nbsp;құрылған «Жас отау» клубы, «Әжелер мектебі» жұмыс жасауда. «Жас отау» клубында &nbsp;жаңадан бас қосқан жас жұбайлардың аяқтарынан нық тұрып кетуіне байланысты кездесетін қиыншылықтарды шешуге ақыл кеңес айтылса, «Әжелер мектебінде» келін мен ене арасындағы туындайтын мәселелер туралы, әулеттің үлкендерінің жақсы дәстүрлері үлгі ретінде айтылып, насихатталып отырады.

Сырдария ауданында  қоғамдық-саяси ахуал тұрақты 

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Дархан даланың төсінде түйесіне жүк артып, сән-салтанатымен көшіп қонған халқымыз бар керегін Табиғат-Ананың тартуынан тапқан. Қара жерден нәр алып, өсіп-өнгеннің бәрін тұрмысына жаратып, кәдеге асырған. Мақаламыздың арқауы көнеден бізге жеткен ши тоқу өнеріне арнап отырмыз. Бұрынғы қазақтың үй шаруашылығында үнемі тұтанған бұйымы сөз жоқ бүгінгі ұрпаққа таңсық дүние. Ендеше, бұл өнердің қыры мен сырына, жасалу жолына үңіліп көрейік. Бұл істің әлқиссасы далада өсіп тұрған шиді жұлып әкелуден басталады. Ал оның оны қашан тартуымыз керек? Шиді қалай тоқимыз? Осы сынды сауалдарға Шиелі іргесіндегі Жиделіарық ауылының тұрғыны, ши тоқу саласында 20 жылдай тәжірибесі бар Зылиха Қалендар түсіндіріп береді.&nbsp;</h4>Шағын ғана елді мекенде аталған кәсіптің арқасында көптің алғысына бөленіп жүр. Оны ауылдастары "Он саусағынан өнер тамған шебер иесі" деп таниды. Тартоғай ауылында дүниеге келген ол мектеп қабырғасында жүргенде-ақ бейнелеу өнерін жақсы меңгерді.&nbsp;– Бала күнімде сурет салғанды ерекше ұнататын едім. Кейіннен ши тоқуды үйрене бастадым. Бұл өнер бұрын көшпелі және жартылай отырықшылдықта тіршілік еткен Орта Азия халықтарына көне заманнан белгілі. Оны киіз үйдің құрамдас бір бөлігі ретінде кереге сыртына тұтуға, үйдің ішіндегі аяқ-табақ, ошақ басын қоршап қою үшін де қолданады. Тоқылған шиді киіз үйдің есігінде ұстауға да пайдаланады.Көпшілігі шиді қамыспен шатастырып жатады. Піскен шиді алдымен жинап, кептіреміз, кейін тазартамыз. Мәселен, шым шиді тоқу үшін ұнаған бейненің немесе өрнектің сызбасын жасап, содан соң оған сәйкес жүнді бояймыз. Үйге төселген киіздің ылғал тартып бүлінбеуі, тез тозып қалмауы үшін төсеніш ретінде киіз астына төсейді. Оны құрт жайып, тары сүзу үшін де қолданғаны белгілі. Тығыз тоқылған шиді күннің суық кезінде киіз үйдің керегесіне тұтқан. Оның үйдің жылы болуына әсері тиген. Жаймашуақ күндерде туырлықты жоғары түріп қойып, үй ішін салқындатуға да жақсы, – деді Зылиха Амануллақызы.Сонымен шебер өзіне ұнаған бейнені қалай жүзеге асырады? Әуелі сызбасын жасап алып, содан соң оған сәйкес жүнді бояйды. Жасаған бұйым көлемі жағынан үлкен немесе кіші болса да, оған кететін бір уақыт. Бастысы, ол нағыз еңбекқорлықты қажет етеді. Ши бұйымының жалпы сырт көрінісіне қарай ақ ши, ораулы ши, шым ши болып үш топқа бөлінеді. Мұндай ши түрлері қазақ арасында әрқайсысы өз орнымен түрлі мақсатқа пайдаланылады. Айталық, қабығынан тазартылған ақ шиді ірімшік, құрт жаю үшін, сондай-ақ, үйдің төбесін біртегіс сылауға ыңғайлы болуға қолданса, ал ұзына бойы түсті жүнмен немесе жібекпен оралған шым ши – киіз үйдің сәнді жиһазының бірі. Әр жерінен аралатып оралатын шиді орама ши немесе ораулы ши деп атайды.– Шиді жаңа өрнек суретімен тоқудың айтарлықтай өзгешелігі болады. Алдымен оны орайтын үлгі жасалуы тиіс. Орайтын жіптердің түсі осы үлгідегі өрнектер суретте сәйкес болуы керек. Шидің бір шеті жұқа, екінші жағы қалың болып кетпеуі үшін орайтын шидің түп жағымен шашақ жағын үнемі кезектестіріп, алмастырып салып отыру қажет, – дейді шебер.&nbsp;Бір қызығы кейіпкеріміз 35 жасынан бастап ши тоқумен айналыса бастаған. Кеш бастаса да осы кәсіпті нәсіп етіп отырған бейнеткер жан. Ол –Қазақстан шеберлер одағының мүшесі. Оның шығармашылығы елімізде жоғары бағалануда. Облыстық мәдениет басқармасы Зылиха Амануллақызының да кәсіпкерлікпен шұғылдануына жол ашып берді. Соның нәтижесінде басқарма мамандарының жолбасышылығымен шебердің дәстүрлі өнері аудан, облыстық, республикаға дейін белгілі болды. Айталық, Астана қаласының 10 жылдығы мен Алматыда өткен халықаралық саяхат көрмесінің, «Гагарин көктемі» сынды шаралардың төрінен Зылиха апаның туындылары орын алды. Сондай-ақ ол елордада өткен ЭКСПО-2017 халықаралық мамандандырылған көрмесіндегі Қызылорда облысының мәдениет күндері кезінде ұлттық өнерді насихаттауға атсалысты.2005 жылы Алматыда болған «Ұлттық өнер – ұлттық байлық» көрмесінде, 2008 жылы Астанада ашылған қолөнер шеберлерінің байқауында ұйымдастырылған көрмеде өзін жақсы жағынан көрсетті. Түркістан облысындағы «Ұлы Жібек жолы бойындағы тоқыма және зергерлік өнер» атты Халықаралық қолөнер шеберлерінің жәрмеңкесіне қатысып, қазылар алқасының шешімімен «Тұран» номинациясымен де марапатталған.Өрнектелген өнерімен өз отбасын бақытқа бөлеп отырған ақжаулықты ана 5 бала тәрбиелеуде. Оған қоса шәкірт тәрбиелеп, ұлттық дәстүрді дәріптеп жүр. Арасында тапсырыс қабылдап, халық игілігі үшін еңбек етіп келеді. Бүгінде ши тоқымаға деген сұраныс жоғары екенін де айтып қалды. Олай болса, көнеден қалған ұлттық өнерді заманауи үлгіде тоқып, келер ұрпаққа насихаттап отырған кейіпкеріміздің бары бізді қуантты.&nbsp;

Шиелілік тұрғын 35 жасында ши тоқудан кәсіп ашқан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; &nbsp;Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Қызылорда қаласындағы құрылыс нысандарын аралап, жұмыс барысымен танысты.Алдымен "Қорқыт Ата" халықаралық әуежайының жаңа терминалына барды. Еске салсақ, жаңа терминал салуды "Болат Өтемұратов қоры" қаржыландырған. Жұмыстар өткен жылдың ақпанында басталды.5 маусым күні Қызылорда облысының жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы мен терминалдың тапсырыс берушісі «Accent Development Solutions» ЖШС арасында қабылдау-беру актісі жасалып, қол қойылды.Жергілікті бюджеттен 4,3 млрд. теңге қаржы бөлініп, әуежайдың сыртқы инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымы (су, кәріз, электр және байланыс, интернет желілері, бу қазандығы мен КНС) жеткізілді. Бүгінде «Сәт-Сервис» ЖШС әуежай аумағын абаттандыруды, сыртқы кәріз желісін жүргізуді аяқтады, орындықтар орнатылды, асфальт жабыны және тас төселді. Ағаш егу және көгалдандыру жұмыстары жалғасуда. «Иман» ЖШС 480 метрлік төрт жолақты автокөлік жолының екі қабат асфальт жабынын және тас (брусчатка) төседі. Жарық шамдары орнатылып, көгалдандыру қарқын алған. Бұл жұмыстар маусым айының ортасында толық аяқталатын болады. Жаңа терминал халықаралық стандартқа сай. Жолаушыларға қызмет көрсету үшін барлық жағдай қарастырылған.Аймақ басшысы қаланың әуе қақпасының тазалығы мен көркемдігіне баса назар аударуды, барлық жұмысты сапалы әрі уақытылы жүргізуді тапсырды.Әрі қарай Нұрлыбек Машбекұлы сол жағалаудағы нысандардың құрылыс барысын көрді. Бұл аумақта мектеп, Оқушылар үйі, теннис орталығы секілді бірқатар нысан бой көтермек. Айта кетейік, «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы аясында облыста 12 300 орынға арналған 21 мектеп салу жоспарланған. Былтыр 6900 орындық 10 мектептің құрылысы басталса, биыл 5400 орындық 11 мектеп құрылысы қолға алынады деп күтілуде. Бұдан бөлек, қалада 300 орындық жатақханасы бар 400 орындық физика-математика мектеп-интернатының құрылысы қарқынды жүргізілуде.Жуырда 350 орынға арналған заманауи үлгідегі Оқушылар сарайы бой көтере бастады. Нысан «ҚазГерМұнай» компаниясының демеушілігімен салынуда. Сондай-ақ, Сырдарияның сол жағалауында үстел теннисі орталығының, орталық стадионның құрылысы басталды.Сәуір айында «Саутс Ойл» компаниясының демеушілігімен 650 орындық заманауи үлгідегі музыкалық колледж ғимаратының іргетасы қаланды. Үш қабатты ғимарат құрылысы тамыз айында аяқталады деп жоспарлануда. Жобаның жалпы құны 4,8 млрд теңге, бас мердігер – «Интегрострой» ЖШС.Қан орталығының құрылысы бітуге жақын, нысан жуырда пайдалануға берілмек. Орталық жылына 5000-10000 адамға қызмет көрсетеді.Аймақ басшысы қала әкімі Серік Қожаниязов пен жауапты басқарма басшыларына барлық нысандағы құрылыс жұмыстарының сапасын тұрақты қадағалауды тапсырды.Фото: Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Аймақ басшысы Қызылорданың құрылыс нысандарын аралады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қалаға қарасты кенттер мен ауылдық округтерде болып, халықпен жүздескен шаһар басшысы Серік Қожаниязов облыс орталығындағы мөлтек аудандардың тұрғындарымен де дидарласты. Бұл кездесулер қаланың үш бөлігінде, яғни Жаппасбай батыр көшесінде, Шұғыла және Астана-4 мөлтек аудандарында өтті.Алдымен қала әкімі тұрғындарға жыл басынан атқарылған жұмыстар мен алдағы міндет-мақсаттарды таныстырды.&nbsp;Мемлекет басшысының тапсырмасымен, Үкіметтің қолдауымен және аймақ басшысының қолдауымен қаланың әлеуметтік-экономикалық дамуы жаңа сатыға көтеріліп, барлық көрсеткіштер бойынша өсім қалыптасты.&nbsp;Биыл жол-көлік инфрақұрылымын дамытуға 31,7 милилард теңге қаралды.Бұл өткен жылмен салыстырғанда үш есе көп. Шаһардың көрікті келбетін қалыптастыру мақсатында 54 көше жарықтандырылып, 40 көшеге жаяу жүргіншілер жолы салынуда. Көпқабатты 25 тұрғын үй ауласындағы балалардың ойын алаңдарына күрделі жөндеу жүргізілуде.Қазір Қызылорда қаласы қарқынды құрылыс алаңына айналды. Заманауи стадион, Қан орталығы, көпбейінді аурухана, теннис орталығы, музыкалық колледж, физика-математика бағытындағы мектеп-интернат, оқушылар сарайы, шығармашылық академиясының құрылыстары қызу жүруде. «Жайлы мектеп» ұлттық жобасы бойынша 8 мектеп салынуда. Оның 5-еуі биыл аяқталып, 3 мектеп келер жылы пайдалануға беріледі. Сонымен қатар, көпқабатты тұрғын үйлерді ыстық сумен қамту жұмыстары бастау алды.Жерлес кәсіпкер-меценаттар Болат Өтемұратовтың қолдауымен «Қорқыт ата» әуежайының жаңа терминалының құрылысы аяқталуға жақын, Асқар Әубәкіровтің демеушілігімен жаңғыртылып жатқан орталық алаң да алдағы күндері ашылады, – деп шаһар басшысы облыс орталығының орнықты дамуы барысын жеткізіп, тұрғындардың өтініш-тілектерін тыңдады.Қаладағы жаңа үйлердің бірі болса да, Жаппасбай батыр №72Е көпқабатты үй тұрғындары ауладағы көлік жолын кеңейтіп, аумақтағы кәріз құдығын тазартуды сұрады. Ал, Шұғыла мөлтек ауданы тұрғындары №24б көпқабатты үйді қайта жаңғыртудан өткізіп, құдық қақпақтарын жаңалауды ұсынды. Сол секілді №39 көпқабатты үйдің өжіресін ретке келтіру, №45 көпқабатты үй ауласындағы балалар ойын алаңын жөндеу қажеттігін алға тартқан тұрғындар өздерінің де ортақ мүлікке жауапкеркершілікті сезінетінін айтты.Бұған қала әкімі Серік Салауатұлы толыққанды түсіндірме жауабын беріп, оның орындалуын сала мамандарына тапсырды.

Қызылорда қаласы әкімі тұрғындармен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;«Сумен, электрмен, газбен жабдықтау нысандарындағы жағдай және жылыту маусымына дайындық барысы фракция отырысында талқыланды.Бүгін облыстық мәслихаттағы «AMANAT» партиясы депутаттық фракциясының отырысы өтті. Онда фракция мүшелері аймақтағы су, электр, газбен жабдықтау нысандарындағы жағдай және жылыту маусымына дайындық барысын қарады.Фракция отырысына облыс әкімінің орынбасары Бақыт Жаханов, партияның облыстық филиалының Атқарушы хатшысы Ләйлә Төрешова сонымен қатар жауапты сала басшылары қатысты.Жиынды ашқан фракция жетекшісі Жорабек Нұрымбетов ең алдымен күн тәртібінде 1 ғана мәселе болғанымен оның бірнеше тақырыптарды қамтитындығын атап өтіп маңыздылығана тоқталды.«Су – тіршілік көзі» Ауыз су мәселесі бойынша назар аударатын елді мекендер бар. Электрмен қамту бойынша жаңбыр және жел тұрған күндері жағдай сын көтермейді. Газбен қамту бойынша аймақта өте қарқынды жұмыстар жүргізілуде. Атқарлыған жұмыстарға халық та ризашылығын білдіруде. Дегенмен әне-міне дегенше қыс та келеді. Жылыту маусымына да барлық жағынан дайын болуымыз керек», - деді фракция жетекшісі.Отырыста тақырыпқа қатысты атқарылған жұмыстарды баяндау үшін облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының басшысы Медет Усаин хабарлама жасады.«Жалпы өңірде халықты орталықтандырылған ауыз сумен қамту деңгейі 98,4 пайызды құрайды. Облыс аумағында орналасқан барлық қалалар және 230 ауылдық елді мекеннің 204-і орталықтандырылған ауыз су жүйесіне қосылған. Өткен жылы орталықтандырылған ауыз суға қосылмаған 32 елді мекенінің бүгінгі күні 6-ы сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілді. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес қалған 26 елді мекенді 2025 жылдың соңына дейін сапалы ауыз сумен қамту мақсатында арнайы жол картасы әзірленіп, жұмыстар атқарылуда»,- дейді Медет Усаин.Қазіргі таңда облыс аумағында 10 491 шақырым электр желісі және 2 008 дана қосалқы станция бар. Олардың тозу деңгейі 66 пайызды құрайды. Өткен жылы 677 шақырым электр желісі жүргізіліп,135 дана қосалқы станциялар орнатылған. Ағымдағы жылы электр жүйелерін жаңғыртуға 11 млрд. теңге қаржы бөлініп отыр. Бөлінген қаржыға 786 шақырым электр желісі жүргізіліп, 175 дана қосалқы станцияларға жөндеу жүргізіледі. Ал жылу желілерінің өткен жылы 8,7 шақырымы ауыстырылып, тозуы 2,9% төмендеген. Ал ағымдағы жылы 9,5 шақырым жылу желілері қайта жаңғыртылмақ.Елдімекендерді газдандыруға келсек, өткен жылы облыста 12 елді мекен табиғи газға қосылып, газдандырылған ауылдық елді мекендер саны 35-ке жетті. Партияның Сайлауалды бағдарламасында ағымдағы жылы елді мекендерді газбен қамтамасыз ету деңгейін 74% жеткізу жоспарланса, бұл өткен жылдың қорытындысымен 75% құрап, жоспар артығымен орындалып тұр. 2026 жылы бұл көрсеткішті 78%-ға жеткізу жоспарланса, ағымдағы жылы 11 ауылдық елді мекенге табиғи газ беріліп, облыстың газбен қамту деңгейі 78 пайызға, газдандырылған елді мекен санын 46-ы құрамақ.Жиын барысында фракция мүшелері тарапынан күн тәртібіне сәйкес ұсыныстар ортаға салынып, өзекті мәселелердің алдын алу, жұмысты жетілдіру бағытында тиісті органдармен бірлесіп жұмыс жасалатын болды.

«AMANAT»: Жылыту маусымына дайындық барысы фракция отырысында талқыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Тұтынушылардың құқығын қорғау – қоғамдағы өзекті мәселелердің бірі. Уақыт өткен сайын сауда нарығының аясы кеңейгендіктен тұтынушылардың да сұранысы ерекше артып келеді. Алайда, азаматтардың құқықтарын қорғау – ең басты міндеттердің бірі екені сөзсіз. Жалпы, жыл басынан бері тұтынушылар тарапынан 203 өтініш келіп түскен. Аталған өтініштер бойынша заң аясында тиісті шаралар қабылдануда. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында Қызылорда облысы бойынша Сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті басшысының орынбасары Нұрлыбек Бимурзаев хабарлады.<blockquote>– Тұтынушылардың құқықтарын қорғау бойынша департамент тиісті жұмыстарды жүргізуде. Дегенмен, жыл сайын тұтынушылардан келетін арыз-шағымдар азаяр емес. Оның басты себебі – көлеңкелі сауданың құрбаны болып, алаяқтарға алдануы, тұтынушы өз құқығын білмеуі және чек талап етпеуі. Өткен жылы тұтынушылардың құқықтары бұзылу бойынша 114 өтініш келіп түссе, жыл басынан бері 203 өтініш қаралды. Оның ішінде 60 өтініш қанағаттандырылып, 71 өтініш басқа мемлекеттік органдарға жолданды. Осының нәтижесінде, тұтынушыларға барлығы 6,4 млн теңге көлемінде қаржы қайтарылды. Бұдан бөлек, азық-түлік тауарларының сапасы мен анықтамасының талапқа сай келуін қадағалау мақсатында «Сапалы өнім» жобасы жүргізілуде. Бүгінде «Тұтынушылардың құқығын қорғау туралы» ҚР Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізілуде. Аталған заңда тұтынушылардың құқықтарын қорғау жөніндегі Омбудсмен институтын енгізу ұсынылады, - деді Нұрлыбек Шонжарұлы.</blockquote>Фото: Қызылорда облысының Өңірлік коммуникациялар қызметі

Тұтынушыларға 6,4 млн теңге көлемінде қаржы қайтарылған

<h4 style="margin-left:0px;text-align:justify;"><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Биыл Қазақстан Республикасы Композиторлар одағының құрылғанына – 85 жыл, ал, киелі Қазалы өңіріндегі Қорқыт Ата атындағы өнер мектебіне – 60 жыл толып отыр. Осыған орай, Қазалы ауданында бірнеше күннен бері мерейтойға байланысты бірқатар салтанатты шаралар өтуде.</h4>Бұл ретте Қазалы ауданы әкімдігінің баспасөз орталығында Қазақстан Республикасы Композиторлар одағының мүшелерінің және бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің қатысуымен баспасөз брифингі өтті.Брифинг спикерлері Қазақстан Композиторлар Одағының төрағасы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Серікжан Құттымбетұлы, Қазақстан Композиторлар Одағының құрметті төрағасы, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Балнұр Балғабекқызы, Қазалы ауданының Қорқыт Ата атындағы өнер мектебінің директоры, Қазақстан Композиторлар Одағының мүшесі Сәукен Әлмамбетұлы қазақ кәсіби музыкасының тұрақтап дамуына, кешегі халық мұрасын бүгінге дейін жеткізіп, тарихы қазақ халқының өмірімен тығыз байланысып жатқан Қазақстан Композиторлар Одағының тарихы жайында сөз қозғады. Сонымен қатар, брифингте 60 жылдық тарихы бар Қорқыт Ата атындағы өнер мектебінің бүгінгі тынысы жайында айтылды.Брифинг барысында одақ мүшелері де сөз алып, Қазақстан Композиторлар Одағының республикалық деңгейдегі мұндай ауқымды шаралары Қазалы ауданында алғаш рет ұйымдастырылып жатқанын айтып, Қорқыт Ата атындағы өнер мектебінің ұжымы мен барша қазалылықтарға шынайы алғысын жеткізді.

Композиторлар одағының мүшелерімен баспасөз брифингі өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Шымкентте асырап алған балаларына жауыздық танытып, ит пен мысықтың етін жегізді деген емші ісіне қатысты тағы жаңа дерек шықты. Бұл туралы <a href="https://paryz.kz/politika/39296-ush-ailyk-egizder-bar-shymkentte-katygez-emshi-asyrap-algan-balalar-turaly-tyn-derek-shykty?fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTEAAR2OjOI5trZacDtIoRoHvOjxyvexuQDPo-TOTvyDvVhx-i7iXDND6Y8JYXk_aem_ARHw-X-RnoE7T9oZ2RX82xv5CeATkL3Mnh4Z2swx572SSuKSHa4OBpkWa_whCPQpUPHiPuCaMOgIbC9pZoFN1sVP">paryz.k</a>z хабарлады.&nbsp;Бүлдіршіндердің бірі аталған отбасыға небәрі 1,5 айлығында қамқорлыққа берілген. Шымкентте емші кәмелет жасына толмаған 6 баланы 2021 және 2023 жылдары қамқорлығына алған. Олардың екеуі сот шешімімен әйелі екеуінің асыранды балалары саналса, қалған төртеуі өзінің қамқоршылық тәрбиесінде болған.Балалардың үлкені - 2008 жылдың сәуірінде дүниеге келген ұл бала. 2021 жылдың 7 шілдесінде Шымкент қалалық білім басқармасы басшысының №344 бұйрығымен емшіге қамқоршылыққа берілген. 2021 жылдың 12 қазанында Шымкент қаласының кәмелетке толмағандардың істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық сотының шешімімен жасөспірімді емші мен оның әйелі асырап алған. 2021 жылдың 17 мамырында туған қыз бала 2021 жылдың 7 шілдесінде Астана қалалық білім басқармасы басшысының № 336 бұйрығымен қамқоршылыққа берілген.&nbsp;Емші мен оның жұбайы 2023 жылдың 30 қазанында бүлдіршінді сот шешімімен асырап алған.Үшінші және төртінші перзент - 2021 жылдың 26 мамырында дүниеге келген егіз ұл мен қыз. Егіздер 3 айға жетер-жетпес жаста 2021 жылдың 18 тамызында Астана қалалық білім басқармасы басшысының № 436 бұйрығымен емшіге қамқоршылыққа берілген. 2020 жылдың желтоқсанында дүниеге келген және 2019 жылдың маусымында туған екі ұл бала 2023 жылдың 19 қыркүйегінде Шымкент қалалық білім басқармасы басшысының бұйрығымен қамқоршылыққа берілген.&nbsp;Қалалық білім басқармасы балаларды қамқорлыққа беру және асырап алу процедуралары Білім және ғылым министрінің 2020 жылдың 24 сәуірдегі № 158 «Отбасы және балалар саласындағы мемлекеттік көрсетілетін қызметтер көрсету қағидаларын бекіту туралы» бұйрығымен белгіленген тәртіппен жүзеге асырылғанын алға тартты.«2021 жылдың 7 сәуірінде білім басқармасына Шымкент қаласы Абай ауданы Көкбұлақ тұрғын алабында тұратын азаматтан жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған кәмелетке толмаған балаларды қамқоршылыққа алу үшін кандидат ретінде республикалық деректер банкіне есепке қою үшін тиісті құжаттарымен өтініші келіп түсті. Ұсынған құжаттар басқарма қызметкерлері тарапынан зерделеніп тексерілді. Сараптама жүргізіліп, өтініште көрсетілген мекенжай бойынша тұрғын үй-тұрмыстық жағдайы туралы акт жасалды. Жоғарыда аталған рәсімдердің оң нәтижесіне байланысты азамат жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды қорғаншылық және қамқоршылыққа алу үшін кандидат ретінде республикалық деректер банкінде тіркелді», - деді басқармадағылар.Ведомство мәліметінше, белгіленген тәртіпке сәйкес, қалалық білім бөлімінің қорғаншылық және қамқоршылық бөлімінің қызметкерлері 2021 жылдың сәуір мен маусым айларында, 2023 жылдың қыркүйегінде емшінің тұрғын үйінің тұрмыстық жағдайына қосымша тексеру жүргізген.Коллаж: kazinform

«Үш айлық егіздер бар»: Шымкентте қатыгез емші асырап алған балалар туралы тың дерек шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ақтөбеде жазатайым оқиға болды. Бес жасар бала терезеден құлап мерт болды, – деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://massaget.kz/basty-zhaalytar-438/108839/">Massaget.kz</a>.​Бала бөлмесінде ойнап жүріп, көп қабатты үйдің жетінші қабатының терезесінен абайсызда құлап кеткен.<blockquote>«Жазатайым оқиға салдарынан алған дене жарақатынан бала оқиға орнында қаза тапты. ​Өкінішке қарай, мұндай оқиға биыл облыста бірінші рет емес. Жыл басынан бері жеті жасөспірім бала терезеден құлады, салдарынан бір бала көз жұмды», – деп жазылған өңірлік ПД хабарламасында.</blockquote>​Ақтөбе облысының Полиция департаменті қауіпсіздік шараларын сақтау қажет екенін еске салады:<ul><li>кішкентай балаларды ешқашан қараусыз қалдырмаңыз;</li><li>терезенің шыбын-шіркейлерден қорғайтын торлары баланы қауіптен сақтамайтынын естен шығармаңыз</li><li>балалардың балконға ересектерсіз кіруіне жол бермеңіз!</li></ul>Сурет:depositphotos.com

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам