<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Көбінесе сүт тістері кариестен зақымдалады. Бұл балаларда 6 айлық жастан бастап жаңа тістердің шығуымен басталатын созылмалы жұқпалы ауру. Ауруды ересектердің сілекейінен өтетін қышқыл түзетін бактериялар тудырады. Бактериялар тамақ арқылы, мысалы, емізік немесе кәдімгі ыдыстан жұғуы мүмкін. Азық-түлік пен сусындарда қант көп болса да микробтар тіске өтіп, белсенді түрде көбейеді. Егер нәресте түнде ұйықтар алдында ыдыстан сүт немесе шырын ішсе, кариестің даму мүмкіндігі артады. Бұл туралы lifehacker жазды.
<ul>
<li>балада өсудің тежелуі және салмақ жоғалту;</li>
<li>өмір сапасының нашарлауы;</li>
<li>өзін-өзі бағалаудың төмендеуі;</li>
<li>сөйлеу мен сабақты меңгерудің төмендеуі;</li>
<li>тұрақты тістерде кариестің пайда болуы;</li>
<li>тұрақты тістердің дұрыс өсуіне әкелетін қызыл иектің құрылымының өзгеруі.</li>
</ul>
Мамандар кариестің соңы мынадай салдарға алып келеді деп санайды:
Сүт тістерін қалай емдейді?
Мұның бәрі тіс дәрігеріне қай кезеңде баруға байланысты. Дәрігер келесі емдеу нұсқаларын ұсына алады:
– Фторидті лакпен өңдеу. Сұйықтық зақымданған тіске жағылады, ол құрғап, қорғаныш қабат түзеді. Фторид микробтардың көбеюіне жол бермейді;
– Пломба салу. Алдымен дәрігер тіс аппаратының көмегімен кариозды тістің бетін тазартады, содан кейін оған пломба салады. Пломба тамақ пен микробтардың қуысқа түсуіне жол бермейді.
Сүт тістері: кариестің қалай алдын алуға болады?
<ul>
<li>Бала таңертең оянғаннан кейін және ұйықтар алдында тістері шыққанша қызыл иекті жұмсақ губкамен сүрту керек. Бұл бактерияларды жоюға көмектеседі;</li>
<li>Тіс&nbsp; шыққаннан кейін оларды фторидті сәбиге арналған тіс пастасымен&nbsp; жұмсақ щеткамен жуу қажет. 1 жастан 3 жасқа дейінгі балалар тісін күніне 2 рет 2 минут бойы тазалауы керек;</li>
<li>Балаға ұйықтар алдында шыны ыдыста сусын немесе тағам бермеңіз;&nbsp;</li>
<li>Шыны ыдысты емізік ретінде пайдаланбаңыз, оны бала аузында ұзақ ұстамасын немесе ыдыспен ұзақ ойнауына жол бермеу қажет;</li>
<li>Сәби құрамында фторы бар&nbsp; су ішпеуі керек;</li>
<li>Бала 12-15 айлық болғанда, оны қарапайым ыдыстан су ішуге үйретіңіз. Осылайша тістер арасында сұйықтық жиналмайды;</li>
<li>Тамақтануға назар аударыңыз. Сәби қант, мармелад, печенье немесе чипсы аз жеген сайын, оның тісі соғұрлым сау болады;</li>
<li>Шырынды тек тамақ кезінде беріңіз немесе мүлде бермеңіз. АҚШ Педиатрия академиясының сарапшылары 6 айға дейінгі балаларға мұндай сусындарды ішуді ұсынбайды. 6 айдан 12 айға дейінгі балаларға күніне сумен араластырылған 100 мл шырын беру ұсынылады. 1-6 жас аралығындағы бала күніне 180 мл-ден аспайтын шырын ішуі керек;</li>
<li>Баланы 1 жасқа дейін тіс дәрігеріне апарыңыз. Бұл мәселені дер кезінде анықтауға көмектеседі.</li>
</ul>
<a href="https://massaget.kz/layfstayl/Zdorove/66560/">massaget.kz</a>

Сүт тісті емдеу керек пе?

Kyzylorda-news.kz. Сербияның Белград қаласында өтіп жатқан бокстан әлем чемпионатының финалында Теміртас Жүсіпов жеңіске жетті, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://stan.kz/">Stan.kz</a>.
48 келіге дейінгі салмақта өнер көрсететін Темірхан Жүсіпов финалда таиландтық 27 жасар Вуттичай Юрачаймен кездесті.
3 раундқа созылған жекпе-жекте қазақстандық боксшы қарсыласын айқын басымдықпен жеңіп, әлем чемпионы атанды.
Төрешілер өз дауыстарын бірінші және екінші раундта да Теміртасқа берді. Осылайша екі раундтың нәтижесімен өзінің финалдағы орнын айқындап алған Теміртас Жүсіпов мұнымен тоқталмай, үшінші раундта таиландтық Вуттичай Юрачайды нокдаунға жіберді. Жалпы жекпе-жектің есебі қазақ боксшысының пайдасына 5:0.
Айта кетейік, осы кештің кездесуінде тағы бір қазақстандық боксшы Махмұт Сабырхан өнер көрсетеді. 54 дәрежеге дейінгі салмақта жұдырықтасатын Махмұт жапониялық Томою Цубоймен күш сынасатын болады.

Алғашқы алтын: Теміртас Жүсіпов бокстан әлем чемпионы атанды

Kyzylorda-news.kz. Қазақстанда өткен тәулікте 2447 адам коронавирус індетінен емделіп шықты, деп хабарлайды coronavirus2020.kz.
Өңірлер бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы – 103, Алматы қаласы – 278, Шымкент қаласы – 29, Ақмола облысы – 148, Ақтөбе облысы – 53, Алматы облысы – 212, Атырау облысы – 12, Шығыс Қазақстан облысы – 303, Жамбыл облысы – 15, Батыс Қазақстан облысы – 516, Қарағанды облысы – 129, Қостанай облысы – 272, Қызылорда облысы – 25, Маңғыстау облысы – 111, Павлодар облысы – 113, Солтүстік Қазақстан облысы – 93, Түркістан облысы – 35.
Жалпы пандемия басталғалы Қазақстанда 947 250 адам коронавирус жұқтырса, соның ішінде 899 028 науқас жазылып шықты.

Қызылордада 25 адам коронавирустан жазылды

Kyzylorda-news.kz. Өткен тәулікте Қазақстанда коронавирус инфекциясын жұқтырудың жаңадан 1 328 жағдайы тіркелді, деп хабарлайды coronavirus2020.kz.
Өңірлер бойынша: Нұр-Сұлтан қаласында – 105, Алматы қаласында – 177, Шымкент қаласында – 32, Ақмола облысында – 96, Ақтөбе облысында – 24, Алматы облысында – 108, Атырау облысында – 20, Шығыс Қазақстан облысында – 85, Жамбыл облысында – 18, Батыс Қазақстан облысында -30, Қарағанды облысында – 117, Қостанай облысында – 134, Қызылорда облысында – 26, Маңғыстау облысында – 10, Павлодар облысында – 146, Солтүстік Қазақстан облысында – 170, Түркістан облысында – 30.
Жалпы, пандемия басталғалы Қазақстанда коронавирус 947 250 адамнан анықталды.

Қызылордада 26 адамнан коронавирус анықталды

Kyzylorda-news.kz. Антициклон Қазақстан территориясында жылжи отырып жауын-шашынсыз ауа райын сақтайды, деп хабарлайды Қазгидромет.
Тек қиыр солтүстік аудандарда ғана циклон ықпалымен жаңбар мен қар жауады. Республиканың басым бөлігінде жел күшейіп, оңтүстікте шаңды дауыл соғады. Солтүстік, оңтүстік пен оңтүстік-шығыста тұман түседі.
Түркістан облысының оңтүстігі мен тау бөктерінде тұман түседі, солтүстігі, батысы мен таулы аудандарында желдің күші 15-20 м/с жетеді.
Жамбыл облысының оңтүстік-шығысы мен таулы аудандарында – тұман, солтүстік-шығысы мен таулы аудандарында – 23 м/с жылдамдықпен күшті жел соғады.
Алматы облысының солтүстігі мен таулы аудандарында түнде және таңертең тұман түседі. Алакөл маңайында желдің қарқыны 17-22 м/с жетеді.
Қызылорда облысының орталығы мен оңтүстігінде жел екпіні – 15-20 м/с. Өңірдің орталығында шаңды дауыл тұрады.
Ақмола облысының солтүстігінде, Батыс Қазақстан облысының оңтүстігінде, Павлодар облысының оңтүстік-батысында сағатына 15-20 метр жылдамдықпен жел соғады.
Солтүстік Қазақстан облысының басым бөлігінде жел қарқыны 15-20 м/с дейін күшейеді, түнде және таңертең солтүстік-батысында тұман күтіледі.
Қостанай облысының солтүстігінде жел екпіні – 15-20 м/с, солтүстік-шығысында түнде жаяу бұрқасын көтеріліп, тұман түседі.

Сенбіге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Елімізде 2025 жылға қарай 5 мұнай-газ химия зауыты пайдалануға беріледі. Бұл туралы Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев мәлімдеді.
Айтуынша, мұнай-газ химиялық өнімін өндіру көлемі 140 мыңнан 2 млн тоннаға дейін артады. Нәтижесінде өнім импортының үлесі 87 проценттен 72 процентке төмендейді. Бұл ретте дайын мұнай-газ өнімдерінің экспорты 9 есеге артатын болады.
<blockquote>
 «Сұйылтылған мұнай газын тауар биржалары арқылы өткізу үлесі 80-нен 100 процентке дейін ұлғайтылады. 2025 жылға қарай мемлекеттің экономикадағы үлесі 14 процентке дейін азайтылады. Мемлекеттік тапсырмалар саны 157-ден 70 бірлікке қысқармақ. Сонымен қатар 20 операторды тарату және қайта ұйымдастыру қарастырылған», – дейді ҚР Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев.
</blockquote>
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/ekonomika/item/508529-aza-standa-alda-y-bes-zhylda-5-m-naj-gaz-zauyty-oldanys-a-beriledi">Хабар 24</a>

Қазақстанда 5 мұнай-газ зауыты қолданысқа беріледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. Биыл өңірге 186 млрд. теңгеден аса инвестиция тартылды. Есепті кезеңде мұнай өндіру көлемінің төмендеуіне қарамастан, кен өндіру өнеркәсібіндегі инвестиция көлемі 62,2 млрд. теңгені құрады. Индустрияландыру бағдарламасы шеңберіндегі жобалардың жүзеге асырылуы өңдеу өнеркәсібіне оң әсерін тигізіп келеді. Нәтижесінде, сала көрсеткіші 2,6 есеге артқан. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте облыстық индустриялық-инновациялық даму басқармасының басшысы Ринат Сұлтангереев мәлімдеді.
<blockquote>
 «Өңірдегі бірқатар әлеуметтік салаларға инвестиция тарту көлемі ұлғайды. Атап айтқанда, тамақтану бойынша қызмет көрсету 3 есеге, ақпарат және байланыс 1,7 есеге, денсаулық сақтау саласы 1,2 есеге өсті. 2023 жылға дейін облыстың экономикалық даму жоспары бекітіліп, 404 жобаны жүзеге асыру көзделуде. Сондай-ақ, «Қызылорда облысының инвестициялық мүмкіндіктері» жобасы әзірленді. Сонымен қатар, барлық өңірде «Атамекен» кәсіпкерлер палатасының шағын несиелік мекемесі жұмысын бастап, кәсіпкерлерге жылдық үстемақы 6 пайызбен берілуде. Бұдан бөлек, «Бизнестің жол картасы 2025» бағдарламасы аясында 6 инвестициялық жобаға инженерлік инфрақұрылым жеткізу мәселесі пысықталуда», – деді басқарма басшысы Ринат Қалдыбекұлы.
</blockquote>

Қызылордада инвестиция тарту көлемі өсіп келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. “Табиғи монополиялар туралы” Қазақстан Республикасының Заңы табиғи монополия субъектілерімен көрсетілетін қызмет нарығында туындаған қатынастарға таралады.
Қолданыстағы заңдылыққа сәйкес табиғи монополия субъектілеріне коммуналдық салада (мысалға: сумен жабдықтау, суды бұру, жылумен жабдықтау), сондай-ақ бәсекелес кірме жол болмаған кезде кірме жолдардың қызметін көрсететін субъектілер жатады.
Қолданыстағы заңдылық нормаларымен табиғи монополия субъектілерінің міндеттері қарастырылған. Атап айтқанда:
– бекітілген тариф бойынша реттеліп көрсетілетін қызметті ұсынуға;
– &nbsp;тұтынушыларға реттеліп көрсетілетін қызметке қолжетімділікті ұсынуға;
– тұтынушыларға реттеліп көрсетілетін қызметке қолжетімділіктің тең жағдайларын ұсынуға;
– ұсынылатын реттеліп көрсетілетін қызметке қатысы жоқ қосымша талаптарды белгілемеуге;
– тариф, реттеліп көрсетілетін қызметтің сапасы туралы, реттеліп көрсетілетін қызметті ұсыну шарттары туралы ақпаратты тұтынушылардың талабы бойынша ұсынуға;
– бекітілген тарифтік сметаны және бекітілген инвестициялық бағдарламаның іс-шараларын орындауға;
– &nbsp;бекітілген тарифтік сметаның орындалуы туралы, бекітілген инвестициялық бағдарламаның орындалуы туралы, реттеліп көрсетілетін қызметтердің сапа мен сенімділік көрсеткіштерінің сақталуы және табиғи монополиялар субъектілері қызметінің тиімділік көрсеткіштеріне қол жеткізу туралы есеп беруге және т.б.
Субъектілер өздеріне жүктелген міндеттерді орындай отырып, жыл сайын, ағымдағы жылдың 1 мамырынан кешіктірмей ҚР ҰЭМ Табиғи монополияларды реттеу комитетіннің Қызылорда облысы бойынша департаментіне тарифтік сметаның орындалуы туралы есепті ұсынады.
Осылай, ағымдағы жылы ұсынылған 50 есепті қарау қорытындысы бойынша Департаментпен 2,03 млрд. теңге мөлшерінде соманы қайтару үшін 19 табиғи монополия субъектілеріне 28 уақытша өтемдік тариф енгізілді.
Бұл ретте, ұсынылған есептерді қарау қорытындысы бойынша 4 табиғи монополия субъектілеріне көрсетілген қызмет көлемінің ұлғаюуына байланысты:
кірме жолдар саласындағы – «Аралтұз» АҚ, «МЧ» ЖШС, «Құрылыс» АҚ;
суды бұру саласындағы – «Сексеуіл су құбыры сервис» МКК-ның тарифтерін қайта қарауға бастамашылық жасалынды.&nbsp;
Нәтижесінде жоғарыда аталған субъектілердің тарифтері 7,1 пайыздан 66,2 пайызға дейін төмендеді. Аталған субъектілер Департаментке тарифтерін қайта қарауға өтініммен шыққанға дейін төмендетілген тарифтермен жұмыс істейтін болады.

Қызылордада бағаны негізсіз өсірген мекемелер анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Қазақстанда бір реттік электронды темекімен күрес мәселесі қолға алынды. Бұл туралы ҚР Ұлттық экономика министрі Әсет Ерғалиев мәлім етті, деп хабарлайды ҚазАқпарат.
<blockquote>
 «Бір реттік электронды темекімен күрес мәселесін Денсаулық сақтау министрлігімен бірге қарастырып жатырмыз. Әзірге қашан және қалай болатыны туралы айта алмаймын. Бұл жерде мамандардан бөлек, кәсіпкерлердің де пікірін ескеру қажет. Барлық жақтың ұстанымын білу үшін уақыт керек. Сонымен қатар бұл мәселеге қатысты арнайы жұмыс тобы және депутаттармен бірлескен жұмыс жүріп жатыр», – деді Әсет Ерғалиев ОКҚ-де өткен баспасөз мәслихатында.
</blockquote>
Айта кетсек, осыдан 2 күн ғана бұрын Мәжілістің жалпы отырысында депутат Мәди Ахметов бір реттік электронды темекінің жастар арасында кеңінен таралуына алаңдаушылық танытқан еді.
<blockquote>
 «Дүкен былай тұрсын, әлеуметтік желіні ашсаңыз, никотинді тауарды тәулік бойы үйіңізге тегін жеткізіп беретін пабликтерде, анонимді телеграм каналдарда жүздеген жарнама бар. Тапсырыс берушінің жасын сұрап, бас қатырып жатқан ешкім жоқ. Осының салдарынан оқу жылының басынан оқушылар арасында түтіні будақтаған зиянды шылымға сұраныс еселеп артқан. Тіпті, кейбір мектептерде жоғары сынып оқушылары бастауыш сыныптарға бір реттік темекінің құнына ақша қосып сатып, әуестендіріп жүр. Еліміздің ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығының соңғы 2019 жылғы зерттеулерінің мәліметіне сүйенсек, 11 жастан 15 жасқа дейінгі электронды темекі шегетін жасөспірімдердің саны 3 есеге, ал қыздар арасында 2 есеге өскен. Көш басында 3,9 пайыз көрсеткішпен алматылық жасөспірімдер тұр. Аталған зерттеу соңғы екі жыл жүргізілмегендіктен, қазіргі жағдай мүлде белгісіз», – деді М. Ахметов.
</blockquote>

Қазақстанда электронды темекіні сатуға тыйым салынуы мүмкін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 30 жылдығы қарсаңында Ұлттық қауіпсіздік комитеті «Мемлекеттік шекара» кітабын шығарды.
Кітап өзінің қалтқысыз қызметі арқылы мемлекеттік шекараны күзету ісіне өлшеусіз үлес қосқан жасыл күнқағарлы жауынгерлерге арналады. «Мемлекеттік шекара» кітабындағы әңгімелер мен очерктер қатарына тәуелсіз Қазақстанның Шекара қызметінің даңқты шежіресіндегі кейбір ғана айтулы деген оқиғалар кіре алды. Мұнда шекараның алдамшы тыныштығы, жасыл күнқағарлылардың тынымсыз күндері, әрбір қазақстандық үшін қасиетті саналатын ел шебін күзету кезіндегі бастарынан кешірген шиеленіске толы оқиғаларымен ерекшеленеді. Кітапты қолына алып, беттерін ашқан сәттен бастап, оқырман өзін кейіпкерлермен бірге ел шебінде жүргендей, біресе жаяу, бірде атпен, тағы бірде итпен бірге қаруын серт ұстап, тау асып, тас басқандай, су кешіп, теңіздің толқындарына қарсы жүзгендей әсерге бөленеді.
Шекарадан өткізуге қатаң тыйым салынған есірткі затын тасымалдаушыны құрықтап, таудың ішінде мал бағып бұйығы тіршілік кешіп жатқан шопанның жанұясын кепілге алған қылмыскерден тайсалмаған шекарашыны су да, өрт те алған бетінен қайтара алмайтынын «Мемлекеттік шекара» сыр қылып айтып береді.
Кітапты қолына алған шекарашы ардагер өзімен бірге қызмет атқарған қаруласымен қауышады, ал кіші буын шекарашыны жаңа ерлікке жетелейді.
Бұл кітап –қоғам дамуына үлес қоса алатын үлгілі еңбек. Әсіресе, өсіп келе жатқан жастарға тәуелсіз еліміздің тыныштығы шекарадан басталатынын үйрететін тамаша дүние. Өйткені шекара – Отанымыздың айнасы.
«Мемлекеттік шекара» – шекарашылар үшін ғана емес, әскери өмірден тысқары қарапайым адамдар үшін де оқылымды. Сол себепті жалпы оқырманға арналған.

«Мемлекеттік шекара» кітабы жарыққа шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. Енді бала тууына байланысты және бір жасқа дейінгі күтімі бойынша жәрдемақыны алуға Halyk Homebank пен Kaspi.kz қосымшалары арқылы өтініш беруге болады.
Жәрдемақыны рәсімдеу үшін осы банктердің бірінің мобильді қосымшасында «Мемлекеттік қызмет көрсету» бөліміне өтіп, тиісті қызметті таңдайды. Ары қарай дербес деректердің дұрыс жазылғанын тексеріп, өтінішті растау қажет.
Өтінімді жібергеннен кейін көрсетілетін қызметтің нәтижесі және тағайындалған төлем сомасы туралы PUSH-хабарлама және SMS жіберіледі.
Бұл қызмет тегін және оған бала туылғаннан кейін 1 жыл ішінде кез келген уақытта тапсырыс беруге болады.
Бұған дейін жәрдемақыға өтінішті ХҚО, eGov.kz порталы немесе 1414 нөмірі бойынша SMS сервисі арқылы беруге болатын.

Бала тууына байланысты жәрдемақыны рәсімдеу бұрынғыдан оңай

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. «Қазгидромет» РМК 6-8 қараша аралығындағы ауа райы болжамы туралы мәлімет ұсынды.
«Өтіп бара жатқан антициклон демалыс күндері Қазақстанның басым бөлігінде құрғақ және шуақты ауа райын қалыптастырады. Бұл ретте температураның біртіндеп көтерілу үрдісі сақталады.
7-8 қарашада Қазақстанның батыс өңірлерінде жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын болады. Ауа температурасы: батыста түнде -5 градус аяз +5 градус жылы, күндіз +5+15 жылы; солтүстікте, солтүстік-батыста, орталықта және шығыста түнде -3-11 градус аяз, +1+8 градус жылы; оңтүстікте түнде -1-10 градус жылы, күндіз +3+12 градус жылы; оңтүстік-шығыста түнде +5+15 градус жылы, күндіз -3 аяз +8 градус жылы болады», – делінген синоптиктер хабарламасында.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам