<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ресми статистикаға сүйенсек, Қазақстанда ВИЧ індетін жұқтырған 30 мыңға жуық адам тіркеуде тұр. Жыл сайын 1 желтоқсанда Дүниежүзілік ЖИТС-пен күресу күні атап өтіледі. Бұл күні әлем АИТВ-мен өмір сүретін немесе одан зардап шеккен адамдарға қолдау білдіру және ЖИТС-тен қайтыс болғандарды еске алу үшін бірігеді. Осы орайда Жалағаш аудандық емхананың жауапты дәрігері Айман Бекниязова өңір тұрғындарына ақпарат жұмыстарын өткізді.Республикалық СПИД-ке қарсы күрес орталығының мәліметінше, өткен жылы еліміз бойынша 2 865 адам вирус жұқтырған. Оның 1 700-ден астамы – ер адамдар, мыңнан астамы – әйелдер. 62 пайызы гетеросексуалдық қатынас салдарынан болған. Сырқатқа шалдыққандардың басым бөлігі 30 бен 49 жас аралығындағылар.«Бұл ауру әр кезеңде әртүрлі симптомдарға ие. Вирус жұқтырғаннан кейін алғашқы 2-4 аптада науқастардың 40-90 пайызы өздерін суық тигендей сезінеді. Денесі дел-сал болып, тамағы ауырады, тоңып, үсті қышиды, ауыз қуысында жара пайда болып, лимфа бездері ұлғаяды. Тестердің бәрі болмаса да көпшілігі вирус арқылы бөлінетін антиденелерді анықтай алады. Дегенмен әр жарты жылда немесе жылына бір рет ВИЧ-ке тест тапсыруды әдетке айналдырған жөн.Иммун тапшылығы вирусын емдеуге болады. Бірақ одан толық айығып кету мүмкін емес. Ретровирусқа қарсы күшейтілген терапияның арқасында вирус жұқтырған пациенттердің өмірін 70-80 жасқа дейін ұзартуға болады, дейді мамандар. «Вирус анықталған жағдайда науқас ең алдымен СПИД орталығына барып тіркелуі қажет. Өйткені, ауруды бақылауда ұстаудың маңызы өте зор.Есепте тұрған азаматтар кепілдендірілген тегін медициналық көмек шеңберінде ретровирусқа қарсы емді тегін ала алады. ВИЧ жұқтырған аналардың балаларына арналған тағамдар мен дәрі-дәрмек тегін беріледі. &nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/316802418_1337403537017113_1006641651878217818_n_b6ab07a035.jpg" alt="316802418_1337403537017113_1006641651878217818_n.jpg">

Аудан тұрғындарына ЖИТС ауруынан сақтану туралы түсіндірме жұмыстары жүргізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Жыл сайын бүкіл әлемде «1 желтоқсан — Дүниежүзілік ЖИТС-пен күрес» күніне орай халықты қауіпті кеселден сақтануға шақыратын түрлі акциялар мен семинарлар, ауқымды жобалар мен шаралар өткізіледі.&nbsp;Республиканың тұтас халқының, әсіресе жастар арасында СПИД және ВИЧ инфекцияларын жұқтырудың алдын алу мәселелері бойынша барлық мүдделі тараптар өздеріне жүктелген жүйелі жұмыстарын жүргізіп келеді. Осы мақсатта, Қызылорда облыстық «Жастар ресурстық орталығы» КММ-нің психологы Г.Нетбаева «ORDA» жоғары колледжінің студенттеріне «АИТВ/ЖИТС және ЖЖБИ болдырмаудың алдын алу» тақырыбындағы қауіпті дертпен күрес жөнінде ақпараттық-түсіндірме жұмыстарын жүргізді.Бұл кесел, әсіресе, жастар арасында кеңінен таралғандықтан, әр өңірде жауапты мамандар жастарға, жеткіншектерге, студеттерге арнайы семинарлар мен түрлі акциялар ұйымдастырып, психологиялық-моральдық көмек көрсетсе, дерттің таралуына тоқтау болары сөзсіз. Мамандар бүгінгі шарада жастарға кеселден келетін қауіпті түсіндіріп қана қоймай, түрлі сұрақтар қою арқылы, жеткіншектермен еркін форматта ой-пікір алмасты.&nbsp;Сонымен қатар Қызылорда көпсалалы «Ұлағат Қызылорда» колледж студенттеріне Дүниежүзілік ЖИТС-пен күрес күніне арналған «Тендік уақыты» тақырыбында іс-шара өткізілді.Студенттер арасында салааралық мекемелердің қатысуымен АИТВ/ЖИТС-инфекциясы туралы жалпы ұғым, оның шығу тарихы, жұқтыру көзі, жұқпа жолдары, клиникасы, диагностикасы, антиретровирустық терапиясының қажеттілігі жайлы жан-жақты видеоролик, презентация көрсетіліп сақтану шаралары бойынша түсіндірме жұмыстары жүргізілді.Сонымен қатар, және АИТВ/ЖИТС-тің әлемдегі, республикадағы және облыс аумағындағы эпидемиологиялық ахуалы осы індетпен өмір сурушілер жайлары айтылды. АИТВ-инфекциясын анықтаудағы, антиретровирустық терапия тағайындаудағы соңғы жаңалықтар, тұрғындардың 90 пайызы өз статусын білуге тиістілігі, сілекейлік жедел тест қою әдісі қазіргі уақыт талабы туралы айтылды. Кездесу қызу сұрақ-жауап ретінде берілген сұрақтарға қанағаттанарлық толық жауаптармен белсенді түрде талқыланып жүргізілді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/316682279_1395558231218832_8857416487036347568_n_7e51382ce4.jpg" alt="316682279_1395558231218832_8857416487036347568_n.jpg">

Қызылордада жастарға СПИД дертінің қауіптілігі түсіндірілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. МӘМС жүйесін енгізу балалар денсаулығы профилактикасына және оларды емдеуге көбірек қаражат бөлуге мүмкіндік берді. Бір бала үшін жұмсалатын денсаулық сақтау жүйесінің шығындары 22 %-ға өсті. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорында балаларға медициналық көмекке қанша қаражат жұмсалғаны туралы есеп берілді.Өздеріңіз білетіндей, 2022 жыл Балалар жылы болып жарияланды. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры қазақстандық балалар МӘМС жүйесінде автоматты түрде сақтандырылғанын еске салды. Олар үшін жарналарды ЖСН алған сәттен бастап кәмелетке толғанға дейін мемлекет төлейді. Бұл балаларға ТМККК аясында ғана емес, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру пакетіне кіретін медициналық көмекті де алуға мүмкіндік береді. &nbsp;Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорында хабарлағандай, емханаларға тіркелген балалар саны жыл сайын артып келеді. 2020 жылы &nbsp; &nbsp; туғаннан бастап 17 жасқа дейінгі 6 млн 290 мыңға жуық, 2021 жылы 6 млн 467 мыңнан астам, ал 2022 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша 6 млн 568 мыңнан астам бала тіркелген.&nbsp;<blockquote>«Өткен жылы балаларға ТМККК және МӘМС аясында жалпы 350 млрд теңгеге медициналық көмек көрсетілді. Биыл 33 %-ға өсім күтілуде. 2022 жылдың 9 айында 324 млрд теңгеге медициналық қызметтер көрсетілді», – деп Қорда атап өтті.</blockquote>Шығыстардың негізгі үлесін амбулаториялық-емханалық көмек (53%) құрайды. Ағымдағы жылдың 9 айында оған 232 млрд теңге жұмсалды. Осы кезеңде балалар тәулік бойғы стационарларда 300 мың жағдайда 70 млрд теңгеге жуық, күндізгі стационарларда 39 мың жағдайда 3 млрд теңгеге жуық қаражатқа емделді. Бұдан басқа, ауылдық стационарларда 15 млрд теңгеден астам сомаға 120 мыңға жуық бала ем алды. 2022 жылдың 9 айының қорытындысы бойынша балаларға жоғары технологиялық медициналық көмек көрсетуге 768 жағдай бойынша шамамен 3,4 млрд теңге бөлінді.МӘМС жүйесі енгізілгелі медициналық оңалту сынды маңызды бағыт қарқынды дамып келеді. &nbsp;Балалар көрсеткіштері бойынша оңалтуға тегін жіберіледі. Аталған кезеңде тәулік бойғы және күндізгі стационарлар жағдайында 70 мыңға жуық бала 12,6 млрд теңгеден астам қаражатқа емделді.Сондай-ақ аурулардың алдын алуға көп көңіл бөлінеді. Аталған кезеңде балаларды профилактикалық тексеруге шамамен 30 млрд теңге бағытталды. 9 айдың қорытындысы бойынша мектеп медицинасы қызметтері үшін 20 млрд теңге төленді. 9 айдың қорытындысы бойынша күндізгі стационар жағдайында бағдарламалық гемодиализ қызметтері 13 млрд теңгеден астам сомаға көрсетілді. Балаларды амбулаториялық дәрі дәрмекпен қамтамасыз етуге 5 млрд теңге бөлінді.<blockquote>«МӘМС жүйесі халықтың әлеуметтік осал топтарына тегін стоматологиялық көмек көрсетуге мүмкіндік беретіні белгілі. Талдау көрсеткендей, МӘМС бойынша стоматологиялық көмектің негізгі тұтынушылары балалар болып табылады. 2022 жылдың 9 айында 25,1 млрд теңгеге 8,8 млн-ға жуық стоматологиялық қызмет көрсетілді», – деп мәлімдеді Қор өкілдері.</blockquote>Жалпы алғанда, 1 балаға арналған шығыстар 2021 жылғы 54,1 мың теңгеден 2022 жылы 65,8 мың теңгеге дейін ұлғайды.Егер сізде медциналық қызмет көрсету бойынша сұрақтар туындаса, оларды өз емханаңыздағы «Пациенттерді қолдау» қызметіне хабарласып, қоя аласыз. Егер ол жерде мардымды жауап ала алмасаңыз, Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының өзіңізге ыңғайлы байланыс арнасы арқылы өтініш жібере аласыз: fms.kz ресми сайты, 1406 байланыс орталығы, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы және Telegram-дағы SaqtandyryBot.Дәл осы құралдар сақтандыру мәртебесін тексеруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, жүргізілген төлемдер туралы ҚР электрондық үкіметінің egov.kz сайтында, «Денсаулық сақтау» бөлімінде, «Медициналық қызметтер туралы және МӘМС-те аударылған сомалар туралы ақпарат» мемлекеттік қызметі арқылы білуге болады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Deti_PMSP_kaz_837d2c92df.png" alt="Дети_ПМСП каз.png">

Балаларға 324 млрд теңгеге медициналық қызмет көрсетілді 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Биылғы жылдың 9 айында Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының филиалына Қызылорда облысының медициналық мекемелерінің қызметіне қатысты 351 шағым түсті. Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда (157 шағым) шағымдар саны 2,4 есеге өскен. Бұл туралы біздің тілшімізге Қызылорда облысы бойынша Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры филиалының бөлім басшысы Абылайхан Рахимов мәлімдеді.Бөлім басшысының айтуынша, өтініштердің себептері дәрі-дәрмектердің болмауы, консультациялық-диагностикалық қызметтерді ұзақ күту, емханалар мен ауруханалардағы медициналық көмектің сапасы, медициналық ұйымдар қызметкерлерінің дәрігерлік этика мен деонтологияны сақтамауы, ауруханаға жатқызудан бас тарту және т.б.<blockquote>«Қор жеткізушілерді халыққа қызмет көрсету жұмысын жақсартуға ынталандыру бойынша жүйелі шаралар қабылдап жатқанын атап өткім келеді. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының сарапшылары тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі мен МӘМС пакеті бойынша жеткізушілер көрсететін қызметтердің сапасы мен көлеміне мониторингті жалғастыруда», - деді Абылайхан Рахимов.</blockquote>Егер пациентке медициналық көмек көрсетуден бас тартылса немесе тиісті түрде көрсетілмесе, онда 1406 нөмірі, «Qoldau - 24\7» мобильді қосымшасы немесе «SaqtandyruBot» Telegram-бот бойынша жүгіну қажет. Қордың мамандары мен сарапшылары жедел жауап беріп, қажетті көмек көрсетеді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Obratnaya_svyaz_kaz_64e8cb3bde.jpg" alt="Обратная связь каз.jpg">

Медициналық сақтандыру қорына қызылордалықтардан 300-ден астам шағым түсті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Сырдария ауданында денсаулық сақтау саласы бойынша даму бар. Аудан әкімдігінің мәліметінше, биылғы жылдың ІІІ тоқсанында «Бекітілген халық тіркелімі» бағдарламасы бойынша аудандық емханаға 35 мыңнан астам тұрғын тіркелген. Сонымен қатар қазіргі таңда аудандық ауруханадағы қажетті дәрі-дәрмектердің және жеке қорғаныш құралдарының қоры жеткілікті.Денсаулық сақтау саласын дамытудың 2021-2025 жылдарға арналған «Дені сау ұлт» мемлекеттік бағдарламасы аясында халық денсаулығын жақсарту жолында медициналық қызмет сапасын арттыру, халықты қолжетімді медицинамен қамтамасыз ету, профилактикалық медицинаны дамыту, ана мен бала денсаулығын қорғау, алғашқы медико-санитариялық көмекті жетілдіру, сондай-ақ аудандағы емдеу және алдын алу ұйымдарының материалдық-техникалық базаларын нығайту, нысаналы индикаторларға қол жеткізу бағытында бір шама іс-шаралар жүзеге асырылды.Сырдария аудандық ауруханасына 35268 тұрғын емханаға қарасты «Бекітілген халық тіркелімі» бағдарламасына тіркелген. Ауданда ауысымына 250 адам қабылдайтын емхана, 10 дәрігерлік амбулатория, 2 фельдшерлік-акушерлік бекет, 1 медициналық бекет бар.Аудандық аурухана құрамында балалар бөлімі, хирургия бөлімі, терапия бөлімі, жансақтау бөлімі, гинекология және перзентхана бөлімшесі, оңалту және қалпына келтіру, паллиативті көмек бөлімшесі, сонымен қатар жұқпалы аурулар бөлімшелері жұмыс істейді. Жалпы аурухана 110 төсек орынға арналған.Қазіргі таңда кезекті электронды басқару жүйесін енгізу мақсатында электронды терминалдар іске косылып, тіркеу бөлімі жұмысын модернизацияланып, цифрлы пост құрылып, CALL-орталығы жұмыс жасауда. Бұл дәрігерлер кабинетіндегі кезекті азайтуға мүмкіндік береді. Пациенттердің дәрігерлерге алдын ала жазылуын енгізу пациенттің жеке уақытын жоспарлауға, олардың медициналық ұйымдарда өткізетін уақытын 1 сағаттан 15 минутқа дейін қысқартуға мүмкіндік береді. Пациенттер электрондық жүйе арқылы дәрігерге жазылып, емханаға тіркеліп, қажетті консультация ала алады. Сонымен қатар, дәрігерлік қабылдауға телефон және интернет арқылы (egov электрондық үкімет порталы және «Дамумед» мобильді қосымшасы) жазылу мүмкіндігі туындады.Ауданда коронавирустық инфекциясының эпидемиялогиялық ахуалына байланысты ковид жұқтырған науқастарға медициналық бақылауды ұйымдастыру үшін амбулаториялық деңгейде пациенттерді емдеуді бақылау және түзету бойынша 9 мобильді бригада құрылды. Дене қызуы көтеріліп келген барлық науқастарды арнайы емханада орналасқан «фильтр» бөлмесінде қабылданып, алгоритмге сәйкес жұмыстар жұмыстар жасалды. Фильтр кабинеті арқылы анализ алынып, облыстық вирусологиялық зертханаға тасымалданып отырады.Айта кетейік, бүгін Сырдария аудандық ауруханасында өкпе, қуық асты безі, асқазан мен ұйқы безі қатерлі ісіктері, олардың даму қаупінің факторлары, ерте диагностикалау мақсатында «Ашық есік күні» болып өтті.Ашық есік күнінде тұрғындарға арнайы жалпы тәжірибелі дәрігер, онколог, мамолог, дәрігерге дейінгі кабинет, әйелдер және ерлер карау кабинеті мамандары, сонымен қатар флюора және ультра дыбыстық зерттеулері арқылы тексерістер жүргізілді.Мамандар тексеруге келген халықты қатерлі ісіктерді дер кезінде анықтау даму тарихы мен ерте диагностикалау, оны болдырмау және алдын алу туралы ақпараттандырды. Ультра дыбыстық зерттеулер арқылы анықталған күдікті ісік алды ауруларын тереңдетіп тексеріп, нақтылау мақсатында облысқа арнайы жолданды.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/syrdariya_ef5824446f.jpg" alt="сырдария.jpg"></figure>

«Дені сау ұлт»: Сырдария ауданында денсаулық сақтау саласы бойынша даму бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/">Kyzylorda-news.kz</a>. Бүгін облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев медицина қызметкерлеріне салтанатты түрде 20 жедел жәрдем көлігінің кілтін табыстады. Көліктердің басым бөлігі - ауылдық елді мекендерге бағытталады.Аймақ басшысы дәрігерлерді құттықтап, Сыр өңірінде медицинаның ілгері дамуына жан-жақты қолдау көрсетілетінін жеткізді.<blockquote>«Біле білгенге, жедел жәрдем қызметінде еңбек ететін әрбір дәрігердің адам өмірін сақтап қалуда еселі еңбегі зор. Түрлі тосын жағдайларға тап болып, жол көлік оқиғасында зардап шеккен жолаушыларға мезетінде көмек беру олардың басты ұстанымы. Бұл ретте сала мамандары үшін заманауи үлгідегі автокөліктердің қажеттілігі бар. Себебі соңғы жылдары жедел жәрдем автокөліктерінің басым көпшілігі ескіріп, талап үдесіне сай келмеуде. Бүгін, міне, тұрғындардың талап-тілектерін ескере келе, кәсіпорынға заманауи үлгідегі 20 жедел жәрдем реанимобилі табысталады. Жергілікті бюджеттен 1 қызметтік автобус пен арнайы техника да беріледі», - деді Нұрлыбек Нәлібаев.</blockquote>Іс-шарада қоғам қайраткері, Қызылорда облысының Құрметті азаматы Тұрғанбай Маханов әріптестерін құттықтап, ізгі тілектерін арнады. Ал, жаңа көлікті тізгіндеген мамандар бұл игілікті іске алғысын білдірді.Реанимобильдер "Өнеркәсіпті дамыту" қорымен лизинг арқылы алынды.Айта кетейік, биыл Қазалы ауданының Әйтеке би кентінде 80 мыңнан аса халыққа бастапқы медициналық-санитариялық көмек көрсететін 250 келушіге арналған аудандық емхана ғимараты іске қосылса, амбулаторияға деген қажеттілігі бар Арал ауданы Тастүбек және Қазалы ауданының Жұбан елді мекендерінде 2 медициналық бекет пайдалануға берілді.Сонымен қатар, тамыз айында шаһарымыздың сол жағалауынан құны 2,7 млрд. теңгені құрайтын облыстық қан орталығының іргетасын қалау рәсімі өтті.Мұнан бөлек, алдағы 2 жылда «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық пилоттық жобасы аясында құны 9,7 млрд. теңгеге 27 жаңа нысан салынады. Оның басым бөлігі - дәрігерлік амбулатория болмақ.Ал, келер жылы 36,4 млрд. теңгеге Қызылорда қаласынан көпсалалы аурухана мен емхана құрылысын басталмақ. Жұмысты жүргізу үшін келер жылға республикалық бюджеттен 750 млн. теңге қаражат бөлу туралы шешім қабылданды.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/315894959_432704755717441_4951473211852876866_n_8d62a3a701.jpg" alt="315894959_432704755717441_4951473211852876866_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/316091431_432704739050776_3649212717838375717_n_b3e2308bef.jpg" alt="316091431_432704739050776_3649212717838375717_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/315744565_432704975717419_3039948949902135018_n_d9294b2183.jpg" alt="315744565_432704975717419_3039948949902135018_n.jpg">

Қызылорда: Медицина қызметкерлеріне 20 жедел жәрдем көлігі берілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Астана қаласынан келген дәрігерлер Қызылорда көпсалалы облыстық ауруханасында жаңа технологияларды операция кезінде қолдану туралы мастер-класс өткізді.Осы аптада астаналық травматолог-ортопед дәрігерлер жаңа технология арқылы бірнеше ота жасау үшін Сыр еліне келді.&nbsp; Академик Н.Ж.Батпенов атындағы Ұлттық ғылыми травматология және ортопедия орталығының дәрігерлері Байдалин Тимур Төлегенұлы және Байдарбеков Мұрат Өмірханұлы жергілікті ақхалатты абзал жандарға дәрістер өтіп, эндопротездеу және нейрохирургия бойынша барлығы 8 ота жасады.Жоғары санатты дәрігерлер Тимур Төлегенұлы мен Мұрат Өмірханұлы үш күн қабылдау өткізді. Абзал жандар қозғалтқыш функцияларының толық немесе іс жүзінде толық жоғалуына, сондай-ақ әртүрлі аурулары бар, орталық және перифериялық жүйке жүйесінің зақымдануы және олардың зардаптары бар пациенттерді бірлескен аппараттың түрлі аурулары мен жарақаттары туралы кеңесуге қабылдау жүргізді. Нейрохирургке жүгінген науқастардың дені - омыртқа ауруы бар науқастар болды.Әлемдік статистикаға сәйкес, кез-келген ел халқының мың адамының біреуіне протездеу қажет. Соңғы мәліметтер бойынша Қазақстанда 18 миллионға жуық адам бар болса, жыл сайын 18 мың адам бұл отаға мұқтаж екені байқалады. Бүгінгі таңда республикада жылына шамамен жеті-сегіз мың протездеу отасы жасалады. Бұл көрсеткіш емделуге мұқтаж барлық адамдарды қамту үшін әлі жеткіліксіз екенін аңғартады.Айта кету керек, эндопротездеу 20-25 жыл бұрын әлемде белсенді дами бастаған медицинадағы салыстырмалы түрде жаңа бағыт.&nbsp;Академик Н.Ж.Батпенов атындағы Ұлттық ғылыми травматология және ортопедия орталығының мамандары бұл емдеу жолын 20 жылдан астам уақыт бойы іске асырып келеді.&nbsp;Жергілікті нейрохирургтардың қатысуымен Мұрат Өмірханұлы микроскопты пайдалана отырып омыртқа мойны грыжасына ота жасады. Микроскоп ота кезінде зақымданған аумақтың жүйке тінін анық көруге мүмкіндік береді. Яғни, ота кезінде тері тінінің зақымдануын азайтады.Айта кетейік, жыл сайын академик Н.Ж.Батпенов атындағы Ұлттық ғылыми травматология және ортопедия орталығының дәрігерлері Қазақстанның өзге өңірлеріндегі әріптестерімен тәжірибелерін бөлісу үшін өңірлік ауруханаларға барады.<figure class="image image_resized" style="width:75%;"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/dariger1_527d21f1f6.jpg" alt="даригер1.jpg"></figure><figure class="image image_resized" style="width:75%;"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/dariger2_500afa0723.jpg" alt="даригер2.jpg"></figure>

Жаңа технология: Қызылордада астаналық дәрігерлер тәжірибемен бөлісті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қызылорда облыстық перинаталдық орталығында «Балалар жылы» аясында, 17 қараша - шала туған нәрестелер күніне орай балалар арасында аурушаңдықты азайту мақсатында «Ашық есік күні» өтті.Ашық есік күнінде тұрғындарға арнайы балалар невропатологы, бас миының НСГ (ультрадыбыстық зерттеу) дәрігері, балалар кардиологы, балалар окулисті және неонатолог дәрігерлер нәрестелерге тексеріс жүргізді.Іс-шарада басқарма басшысы Сәбит Пазилов шала туған нәрестелерді дүниеге әкелген аналарды құттықтап, сыйлық үлестірді. Аналар өз тарапынан басқарма басшысына, ақ халатты абзал жандарға ерен еңбектері үшін алғысын білдірді..Денсаулық сақтау басқармасының басшысы Сәбит Пазилов және ана мен бала денсаулығын қорғау жөніндегі орынбасары Мира Мирзанова облыстық перинаталдық орталығындағы нәрестелер жансақтау және интенсивті терапия бөлімін аралап, "шалабайлардың" хал-жағдайымен танысты. Аталған бөлімше қызметкерлеріне басқарма басшысы сәттілік тілеп, атқарып жатқан толағай жұмыстарына өз алғысын білдірді.Мемлекеттің негізгі міндеті – дені сау сәбилердің туылуына қолайлы және қауіпсіз жағдай жасау десек, облыста жүкті, босанушы, босанған аналар мен жаңа туған нәрестелерге барлық қолайлы жағдай жасалынған. Облыстық перинаталдық орталығында салмағы 2,5 келіге жетпей жылына 800-ге жуық сәбилер дүниеге келеді. Ең аз салмақпен дүниеге келген нәрестелерді күту үшін, қажетті жабдық, дәрі-дәрмекпен толықтай қамтылған. Медицина қызметкерлерінің ​ де, заманауи технологиялардың ​ да алар орны ерекше. ​ Дәрігерлер нәрестелерге ана құрсағындағыдай жағдай жасайды.​ ​ Бұдан кейін бүлдіршіндер нәрестелерді емдеп жетілдіру үшін нәрестелер патологиясы бөлімшесіне жіберіледі. Бөлімдерде шала балалардың бабы мен бағуын келістіретін мамандар қызмет атқарады. Олардың ​ еңбектері өте ​ зор. Дене салмағы бір жарым келіге жетпейтін шақалақтар кувезде, салмағы бұдан асатындары арнайы реанимациялық үстелде жатып, дәрігерлердің қатаң бақылауында болады. Заманауи медициналық ​ құрал-жабдықтар мен ерекше күтімнің, дұрыс емнің көмегімен ондай нәрестелердің 95 пайызы аман қалады. Бөлімшенің жабдықталуы тәулік бойы сәбидің дене температурасына мониторинг жүргізуге, сатурация жүргізуге, инфузорлардың көмегімен инфузиялық терапияны жүргізуге, кувез бен ОРС шала туған нәрестелерді күтуге, оттегінің ағынын реттеу мен оксигенотерапия жүргізуге, фототерапия жүргізуге мүмкіндік береді.&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/315655692_1160571657909941_459040157614108939_n_ec01448b2e.jpg" alt="315655692_1160571657909941_459040157614108939_n.jpg"></figure><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/315702567_1160571627909944_1461626192390831913_n_f10c03022a.jpg" alt="315702567_1160571627909944_1461626192390831913_n.jpg">&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/315900112_1160530747914032_7320474718282884755_n_a2be38aab2.jpg" alt="315900112_1160530747914032_7320474718282884755_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/315676504_1160530177914089_5666628560332907980_n_abcb9fc031.jpg" alt="315676504_1160530177914089_5666628560332907980_n.jpg"></figure><figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/316050117_1160568321243608_4642030260053648863_n_0f556e5669.jpg" alt="316050117_1160568321243608_4642030260053648863_n.jpg"></figure>&nbsp;<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/315643520_1160531174580656_817278756440823575_n_9a86498af0.jpg" alt="315643520_1160531174580656_817278756440823575_n.jpg"></figure>

Қызылордада аз салмақпен дүниеге келген нәрестелерді күту үшін барлық жағдай жасалған 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; 17 қарашада әлемде Халықаралық шала туған балалар күні атап өтіледі. Ол 2009 жылы жаңа туған балаларды күту жөніндегі Еуропалық қордың бастамасымен қабылданған болатын.Қазіргі таңда ерте босану қоғамдық проблема болып қала беруде. Сол себепті, ата-аналарға орталықтың психолог маманымен психологиялық қолдау жүргізілуде.Соңғы жылдары нәрестелердің мерзімінен бұрын туылуының тұрақты өсуі байқалады. Облыстық перинаталдық орталығында 2022 жылдың 11 айында 9484 нәресте туылса, оның ішінде 680 шала туған балалар.Шала туған нәрестелердің өмір сүру сапасы жоғарылату үшін, қазіргі заман талабына сай орталықтың дәрігерлері мен мейірбикелері тәжірибе алмасу, кәсіби біліктілігін жоғарылату мақсатында алыс-жақын шет елдерде оқытылды. Сонымен қатар дәрігер неонатологтар ішінен офтальмолог, невропатолог, кардиолог мамандары қайта даярланды.<blockquote>«Өмір сүру деңгейін жақсарту мақсатында орталықта көптеген құрал-жабдықтар, атап айтсақ нәрестелерге емдік гипотермия жасауға арналған «TecoTherm Neo», көз көру қабілетін анықтайтын «Retcam Shuttel» аппаратары алынып, шала туылған нәрестелерді көктамыр ішілік тамақтандыруға арналған мөлшерлемелік аппарат – «компаундер» орнатылды.Шала туылған нәрестелердің өкпесін жетілдіру мақсатында сурфактант-орынбасушылық ем және инвазивті емес өкпені жасанды желдендіру емі нәтижелі қолданылуда.Статистикаға сүйенсек, 2021 жылы офтальмолог дәрігерімен «Retcam Shuttel» аппаратымен тексерілген қауіп тобындағы 321 нәрестенің 56-сынан патология анықталып, оның ішінде 16 нәресте ота жасауға Алматы қаласына ауыстырылды.Сонымен бірге, жүрек және асқазан-ішек жолдарының туа біткен ақаулары бар нәрестелерді республикалық санавиация желісі арқылы Астана, Алматы қалаларындағы ғылыми-зерттеу орталықтарына аудару мәселесі жолға қойылған», - делінген Ана мен бала орталығының таратқан ақпаратында.</blockquote>Шала туылғаннан нәрестенің дене салмағы экстремальды төмен болады, сол себепті алғашқы секундтан қамқорлық жасап, олардың дене жылуын сақтау маңызды. Біздің орталық шала туылған нәрестелерге қажетті тоқыма бұйымдарын әзірлейтін «28 ілмек» қайырымдылық ұйымымен тығыз байланыста жұмыс жүргізіп келеді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/a_Zlg2px_AI_9x8_Lz_Xea_QJ_Up_PMGPGELE_3_Y_Nuw_S_Evi_Tx_jpg_width_1200_Xheight_auto_Xtype_1_2547fbb59b.jpg" alt="aZlg2pxAI9x8LzXeaQJUpPMGPGELE3YNuwSEviTx.jpg_width=1200Xheight=autoXtype=1.jpg"></figure>

Қызылорда: Ана мен бала орталығында жыл басынан бері 9484 нәресте дүниеге келді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Мемлекет басшысының биылғы жылғы «Әділетті мемлекет. Біртұтас ұлт. Берекелі қоғам» атты Жолдауында айрықша тоқталған «Ауылдағы денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасын жүзеге асыру шараларының аясында Аманкелді ауылының халқына үгіт-насихат, әдістемелік-тәжірибе алмасу және тұрғындарға медициналық көмек көрсетілді.&nbsp;Орталықта жасақталған бригада биылғы жылдың 9-10 қараша күндері құрамында денсаулық сақтау менеджері С.Ерімбет, ауданның бас педиатрі А.Құлеке ,терапевт, жұқпалы аурулар дәрігері М.Садықова, эпидемиолог мейірбике Г.Мырзабекова, Теренөзек кент орталығы аймақтарының орта буын қызметкерлері Ә.Әлиаскаров, Ә.Серікова, Г.Болатбекова және Н.Гажденбекова жұмыс жасады.Аманкелді ауылында 540 отбасы болса, 2609 халық бар. Медициналық көмек көрсету барысында 492 отбасы қамтылды. Қалған тұрғын үйлерде уақытша тұрғындардың болмауына байланысты қамтылмай қалғанымен жұмыс орындарында кездесулер болды.&nbsp;Дәрігерлер үй аралу барысында 1723 адамды қамтылды. Оның ішінде 26 жүкті әйел, тексеру барысында үй жағдайында ауырып жатқан 17 бала, 9 ересек анықталып, барлық анықталған науқастар амбулаторияға дәрігердің қабылдауына жолданды.&nbsp;Аула аралау барысында жұқпалы аурулар (тұмау), міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру және ауыл халқын скрининг тексеруден өткізу туралы түсіндірме жұмыстары жүргізілді. Амбулатория &nbsp;дәрігер қабылдауында жалпы терапевт, жұқпалы аурулар дәрігерінде 37 тұрғын болды. Оның ішінде 23 науқас, 14 дәрігерлік кеңес алуға келді, 3 науқас үй жағдайында көрілді және 3 науқасқа емдеу орындарын стационарлық көмек алуға жолданды. Ал балалар дәрігерінің қабылдауында 34 бала болса, оның 26 науқастарына байланысты, 8 бала кеңес алуға келді. Қабылдаған науқастардың барлығына амбулаториялық жағдайда ем берілді.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/314884333_1450158498841759_6502209562835875745_n_eaa93c1f30.jpg" alt="314884333_1450158498841759_6502209562835875745_n.jpg"></figure>

Аманкелді ауылында 492 отбасыға медициналық көмек көрсетілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дүниежүзілік қант диабетімен күрес күні жыл сайын канадалық дәрігер және физиолог Фредерик Бантингтің туған күнінде аталып өтеді, ол ол 1922 жылы дәрігер Чарльз Бестпен бірге қант диабетімен ауыратын адамдардың өмірін сақтайтын инсулин препаратын жасады.Қазақстанда қант диабетін емдеу тегін. Қант диабеті әлеуметтік маңызды ауруларға жатады, яғни мемлекет есебінен қаржыландырылады.Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов түсіндіріп өткендей, егер учаскелік дәрігер / терапевт динамикалық бақылауға жататын осы созылмалы ауруды анықтаса, барлық азаматтарға тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде (ТМККК) бірқатар медициналық қызметтер қолжетімді. Бұл бейінді дәрігерлердің кенесі, диагностикалық тексерулер, күндізгі және тәулік бойы стационарларда емдеу, паллиативтік көмек (ауыр сырқаттармен ауратын науқастарға демеуші терапия) және басқа да медициналық қызметтер.Сондай-ақ, ТМККК шеңберінде, ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің № 75 бұйрығына сәйкес, қант диабетімен ауыратын науқастарға 23 дәрі-дәрмек және 7 медициналық мақсаттағы бұйым, оның ішінде шприц - қаламға арналған инелер, бір реттік инсулиндік шприцтері, несептегі кетондіқ денелерді анықтауға арналған тест-жолақтары, қандағы глюкозаны анықтауға арналған тест-жолақтары, инсулин помпалары, инсулиндік помпаларға арналған инфузиялық жинақ, инсулиндік помпаларға арналған резервуар тегін беріледі. Барлығы әртүрлі мөлшерде және көлемде.Басқаша айтқанда, шұғыл араласуды және байыпты мемлекеттік реттеуді талап ететін барлық нәрсе ТМККК есебінен, ал тегін қызметтердің кепілдік берілген көлемінен тыс қосымша қызметтер – МӘМС есебінен қамтамасыз етіледі. Көпшілігінде қант диабеті скрининг кезінде анықталады. Осыған байланысты дәрігерлер оны назардан тыс қалдырмауға кеңес береді. Шынында да, кез-келген сырқаттың диагнозы ертерек анықталса, емдеу соғұрлым сәтті болады.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/1020_Saharnyj_diabet_3_slajd_chist_1_kaz_baf9ba5891.png" alt="1020_Сахарный диабет_3 слайд_чист_1_каз.png"></figure>&nbsp;

14 қараша - Дүниежүзілік қант диабетімен күрес күні

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Медициналық сақтандырудың жоқтығынан жүкті әйелді есепке алудан бас тартылуы мүмкін бе; егер ЖК-сі бар болса, «декреттегі әйел» МӘМС жарнасын төлеуі тиіс пе; МӘМС шеңберінде жүктілікке байланысты УДЗ тиесілі ме? Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалы Қызылорда қаласының №6 қалалық емханасының акушерлік-гинекологиялық бөлімшесінің меңгерушісі Индира Ермахановамен бірлесіп, болашақ аналар жиі кездесетін жағдайлар бойынша түсініктеме дайындады.1-жағдай:&nbsp;Мені жүктілік бойынша есепке қоюдан бас тартылады, себебі мен сақтандырылмағанмын. Менің 12 айға ақы төлеуге мүмкіндігім жоқ, не істеуім керек?Жүктілік бойынша есепке тұру үшін әйелдің келесі мамандарға жүгінуге мүмкіндігі бар:&nbsp;1) акушер-гинеколог – оның консультациясы МӘМС шеңберінде жүргізіледі, сондықтан қабылдауға жазылу үшін сақтандырылған болу қажет;2) жалпы практика дәрігері және акушер – олардың қабылдауы тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі шеңберінде жүргізіледі, адамның сақтандырылған мәртебесі қажет емес. Яғни сақтандырылмаған жүкті әйелді емхананың учаскесінде қабылдауға және жүктілік бойынша есепке қоюға болады.&nbsp;Содан кейін үш күн ішінде әйел жеңілдікті санаттың өкілі – «Жұмыс істемейтін жүкті әйел» ретінде сақтандырылған мәртебесін алады. Ал ол жұмыссыз болса, мемлекет ол үшін жарна төлейді. Бұл оған МӘМС тізбесіне кіретін қажетті тексерулерден, скринингтерден және т. б. өтуге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бірыңғай жиынтық төлемді (БЖТ) төлеушілер үшін түсініктеме бергім келеді. Оны өздері үшін жұмыс істейтін адамдар төлейтіндіктен, БЖТ төлейтін әйел бұдан былай «жұмыс істемейтін» болып саналмайды және жеңілдік санатынан шығарылады.2-жағдай:Мен жүктімін, есепте тұрмын. Жеңілдік санатына кіретін адам ретінде сақтандырылғанмын. Бірақ декреттік төлемдерді алу үшін БЖТ төледім, қазір жүйедегі мәртебем «САҚТАНДЫРЫЛМАҒАН». Неліктен бұл орын алды және мәртебені қайтадан алу үшін не істеу керек?МӘМС жүүйесінде жеңілдік санаты «Жұмыс істемейтін жүкті әйел» деп аталады. Олар үшін МӘМС жарналарын мемлекет төлейді. Бұл санатқа ресми түрде жұмыс істемейтін және соңғы 2 айда зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдар түспеген әйел кіре алады. Егер әйел ресми түрде жұмыс істесе, онда декреттік демалысқа шыққаннан кейін жұмыс беруші ол үшін жарналар мен аударымдарды төлеуді тоқтатады. Және ол «Жүктілікке және босануға, жаңа туған баланы (балаларды) асырап алуға байланысты, бала (балалар) үш жасқа толғанға дейін оның (олардың) күтіміне байланысты демалыстағы адамдар» жеңілдікті санатына енгізіледі. Бұдан әрі ол мемлекет есебінен сақтандырылған болып табылады.&nbsp; БЖТ-ға келетін болсақ, салық заңнамасы бойынша оны ресми жұмысқа орналаспаған, тіркелген ЖК-сі жоқ, бірақ кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратындар төлейді. Бірыңғай жиынтық төлем бірнеше төлемдерді қамтиды: БЖТ – ның 10% – ы жеке табыс салығын, 20% - ы Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорына әлеуметтік аударымдарды, 30% - ы Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына міндетті зейнетақы жарналарын, 40 % – ы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға аударымдарды құрайды. БЖТ-ны қандай да бір табыс алатын азаматтар төлейді. Яғни, егер жүкті әйел БЖТ төлесе, онда ол ЖҰМЫС ІСТЕЙДІ деп саналады.Жеңілдік санатына қайта оралу үшін екі ай бойы БЖТ төлемеу керек. Содан кейін ғана &nbsp;жүкті әйел жұмыссыз ретінде сақтандырылған мәртебесін алады.&nbsp;Мысалы, егер БЖТ наурыз айында төленген болса, жеңілдік мәртебесін алу үшін сәуір және мамыр айларына төлемдер болмауы тиіс. Жеңілдік мәртебесі маусым айында беріледі. Бала туылғаннан кейін жұмыс істемейтін әйел басқа жеңілдік санатына енеді-үш жасқа дейінгі балаларға күтім жасайтын жұмыс істемейтін адамдар.Екінші нұсқа бар. БЖТ төлемін ай сайын жалғастыруға болады, сонда әйел жеңілдікті санатқа енбейді, бірақ өзін-өзі жұмыспен қамтушы ретінде сақтандырылған мәртебесін алады.3-жағдай:Менде жұмыс істемейтін ЖК бар, бірақ ресми түрде қызметі тоқтатылған жоқ. Маған ЖК ретінде ары қарай жарна төлеу керек пе?Жоғарыда айтылғандай, жүкті әйелдің шынымен жұмыс істемейтінін және жеңілдік мәртебесіне ие бола алатындығын растау үшін соңғы екі айда ол үшін зейнетақы жарналары мен әлеуметтік жарналар түспеуі керек. Егер ЖК қызметі салық органдарында ресми түрде тоқтатылмаған болса, онда сіз қолданыстағы ЖК ретінде жарналарды төлеуді жалғастыруыңыз қажет (өйткені сіз есептілікті, тіпті «нөлдік» төлемді тапсырасыз және заң бойынша қажетті төлемдерді жүргізесіз). Жұмыс істемейтін жүкті әйел ретінде жеңілдікті санат бойынша сақтандырылу үшін ЖК-нің салық органдарындағы қызметін ресми түрде тоқтата тұру қажет. Онда сіз үшін МӘМС жарналарын мемлекет төлейтін болады. &nbsp;4- жағдай:Маған скринингтен және басқа перинаталды тексерулерден өту керек. Бірақ емханада маған жолдама берілмейді, өйткені мен сақтандырылмағанмын. Бұрын &nbsp;жұмыс істедім және жарналарды төледім, бірақ содан кейін &nbsp;жұмыстан шығып, МӘМС төлемін жасамадым. Бірақ жұмыс істемейтін жүкті әйелдер жеңілдік санатына кіреді емес пе. Неліктен мені МӘМС-ті пайдалану құқығынан айырады?<blockquote>«Сіз дұрыс айтасыз, жұмыс істемейтін жүкті әйел жеңілдік мәртебесіне ие бола алады. Сақтандырылған мәртебесін алу үшін оны жүктілік бойынша есепке қою керек. Әдетте жүктілік бойынша есепке акушер-гинеколог қояды. Оны қабылдау МӘМС тізбесіне кіреді, яғни тек сақтандырылған әйелдерге ғана қолжетімді. Алайда, егер әйел сақтандырылмаған болса, оны жалпы практика дәрігері немесе акушер қабылдап, жүктілік бойынша есепке қоя алады. Бұл дәрігердің қабылдауы тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлеміне кіреді. 3 күн ішінде әйел жеңілдікті санат ретінде сақтандырылған мәртебесін алады. Осыдан кейін ол МӘМС тізіміне кіретін барлық тексерулерге жолдама ала алады», – деп сарапшы түсіндірді.</blockquote>5- жағдай:Жеке клиникада &nbsp;жүкті әйелдерге &nbsp;ультрадыбыстық тексеруден өтуді, ақылы сараптама жасауды &nbsp;ұсынады. Егер мен жүктілік бойынша есепте болсам, мұны өз емханамда тегін өте аламын ба?Иә, қажетті тексерулер ТМККК және МӘМС шеңберінде қарастырылған, сондықтан оларды өз емханаңыздан өтуге болады.&nbsp;Әйел жүктілік бойынша есепке тұрады, содан кейін акушер-гинеколог онымен жүктілік кезең бойына жұмыс жүргізеді. Алдымен өмір тарихы жиналады, пациент пен оның серіктесінің медициналық деректері зерттеледі. Жүкті әйелдің жеке картасы жасалады, оған айырбастау картасы беріледі. Міндетті тексеру тағайындалады, оған зертханалық талдаулар, хромосомалық патология және құрсақішілік ұрықтың туа біткен даму ақаулары бойынша тәуекел тобын анықтау үшін пренаталдық скрининг, ЭКГ, қажет болған жағдайда ЭхоЭКГ, бүйректің УДЗ, көрсетілімдер бойынша стоматолог пен отоларингологтың консультациясы кіреді. Жүктілік кезінде үш реттік ультрадыбыстық скрининг тағайындалғанын атап өткім келеді, ол мына мерзімде жүргізіледі: 1) 11 аптадан 13 апта 6 күнге дейін; 2) 19 аптадан 21 аптаға дейін; 3) 30 аптадан 32 аптаға дейін. Яғни, сіз бұл тексерулер үшін жеке төлем жасамауға, өз емханаңыздан өтуге құқығыңыз бар», – деді Екатерина Чалиловна.Егер сұрақтарыңыз болса, сіз оларды емханаңыздан Пациенттерге қолдау көрсету қызметіне хабарласып сұрай аласыз. Егер сізге сол жерде көмектесе алмаса, онда өзіңізге ыңғайлы байланыс арнасы арқылы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына өтініш жібере аласыз: fms.kz ресми сайты, 1406 байланыс орталығы, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы және Telegram-дағы SaqtandyryBot. Дәл осы құралдар сақтандырылу мәртебесін тексеруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, медициналық сақтандыру жүйесіндегі өз мәртебеңізді тексеріп, жүргізілген төлемдер туралы ҚР egov.kz электрондық үкіметінің сайтындағы «Денсаулық сақтау» бөлімінде «Медициналық қызметтер туралы және МӘМС-те аударылған сомалар туралы ақпарат» мемлекеттік қызметі арқылы біле аласыз.<figure class="image"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/Nerabotayushhaya_beremen_zhenshhina_kaz_1_d057b29756.jpg" alt="Неработающая беремен женщина каз (1).jpg"></figure>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық