<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Тәуелсіздік ұрпақтары» грантын 63 аралдық кәсіпкер еншіледі деп хабарлайды Kyzylorda news ақпарат агенттігі.<blockquote> – 2017 жылы қызымның үстіне майда бөртпелер шықты. Ана баласы үшін қандай нәрсеге де дайын тұрады емес пе?! Мен де қызымның денсаулығына қатты алаңдадым. Сол уақытта эфир майы арқылы, басқа да қоспалар қосып оның оң әсер беретінін білдім. Сосын осындай емдік қасиеті бар сабынды жасауды қолға алып, бірнеше данасын жасадым. Алғашында жақындарым және сабынның пайдасын естіген бірнеше адам сатып алды. Бірақ ол уақытта қазіргідей жарнамалауға мүмкіндік аздау болды. Сондықтан сұраныс та аздау болғандықтан, ол кәсіптен қол үзіп кеттім. Оны кәсіп қыламын деп ойламаған да болатынмын, - депті жергілікті кәсіпкер Арсена Кушжанова.</blockquote> Биыл ауданға арнайы келген Қызылорда облысы кәсіпкерлер палатасының директоры Пірмұхаммед Сыздықов сол кезде көрмеге қойылған Арсенаның өнімдерін көріп, ерекше қызығушылық танытқан. Қолдаудың ерекше болатынын айтқан-ды. Міне, сол жерлесіміз өзінің іскерлік қабілетінің арқасында тағы бір мүмкіндікке ие болды. Анығырақ айта кетейік. Таяуда ғана Астанада бизнес, ғылым, мәдениет, медиа және ақпараттық технологиялар саласындағы үздік 30 жобаның авторына «Тәуелсіздік ұрпақтары» гранты табысталды. Салтанатты шараға Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, Парламент Мәжілісінің депутаттары, ҚР Президенті жанындағы жастар саясаты кеңесінің өкілдері, мемлекет және қоғам қайраткерлері қатысты.&nbsp; Атап өту керек, Мемлекет басшысы 2021 жылы «Тәуелсіздік ұрпақтары» грантын жастардың жаңа және қолданыстағы бастамаларын қолдау мақсатында тағайындаған болатын. Грант аясында 63 адам өз жобасын Қазақстанда ғана емес, шетелде де түрлі салаларда табысты жүзеге асыруда. 30 үздік жобаның қатарынан табылған аралдық кәсіпкер Арсена Кушжанова 3 млн. теңгенің грантын иеленді.&nbsp; Үздіктің марапатын Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева табыстады. «Aral Organic» жеке кәсіпкерлігінің иесі Арсена Кушжанова түрлі өсімдіктің қоспасынан сабын дайындайды. Кәсіпкердің өнімі көп сабынға ұқсамайды. Ол түйе, ешкі сүті, жантақ қосылған емдік қасиеті бар сабын шығаруда. Бұл сабын түрлі тері ауруларына және терінің құрғауына қарсы емдік қасиеті бар екен. Арсенаның емдік әрі хош иісті сабыны «Қазақстанның үздік тауары-2023» өңірлік көрме-байқауында-ақ сұранысқа ие болды. Кәсіпкер қазіргі таңда сабынның 11 түрін шығарып отыр. Соның ішінде 3 сабын емдік қасиетке ие. Өндірілген сабынның құрамында хош иістер, бояғыштар мен консерванттар жоқ, тек табиғи ингредиенттер бар. Судың орнына ешкі мен түйе сүтін қосады, сонымен қатар түйе тікенегі қосылған шөп сабынының рецептін ойлап тапқан.

«Тәуелсіздік ұрпақтары» грантын 63 аралдық кәсіпкер еншіледі

&nbsp; <a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Кәсіпкер болуды армандайтын адам кемде-кем. Дегенмен істі неден, қалай бастау керегін білетіндер көп емес. Жалпы кәсіпкерлікті бастау үшін ең алдымен жоспар, қаржы саласының тілімен айтқанда бизнес жоба керек. Қолға алғалы отырған кәсіп саласында тәжірибенің болуы да аса маңызды. Себебі білімсіз, біліксіз, тәжірибесіз, әрі ол кәсіп туралы ешқандай көзқарас болмаса істің алға басуы қиын. Осы орайда тәжірибелі кәсіпкер Жамбыл Қожахметовпен әңгімелесуді жөн көрдік. Ол – Шиелі ауданының тумасы. Бүгінде пластик қасықтың орнына жеуге жарамды ас үй құралдарын шығаруда. Яғни тамақ ішіп болған соң қасықты жеп қоюыңызға болады. Бұл идеяны ол кәсіпкерлікті қолдаудың мемлекеттік бағдарламасы аясындағы қайтарымсыз гранттың арқасында жүзеге асырды.<blockquote>– Бүгінде бизнестің түр-түрі бар. Әркім әр түрлі кәсіппен айналысады. Бірақ қай істің болсын өзіндік қыры, ерекшелігі болады. Мәселен, бір кәсіппен барлығы да айналысады. Ол ауыл шаруалығы болсын, сұлулық салоны болсын. Ал тың идеяны ойлап табу екінің бірінің қолынан келе бермейді. Мен ерекше кәсіппен айналысуды біраздан бері жоспарладым. Жоспарымды сан рет өзгерттім. Достарымның, ата-анамның кеңесіне жүгіндім. Осылайша ерекше кәсіпті қолға алдым. Қиындығы да көп, жеңіл тұстары да жетерлік. Қолы үйреніп, істеп жүрген адам тез-ақ меңгеріп кетеді. Біз көбіне тамақ ішкенде бір реттік ыдыстар пайдаланамыз, оны қоқысқа тастаймыз. Ал біздегі ыдыс-аяқтар арнайы дәмнен әзірленіп, тәтті қоспалармен дайындалады, – дейді кәсіпкер.</blockquote><blockquote>Цех айына 10 мың шыныаяқ, 2000 табақша, 3000 сорпа ыдысын шығарады. Оны дайындауда кәдімгі ұн мен жұмыртқа қолданады. Дәмін келтіру үшін әртүрлі қоспалар да қосылады екен. Кәсіпкер тек осымен шектеліп қалмақ емес. Алдағы уақытта жеуге жарамды қасықтар, шанышқылар шығармақ. – Жеуге жарамды ыдыс – бұл табиғи ингредиенттерден жасалған өнім: жұмыртқа, ұн және түрлі қоспалар. Біздің ыдыспен сіз кез-келген жұмсақ тағамды (мысалы, сорпа немесе ботқа) шамамен он минут жей аласыз, содан кейін оның өзін жей аласыз. Бірінші партияда стандартты шыныаяқтар болды. Рецепт пен пісіруге арналған дұрыс пішінді табу алты айдан астам уақытты қажет етті. Рецепт ұзақ уақыт бойы сынақ пен қателік арқылы дүниеге келді: қамыры майлы емес, бірақ өте құрғақ та емес. Шыныаяқ әдемі және дәмді ғана емес, сонымен қатар берік болуы керек, бірнеше күннен кейін нан сияқты ыдырамау керек, – деді Ж.Қожахметов.</blockquote>Жеуге жарамды ыдыс сұйықтықтар мен жылудың әсеріне төзімді. Суық тағамдармен түйісуде өзінің қасиеттерін одан да ұзақ сақтайды. Еу­ро­па­лық өндіру­шілер мұндай өнім­дерді түрлі дәмімен ұсынады. Десертке арналған шоколад, ваниль немесе құлпынай, ыстық тағамдарға арналған дәмдеуіш қосуға болады. Жеңіл тамақтар мен десерттер үшін жеуге жарамды стақандар қолдануға болады.<blockquote>– Қомақты қаражатты бірнеше жыл жинақтап, бизнес жобаларды зерттедім. Өңірімізде саудамен айналысатындар көп. Осыдан-ақ өндіріске бет бұру керегін түсіндім. Содан бері тың жобаны қолға алу керек деген ой маза бермеді. Сан түрлі бизнесті интернет же­лі­сінен қарадым. Көңілімнен шықпады. Бүгінде бұл бизнеске сұраныс жоғары. Бәсекелес аз, тіптен өңірде жоқтың қасы. Сондықтан қиындықсыз жұмыс істеуге болады, – дейді жас кәсіпкер.</blockquote>Жастар­дың дені кәсіп бастауға бет бұрды. Осы уақытқа дейін қаншама бағдарлама жүзеге асып, жастар игілігіне берілді. Қайтарымсыз қаржымен кәсібін дөңгелетіп отыр­ғандардың көптігі де көңілге демеу. – 2021 жылы «Бизнестің жол картасы» мемлекеттік бағдарламасына қатысып, 5 млн теңге көлемінде қайтарымсыз грант ұтып алдым. Осы қаражаттың арқасында идеямды жүзеге асырдым. Мұндай өнімдер сұранысқа ие, Ресейде өндірушілер арасында бәсекелестік бар болғанымен, бағасы қымбат. Сондықтан, бұрын Ресейден тапсырыс бергендер, қазір тікелей бізден алады. Цех автоматтандырылған, тәулігіне 24 сағат, жыл бойы ыдыс-аяқ шығаруға мүмкіндік бар. Көп жұмыс күшін қажет етпейді. Ресей Федерациясында серіктестерімен бірге арнайы оқу-семинарларға қатыстық. Цех іске қосылды. Көптеген жоспарлар бар, өндірісті кеңейту, шығарылатын өнімнің түрін арттыру, сондай-ақ болашақта эко-ыдыстарды (жеуге жарамсыз) іске қосу, – дейді кәсіпкер. Кәсіппен айналысу үлкен тәуекелді талап етеді. Қай істі болмасын бастау үшін де адамның ынта-ықыласы жеткіліксіз, оның біліміне қоса қарым-қабілеті мен тәжірибесінің болуы маңызды. Мемлекет кәсіп бастаймын дегенге мол мүмкіндік беріп отыр. Тек ойдағы істі бастап, соны ұршықша иіру қажет.Мөлдір САБЫРЖАН

Шиелілік кәсіпкер бағдарлама игілігін сезінді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аралқұм ауылында 1300–ге жуық халық тұрады. Ауылдың қақ ортасын теміржол бөліп жатыр. Ал шығысында «Батыс–Европа-Батыс-Қытай» көлік дәлізі. Ауыл халқы осы өңірлік логестиканың игілігін көріп отыр. Себебі мұнда жұмыссыз жатқан адам жоқ. Бәрі қорадағы малын сауып, балығын ыстап пойызға шығып, жол бойындағы өздері жасап алған шағын дүңгіршекке апарып сатып, нәпақасын тауып жүр.Дұрыс-ақ, Әсіресе Аралқұмнің ысталған балығының керемет болатындығын аралдықтар тегіс мойындайды. Тіл үйіретін тәтті балықты сүйсініп жесек те оның жасалу жолын көбіміз біле бермейміз. Аралқұмдық кәсіпкер Айжан Әбдірова бізге ысталған балықтың жасалуы туралы мол ақпарат берді.Оның ауласында тізбектеліп ілінген балықтың сан-алуан түрін көзге ілмей кету мүмкін емес. Тыста келген тосын адамға да ең бірінші көзге шалынатын сол шығар. Және аулада қара бөшке, жанында көне табақ тұрды. Бізді ілтипатпен сәлем беріп қарсыалған Айжан әңгімесін бастап кетті.<blockquote>– Мен балық ыстауды ең алғаш енемнен үйренгенмін. Қазір тұрмыста болғаныма 20 жыл болды. 3 балам бар. Келін болып түскен күнен бастап, үйдегі айнымас тіршілігімнің бір бөлігі осы балық ыстау болатын. Бұл біздің отбасымызбен істейтін жұмысымыз. Жалғыз біздің отбасы емес, Аралқұмдағы әрбір үшінші отбасы балық ыстаудың технологиясын жақсы біледі, - деген Айжан балық ыстауды көрсетуге кірісті.</blockquote>Ысталған балық жасау үшін арнайы балық түрі керек емес. Кез –келген балықтан жасай беруге болады. Әсіресе ақ балық, шортан, сазан сынды балық түрлері ысталғанда дәмі ерекше болып шығады екен. Айжан өнімге керекті шикізатты Арал қаласы мен Қамыстыбас ауылының балықшыларынан алады. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<blockquote>– Ең алдымен балықты жон арқасынан түзу етіп тіліп, әбден тұздап, 5 күн тұзда қалдырамыз. Сонан кейін тұзға піскен балықты екі-үш мәрте жақсылап таза сумен жуып, жайып тастаймыз. Қағу желдің өтінде екі күн тұрған балықты ыстауға дайындаймыз. Көпшілікке «бөшке» деп айтсам түсінікті болар осы ыдыстың үстіңгі ашық бөдігіне балықтарды бас жағынан сымға өткізіп, қаз қатар кәуәп секілді тізбектеп іліп шығамыз. Енді балықты ыстау үшін картон қағаз бен ағаштың майда үгіндісі керек. Оны табақша ыдыстың ішіне жағып алып, бөшкенің астыңғы тесік бөлігінен ішке енгіземін. Сонан соң, аузын жақсылап қымтап, байлап 20 минутқа қалдырамыз. Бұл енді күн ырайына байланысты. Жаз мезгілінде 20 минутта ыс алып кетсе, қыста 40 минутқа дейін созылуы мүмкін, - деп түсіндіріп берді Айжан Толыбайқызы.</blockquote>Ешқандай қоспасын, табиғи таза өнімнен, үй жағдайында дайындалған мұндай тағамның адам денсаулығына пайдасы да мол. Өнімге сұраныс та жоғары. Аудан аумағынан бөлек Алматы, Шымкент қаласынан да тапсырыс беріп алдыратын адамдар бар. Бағасы балықтың көлеміне қарай &nbsp;қойылып отырады.<blockquote>– «Әркімнің өз несібесі бар» дейді ғой қазақ. Сол сияқты біздің де бұйырған нанымыз бар. &nbsp;Шаруасы көп болас да, отбасымызбен істейтін болған соң қиындығы көп байқалмайды. Әрі 20 жылдан бері істеп кел жатқандықтан бұл менің күнделікті үйреншікті жұмысыма айналып кеткен, - дейді кейіпкеріміз. &nbsp;</blockquote>Аралдан алысқа қыдыра барсаңыз немесе сырттан келген қонақ ең бірінші сұрайтын ысталған балық осындай әдіспен жасалады. Бір ескере кететіні бұл өнім өзінің құнарын көпке дейін сақтай алатын ерекше қасиетке ие. Тез бұзылып кетпейді. Сондықтан алыс сапаға шықсаңыз еш қорықпай алып жүрсеңіз болады.

Аралдық тұрғын 20 жылдан бері ысталған балық дайындап табысқа кенеліп отыр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Жаңақорған - кәсіпкерлік саласы дамыған аудандардың бірі. Бүгінде онда 6 985 бірлік шағын және орта кәсіпкерлік субъекті тіркелген. Оның 361-і заңды тұлғалар болса, 2 464-і шаруа қожалықтары, ал, 4 160-і жеке кәсіпкер. Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифингте Жаңақорған ауданының әкімі Мұрат Тлеуімбетов саладағы игі бастамалар тізбектеп, жемісті жобалардың нәтижесін айтты.<blockquote>- Аудан бойынша өткен жылы барлық қаржы көздерінен 164 жобаға қолдау көрсетілді. Ал, “Ауыл аманаты” бағдарламасы аясында 74 жоба несиелендірілді. Жыл басынан бері “Мансап” орталығына 6 800 адам жұмыс іздеп хабарласса, соның 5 487-сі тұрақты жұмыспен қамтылды. Жалпы, өткен жылы ауданда барлығы 3 370 жаңа жұмыс орны ашылды. Бұдан бөлек, ауданда бірнеше білім ордалары да пайдалануға берілді. Мәселен, Жаңақорған кенті «МАИ бекетіндегі» мектеп құрылысы былтыр аяқталып, биыл 15 қаңтарда пайдалануға берілді. Сондай-ақ, былтыр Жаңақорған кентіндені 600 орындық, Жаңарықтағы 300 орындық, Байкенжедегі 150 орындық мектептің құрылысы басталған болатын. Осы мектептердің құрылысы толық аяқталған соң аудандағы білім беру ұйымдарының ғимараттарына қатысты проблемалық мәселе толық шешімін табатын болады, - деді Мұрат Жолкелдіұлы.</blockquote>2023 жылы әлеуметтік-экономикалық өсім бойынша Жаңақорған ауданы жақсы нәтиже көрсетті. Әрбір салада серпін, даму байқалды. Әлеуметтік сала болсын, инвестиция, инфрақұрылым, әсіресе кәсіпкерлік көкжиегі кеңейіп, үздік көрсеткіш көрсеттік. Биыл да осы бағытта атқарылар шаруа шаш етектен. Бұл жөнінде облыс орталығында БАҚ өкілдеріне брифинг берген аудан әкімі Мұрат Тілеуімбетов толықтай түсіндіріп, былтырғы мен биылды бағдарлап берді. Аудан басшысының брифингтегі баяндамасы мен болашақтағы жоспарын жүйелеп көрдік.Макроэкономикалық көрсеткіштер бойынша өсім қамтамасыз етілген ауданның өнеркәсіп өнімдерін өндіруде ілкімді істер бар. 2023 жылы өнім көлемі 140 млрд теңге болып, 2022 жылмен салыстырғанда 124,2 пайызға жеткен. Өңдеу өнеркәсібі өткен жылы 92,8 млрд теңгені құрап, салыстырмалы кезеңмен 140,6 пайызға орындалды.2024 жылдың 1 қаңтарына тіркелген шағын және орта кәсіпкерлік субъектілер саны 6985 бірлікті құрады. Аудан бойынша өткен жылы барлық қаржы көздерінен 315 жобаға 4 млрд 501,1 млн теңге несие, 164 жобаға 229 млн теңгенің мемлекеттік гранты жеңіп алынды. Қызылорда «Өңірлік Инвестициялық Орталығы» микроқаржы ұйымы арқылы құны 372,1 млн теңге болатын 51 жоба несиемен қаржыландырылған. Аграрлық Несие Корпорациясы» АҚ Қызылорда облыстық филиалы арқылы құны 842,4 млн теңгені құрайтын 80 жоба, 2,5%-пен құны 290,6 млн теңге болатын 63 жоба несиемен қаржыландырылды.2021-2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі ұлттық жоба бағдарламасы шеңберінде пайыздық мөлшерлемені субсидиялау арқылы құны 2461 млн теңге болатын 47 жоба несиемен қаржыландырылса, инновациялық жобаға мемлекеттік гранттар беруге байланысты құны 5 миллион теңгені құрайтын 1 жоба грантты жеңіп алды. «Қамқоршы» несие серіктестігі арқылы 23 жобаға 316,2 млн теңге несие берілді. «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында «Байқоңыр» әлеуметтік кәсіпкерлік корпорациясы арқылы 535 млн теңге болатын 74 жоба несиелендірілді.Жыл басынан жұмыс іздеуші ретінде «Мансап» орталығына 6800 азамат хабар¬ласса, жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғау шараларымен қамтылған азаматтардан 5487 адам жұмысқа орналастырылған. 2024 жылдың 1 қаңтарына жұмыссыздар саны 1549 адамды құрып, жалпы жұмыссыздық деңгейі 5 пайыз болды. «Бастау-бизнес» жобасына оқуға жолданғандар 899-ды құраса, «Күміс жас» жобасына қатысқандар саны 79-ға жеткен. 2023 жылы 3370 жаңа жұмыс орны құрылды.Сонымен қатар, Жаңақорған ауданында ерекше кәсіппен айналысушылар қатары уақыт өткен сайын артып барады. Әсіресе, мемлекеттік бағдарламалардың көмегімен қайтарымсыз грант алып, өз ісін дөңгелетіп отырған азаматтар баршылық. Жалпы ауданда шағын және орта кәсіпкерлік саласында 7 мыңнан астам кәсіпкер тіркелген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 22,5 пайызға ұлғайып отыр. Тиісінше бұл саладағы белсенділік көрсеткіші 96,8 пайызды құрады. Бұл туралы Жаңақорған ауданының әкімі Мұрат Тлеумбетов былай дейді.<blockquote>–Өздеріңіз білетіндей, Жаңақорған ауданы кез келген кәсіппен айналысуға ыңғайлы аймақтың бірі. Осы себепті жыл сайын ауданымыздың кәсіпкерлер қатары көбейіп, шығарған өнімдері басқа өңірлерге де жөнелтілуде. Аудан бойынша жыл басынан бері барлық қаржы көздерінен 230 жобаға 1 млрд.599 млн теңгенің қаржылай қолдауы көресетілген. Мәселен, 2021–2025 жылдарға арналған кәсіпкерлікті дамытуға арналған Ұлттық жоба шеңберінде жұмыспен қамту орталығы арқылы 100,6 млн теңгені құрайтын 73 жоба грант жеңіп алса, 131 жобаға 1 млрд.200 млн теңгенің несиесі берілді. Сондай-ақ «Ауыл аманаты» бағдарламасы аясында несие алуға 3 млрд.400 млн теңгені құрайтын 505 жоба іріктелді. Ал бөлшек сауда көлемі 3 млрд.405 млн теңгеге жетіп, өткен жылдың есепті кезеңімен салыстырғанда 111,9 пайызды құрады, – деді аудан әкімі Мұрат Тлеумбетов.</blockquote>Бұл Жаңақорған ауданының кәсіпкерлік саласының біл жыл ішінде атқарған шаруасы. Алдағы уақытта бұданда биік белестерді бағындырып, өңірдегі көш басшылық көрсеткішті сақтап қалады деген сенім мол. Ең бастысы – халықты жұмыспен қамту мәселесін кәсіпкерлікті дамыту, оқыту және &nbsp;басқа да белсенді шаралар арқылы шешуге ықпал ете отырып, жұмыссыздар мен өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұрғындарды пайдалы еңбекпен &nbsp;барлық мемлекеттік, салалық және өңірлік бағдарламалардың мүмкіндіктерін пайдалану арқылы қамтамасыз етуге ілкімді істерді жалғастырса игі.

Жаңақорғанда кәсіпкерлік сала жандануда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Ауданымыздың аумағында орналасқан әрбір ауылдың ел ауызында жүретін өзіндік бренді қалыптасқан. Анықтап айтқанда, Айдарлының тарысы секілді іңкәрдариялықтардың қауын құрты мен қауын ішегі әлі күнге дейін сұранысқа ие. Кейіпкеріміз Сәрсенкүл Салықбаева қыз бұрымы секілді қаз-қатар өрілген ерекше дәмді дайындап, ел алғысын арқалап жүрген жан.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Осы жылы 71 жасқа келетін ардақты ана 25 жылдан бері&nbsp; қауын құрт пен қауын ішек жасап келеді. Дәмі тіл үйіретін айрықша әрі ерекше өнімді дайындаудың өзіндік&nbsp; әдіс-тәсілі бар. Бізбен әңгіме барысында Сәрсенкүл апа қауын құрттың жасалуының қыр-сырымен бөлісіп, айтып берген еді.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– «Ысырапшылдық ырысты кемітеді» демекші, қазақ қоғамында ысырапшылдыққа еш уақытта жол берілмеген. Ауыл адамы қай кезде де қолда барды жаратып, қамбаға түскен өнімді кәдеге жаратуға тырысады. Бұл тұста, іңкәрдариялықтар жаз бойы егістік басынан табылып, қауын-қарбыз егуді әдетке айналдырған. Диқаншылық кәсіппен айналысатын балаларымның еңбегін еш кетірмеу мақсатында сатылымнан артылған өнімнен қауын құрт пен қауын ішек жасағанды жөн көремін. Ең бірінші, қауын құрттың әзірленуін айтып өтсем. Шырыны жақсы қауыннан, яғни әңгелек немесе әміреден қауынқұрт дайындалады. Қауынды арнайы тіліктеп, үлкен қазанға салып қайнатамыз. Оның қайнатылуына бір күн уақыт кетеді. Үнемі қазанды араластырып отырмаса, түбі жабысып қалуы мүмкін. Оттың қызуына мән берілмесе қауынның қарайып кетуі де ықтимал. Суы тартылып, қоюланған тұста қазанға талқан салынады. Талқанды былғап отырып, түйір болмас үшін қауынның бойына сіңіреміз. Түнде қазаннан түскен шырышты өнімге таңертеңгілік суы сарқылған құртты қосамыз. Қоңыр түске енген қауынға құрт араласқан сәтте бозарады, сосын сары түске айналады. 3-4 күн кептірілген қауын құрт дайын ас болып шыға келеді, – дейді кейіпкеріміз.&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp;Қазіргі таңда 4 ұл мен 1 қыздан 16 немере сүйіп отырған ардақты әже қауын құртты дәмді етудің жолын өзінің анасынан үйренген екен. Өзі шаруа отбасынан шыққан жан. Осыдан тура 16 жыл бұрын бақилыққа аттанған Құдай қосқан жолдасы Мергенбай балалардың ала жаздай еккен өнімін үйлестіру үшін үнемі жарына қолғабыс ететін. Қазіргі кезде бар білгенін қызы мен келіндеріне үйрететін Сәрсен апаның қолынан шыққан қауын ішектің дайындалуы мүлдем бөлек, өзгеше.&nbsp; &nbsp; &nbsp;– Біздің жасайтын өніміміз жұмсақ қауыннан шықпайды. Оған қатты болып пісетін торлама қауын қажет. Торлама қауынды екі жағынан кесіп алған ыңғайлырақ. Дөңгелектеп кесілген қауын дәнінен ажыратылады. Қабығынан аршылған қауын қаз-қатар бақанға кигізіле береді. 3-4 күнде кепкен қауын ішекті қарбыздың суымен жуамыз. Суы сарқылып, шірештеген қауын ішекті қыз бұрымындай өреміз. Әбден кеуіп, бабына келген оны арнайы ыдыста сақтаймыз, – дейді ақылман қария.&nbsp; &nbsp; &nbsp;Шынында, ауыл адамының татқан бейнеті қашанда өлшеусіз екені анық. Жылдар зымырап өтсе де, күнделікті тіршіліктен айнымайтын олардың қазаны оттан түспеген. Сәрсен апаның қауын құрты мен қауын ішегі жұртшылық арасында өтімді. Қос өнімнің нарықтағы бағасы 3500 теңгені құрайды. Аттай қалап алдыртатын ағайынның арасында қос өнімнің бағасы құнды. Шыбын-шіркейге қалдырмай, жаз бойы қауын-қарбыздан дайын өнімді жасап шығаратын қазыналы қариямыздың еңбегі зор.

Сырдариялық қауынқақ сұраныста

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; &nbsp;Сырдария ауданына қарасты Қоғалыкөл ауылында арғымақ баптап, сәйгүліктің үстінен түспейтін бірқатар шабандоз жетерлік. Жылқының жалына жармасқан олардың ат бегілік өнері дүйім жұртты тәнті еткен. Мәселен, Нұраддин Мұхажаддин он жасынан атқа отырып, бәйгеге шапқан шабандоз. Ол &nbsp;төрт түліктің патшасын бала күнінен тізгіндеп келеді.Шынында, ауыл тіршілігінен хабарсыз көпшілік жылқының бабын табудың өзіне тән қиындығын білебермейді. Негізінен, Нұраддин асау жылқыға бас білдіруді 4 жыл бұрын машықтанған. Биыл 15 жасқа келетін шабандоз асаудың тілін табуды ең алғаш ауылдасы Ардақ Ұйымдасардан меңгерген. Әрине, «Аттың сыры иесіне мәлім» демекші, осыған дейін ол 15-16 асау аттың арынын аштырмай бір мезгілде жуасытып, ырқына көндірген. Асау атқа мінгенде тыпыршып тұра алмайтын оның бір қасиеті –1-2 күнде жылқыны өзіне бағындыра білетіні.–Ықылым заманнан келе жатқан мал шаруашылығына ден қойып, тектілігі бір бойынан табылатын жылқыны баптауды кәсіп қылған едік. Асылында, айғыр алпауыт болмай, атқа жарымайтын кездер болады. Сондықтан үлкендеріміз асыл тұқымды сәйгүлікті құлын кезінен таныған. Әрбір асау алғашқыда мінез көрсетіп, қиғылық салатыныанық. Осындайда тақымға қысып, белгіленген бағытқа шаба жөнелген дұрыс. Асауды үйретудің де, ескеретін ережесі бар. Өзіме сеніп тапсырылған атқа жауапкершілікпен қараған дұрыс деп санаймын, – дейді жас шабандоз.Шын мәнінде, Нұраддин осыдан бірнеше жыл бұрын «Адмирал» атты жылқысымен бәйгеден І орын жеңіп алған. Бүгінде «Ханторы» деген сәйгүлігін көкпар шабуға дайындап жүр. Сонымен қатар оның «Ахилес», «Қара бриллиант», «Чех күрең» секілді жылқысы шабандоздың айнымас серігіне айналған.– Біз көбіне ауыл балаларымен бірге көршілес орналасқан елді мекенге барып, қарсыластарымызбен көкпар тартамыз.&nbsp;Ұлттық спортқа өзім сияқты&nbsp;қызығушылар қатары аз емес. Өз басым жылқыға отырғанда жүрісіне, шабысына көңіл аударамын. Ең алдымен, аттың шапқан кезінде аяғын дұрыс басқанын бақылаймыз. Небір бітімі бөлек арғымақтар болады. Кең мінез, басы етсіз, мүкіс құлақ, салпы ерін, кеудесі кең, шоқтығы биік, тұяғы жұмыр және берік болуы керек екенін жақсы білеміз. Мұндай аттар иесін жолда қалдырмайды. Қайта сан түрлі сынақтан сүрінбей өтіп, ел қошеметіне бөленіп жатады. Жылқының жүрісінен танитын аға буын өкілдері бабына байланысты бағасын беріп, ескертпесін айтады, – дейді көкпаршы.

Сырдариялық  шабандоз 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Қазақ танымында "Өнер туа бітеді" деген тәмсіл бар. Десе де өнер адамға табиғат берген болмыспен бірге емес, кейін келе де даритынына куә болдым. Менің бүгінгі мақалама арқау болған қолөнер шебері – Айнұр Сүлеймен соның анық дәлелі. Бүгінде қазалылық кәсіпкер қыз-келіншектердің көшіне қосылып, тігін тігіп жүрген Айнұр Самыратқызының дәл осы кәсіпті серік етуінің сырын сұраған едік.&nbsp;<blockquote>– Жалпы, менің бұл кәсіпке келуім өте қызық. Бұған дейін мүлдем басқа салада қызмет еттім. 2011-2018 жылдар аралығында "Халық" банкінде аға кассир болып жұмыс істедім. Кейін отбасылық жағдайларға байланысты жұмыстан уақытша қол үздім. Одан соң, басқа бір банк бөлімшесіне жұмысқа орналастым. Ол жақта 2 жылға жуық жұмыс істедім. Сөйтіп бала күтіміне байланысты демалысқа шықтым. Бұл кез карантин уақыты болатын. Демалыс уақытында үйде бос отырмау керек деп ойланып жүргенмін. Түсімде "тігінді қолға ал" деп аян берілді. Мұны жай аян деп қабылдамадым, өйткені тігін қолымнан келетін сияқты болып көрінді де тұрды. Сөйтіп, өзімнің үйімде тұрған "Зәуре" деген әжемнің тігін машинасын арнайылап, сатып алдым. Бұрын-соңды аяқ машинасына отырып көрмеген маған оны қалай басу керектігін, онда қалай іс тігу керектігін жолдасым Ғани көрсетіп, үйретті. Сөйтіп әлсін-әлсін қол үйрете жүріп, тігін тігуді толық игеріп алдым. Оны үйреніп алған соң, мұны неге кәсіп қылмасқа деген ой келді. Содан жодасымның атына жеке кәсіпкерлікті ашып, 80 мың теңге салыммен кәсібімді бастап кеттім, – дейді ол.&nbsp;</blockquote>Бүгінде Айнұр Сүлейменнің жолдасымен бірлесе ашқан отбасылық кәсібі үлкен дизайн орталығына айналған. Оған "Ясина" деген атау беріліпті. Онда дастарқан, перде, төсек жабдықтары сынды дүниелер тігіледі. Дизайн орталығы болған соң, ойыма "Неге киімдер емес?" деген сұрақ сап ете қалды. Бұл сауалыма Айнұр:&nbsp;<blockquote>– Әйел адамның сән-салтанатын келтіретін тек киім деп ойламаймын. "Әйелдің бір көркі – дастарқан" деген даналық бар қазақта. Тігін тігу десе, тек киім тігу керек екен деген түсінік болмау керек, меніңше. Тұрмысқа қажетті дүниелер де болу керек деп есептеймін. Алғаш "Не тігіп бастаймын?" дегенде ойыма келгені осы дастарқан болды. Киім-кешек, төсек-жабдық деген дүниелер онсыз да көп қой. Өзімше бір өзгешелік болсын дедім, – дейді Айнұр.&nbsp;</blockquote><blockquote>Бастапқыда, тігінді дастарқанмен бастаған ол, кейін перде тігуге де, аян берілгендігін айтып, мені тағы бір таңғалдырды. Айтуынша, түсінде ұзын шеті жоқ матаны тігіп отырғанын көрген. Сөйтіп, бұл жолы да сол түсіндегі дүниеге қырын қарамай, перде тігуді де қолға алуды жөн көріпті. Бүгінде оған түсетін тапсырыстың дені осы дастарқан мен перде. Қазір тұрақты тұтынушыларын тауып үлгерген. Ауыл, аудан көлемінде ғана емес, республика аумағы бойынша да тапсырыстарды қабылдайтынын естігенде біраз таңдандым. "Сонда мұның бәріне қалай үлегересіз?" деппін сасқанымнан. "Көмекшілерім бар. Солар көмектеседі. Алдағы уақытта кәсібімді одан ары кеңейтіп, қосымша адам алуды көздеп жүрмін, – дейді ол.&nbsp;</blockquote>Айнұр Самыратқызының сондай үлкен талғаммен жасалған дүниелеріне таңдай қақпай тұра алмайсың. Әрбір жұмысына қарап, таң-тамаша боласың. Байқағаным, әр жасаған бұйымында үлкен тиянақтылық бар. Тігістері жатық, тіпті, кемшілік табу қиын. Тұтынушыларының талғамынан шығып жүргендігі де, сұранысқа сай сапалы қызметті ұсына білгендігінен болса керек. Бір жағы бұл, оның табанды талпынысының жемісі. Мұнымен ешкім таласа алмайды. Өйткені, "Әркім өзі талпынбақ, Басына бітер бағы үшін..." – демей ме, Ақтамберді жырау. Бір сәтте "Тәуекел етіп, қолдағы қаржымен кішкентай ісін бастап, бүгінде оны үлкен кәсіпке айналдыра білген келіншектің бұл табандылығына қанша мақтау айтсаң да жарасады. Бірақ, ол мұнымызды құп көремді. Керісінше, "бұл жетістіктің бәрі тынымсыз еңбектің арқасында" дегеннен танбады.&nbsp;

Айнұр Самыратқызы: 80 мың теңгемен басталған кәсіп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Соңғы уақытта қазалылықтардың бизнесте бәсі биік.&nbsp;Көбі кәсібін өрге домалатып, сан салада дамуда. Солардың қатарында, Қожабақы ауылының тұрғыны Мерей Қалабаева да бар. Ол жолдасы Нұрбек Бақытханмен бірге пакеттерге лого бренд басып, нәпақасын тауып жүр. Көпшілікке таңсық көрінетін бұл кәсіпті көп балалы ана күйеуімен бірге ойласа келе қолға алуды жөн көріпті. Бүгінде кәсіпкер ана тұрақты тұтынушыларын да тауып үлгерген.&nbsp;<blockquote>– Шыны керек, бұл кәсіпті бастағанға дейін жолдасыммен біраз ойландық. Ақыры, осыған байландық та, үкіметтен 1 миллион 380 мың грант алып, тәуекел етіп, бастап кеттік. Қазір шүкір, жемісін көріп жатқан жайымыз бар. Ақырындап, тұтынушыларымыздың қатары да толығуда. Тапсырыстар да жиілеуде, – дейді кәсіпкер келіншек.&nbsp;</blockquote>Мерей Мейрамбекқызымен тілдескенімізде дәл осы кәсіп түрін таңдауының себебін сұрағанбыз. Ол, оны былайша түсіндірді.&nbsp;<blockquote>– Өзіңіз білесіз, қазір дүкен не базар болсын, тауарларын арнайы бренд қаптамаға, қалталарға салып ұсынады. Яғни, лого бренді бар пакеттерге. Білсеңіздер, қазіргі уақытта логотипті бар пакеттер жарнаманың негізгі құралы болып саналады. Пакеттегі логотип брендті тануға ықпал етеді, сондай-ақ, өзіңіз сатып алып тұрған өнімнің сапасына деген сенімділікті оятады. Қысқаша айтқанда, бұл маркетинг. Жарнаманың кәсіпті ілгерілетуде үлкен маңызы бар. Біз қандай кәсіпті бастаймыз деп бас қатырған уақытта осы нәрсе ойымызға сап ете қалды. Содан пакеттің құр өзін шығарғаннан гөрі сыртына лого бренд басумен ерекшеленейік дедік те, осыны жасауға тоқталдық, – дейді ол.&nbsp;</blockquote>Расымен де, қазір логотипі бар пакеттер тұтынушыларды тартудың, ұстап қалудың және оларды сатып алуға итермелеудің тиімді әдістерінің бірі ретінде танымал. Қызығы, олар радио немесе теледидардағы жарнамаларға қарағанда тиімдірек болуы мүмкін. Пакеттегі сурет үнемі клиенттің көзіне түсіп, санада сақталады және сонымен бірге, тікелей жарнама ретінде қабылданбайды.&nbsp;Кәсіпкер келіншектің айтуынша, пакеттердің сыртына салынатын логотиптер тапсырыс берушілердің өтінішіне қарай жасалады. Пакеттерді сырт қалалардан түрлі пішінде, түрлі түсте алдырады. Ал, жалпы жұмыс барысы былайша өріледі. Бастапқыда тұтынушымен логотиптің қандай болатындығы жоспарланады. Кейін, оған ұнайтын дизайн ұсынылады. Одан соң, ұсынылған дизайнның нарықтағы бренд бәсекелесінің бар-жоғы талданады. Трендке сай келетін дизайн жасақталады. Бұдан кейін, компьютерлік бағдарлама арқылы жасалған дизайнның түсі анықталып, арнайы аппарат арқылы басылып шығарылады.&nbsp;Мерей Мейрамбекқызының сөзіне сенсек, пакет сыртына дүкеннің не тауарын ұсынатын компанияның орналасқан мекен-жайы, телефон нөмірлері; веб-сайт немесе басқа байланыс деректері жазылғаны жөн. Яғни, тек қажетті ақпараттар ғана болғаны дұрыс. Сонда ол тұтынушының есінде тез жатталады. Егер одан көп ақпарат болса, басылған баспа көзге көріксіз көрінуі мүмкін. Бір сөзбен айтқанда, қаптамадағы жазу адамдарға әсер қалдыруы керек екен.&nbsp;Көпшілік қалта сыртын басылатын баспаны қымбатсынады. Бірақ, кәсіпкер келіншек тұтынушылар мен тапсырыс берушілердің пікірімен санасып, нарықтағы бағадан аспай, қалтаға қонымды қаражатқа қызметін ұсынып жүр.&nbsp;<blockquote>– Негізінен қатып қалған баға жоқ. Тапсырыс берушілердің сұранысына қарай,&nbsp; кейде жеңілдіктер де болып тұрады. Әр уақытта 15-20 процентке дейінгі жеңілдетілген бағамен тұрақты тұтынушыларымызды қуантып тұратынымыз бар. Шыны керек, тұтынушыларымыз дән риза. Жасаған жұмысымызға қарай алғысын алып, ризашылығына кенеліп жүрміз, – дейді Мерей Мейрамбекқызы.&nbsp;</blockquote>Көп балалы кәсіпкер ана алдағы уақытта кәсібін кеңейтіп, қосымша дүниелерді қолға алуды көздеп жүр. Қалта, қаптамалардан бөлек, түрлі жапсырмалар мен шарға жазба жазуды да ойға алған. Ісін ілгерілетуді мақсат тұтқан кәсіпкердің жұмысы жемісті болары анық. Өйткені, ол кәсіптің көзі – креативте екенін жақсы біледі. Ал, креатив қашан да жетістіктің кепілі болып қала бермек.&nbsp;

Қазалылықтардың бизнесте бәсі биік

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сөзге де шебер, іске де ұстаз халқымыздың зор мәдениеті мен өнерін паш ететін құндылықтарының бірі – қолөнер. Ағаштан, темірден, түйін түйген, жүннен көз жауын алатындай бұйым жасаған, асыл тастардан сән бұйымдарын соққан, сүйек пен мүйізді, шиді қиыннан қиыстырған халық шеберлерінің ісі – мақтауға тұратын өнер туындысы. Содан да болар, «Шебердің қолы алтын» дейді қазақ. Осындай халық арасында қолынан өнері тамған ісмерлер кездесері хақ.&nbsp;Соның бірі – бекарыстанбилік Нағима Сахиқызы сексен жасқа таяса да, келініне қолғабыс етуден жалыққан емес. Ол жас шағында түрлі дүниені аса шеберлікпен жасап, халыққа ұсынған.&nbsp;– Кезінде барлығын да, табиғи өнімдерден қолдан әзірлейтінмін. Текемет, киіз басу, жүн қырқып, оны иіру, алаша мен өнерлеп ши тоқу сынды істерді қиналмастан рахаттана дайындайтынмын. Қазір сол жас келген соң, көру қабілетім нашарлады. Алқынып тұрған шақта кез келген істі атқара беретінмін. Бүгінде оларға сұраныс жоқтың қасы, – дейді кейуана.&nbsp;Кәріліктің шыңына шыққан Нағима әже тағдырдың басына салған қиындығына төзіп, іштей тынған жан. Оның айтуынша, жалғыз баласы отыз жасқа жетпей дүниеден озған. Келіні 4 баламен қабырғасы қайыса, күні-түні жылап, ата-енесінің қасында қалған. Нағыз жалындап тұрған жиырма екі жасында жесір атану, оған ауыр тиді. Алайда, ата-енесі ағайын-туысты жинап, жан дүниелері қан жыласа да жас келіннің бағын байламауды бекінді. Сонда, бұл шешімді естіген келіншек солқылдап жылап жібереді де: «Төрт баламды біреуге жәутеңдетіп, пақыр таппаспын. Жұбым жер астында тозатын болса, мен жердің бетінде жүріп тозамын. Не де болса, сіздердің жандарыңызда қаламын. Сіздерді төрт баламмен бірге бағамын. Қалайша, көздеріңізді жәутеңдетіп, қалдырып кетейін?! Құдай қосқан қосағымның шаңырағынан ешқайда кетпеймін!» деп, ойын нық жеткізген екен. Содан бері отыз жыл да, өте шыққанын көзіне жас ала еске алды Нағима әжей.&nbsp;Оның айтуынша, екі қызы тұрмыста. Солардың жасауын толықтай өзі дайындаған. Құрақ көрпе тігіп, өзіне көйлекті де пішіп, тігіп алатын өнері бар көрінеді. Қолөнер ежелден келе жатқан кәсіп түрі болғандықтан, халықтың өмірі және тұрмысымен бірге дамиды. Осылайша, ұрпақтан-ұрпаққа дариды. Көне заманнан келе жатқан бұндай қазақ қолөнері өз халқының дәстүрлі көркемдік мұрасын сақтап қалған. Ұлттық қолөнерде негізінен шикізат есебінде ешкі мен қойдың қылы пайдаланылған. Себебі, ол аязды күнде жылуды сақтайтын, әрі төзімділігімен ерекшеленеді. Қазақтың дәстүрлі өнері қатарына киіз басу жатады. Кезінде киізді ақ және қара түстен әзірлеген.&nbsp;– Киізді киіз үйдің сыртын жабу мен жерге төсеу үшін және де кереге керу арқылы өз қажеттілігіне орай пайдалана білген. Одан кебеже, сандық қаптайтын әбдіреқаптар, ыдыс-аяқ салатын аяққаптар жасаған. Киіз шексіз мүмкіндіктерге ие. Барлық өнім түрлерін дайындауға болады. Экологиялық таза өнім. Денсаулық үшін пайдалы, – дейді Нағима Сахиқызы.&nbsp;Ол қара шаңырақтағы бір бөлмені қазақы нақышта әсемдеп қойған. Осында өзінің әзірлеген киіздері мен алашасы, құрақ көрпелері ұлттық нақышта жиюлы тұр. «Жаһандану үрдісі түрлі кәсіптің пайда болуына, әртүрлі жұмыс орнының құрылуына, сондай-ақ, адам идеясы мен қиялының шексіз екенін дәлелдеді. Біздің заманда киіздің басу, алашаның тоқу шартына айрықша мән беретінбіз. Бейнеті көп болғанымен әзір болғанда тұтынушылардан алған нәпақаң іштей қуаттандыратын. Қыздарыма менің көзімдей сақтаңдар деп, бір-бір киіз бен алашадан және құрақ көрпелерін жасауына қосып бердім. Жалаңаяқ жар кешіп, шиттей балаларды жеткізу мақсатында біреудің қойын қырықтым. Жүнін түтіп, киіз басумен айналыстым. Сол кезде жалғызымнан қалған тұяқ 2 жастағы немерем қазір шаңырақ көтеріп, шөберелі болдым. Үш қыз немерем тұрмыста. Бүгінде немерем мен келінім ауылда жұмыс болмағандықтан Астанада жұмыс істейді. Шөберені бағып, келінім екеуміз қарашаңырақтамыз. Бекарыстан би ауылдық округінің әкімі Қонысбек балама алғысым шексіз. Әрдайым көмек қолын созып тұрады. Отын-су, азық-түлікпен қамтамасыз етіп тұр. Қолдауын қашанда үзген емес. Менің тарапымнан тек, бата берумен шектелемін. Алла разы болсын. Бала-шағасының қызығын көрсін, – деп терең күрсінді.&nbsp;Нағима Сахиқызының бойына бірнеше өнердің даруына анасының нағашысы 10 жасында Әмина деген әжей үйреткен. Кейін ол анасына көмектесе бастаған. Шешесі ұршық иірген. Оны бұғанасы қатпаған Нағима бояп, алаша тоқып, киіз басатын.&nbsp;– Бабалар айтқандай, нені қор етсең, соған зар боласың, ешкім қолдың бұйымдарын керек етпейді. Қазіргі заманда ештеңе жоқ дейді. Жоқ емес, көп дүние. Түйсінгенге ақша білгенге адамның аяғының астында жатыр. Отын жарсаң да ақша емес пе? Дүкенге жалдансаң, арба сүйресең де қаражат құралады. Қолыңнан өнер келсе де, бұйырғаныңды табасың. Одан жаман болмадым, – дейді кейуана.&nbsp;Қазақ халқының талай ғасырлық тарихына бойласақ, ел іші он саусағынан өнері тамған ісмер саңлақтарға кенде болмаған. Олар жасаған өнер туындылары табиғат құбылысы, күнделікті кәсібіне қарай баладан балаға мирас болған. Уақыт озса да, өшпей, ізі жоғалмай бүгінгі күнге жетті.&nbsp;

 Ақжаулықты ана қолөнерді жанына серік еткен 

Мейрамбек Маханбетжанов: Былтыр 24 кәсіпкердің құқығы қорғалды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Осыдан бірнеше жыл бұрын, он саусағынан айырылған қазалылық қолөнер шебері туралы мақала газеттер мен сайттарда да жиі жарияланды. Оның өнеріне тәнті болған көпшілік керемет деп, таңдай қағысты. Қолынан шыққан тымақтарды көргенде, шын шеберге ештеңе кедергі бола алмайтындығын тағы бір мәрте мойындаған еді жұртшылық. Жуырда, Абай ауылында тұратын Оңдашбай ағаға хабарласып, халін білдік. Амандық-саулықтан кейін ақкөңіл аға жарқылдап, «Қарындасым, қазір өзім хабарласамын. Мал-текені жайғап жүр едім» деді, дауысы телефонның арғы жағынан еміс-еміс естіліп.&nbsp;Арада он минут өтер-өтпес ұялы телефон шырылдады. Оңдашбай аға екен.&nbsp;Бәз-баяғы қалпынша баладай жарқылдап, амандық сұрасып жатыр. Біреу білмес, біреу білер Оңдашбай ағаның он саусағынан айырылған оқиғасы былай еді. Бірде, қыста жоқ қарап жүріп, аттан құлайды. Жақын жерде көмектесе қояр жан иесі жоқ, атынан айырылған азамат үсікке ұрынады. Кейін, дәрігерлер Оңдашбай ағаның үсік ұрған он саусағын кесіп тастауға мәжбүр болады. Бастапқы кезде саусақсыз тірлік істей алмай, қатты қиналады. Алайда тағдырдың салғанына жігерлі жан мойымады. «Он саусағым жоқ, енді қалай күн көремін» деген ол жоқ. Бұрын да ісмерлігімен танылған жігіт қолөнерден қол үзбеді. Тымақтан мәсіге дейін өзі тігіп, несібесін тапты. Кәсіп ашып, «Бизнестің жол картасы – 2020» бағдарламасы бойынша қайтарымсыз грантқа ие болды. Грантқа алған қаржысына өндірістік тігін машинасын сатып алды. Тігін машинасы қолына тигеннен кейін киіз үйге керекті бар жабдықты тіге бастады. Сонымен қатар, тігін шеберханасында жүгеннен бастап тоқымға дейін болды. «Бала келмепті. Бұйырыс болар, осы іске бет бұрдым. Бұрын ауылдағылар ғана тапсырыс беретін. Бүгінде, аудан орталығынан келіп, бұйымтайын айтатындар бар. Қазіргі таңда, материалдарым болмай, уақытша тоқтатып отырмын. Дегенмен, тапсырыс бергендердің тілегін жерде қалдырмауға тырысамын», – дейді Оңдашбай Өтеміс.&nbsp;Сегіз қырлы, бір сырлы жігіт ағасы ісмерлік өнермен 1993 жылдан бері айналысады. Бұл күнде, оның қыр-сырын жетік меңгерген. Жылдың әр мезгіліне орай тіккен бұйымдарын жергілікті тұрғындар жиі қолданады. Қыста аң терісінен түлкі тымақ, құлақшын, ішік тіксе, ерте көктемнен бастап, күзге дейін түрлі ау түрлерін тоқиды. Мұнымен қатар, әркелкі көлемдегі масахана мен ат әбзелдерін, оған керекті бұйымдарды жасайды. Көрпе, мәсі, етік секілді заттарды жасаудың да түрлі әдіс-тәсілін біледі. Шебердің қолынан шыққан туындылар уақытында аудандық, облыстық көрмелердің көрігін қыздырып, көпшіліктің жоғары бағасын да иеленді. Бірнеше жыл бұрын аудандық «Талантыңмен таңқалдыр» байқауында бас бәйге иеленіп, облыстық байқауда «Алғыс хатпен» марапатталды.&nbsp;«Жігітке жеті өнер де аз» демекші, Оңдашбай Өтеміс қолөнерді меңгерумен қатар, шабыттанғанында өлең де жазады. Шығармашылыққа жаны құмар жан, кітап оқығанды да жақсы көреді.&nbsp;Тігіншілігімен танылған шебер саусағынан айырылғаннан кейін, көпке дейін шолақтығынан қуыстанып, жиын-тойға бармай жүрген екен. «Жұбайым Қиғаш қиналғанда қасымда болып, көмектесті. Сосын оңала бастадым. Бойыма қайрат бітті», – деді ол бізбен әңгіме үстінде. Қазір, шеберге он саусақсыз тігін тігу түк те қиын емес. Одан бөлек түздің жұмыстарында дөңгелентіп әкетеді. Бақшасын баптап, қорасындағы төрт түлігін де жайғап отырған жайы бар.&nbsp;– Мүмкіндігім шектеулі деген жай сөз ғана. Ең бастысы – ниет пен жауапкершілік. Сенің ойың таза, пейілің шынайы болса, діттеген мақсатқа жету қиын емес. Бойдағы масылдықты, енжарлықты жеңу керек. Өмір бір рет ғана беріледі. Оны еріншектікпен өткізіп алуға болмайды, – дейді Оңдашбай Өтеміс.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Кәсіпкерлік