<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі Басқармасының 2025 жылғы 28 тамыздағы № 46 қаулысымен банк және микроқаржы қызметі мәселелері бойынша кейбір нормативтік құқықтық актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.Банктер мен микроқаржы ұйымдары (МҚҰ) мына жағдайларда кредит беруден бас тартуға міндетті болады:егер адам алдын ала кредит/микрокредит алудан ерікті түрде бас тартса;егер қарыз алушы әскери қызметке шақырылса;егер клиенттің бұған дейін ешқашан кредиті болмаған және ол онлайн режимде кепілсіз ірі сомаға (банкте 150 АЕК-тен, МҚҰ-да 75 АЕК-тен жоғары) қарыз алғысы келсе. Бұл жағдайда қарыз алушы банкке немесе МҚҰ-ға жеке өзі баруы қажет.Жасы 21-ден төмен және 55-тен асқан адамдарға&nbsp;кепілсіз тұтынушылық кредиттер/микрокредиттер тек олардың келісімі болған жағдайда ғана беріледі. Яғни сіздің растауыңызсыз ешқандай шарт жасалмайды.Онлайн берілетін кепілсіз тұтынушылық кредиттерге “ойлану кезеңі” енгізіледі:егер қарыз сомасы 150–255 АЕК аралығында болса — кемінде 8 сағат күту қажет;егер сома 255 АЕК-тен жоғары болса — кемінде 24 сағат күту қажет. Бұл уақыт қарыз алушыға бәрін қайта ой елегінен өткізіп, қажет болған жағдайда кредиттен бас тарту үшін беріледі.Ақша тек қарыз алушының келісімінен кейін ғана аударылады. Яғни банк немесе МҚҰ қарызды қарыз алушы толық келісімін берген соң ғана есепшотқа аударады.Осылайша, аталған өзгерістер азаматтарды&nbsp;ойланбай қабылданған шешімдерден, жүктелген кредиттерден және қарызға батыратын қателіктерден қорғауға&nbsp;бағытталған.Басқарманың қаулысының толық мәтінімен Агенттіктің интернет-ресурсында танысуға болады.Фото: fingramota.kz

Қарыз алушыларды қорғау үшін кредиттеу ережелерінде не өзгереді?  

Бүгінде әрбір Қазақстан азаматының қажетсіз кредиттерден қорғанудың қарапайым әрі тиімді құралы бар — «Банктік қарыздар мен микрокредиттерді алудан ерікті түрде бас тарту» сервисі, немесе қысқаша айтқанда «Стоп кредит». Оны eGov.kz порталы немесе eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы бірнеше минут ішінде қосып алуға болады және қажет болғанша пайдалану мүмкіндігі бар: мерзімі мен өтініш санына шектеу қойылмайды.<h2 style="text-align:justify;">Неліктен бұл маңызды?</h2>«Стоп кредит» сервисі қазірдің өзінде сұранысқа ие болды: «Бірінші кредиттік бюро» АҚ деректеріне сәйкес, 3 миллионнан астам қазақстандық жаңа кредиттер беруге ерікті түрде тыйым орнатқан. Бұл банктер мен микрокаржы ұйымдары клиенттің кредиттік тарихын тексеру кезінде қолданыстағы шектеу туралы белгісін көріп, несие беруден автоматты түрде бас тартуға міндетті дегенді білдіреді.Одан бөлек, 2024 жылғы 1 қыркүйектен бастап заңнамаға енгізілген түзетулер күшіне енді: егер өзіндік тыйым салу кезеңінде азаматтың келісімінсіз кредит рәсімделген болса, банк немесе микроқаржы ұйымы мұндай қарызды есептен шығаруға міндетті. Бұл – өзінің қаржылық қауіпсіздігін ойлайтындар үшін қосымша кепілдік.«Стоп кредит» қызметін екі тәсілмен қосуға болады:eGov Mobile арқылы: авторизациядан өтіп, «Экономика және қаржы» бөлімінен қызметті таңдаңыз, өтінішті толтырып, оны ЭЦҚ арқылы қол қойыңыз. eGov.kz сайты арқылы: ЭЦҚ арқылы жүйеге кіріп, сайттың басты бетінде «Сервистер» – «Банктік қарыздар мен микрокредиттерді алудан ерікті түрде бас тарту» – «Қызметті онлайн тапсырыс беру» бөлімін таңдаңыз да, өтінішті ЭЦҚ арқылы қол қойыңыз.Қалаған жағдайда пайдаланушы кез келген уақытта шектеуді алып тастай алады: ол үшін дәл сол қызметке кіріп, бас тартуды растау және өтінішті қол қою жеткілікті.<h2 style="text-align:justify;">Назар аударатын жайттар</h2>Қызметті қосқаннан кейін де өзіңіздің кредиттік тарихыңызды мезгіл-мезгіл тексеріп отырған жөн. Егер тыйым салу кезеңінде сіздің атыңызға несие рәсімделсе, банк немесе микроқаржы ұйымы оны есептен шығаруға міндетті.Осылайша, «Стоп кредит» – тек ыңғайлы цифрлық сервис қана емес, алаяқтық кредиттерден қорғайтын тиімді құрал болып табылады және ол миллиондаған қазақстандықтарға ертеңгі күнге сенімді болуға көмектеседі.ЭЦҚ қолданғанда цифрлық қауіпсіздік ережелерін сақтаңыз:Банк пен микрокаржы ұйымдарының клиенттерінің жеке деректерін кредиттік алаяқтар белсенді түрде аңдып, әлеуметтік инженерия әдістері мен заманауи ІТ-технологияларды пайдаланады.Сондықтан цифрлық гигиена ережелерін сақтау және электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) сақтау мен пайдалану кезінде жауапкершілікпен қарау аса маңызды:• &nbsp; &nbsp;ЭЦҚ-ны ешқашан үшінші тұлғаларға бермеңіз.&nbsp;Сіздің қолтаңбаңызға қол жеткізу басқа адамға сіздің атыңыздан құжаттарға қол қоюға мүмкіндік береді. Зиянды пайдалану жағдайында бұл қолтаңбаның сізге жатпайтынын дәлелдеу іс жүзінде мүмкін болмай қалуы мүмкін.• &nbsp; &nbsp;ЭЦҚ-ны мессенджерлер арқылы жібермеңіз.&nbsp;Бұл әсіресе топтық чаттарға қатысты: файлды кез келген қатысушы жүктеп ала алады. ЭЦҚ-мен барлық операцияларды тек өзіңіз орындауыңыз қажет.• &nbsp; &nbsp;Компьютеріңізді вирустардан қорғаңыз.&nbsp;Егер ЭЦҚ компьютерде сақталса, міндетті түрде лицензияланған антивирус орнатып, оны тұрақты түрде жаңартып отырыңыз. Күмәнді хаттарды немесе сілтемелерді ешқашан ашпаңыз: олар құрылғыңызға толық қашықтан қол жеткізуге мүмкіндік беретін шпиондық бағдарламаларды қамтуы мүмкін.• &nbsp; &nbsp;ЭЦҚ файлын оның құпия сөзімен атауға болмайды. Кейбір пайдаланушылар құпия сөзді ұмытпау үшін қалтаны немесе файлды дәл сол құпия сөзбен атайды. Бұл алаяқтардың ісін жеңілдетеді.• &nbsp; &nbsp;ЭЦҚ-ны тек ресми дереккөздерден ғана алыңыз. ЭЦҚ-ны ЦОН арқылы немесе онлайн eGov Mobile қосымшасы арқылы рәсімдеуге болады. Сұрақтарыңыз туындаған жағдайда 1414 байланыс орталығына хабарласыңыз. Қолтаңбаны жылдам рәсімдеуді уәде ететін кез келген «делдалдар» алаяқ болып шығуы мүмкін және сізден ЖСН, карта деректемелері немесе тіпті PIN-кодты сұрауы ықтимал.• &nbsp; &nbsp;Смартфонға тексерілмеген қосымшаларды орнатпаңыз.Тіпті орнатылған PIN-код құрылғыға шпиондық бағдарлама енсе, сізді толық қорғап қала алмайды. Тіпті танымал қосымшалардың да экранды жазып алған жағдайлары кездескен. Телефоныңызда бөгде бағдарламалар неғұрлым аз болса – соғұрлым қауіпсіз болады.• &nbsp; &nbsp;Бизнес үшін: сертификаттарды уақтылы кері қайтарыңыз.&nbsp;Егер компанияның ЭЦҚ-на қол жеткізе алған қызметкер жұмыстан шықса, сертификаттар дереу кері қайтарылуы тиіс. Әйтпесе рұқсатсыз қаражаттың алынуы немесе тіпті ұйымның жабылуы сияқты тәуекелдер туындауы мүмкін.• &nbsp; &nbsp;ЭЦҚ жоғалған жағдайда — оны дереу қайта шығарыңыз. Ол компьютерде ме, әлде флешкада ма сақталғанына қарамастан, ЭЦҚ-ны дереу қайта шығару қажет.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/2605_infografika_kaz_24_f742f12707.png" alt="2605-infografika-kaz-24.png">Осы ережелерді сақтау сіздің қаржыңызды, жеке деректеріңізді және бизнесіңізді цифрлық алаяқтықпен байланысты елеулі қауіп-қатерлерден қорғауға мүмкіндік береді.Фото: fingramota.kz

3 миллионнан астам азамат кредит беруге ерікті түрде тыйым қойды 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қаржы министрі Мәди Такиев жаңа Салық кодексіндегі басты жаңалықтардың бірі ретінде кәсіпкерлердің банктік шоттарын автоматты түрде бұғаттау тәжірибесінен <a href="https://kaz.inform.kz/news/keles-zhildan-bastap-kaspkerlerdn-shottarin-avtomatti-bugattau-alinip-tastaladi-6ee16f/">бас тартуды атады</a>.&nbsp;Министрдің айтуынша, енді автоматты бұғаттаудың орнына алдын ала камералдық тексеру форматы енгізіледі. Бұл кәсіпкерлерге шаруашылық қызметіне нұқсан келтірместен анықталған кемшіліктерді уақтылы түзетуге мүмкіндік береді.<blockquote>«Қарастырылған өзгерістер кәсіпкерлердің жұмысын едәуір жеңілдетеді. Салық есептілігін азайту және салықты азайту бизнеске қағазбастылыққа емес, дамуға назар аударуға мүмкіндік береді. Шоттарды автоматты түрде бұғаттаудан бас тарту – әділ және ашық қарым-қатынасқа қарай жасалған маңызды қадам. Мемлекет компаниялардың жұмысын тоқтатудың орнына мәселені шешуге көмектеседі. Мұндай шаралар мемлекет пен кәсіпкер арасындағы диалогты нығайтып, қолайлы инвестициялық ахуал туғызады», – деді Мәди Такиев.</blockquote>Оның сөзінше, салықтық әкімшілендіруді цифрландыруға ерекше назар аударылып отыр. Реформа шеңберінде салық төлеушілермен өзара іс-қимылдың сервистік моделіне көшу көзделген.Жаңа кодекс азаматтарға да бірқатар жеңілдіктер ұсынады. Мәселен, зейнетақы төлемдері жеке табыс салығынан босатылады, 10 жылдан асқан автокөлікке салынатын салық төмендетіледі. Мүгедектігі бар адамдар үшін салық шегерімдері кеңейтіледі, әлеуметтік маңызы бар медициналық қызметке қосылған құн салығы бойынша жеңілдік қарастырылған.Ал бизнес үшін арнайы салық режимі оңтайландырылды: енді тек үш түрі қалады – өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға, жеңілдетілген декларация негізінде жұмыс істейтін шағын бизнеске және фермерлерге арналған режим.Сонымен қатар, ҚҚС бойынша міндетті тіркеу шегі 70 млн теңгеден 40 млн теңгеге дейін төмендейді.Айта кетейік, Серік Жұманғарин Салық кодексі бойынша медиа мен әлеуметтік желілерде шыққан тізімнің жалған екенін айтты.Фото: pexels.webp

Келесі жылдан бастап кәсіпкерлердің шоттарын автоматты бұғаттау алынып тасталады 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;24 қыркүйекте «Тұран» университетінде өткен «Қаржылық сауаттылық халықтың әл-ауқатын арттырудың факторы» атты форумда қаржылық алаяқтық, «дроппер схемаларына» қарсы тұру, жеке қаржы және ақылды инвестициялаудың белгілері сияқты маңызды тақырыптар талқыланды.«Тұран» университетінің ректоры Рахман Алшанов өзінің құттықтау сөзінде жастардың қаржылық жоспарлау мен сыни тұрғыдан ойлау қабілетін дамытудың маңыздылығын атап өтті. Өз кезегінде Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту Агенттігі төрағасының орынбасары Олжас Қизатов құттықтау сөзінде қаржы өнімдерін дұрыс пайдаланудың және сапалы, тексерілген ақпаратты табу дағдыларын қалыптастырудың маңыздылығына атап өтті.Форум екі бөлінен құралып, бірінші бөлігінде қаржылық алаяқтық пен дропперлік схемаларға қарсы тұруға арналды. Алматы қалалық ІІД Киберқылмыспен күрес басқармасының өкілдері алаяқтық схемалардың белгілері мен олардың жастарға тигізетін зардаптары туралы толыққанды айтып берді.«Alatau City Bank» АҚ қауіпсіздік мамандары цифрлық алаяқтық пен одан қорғану әдістерін айтып берді. Тұтастай алғанда, қаржы нарығы ұйымдарының өз клиенттерінің қаржылық сауаттылығын арттырудағы рөлі ерекше екенін айтып өтуге болады.Форумның екінші бөлімі жеке қаржыландыру, бюджеттеу және инвестициялық мүмкіндіктерге арналды. Қаржы нарығының жетекші сарапшылары студенттерге және қатысушыларға жеке бюджет пен қаржылық жоспарлауға дұрыс көзқараспен қарау туралы үйретті.Қаржы сарапшысы, инвестор, жинақтау және инвестициялық нұсқаулықтардың авторы Александр Репников ақылды инвестициялау және жеке қаржыны басқару технологиялары туралы, сондай-ақ бірнеше пайдалы лайфхактармен бөлісті.Fonte Capital Ltd компаниясының қаржы директоры Павел Афанасьев инвестициялық сектордың құрылымын және оның аясында барлық ойыншылар мен ұйымдардың қалай жұмыс істейтінін айтып өтті. Ол сондай-ақ кез-келген инвестициялық ақпаратты және контрагент операцияларының дұрыстығын тексерудің маңыздылығын атап өтті.Тақырыпты қор нарығы мен биржаның жұмыс істеу қағидаттарын, сондай-ақ жаңадан келген инвесторлардың кездесуі мүмкін тәуекелдерді талқылаған «Қазақстан қор биржасы» АҚ - KASE эмитенттермен биржа мүшелерін &nbsp;мониторинг жасау департаментінің директоры Жұлдызгүл Мажирина жалғастырды.«Тұран» университетінің Қаржы және бухгалтерлік есеп жоғары мектебінің доценті Роман Маргацкий қаржы психологиясы мен дұрыс мақсаттар мен басымдықтарды белгілеудің маңыздылығын талқылау арқылы ресми сессияны қорытындылады.Форум қатысушыларға арналған қаржылық викторинамен аяқталды, жеңімпаздар бағалы сыйлықтар мен сыйлықтарға ие болды.Fingramota.kz «Досым, дроппер болма!» тақырыбындағы бейнебайқауға қатысушыларды ерекше атап өтеді. Форумға қатысушылар 12 шығармашылық және танымдық жұмыс жасап, олардың ең үздіктері бағалы сыйлықтарға ие болды және бұл бейнероликтер бүкіл елге көрсетілетін болады. Барлық бейнероликтерді Instagram парақшамыздан көре аласыздар.Fingramota.kz ұжымы осы шараны ұйымдастырғаны үшін «Тұран» университеті мен оның бүкіл профессорлық-оқытушылық құрамына алғысын білдіреді. Қатысушыларға ұсынған сыйлықтары мен сыйлықтары үшін «Credit365» микроқаржы ұйымына және «Қазақстан қор биржасына» АҚ (KASE) ұйымдарына ерекше алғыс айтамыз. Форум барлық ұйымдардың кәсібилігі мен үйлесімді жұмысының арқасында жоғары деңгейде өтті.Осындай бірлескен іс-шаралар тұрақты түрде өткізілу жоспарланып отыр. Fingramota.kz арқылы қаржылық сауаттылығыңызды арттырыңыз!Фото: fingramota.kz

Тұран университеті мен колледжінде қаржылық сауаттылық форумы өтті 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қарыздық жүктеме коэффициенті — бұл жалақыңыздың қанша бөлігі несиелерді төлеуге кететінін көрсететін көрсеткіш. Егер табыстың жартысы төлемдерге жұмсалса, онда жүктеме тым жоғары деген сөз. Қалған сома күнделікті шығындарға: тамаққа, дәрі-дәрмекке, коммуналдық төлемдерге жетпеуі мүмкін.Борыш жүктемесінің коэффициенті (БЖК) – Қазақстандағы банктер мен микроқаржы ұйымдары (МҚҰ) қарыз алушының қаржылық жағдайын бағалап, &nbsp;қарызды мақұлдау немесе қарыз беруден бас тарту туралы шешім қабылдайтын негізгі көрсеткіштердің бірі.Кредиторлар үшін БЖК – адамның борыш міндеттемелерін қаншалықты атқара алатынын айқындау тәсілі. Бұл көрсеткіш неғұрлым жоғары болса, қарыз алушының қарыздарын уақытында төлей алмау қаупі соғұрлым жоғары болады. Тиісінше, банктің немесе МҚҰ-ның жаңа қарызды мақұлдау ықтималдығы соғұрлым төмен болады.Коэффициент қалай есептеледі?БЖК-ні есептеу үшін кредиттер бойынша ай сайынғы төлемдердің жалпы сомасын қарыз алушының орташа айлық кірісіне бөлу керек.Есепке мынадай барлық міндетті төлемдер кіреді: ипотека, автокредит, тұтынушылық қарыздар, микрокредиттер, тіпті олардың пайдаланылуы немесе пайдаланылмауына байланыссыз кредит карталары бойынша лимиттер. Бұл ретте соңғы 6 айдағы кіріс есепке алынып, ресми және құжат жүзінде расталған ақша түсімдерін (жалақы, зейнетақы, ДК кірістері және т.б.) қамтиды.Заңнамада БЖК-нің қандай мәні белгіленген?Банктер мен МҚҰ-да кредиттер ресімдейтін азаматтар үшін БЖК-нің шекті мәні 0,5-ті құрайды, яғни ай сайынғы төлем қарыз алушының &nbsp;ай сайынғы кірісінің жартысынан аспауға тиіс.Жоғары кредиттік жүктеме несімен қауіпті?Тым жоғары БЖК жаңа кредиттер беруден бас тартуларға, жоғары пайыздық мөлшерлемелерге, мерзімді кешіктіруге және кредиттік тарихтың нашарлауына, сондай-ақ тығырыққа тірелу қаупіне әкеп соқтыруы мүмкін.БЖК-нің қалай есептелетінін біле отырып, қарыз алуға өтіні беруге алдын ала дайындалуға және қаржы ұйымының шешіміне болжам жасауға болады.Көптеген пайдалы материалды Fingramota.kz сайтынан алуға болады.Фото: fingramota.kz

Адам өзіне қанша несие ала алады? 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; 2025 жылғы 22 қыркүйекте «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясының баспасөз қызметі «ХҚКО» мобильді қосымшасында жаңа сервис – «Автокөлік тарихы» іске қосылғанын хабарлады. Оның көмегімен азаматтар автокөліктің тіркелуін, тыйым салу мен кепілдіктердің бар-жоғын, айыппұлдарды, кедендік рәсімдеуді, утилизациялық алымды және техникалық паспорттарды тексере алады. Бұл сервис көлік сатып алу кезінде тәуекелдерді азайтуға, мәмілелердің ашықтығын арттыруға және алаяқтықтан қорғануға мүмкіндік береді.Fingramota.kz автокөліктерге қатысты ең кең таралған алаяқтық схемалары мен олардан қорғану жолдарын еске салады.Жалған автокредиттерАлаяқтар автосалондардың қосарланған (жалған) сайттарын, әлеуметтік желілердегі жалған аккаунттарды жасап немесе өздерін «банктің серіктестері» ретінде таныстырады. Клиенттерге «ерекше шарттар» – ең аз бастапқы жарна, төмен пайыздық мөлшерлеме және небәрі бірнеше сағат ішінде мақұлдау уәде етіледі.Іс жүзінде жәбірленушіден «кредитті ресімдеу» үшін (әдетте 100–200 мың теңге) алдын ала төлем жасауды немесе тиімсіз талаптары бар шартқа қол қоюды талап етеді.Нақты жағдай. Астаналық тұрғын Instagram-нан автокредит берудің арнайы бағдарламасы туралы жарнаманы көрген. Сайт белгілі бір автосалонның ресми ресурсы сияқты көрінген. Оған жылына 4% мөлшерлемемен кредит беруді уәде еткен. Әйел «брондау мен ресімдеу үшін» 150 мың теңге аударған, бірақ көп ұзамай «менеджер» байланысқа шықпай қойған, ал сайт жоғалып кеткен.Кеңес: егер кредит тым оңай рәсімделсе және ақшаңызды жеке тұлғаның картасына аударуды сұраса – бұл алаяқтық.Фишингтік схемаларАлаяқтар «тиімді шарттармен» хабарландырулар жариялап, сауалнама толтыру үшін сілтемелер немесе QR-кодтар жібереді. Шын мәнінде бұл – жеке деректерді ұрлайтын және құрылғыға қол жеткізуге мүмкіндік беретін фишингтік сайттар немесе зиянды бағдарламалар.Алаяқтықтың тағы бір кең таралып келе жатқан түрі – жол жүру ережелерін бұзғаны туралы жалған қаулыларды жаппай тарату. Мұндай хаттарда жүргізушінің деректері, көліктің нөмірі көрсетіліп, «айыппұл төлеу» үшін сілтеме қоса беріледі. Карта деректерін енгізген кезде алаяқтар шотқа толық қол жеткізеді. Кейде мұндай сілтемелерде телефоннан немесе компьютерден жеке ақпаратты ұрлайтын вирустар болады.Нақты жағдай. Қостанай тұрғыны автокөлік сату туралы хабарландыруға қызығып, сілтеме арқылы сауалнаманы толтырған. Кейін оған «менеджер» қоңырау шалып, өтінімді растау үшін арнайы бағдарламаны орнатуды табанды түрде сұраған. Бұл қашықтан қол жеткізуге арналған БҚ болып шықты: алаяқтар оның хат-хабарын көшіріп алып, кейін достарына «ақша қарызға беруді» сұрап хабарламалар жіберген.Кеңес: ресми дилерлер ешқашан бағдарламаларды орнатуды талап етпейді және қысым жасамайды. Шынайы мәмілелер тек ресми автосалондар арқылы және толық құжаттар топтамасымен жүзеге асырылады.«Автожобаларға» жалған инвестицияларБұл схема «ұжымдық сатып алу» түрінде ұсынылады: қатысушыларды жинап, жарна енгізіңіз – бірнеше айдан кейін нарық бағасынан төмен автокөлік аласыз деп уәде етеді. Шын мәнінде бұл – классикалық қаржы пирамидасы. Алғашқы салымшылар «пайдасын» кейінгі салымшылардың есебінен алады, бірақ көп ұзамай төлемдер тоқтатылады.Нақты жағдай. Шымкентте ондаған адам «40%-ға арзан автокөлік» береміз деп уәде еткен жобаға 1 млн теңгеден бастап ақша салған. Алғашқыларға шынымен бірнеше көлік көрсетілген, бірақ бірнеше айдан кейін жоба жабылып, ақша жоғалып кеткен. Жүзден астам адам зардап шеккен.Кеңес: егер сізге автокөлікті «екі есе арзан» ұсынып, жедел төлем жасауды талап етсе – бұл қаржы пирамидасы.Егер сіз алаяқтардың қулығына тап болсаңыз, дереу құқық қорғау органдарына ресми арызбен жүгінуіңіз қажет. Құқық қорғау органдары сізді жәбірленуші деп таныған жағдайда, ҚР АК-нің 9-бабына сәйкес үшінші тұлғалардың алаяқтық әрекеттері бойынша мәмілені жарамсыз деп тану үшін сотқа талап арызбен жүгінуге құқығыңыз бар.Алаяқтардың құрбаны болмау үшін не істеу керек?Өзіңізді алаяқтардан қорғау үшін бірнеше ережені сақтаңыз:Сатушыны тексеріңіз.&nbsp;Автокөлікті тек ресми автосалондардан немесе тексерілген жеке тұлғалардан ғана сатып алыңыз.Алдын ала кепілақы бермеңіз.&nbsp;Алдымен көлікті және құжаттарды жеке өзіңіз қарап шығыңыз.Құжаттарды тексеріңіз.&nbsp;Техпаспорт пен ПТС-ті базалардан салыстырып, көліктің тарихын онлайн-сервистер арқылы тексеріңіз.Кредиттерді тек банкте ғана ресімдеңіз.&nbsp;Шартқа жеке өзіңіз қол қойыңыз, белгісіз сайттар арқылы емес.Сілтемелерге абай болыңыз.&nbsp;Күмәнді QR-кодтарға өтпеңіз және бөгде бағдарламаларды орнатпаңыз.Айыппұлдарды тек ресми ресурстардан тексеріңіз.&nbsp;Ол үшін egov.kz, qamqor.gov.kz немесе банктердің мобильді қосымшаларын пайдаланыңыз.Асықпаңыз.&nbsp;Шынайы сатушы сізді шешім қабылдауға асықтырмайды. Кез келген қысым – қауіптіліктің белгісі.Ақылға жүгініңіз. Ұсыныс тым тартымды көрінсе – ол, көбінесе, алдау.Автокөлік көптеген қазақстандықтар үшін тек жол жүру құралы ғана емес. Ол – отбасыға жайлылық пен жұмыс құралы. Бірақ сұраныстың артуымен қатар алаяқтық схемалар да қарқынды дамуда. Алаяқтар адамдардың «үнемдеуге» немесе «тиімді шарттарға» деген ниетін шебер пайдаланады. Ал алаяқтықтың жиі кездесетін түрлерін білу және қарапайым сақтық шараларын ұстану қаржыңызды да, жүйкеңізді де сақтап қалады.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/infographics_1211_10_3397bddcb0.png" alt="infographics-1211-10.png">Өзіңізді, қаржыңызды қорғаңыз және Fingramota.kz-пен бірге қаржылық сауаттылығыңызды арттырыңыз!Фото: fingramota.kz

Армандағы көлік пе, әлде алдау ма: алаяқтарды қалай тануға болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғауды күшейту мақсатында ағымдағы жылғы 30 қыркүйектен бастап тұтынушылық кепілсіз онлайн-қарыздар беру кезінде «шешім қабылдау» кезеңі енгізілетінін еске салады.Шешім қабылдау кезеңінің негізгі мақсаты &nbsp;– қарыз алушыға ойланып &nbsp;шешім қабылдауға уақыт беру және соның нәтижесінде &nbsp;асығыстықпен қарыз шартын жасасу немесе алаяқтық схемаларға тартылу ықтималдығын азайту.Бұл норма Мемлекет басшысы 2025 жылғы 30 маусымда қол қойған «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын дамыту, қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау, байланыс және артық заңнамалық регламенттеуді болғызбау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР Заңында бар.Заңды іске асыру үшін Агенттік Басқармасы онлайн берілетін тұтынушылық кепілсіз қарыздар бойынша мынадай шешім қабылдау тәртібін қабылдады: &nbsp;- 150 АЕК-тен (589 800 теңге) 255 АЕК-ке (1 002 660 теңге) дейінгі сома кезінде банктік қарыз шартын жасасқаннан кейін кемінде 8 сағат;- банктік қарыз сомасы&nbsp;255 АЕК-тен (1 002 660 теңге) жоғары,&nbsp; 75 АЕК-тен жоғары микрокредит (294 900 теңге) сомасы кезінде кемінде&nbsp;24 сағат;- қарыз алушыға ақшаны аударуға тек белгіленген шешім қабылдау кезеңі өткеннен кейін оның кредит беруге келісімін алғаннан соң рұқсат етіледі.Банктер мен МҚҰ қарыз алушыға 1 күн ішінде жалпы сомасы көрсетілген лимиттерден асатын бірнеше кредит берілген жағдайда шешім қабылдау кезеңін сақтауға міндетті.Бұл ретте шешім қабылдау кезеңі тауарлық кредиттер беруге, ішкі қайта қаржыландыруға және төлем картасы бойынша лимит (150 АЕК дейін) шеңберінде қарыздарға қолданылмайды.Егер қарыз алушы шешім қабылдау кезеңінде кредит алу туралы шешімін өзгертсе, қарыз шарты жойылады және оған кредит қаражаты аударылмайды.Шешім қабылдау кезеңі тек онлайн-қарыздар үшін қолданылады және азаматтарды алаяқтықтан қорғауға бағытталған. Қарыз алушыға кредит қаражаты шұғыл қажет болған жағдайда, ол кез келген уақытта &nbsp;банктің немесе МҚҰ бөлімшесіне жүгіне алады және &nbsp;қарызды шешім қабылдау кезеңін қолданбай ресімдей алады.Фото: fingramota.kz

Тұтынушылық кепілсіз онлайн-қарыздар беру кезінде «шешім қабылдау» кезеңін енгізу жөніндегі шаралар туралы 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Агенттік Басқармасының 2025 жылғы 28 тамыздағы № 49 қаулысымен «Микрокредит беру туралы шарттың талаптарына өзгерістерді қарау қағидаларын бекіту туралы» Агенттік Басқармасының 2021 жылғы 16 шілдедегі № 82 және «Банктік қарыз шартының талаптарына өзгерістерді қарау қағидаларын бекіту туралы» № 84 қаулыларына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.Қаулыда банктер мен микроқаржы ұйымдарының халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын және төтенше оқиғалардан зардап шеккен қарыз алушы - жеке тұлғаларға комиссиялар мен өзге де төлемдер алынбай, кемінде үш ай мерзімге берешекті өтеу бойынша кейінге қалдыру мүмкіндігін беру міндеті белгіленген.&nbsp;Кейінге қалдыру, егер «Тұрғын үй қатынастары туралы» Заңға сәйкес халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын қарыз алушының өтініш бергенге дейінгі екі айдағы орташа айлық кірісі алдыңғы он екі айдағы кіріспен салыстырғанда 30%-дан астам төмендеген жағдайда не атаулы әлеуметтік көмек тағайындалған кезде беріледі.Бұдан басқа, кредиторлар тарапынан рәсімдерді кешіктіруді болдырмау және негізсіз бас тартуға жол бермеу мақсатында мерзімі өткен берешекті реттеу үшін қажетті құжаттардың бірыңғай тізбесі енгізілді.&nbsp;Негізгі құжаттарға жұмыссыз ретінде тіркелгені туралы анықтама және (немесе) қарыз алушының соңғы алты айдағы кірісі туралы анықтама, жұмыс берушінің еңбек шартын тоқтату, еңбекақысы сақталмайтын демалыс беру туралы актісі немесе уақытша еңбекке жарамсыздық туралы құжат, жұмыс орнынан еңбекақысы көрсетілген анықтама және БЖЗҚ-дан үзінді-көшірме, сондай-ақ қарыз алушының жүктілігіне және баланың тууына, жаңа туған баланы асырап алуына байланысты не ол үш жасқа толғанға дейін бала күтімі бойынша демалыста болғанын растайтын құжат жатады.Қаулы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын дамыту, қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау, байланыс және артық заңнамалық регламенттеуді болғызбау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2025 жылғы 30 маусымдағы Заңды іске асыру шеңберінде қабылданды.Басқарма қаулысының толық мәтінімен Агенттіктің интернет-ресурсында танысуға болады.Фото: fingramota.kz

Берешекті реттеу үшін бірыңғай құжаттар тізімі енгізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp; Клиенттердің өтініштерін қарау мерзімдеріне және мүгедектігі бар адамдар мен халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына банктік қызметтердің қолжетімділігін қамтамасыз етуге қойылатын талаптар көзделді.Банктік қызмет көрсету саласында жаңа ережелер енгізіліп, клиенттер үшін қызметтерді одан да ыңғайлы әрі түсінікті болады. Жаңартулар қызметтердің қолжетімділігі мен банк пен клиент арасындағы өзара іс-қимылдың ашықтығына қатысты.Агенттік Басқармасының 2025 жылғы 28 тамыздағы №48 қаулысымен «Банктік қызметтерді көрсету және банктердің, банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың банктік қызметтерді көрсету үдерісінде туындайтын клиенттердің өтініштерін қарау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 28 шілдедегі № 136 қаулысына өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.Қаулыда:банктердің ғимараттары мен үй-жайларын, өзіне-өзі қызмет көрсету құрылғыларын бейімдеуді қоса алғанда, мүгедектігі бар адамдарға және халықтың жүріп-тұруы шектеулі топтарына банктік қызметтер көрсетуді қамтамасыз ету, сондай-ақ қызметкерлерді клиенттердің көрсетілген санатымен жұмыс істеуге оқыту;банктердің клиенттерді төлемдер мен аударымдар бойынша тарифтердің көтерілуі туралы кемінде үш ай бұрын хабардар ету міндетін енгізу;берешектің жоқ екені туралы анықтаманы ұсыну мерзімін 3 жұмыс күніне дейін қысқартуды және клиентті міндетті түрде хабардар еткен кезде тағы 15 жұмыс күніне ұзарту мүмкіндігімен өтініштерді қараудың 15 жұмыс күнінен аспайтын жалпы мерзімін белгілеуді қоса алғанда клиенттердің өтініштерін қарау мерзімдерін регламенттеу көзделеді.Қаулы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қаржы нарығын дамыту, қаржылық көрсетілетін қызметтерді тұтынушылардың құқықтарын қорғау, байланыс және артық заңнамалық регламенттеуді болғызбау мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2025 жылғы 30 маусымдағы Заңды іске асырудың шеңберінде қабылданды.Басқарма қаулысының толық мәтінімен Агенттіктің интернет-ресурсында танысуға болады.Фото: fingramota.kz

Банктік қызмет көрсету саласында жаңа ережелер енгізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Қазақстанда дропперлік үшін қылмыстық жауапкершілік ресми түрде енгізілді – яғни банк шоттарына, карталарға, электрондық әмияндарға немесе ЖСН-ге (ИИН) үшінші тұлғалардың қол жеткізуіне заңсыз рұқсат беру, сондай-ақ олардың нұсқауы бойынша аударымдарға қатысу қылмыс болып саналады. Fingramota.kz заңнамадағы өзгерістер мен дропперлік схемалардың негізгі белгілерін еске салады.Қылмыстық кодекстің жаңа бөліміне 232-1-бап енгізілді, ол қатысу дәрежесіне қарай жауапкершілікті бөледі:Өз шоттарыңызға немесе карталарыңызға заңсыз қолжетімділік бергеніңіз үшін – 3 жылға дейін бас бостандығынан айыру;Үшінші тұлғалардың мүддесіне аударымдар немесе төлемдер жасағаныңыз үшін – 5 жылға дейін бас бостандығынан айыру;«Дропповод» деп аталатын – өзге адамдардың деректерін қасақана қылмыстық схемаларда пайдалану үшін сатып алғандар үшін – 7 жылға дейін бас бостандығынан айыру. Егер дроппердің әрекеті елеулі залал келтірсе немесе қаржылық пайдамен қатар жүрсе, мүлікті тәркілеу және ірі айыппұлдар да көзделген.<h2 style="text-align:center;">Дроппер деген кім?</h2>Дроппер – бұл өзінің шотының, картасының, мобильді банкінің немесе сәйкестендіру деректерінің (логиндер, парольдер, SMS-кодтар) қолжетімділігін ұсынып немесе сатып, сол арқылы өз реквизиттері арқылы басқа адамдардан ұрланған ақшаны аударуға немесе қолма-қол етуге мүмкіндік беретін адам.Көп жағдайда адамдар өздерінің заңсыз схемаға қатысып жатқанын білмейді, ал олардың шоты арқылы жүргізілген қаржылық операциялар оларды алаяқтық схемалардың сыбайласы етеді.Алаяқтар сирек ашық әрекет етеді. Көбіне олар өз схемаларын «қосымша жұмыс» немесе «бір реттік қызмет» ретінде бүркемелейді. Төменде кең тараған сценарийлер:«Жеңіл табыс» туралы хабарландырулар. Әлеуметтік желілерде, жұмыс іздеу сайттарында немесе чаттарда «ештеңе істеудің қажеті жоқ, карта ашып, аударымдар қабылдаңыз» деген тартымды ұсыныстар пайда болады. Адамға салымсыз тез табыс уәде етіледі, бірақ оның картасы ұрланған ақшаны аударуға пайдаланылатыны айтылмайды.Жалған HR-менеджерлер.&nbsp;Telegram немесе WhatsApp-та ірі компаниялардың «өкілдері» қашықтан жұмысқа қызметкер іздеп жүргендей жазады. Шын мәнінде олар сізге «есеп айырысуды жеңілдету» немесе «тестілеу үшін» бірнеше шот ашуды ұсынады.«Курьерлер» және «көмекшілер».&nbsp;Адамнан өз шотына ақша қабылдап, оны әрі қарай аударуды сұрайды. «Компания әлі заңды тұлға ашқан жоқ» немесе «бақылаудан тезірек өтеміз» деген сылтау айтылады. Шын мәнінде бұл – ақшаны жылыстату.Таныстар немесе көршілер. Кейде сенімді пайдаланады: «Көмектесші, менде уақытша картаға қолжетімділік жоқ», «аударымды қабылдап тұр, кейін мен аламын» – мұндай өтініштер зиянсыз көрінуі мүмкін, бірақ салдары ауыр болуы ықтимал. Негізгі қармақ – «оңай ақша». Сізге «қызмет» үшін 10 000-нан 100 000 теңгеге дейін уәде етеді. Дәл осындай схемалар қарапайым адамды қылмысқа қатысушы етеді.<h2 style="text-align:center;">Неліктен бұл қауіпті?</h2>Көп адам: «Не болды, мен жаман ештеңе істеген жоқпын, тек карта/шотымды бердім ғой» деп ойлайды. Бірақ дропперліктің қауіптілігі – құқық қорғау органдары үшін сіз бірінші күдіктіге айналасыз.Барлық транзакциялар тіркеледі. Банктер мен төлем жүйелері операциялардың қай құрылғыдан және IP-мекенжайдан өткенін көреді. Егер сіздің шотыңыз арқылы алаяқтық жасалса, бірінші болып сізді тергеуге шақырады.«Мен білмедім» деген сөз жауапкершіліктен босатпайды. Заң мұндай әрекеттерді ұйымдастырушы болмасаңыз да, қылмысқа қатысу деп қарастырады. Картаны немесе ақшаны аударуға келісім беруіңіз – алаяқтарға көмектесу болып саналады.Мүлікті жоғалту қаупі бар. Егер сыйақы алғаныңыз дәлелденсе, ол тәркіленеді. Сонымен қатар азаматтық сот арқылы жәбірленушілерге келтірілген залал толықтай өндірілуі мүмкін.Беделге нұқсан келуі де ықтимал. Қылмыстық іс қозғалған факті деректер базасында қалады. Бұл жұмысқа орналасуға, шетелдік виза немесе лицензия алуға кедергі келтіруі мүмкін.Ең бастысы: дроппер алаяқтарға басқа адамдардан ұрланған ақшаны заңдастыруға көмектеседі, яғни өз еркімен болмаса да олардың сыбайласы болып саналады.Fingramota.kz кеңестері: дропперге айналмаудың жолдарыБанктік карталарыңызды, логиндеріңізді, парольдеріңізді, ЖСН немесе SMS-кодтарыңызды үшінші тұлғаларға бермеңіз. Тіпті сенетін адамыңыз болса да, зиян шегу қаупі артады.Таныс емес адамдардың өтініші бойынша немесе уәде етілген табысқа айырбас ретінде шот немесе карта ашпаңыз.«Оңай ақша» уәделерінен және «ештеңе істемейсің – тек қабылдап, жібересің» деген сияқты қарапайым ұсыныстары бар вакансиялардан сақ болыңыз.Табыс ұсынған адамды немесе компанияны тексеріңіз: пікірлерін, ресми сайтын, байланыс деректерін, лицензияларын қараңыз.Егер сізді бір схемаға тартуда деп күдіктенсеңіз – дереу кез келген байланысты тоқтатыңыз және банкке немесе құқық қорғау органдарына хабарласыңыз.Мобильді банкте хабарламаларды баптап, аударымдарға лимиттер қойып, өз тарапыңыздан бақылау жасаңыз. Fingramota.kz сайтындағы жаңалықтарды оқып, қаржылық сауаттылық бойынша дер кезінде ұсыныстар алып отырыңыз.Фото: fingramota.kz

Дропперлік - қылмыс! 

2025 жылы Қазақстанда телефон нөмірі арқылы банкаралық аударымдар іске қосылды (және әлі де қосылып жатыр), төлемдер жасау үшін бірыңғай QR стандартын енгізу мәресіне жетіп, онлайн төлемдерге биометриялық тексерулер күшейтілуде, онлайн-кредит беру қағидалары жаңартылуда және тарифтердің ашықтығына қатысты тұтынушылық нормалар әзірленуде. Мұның бәрі біздің төлемдеріміз бен аударымдарымызға, яғни өзімізді алаяқтықтан қалай қорғауымызға әсер етеді. Fingramota.kz негізгі жаңалықтар жөнінде айтып береді.<h2 style="text-align:center;">Жаңадан нелер пайда болды</h2>Телефон нөмірі арқылы банкаралық аударымдар. Енді ақшаны IBAN бойынша емес, алушы басқа банкте болса да мобильді нөмір бойынша аударуға болады. &nbsp;Қызмет кезең кезеңмен іске қосылып жатыр: алғашқы бес банк маусым айында қосылды, тағы бірнешеуі қосылу процесінде, ал барлық екінші деңгейлі банктерді қосуды реттеуші 2025 жылдың соңына дейін жоспарлап отыр. &nbsp;Егер Сіздің қосымшаңызда «телефон нөмірі бойынша» опциясы болса — алушы үшін &nbsp;бұл мүмкіндік ашық па, қай банкте екендігін тексеріңіз.Төлемдер жүргізу үшін бірыңғай QR стандарты. &nbsp;Бірыңғай QR стандартының көмегімен Сіз әртүрлі банктерде төлем жасай аласыз. Банкаралық &nbsp;QR-төлемдер функционалы үшін &nbsp;инфрақұрылым дайын; &nbsp;банктер өз жүйелерін жетілдіріп, кезең кезеңмен қосылып жатыр. Жыл соңына дейін қызмет барлық тұтынушыларға қолжетімді болады деп күтілуде.Телефон арқылы аударымдар IBAN енгізуде жіберілетін қателерді азайтады, ал бірыңғай QR стандарты кассада «дұрыс емес» қосымшаны іздеуден құтқарады. Алайда, сақтықты ұмытпаңыз: операцияны растау алдында қосымшада көрсетілген алушының аты-жөнін және терминал/QR экранындағы деректерді мұқият тексеріңіз.Биометрия және онлайн-клиенттер. Онлайн-қызметтер үшін банктер клиенттерді сәйкестендіруді күшейтті: қашықтан көрсетілетін өнімдерде міндетті биометриялық тексеру және екі факторлы бірдейлендіру &nbsp;енгізілуде. Кейбір талаптар 2025 жылдың шілде–тамыз айларынан бастап күшіне енді. Қосымша тексерулер алаяқтардың сіздің атыңызға «қашықтан» кредит ресімдеу мүмкіндігін азайтады. Биометриядан тек ресми қосымшалар арқылы немесе бөлімшелерге барып өтіңіз, фото/бейне материалдарын бөгде адамдарға бермеңіз.Онлайн-микрокредиттер бойынша жаңа қағидалар.&nbsp;Қашықтан кредит беру талаптары жаңартылды: тұлғаны қосымша тексеру, сессиялардың бейнежазбасын сақтау және жеке деректердің таралуына күмән туған жағдайда қосымша шаралар енгізілді. Кейбір нормалар 2025 жылғы 31 тамыздан бастап, қалғандары 30 қыркүйектен бастап күшіне енді. Қаржылық көрсетілетін қызмет тұтынушыларының құқықтарын қорғауға бағытталған өзгерістер туралы толық ақпаратты материалымыздан оқи аласыз.Антифрод-орталық және жедел бұғаттау. Ұлттық Банк алаяқтық белгілері бар транзакциялар жөнінде деректер алмасу орталығының жұмыс қағидаларын бекітті. Бұл нарық қатысушылары арасында «сигналдармен» тез алмасуға және күмәнді операцияларды жедел шектеуге мүмкіндік береді. Бірқатар нормалар қазір күшіне енуде, қалғаны 2026 жылдан бастап қолданылады.Егер төлем «күмәнді» деп танылса, банк операцияны немесе қаражатты уақытша бұғаттай алады.&nbsp;Бұл қолайсыздық туғызуы мүмкін, бірақ алаяқтық тізбегін дер кезінде үзеді. &nbsp;<h2 style="text-align:center;">Аударымдар бақылауда</h2>Мемлекеттік кірістер комитеті мобильді аударымдарды бақылау үшін тексеруші органдардың қызығушылығын арттыратын өлшемшарттардың енгізілгенін хабарлады. Бұл талаптар ең алдымен кәсіпкерлікпен айналысып, бірақ салық төлемейтін азаматтарға бағытталған.Мұндай өлшемшарт үшеу-ақ, бірақ олар бір мезгілде орындалуы тиіс:&nbsp; • &nbsp; &nbsp;Айына 100-ден астам жеке тұлғадан аударым түсуі;&nbsp; • &nbsp; &nbsp;Бұл жағдай қатарынан 3 ай қайталануы;&nbsp; • &nbsp; &nbsp;Жалпы сома 1 млн теңгеден асуы.Яғни, мерекеде туыстарыңыз бен достарыңыз ақша аударса, ал келесі айда аударымдар саны азайса, сіздің қаржыңызға күмән туындамайды. Бір адамға, мысалы, отбасы мүшесіне ондаған немесе жүздеген рет ақша аударсаңыз да, бұның ешқандай айыбы жоқ, яғни «бір тұлға» ретінде есептеледі.Әріптестер сыйлыққа ақша жинап, барлығы бір адамға ақша жіберсе — бұған да алаңдаудың қажеті жоқ. Ал егер жүзден астам әріптесіңіз болып, сіз әр ай сайын &nbsp;мереке ұйымдастырушы ретінде болсаңыз, әріптестеріңізді құттықтаудың басқа тәсілін ойластырған жөн.Кез келген жағдайда, мемлекеттік кірістер комитеті күмәнді жағдай байқаса, алдымен хабарлама жібереді және азаматқа аударымдардың мақсатын түсіндіруге мүмкіндік береді.Қандай да бір қызметпен айналысатын, бірақ кәсіпкер ретінде әлі тіркелмеген тұлғаларға үшін қарапайым кеңес – тіркеліңіз. Бақытымызға орай, салық режимдері бізде айтарлықтай адал, және қазір уақытта есептілікті автоматты түрде тапсыра аласыз.<h2 style="text-align:center;">Қауіпсіз төлем мен аударым жасау — қысқаша нұсқаулық</h2>«Банк/мемлекеттік орган қызметкерінің» өтініші бойынша экранды ешқашан қоспаңыз және қашықтан қол жеткізу бағдарламаларын орнатпаңыз. Қазір фишерлер жиі жағдайда кодты сұрамайды – олар оны сіздің экраныңыздан «оқи» алады.Аударымды алушыны тексеріңіз.&nbsp;Телефон нөмірі арқылы аударым жасаған кезде қосымшада үнемі аударымды алушының аты-жөні/аты шығып тұрады – ақша жіберіп жатқан адамыңызбен салыстырыңыз. QR бойынша төлем жасаған кезде растаудан бұрын экрандағы жазу мен соманы қараңыз.Лимиттер мен хабарламаларды қосыңыз.&nbsp;P2P мен онлайн-төлемдер үшін бір күндік/бір жолғы лимиттер қойыңыз. Жедел смс/push-хабарламалар алаяқтықты алғашқы минуттарда тоқтатуға көмектеседі.Биометриядан тек ресми арналардан өтіңіз.&nbsp;«Тексеру үшін» селфи, бейне мен құжаттардың көшірмелерін мессенджерлер арқылы жібермеңіз.Әрқашан екі факторлы қорғауды қолданыңыз.&nbsp;Қосымшаларды телефон нөміріңізге және e-mail-ге байланыстырыңыз, күрделі құпиясөздер мен құпиясөз менеджерлерін қолданыңыз, банк пен пошта арасындағы құпиясөздерді қайталамаңыз.Тарифтерді қадағалап отырыңыз. Банк төлемдер/аударымдар бойынша алдағы уақыттағы өзгерістер туралы хабарлайтын болса, балама нұсқаларға алдын ала баға беріңіз.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/infographics_1211_8_6e8de41140.png" alt="infographics-1211-8.png">«Тиімді ұсыныстарға» қатысты асығыс шешім қабылдамаңыз. Алаяқтар криптокарталар, телефон арқылы жасалатын аударымдар, «қайтарым» және т.б. сияқты жаңа сервистердің «қолдау қызметі» ретінде жасырынады. «Шұғыл растау/орнату» туралы өтініш – қауіпті белгі. &nbsp;Даулы операция ма? Картаның артындағы нөмір бойынша немесе қосымшада дереу банкке қоңырау соғыңыз, шағым жасаңыз, хат-хабарды тіркеңіз. Сіз дереу әрекет жасайтын болсаңыз, Антифрод-тетіктер тезірек жұмыс істейді.Фото: fingramota.kz

Төлемдер мен аударымдар жүйесіндегі жаңалықтар – сіз үшін не өзгереді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; «Біз азаматтарға көрсетілетін мемлекеттік қызметтерді цифрландыру ісінде зор жетістікке жеттік. Бірақ бюрократиялық рәсімдер әлі күнге дейін бизнеске кедергі болып отыр. Цифрландыру ісінің мақсаты әлі орындалған жоқ.Бұл ахуалды шұғыл түзеу керек. Ең алдымен, салықтық әкімшілендіруге назар аудару қажет. Мемлекеттік кірістер комитеті цифрландыру үдерісі бойынша мемлекеттік органдар арасында көш бастауға тиіс. Бұл мекеме жасанды интеллектінің және басқа да озық технологияның әлеуетін салық төлеушілердің мүддесіне сай тиімді қолдануы керек. Осы жүйелі қадамның бәрі мемлекет пен бизнестің арасындағы қарым-қатынастың мүлдем жаңа, сервистік үлгісін жасауға арналған.Жаңа Салық кодексі қазіргі нормалар мен рәсімдерді өзгертумен шектелмеуі керек. Бұл құжат салық төлеушілердің ашықтық пен адалдыққа негізделген жаңа таным-түсінігі мен болмысын қалыптастыруға тиіс.Мемлекет адал жұмыс істейтін салық төлеушілердің мүддесін қорғайды. Олардың адал еңбегінен түскен салықты елімізді дамытуға жұмсайды. Салықтан түскен әр теңге халықтың игілігіне жұмсалуға тиіс. Бұл – азаматтарға сапалы мемлекеттік қызмет көрсетіліп, инфрақұрылым салынып, мемлекеттік қолдау шаралары ұсынылуы қажет деген сөз.Даму институттары кәсіпкерлердің белсенділігін арттыру ісінде айрықша рөл атқаруға тиіс. Бірақ олардың жұмысында біраз кемшілік бар. Даму институттарының қызметін өзгертетін кез келді.Шын мәнінде, бұл құрылымдар нақты бір салаға бағытталған, терең талдау жасауға қабілетті және инвестиция салуға құқылы толыққанды даму институты ретінде жұмыс істеуге тиіс».Фото pixabay.com

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қаржы