<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясының “Киелі мекен” апталығы аясында аудан аумағындағы тарихи ескерткіштер мен кесенелер маңы тазартылып, абаттандырылуда.Бүгін Ақирек ауылдық округіндегі «Арыстан баб» кесенесіне тазалық жұмыстары жүргізілді.Игі бастамаға аудан әкімі А. Оңғарбаев, ардагерлер мен ерікті жастар, мекеме қызметкерлері атсалысты.&nbsp;Тазалық науқанына қатысушылар алдымен Ақирек тауының баурайында баба рухына тағзым етіп, құран бағыштады.«Арыстан баб» кесенесі жергілікті маңызы бар тарихи және мәдениет ескерткіштері тізіміне алынған. Ақбай елді мекенінен оңтүстік-батысқа қарай 5 шақырымда орналасқан, қала құрылысы және сәулет ескерткіші қатарына жатады.Тазалық жұмыстары барысында зират маңында әктеу, сырлау жұмыстары жүргізіліп, асхана, тілеухана ғимараттарының түскен жерлері сыланып, аумағы күл қоқыстар мен қажетсіз заттардан тазартылды.Аудан әкімі Арыстан баб зиратына жаңадан тілеухана, автотұрақ салып, қонақ үй ғимаратын салып, шығыс стильінде абаттандыру жұмыстарының жобасымен таныстырды.Ақирек тауының маңында орналасқан Арыстанбаб зираты халық қадір тұтатын бірден бір қастерлі мекен.

 Киелі мекен: Аралда Арыстан баб кесенесіне тазалық жұмыстары жүргізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Еліміздің төтенше жағдайлар министрлігі су тасқыны жағдайы бойынша 20 сәуірдегі ақпарат мәлім бойынша мәлімдеме жасады, деп хабарлайды El.kz&nbsp;ақпарат агенттігі. Қазіргі уақытта эвакуациялау пункттерінде 8786 адам, оның ішінде 3814 бала бар. 21494 адам үйлеріне оралған.&nbsp;<blockquote>10,9 млн. м3 астам еріген қар суы сорылды, 3,7 млн. астам қапшық пен 1,4 млн. тонна инертті материал төселді. 4 534 тұрғын үй мен 2 763 аула аумағынан су бұрылды. <img src="https://web.telegram.org/a/blank.8dd283bceccca95a48d8.png" loading="lazy">Жедел желі телефонына 2 036 қоңырау түсті, - деп жазылған министрлік таратқан мәліметте.&nbsp;</blockquote>

Су тасқынынан кейін жиырма мыңнан астам тұрғын үйіне оралды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бүгін «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясының «Киелі мекен» апталығы аясында ауданның барлық аумағында орналасқан тарихи ескерткіштер мен саябақтарға, кесенелер мен қорымдарға санитарлық-тазалық, көркейту-көгалдандыру жұмыстары жүргізілді.&nbsp;Президент тапсырмасымен бастау алған игі іс-шарада аудан әкімі Жандос Еркінбек бірқатар ардагерлермен бірге үш жүзге пір болған Марал Ишан кесенесіне барып, баба рухына құран бағыштап, кесене аумағына ағаш отырғызып, күл қоқыстар мен қажетсіз заттардан тазартты. Марал ишан кесенесіне өткен жылы демеушілік есебінен су ұңғымасы (скважина) қазылып, аяқ су мәселесі толық шешіліп отыр.Шара барысында аудан басшысы әр елді мекеннің тазалығы, сәулетті көркі тұрғындардың жанашырлығына байланысты екенін атап өтіп, жиналған жұртшылыққа Мемлекет басшысының бастамасын бірауыздан қолдай отыра, туған жерімізді бірге көркейтуге шақырды.Қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған акция ауданның барлық елді мекендерінде жалғасын тауып, мекеме, кәсіпорын қызметкерлері мен еріктілер тазалық жұмыстарына өз үлестерін қосты.&nbsp;

Қармақшыда киелі мекен апталығы аясында жаппай тазалық жұмыстары жүргізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; «Таза Қазақстан» республикалық акциясы аясында Сыр өңірінде &nbsp;«Киелі мекен» апталығы аяқталып, жалпыоблыстық сенбілік өтті.Барлық елді мекенде тазалық жұмыстары жүргізіліп, саялы ағаш көшеттері отырғызылды. Облыс орталығында ұйымдастырылған сенбілікке 2570 адам қатысып, 16 техника жұмылдырылды, орталық полигонға 500 текше метр қоқыс шығарылды.Еске салсақ, Сыр өңірінде «Таза Қазақстан» республикалық акциясы аясында «Таза Қазақстан – таза аймақ» науқаны бастау алған болатын.Акция 5 кезең бойынша өтуде. Әр аптаға:1. "Таза өлке" апталығы (6-13 сәуір);2. "Киелі мекен" апталығы (14-20 сәуір);3. "Жасыл аймақ" апталығы (21-27 сәуір);4. "Өнегелі ұрпақ" апталығы (28 сәуір - 4 мамыр);5. "Мөлдір бұлақ" апталығы (5-11 мамыр) деп тақырыптық атаулар берілген."Киелі мекен" апталығы Шиелі ауданы, Қаратау жотасының Бала Сауысқандық шатқалындағы Сауысқандық петроглифтері аумағында қорытындыланды.Оған мәдениет, өнер саласының қызметкерлері, қоғам белсенділері, еріктілер, ауыл тұрғындары қатысты. Сенбілікте петроглифтер маңы тазартылып, көшет отырғызылды. Апталық кезінде облыстағы 300-ден астам тарихи-мәдени нысанда тазалық, танымдық шаралары өткізілді. Оған 40 мыңға жуық адам қатысты.Қызылорда қаласындағы Қорқыт ата кітабының 1300 жылдығына арналған ескерткіш, Ұлы Отан соғысында қаза тапқандарға қойылған белгі, Амангелді Иманов, Жанқожа Нұрмұхамедұлы ескерткіштерінің аумағы көркем кейіпке енді. Игі бастамаға аралдықтар да атсалысып, аудан тұрғындары Балықшылар музейінің ауласына тазалық және көркейту-көгалдандыру жұмыстарын жүргізді, Әбдіжәміл Нұрпейісов музейі аумағын әктеп сырлады.Қазалы ауданындағы Жанқожа батыр кесенесі мен Ғ. Мұратбаевтың мемориалдық музейінің аумағында тазалық жұмысы қарқынды жүрді. Бұдан бөлек қазақ хандығының астаналарының бірі «Жанкент» қалашығы мен Бегім ана мұнарасы, Кердері кесенелерінің аумақтары да абаттандырылды. Қармақшылықтар түркі жұртына ортақ қасиетті мекен Қорқыт ата ескерткіш-кешені мен Марал ишан, Қалқай ишан кесенелеріне тазалық жұмыстарын жүргізді.Жалағаш ауданында да Бұқарбай батыр, Ұлы Отан соғысы құрбандарына арналған ескерткіш, Түмен әулие кесенесінің аумақтары тазартылды. Көшет отырғызылып, күл-қоқыс шығарылды.Сырдария ауданыны Асанас, Қышқала қалашықтары мен Қалжан ахун мешіт-медресесі аумағындағы игі бастамаға тұрғындар белсене атсалысты.Шиелі ауданындағы киелі орын Оқшы ата қорымының айналасында тазалық шарасы ұйымдастырылды.Жаңақорғандағы Қорасан ата кесенесі, Сығанақ қалашығы мен тарихы терең мәдени ескерткіштер маңы қоқыстан тазартылды.Апта соңында Жалаңтөс Баһадүр ескерткіші, Саяси қуғын-сүргін құрбандарына арналған мемориалды ескерткіш, С.Қожанов, Ы.Жақаев бюсттері мен Мұстафа Шоқай, Бұқарбай Естекбайұлы, Ғани Мұратбаев ескерткіштері, Батырхан Шөкенов атындағы саябақ жинақы қалыпқа келді.Негізінде облыс көлеміндегі көркейту-көгалдандыру және санитарлық-тазалық сенбіліктері барлық елді мекенде көктемнің алғашқы күні 1 наурыздан бастау алып, тұрақты түрде жүруде.Фото: Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Сыр өңірінде «Таза қазақстан » республикалық экологиялық акциясы аясында жалпы облыстық сенбілік өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен қолға алынған «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында тарихи киелі орын Түмен әулие кесенесі аумағында абаттандыру жұмыстары жүргізілді. Акцияға аудан әкімі Ардақ Ибраимов қатысып, шараның маңыздылығын атап өтті.&nbsp;<blockquote>– Ел Президентінің аумақтарды абаттандыру және көгалдандыру жөніндегі тапсырмасына орай және облыс әкімінің ауыл аймақтарда санитарлық тазарту жұмыстарын жүргізу жөніндегі Үндеуіне сәйкес «Таза Қазақстан» экологиялық акциясы аясында бүгін «Түмен» әулие, Бұқарбай батыр» кесенесі маңында тарихи әрі киелі орындарды күтіп ұстау бағытында санитарлық-тазалық, көркейту-көгалдандыру жұмыстары жүргізілуде. Акцияның «Киелі мекен» апталығы негізінде осындай тарихи-мәдени киелі орындарда игі істі атқаруға жиылған баршаңызға алғыс айтамын, – деді аудан басшысы.</blockquote>Шараға ардагерлер, ерікті жастар, мәдениет саласының қызметкерлері қатысты. Алдымен баба рухына Құран бағышталып, кесене күмбезін сырлау, қорым аумағын тазарту, әктеу жұмыстары атқарылды. Сонымен бірге аудан әкімі ардагерлермен бірге Түмен әулие Мешіті аумағына тал көшеттерін отырғызу рәсіміне қатысты.&nbsp;Жалағаш ауданы бойынша республикалық және жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштердің саны – 71. Соның ішінде Түмен әyлие кесенесі «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасы аясында «Өңірлік қасиетті нысандар» тізіміне енген.Түмен әулие ХІХ ғасырдың бірінші жартысында (1821-1875 жж) Қаракеткен, Амангелді ауылдық кеңестері (қазіргі М.Шөменов ауылдық округі) елді мекенде туып өскен. Әулиенің қасиеті, кереметтері ел аузында аңыз ретінде айтылып жүр. Түменнің шешесі жеті өлікке жан берген Мүсірәлі софы әзиздің баласы Қосым қожаның қызы. Өзі туып өскен жерде небәрі 54 жыл ғана өмір сүрген.&nbsp;Тарихи жазба деректері бойынша Түмен әулиенің кесенесі 1876 жылы салынған. Аудан тарихы үшін маңызы зор бұл кесене, 2011 жылы қайта жаңғыртуға республикалық бюджеттен қаржы қаралып, қалпына келтірілді.

Жалағаш ауданында «Киелі мекен» апталығы өтуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Шиелі ауданының 95 жылдық мерейтойы аясында Шиелі кенті, Береке мөлтек ауданында Байсын ауылының тумасы, ҚР мемлекеттік сыйлығының лауреаты, аса көрнекті жазушы Оразбек Сәрсенбайұлының 85 жылдығына арнайы көше атауы берілді.Шараға мемлекет және қоғам қайраткері,&nbsp; ҚР мемлекеттік сыйлығының лауреаты С.Әбдірахманов,&nbsp; Шиелі ауданының құрметті азаматы, жазушының сыныптасы, өмірлік досы Р.Мауяев және қаламгер Оразбектің қарындасы Е.Сәрсенбаева, зиялы қауым өкілдері, Оразбек Сәрсенбайұлының&nbsp; ұрпақтары қатысты.Аталмыш шараны Шиелі аудандық мәслихат төрағасы Айтбай Жандарбеков ашып, белгілі жазушы Оразбек Сәрсенбайұлының жетістіктері мен шығармашылығына тоқталып:<blockquote>– Бар ғұмырын жазушылыққа арнаған белгілі қаламгердің осы уақытқа дейін жиырмадан астам кітабы жарық көріп, әлемнің 30-ға жуық тіліне аударылған Оның әдеби сын, көркем публицистика, тарих, мәдениет, философия бағытындағы жарияланымдары оқырманға кеңінен таныс. Сондай-ақ, аудандық «Өскен өңір» газетінің шығармашылық ұжымында қызмет атқарып, түрлі әңгіме, эсселерін жарыққа шығарады. Одан бөлек, баспагер және аудармашы ретінде ислам әдебиетін қалың оқырман арасында насихаттау ісінде қажырлы еңбек еткен тұлға, – деді.&nbsp;</blockquote>Шара барысында мемлекет және қоғам қайраткері,&nbsp; ҚР мемлекеттік сыйлығының лауреаты С.Әбдірахманов, Шиелі ауданының құрметті азаматы, жазушының сыныптасы, өмірлік досы Р.Мауяев және қаламгер Оразбектің қарындасы Е.Сәрсенбаева сөз сөйлеп, Оразбек Сәрсенбайұлы жайлы есте қалған естеліктерімен бөлісті .&nbsp;

Шиеліде Оразбек Сәрсенбаевтың атында көше бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш ауданында жылытылатын барлығы 99 әлеуметтік, бюджеттік нысандар бар. Негізінен әлеуметтік нысандардың саны – 81, мемлекеттік мекемелер – 18. Әлеуметтік нысандардың 28-і сұйық отынмен, 39-ы қатты отынмен, 12-сі газ отынымен, 2-еуі электр қуатымен жылытылады.2023-2024 жылдардағы жылу беру маусымына барлық әлеуметтік және басқа да бюджеттік нысандардың сұйық отын қажеттілігі 2077 тоннаны, қатты отын қажеттілігі 2900 тоннаны құрайды. Бүгінгі күнге нысандар 2077 тонна сұйық отынмен (қажеттіліктің 100 пайызы), 2900 тонна қатты отынмен (қажеттіліктің 100 пайызы) қамтамасыз етілді.&nbsp;Аудан тұрғындарына 2023-2024 жылдардағы жылу беру маусымына қатты отын қажеттілігі 11500 тоннаны құрайды. 2023 жылдың тамыз айынан бастап жеке кәсіпкерлермен (автокөлікпен сатылуға 3940 тонна, теміржолмен сатылуға-7770 тонна) барлығы&nbsp;11710 тонна көмір жеткізілді. Бұл қажеттіліктің 101,8 пайызын құрайды.&nbsp;Қазіргі таңда көмір қоймаларында 50 тонна («Қырмызы» ЖК –50 тн,) көмір қоры бар. Шұбаркөл көмірі 22&nbsp;000 - 24 500 теңгеден сатылуда. Аудан тұрғындарына жеке кәсіпкерлермен көмірді жеткізу жоспары 11500 тонна.&nbsp;«Олжас-2005» ЖШС (Сейтжанов Олжас, көмірді жеткізу жоспары 1400 тонна),&nbsp;«Ажибеков М.» жеке кәсіпкері (Ажибеков Мейиржан Темирханович, көмірді жеткізу жоспары 6800 тонна),&nbsp;«Мәди» жеке кәсіпкері (Елеусінова Айнұр Алтынбекқызы, көмірді жеткізу жоспары&nbsp;500&nbsp;тонна),&nbsp;«Қырмызы» жеке кәсіпкері (Сейтханова Данагуль, көмірді жеткізу жоспары 2800 тонна).&nbsp;Тұрғындар үшін қажетті көмірді уақытылы жеткізіп және көмірдің бағасын негізсіз өсірмеу мақсатында жеке кәсіпкерлермен меморандумдар жасалған.Жалпы ауданда білім саласы бойынша барлығы 23 нысан бар. Оның ішінде 20 мектептің 17-сі сұйық отынмен, 2-еуі қатты отынмен (№31, 188 мектептер), 1 мектеп (№202 мектеп) газбен жылытылады.2023-2024 жылу беру маусымында білім саласы бойынша сұйық отынның қажеттілігі 1838 тонна, қатты отын қажеттілігі 854 тоннаны құрайды. Қазіргі таңда 1838 тонна сұйық отын (қажеттіліктің 100 пайызы), 854 тонна қатты отын (қажеттіліктің 100 пайызы) жеткізілді.Мәдениет саласына келсек, жалпы барлығы 20 нысанның 2-еуі сұйық отынмен, 14 нысан қатты отынмен, 3 нысан газбен,&nbsp;1 нысан электр қуаты арқылы жылытылады.&nbsp;Мәдениет нысандарына жылу беру маусымына сұйық отын қажеттілігі 46 тонна, қатты отын қажеттілігі 939 тоннаны құрайды. Қазіргі таңда 46 тонна сұйық отын (қажеттіліктің 100 пайызы), 939 тонна қатты отын (қажеттіліктің 100 пайызы) жеткізілді.Бүгінгі күнге барлық әлеуметтік нысандарда жылу беру&nbsp;маусымына дайындық&nbsp;жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде.&nbsp;Аудан бюджетінен қаржыландырылатын басқа да мекемелердің жылу беру маусымында сұйық отын қажеттілігі 154 тонна, қатты отын қажеттілігі 117 тонна.&nbsp;Қазіргі таңда нысандарға 154 тонна сұйық отын (қажеттіліктің 100 пайызы), 117 тонна қатты отын (қажеттіліктің 100 пайызы) жеткізілді.Денсаулық сақтау саласына келсек, салаға қарасты 19 нысанның 3-еуі (аудандық аурухана, жұқпалы аурулар бөлімшесі, аудандық емхана) газ отынымен, 16 нысан қатты отынмен жылытылады.&nbsp;Нысандарға жылу беру&nbsp;маусымына қатты отын қажеттілігі 770 тонна. Қазіргі таңда 770 тонна қатты отын жеткізілді (қажеттіліктің 100 пайызы).&nbsp;Ауданда спорт саласы бойынша&nbsp;барлығы 9 нысан бар. Оның 1-еуі сұйық отынмен, 5-еуі қатты отынмен, 1 нысан электр қуатымен, 2 нысан газ отынымен жылытылады.&nbsp;Спорт нысандарына жылу беру маусымына сұйық отын қажеттілігі 39 тоннаны, қатты отын қажеттілігі 220 тоннаны құрайды. Қазіргі таңда нысандарға 39 тонна сұйық отын (қажеттіліктің 100 пайызы), 220 тонна қатты отын (қажеттіліктің 100 пайызы) жеткізілді.&nbsp;Бүгінгі күнге барлық нысандарда жылу беру жұмыстары тұрақты түрде жүргізілуде.Газдандыру жұмыстарына келсек, қазіргі таңда Жалағаш кентіндегі 2912 тұрғын үй (90,5 пайызы) және 13 әлеуметтік, 127 кәсіпкерлік нысандары орталықтандырылған газ желісіне қосылған (Жалағаш кентіндегі тұрғын үй саны - 3215). Жалағаш ауданы бойынша тұрғын үй саны - 6387. Бұл аудан халқының 45,2 пайызын құрайды. Мөрәлі Шәменов елді мекенін газдандыру (келісім-шарт құны- 649,1 млн.теңге) 2023 жылға облыстық бюджеттен 63.8 млн. теңге бөлінді. Ағымдағы жылы ұлттық қордан 100 млн теңге, облыстық бюджеттен 4,5 млн теңге қаралып, бүгінгі күнге барлығы 21,8 шақырым газ құбырлары тартылды. Оның ішінде жоғары қысымды газ құбыры - 12 шақырым, төмен қысымды газ құбыры -9,8 шақырым. Мердігер мекеме «АЭS and Limited» ЖШС, техникалық қадағалаушы «Нұрай сервис» ЖШС, авторлық қадағалаушы «Жамбылагрогазпроект» ЖШС болып белгіленген. &nbsp;Бұл елді мекенде халық саны-1 003, тұрғын үй саны-294.Ақсу елді мекенін газдандыруға (келісім-шарт құны- 517,4 млн.теңге) 2023 жылға облыстық бюджеттен 20,0 млн. теңге қаржы қаралды. 2024 жылға құрылыс монтаждау жұмыстарын жалғастыру үшін ұлттық қордан 100 млн теңге, облыстық бюджеттен 31,7 млн теңге бөлініп, бүгінгі күнге барлығы 22,3 шақырым газ құбыры тартылды. Оның ішінде орта қысымды газ құбыры 2,5 шақырым, төмен қысымды газ құбыры 19,8 шақырымды құрайды. Мердігер мекеме – «АЭS and Limited» ЖШС, техникалық қадағалаушы – «Нұрай сервис» ЖШС, авторлық қадағалаушы – «Прикаспийское управление строительства-Шымкент» ЖШС. Елді мекенде халық саны - 1 674, тұрғын үй саны - 204.Жоғарыда аталған М.Шәменов, Ақсу елді мекендері газ отынына қосылса, аудан халқының 57,8 пайызы табиғи газбен қамтамасыз етіледі. Ендігі кезекте Бұқарбай батыр, Қаракеткен ауылдық округтерін газдандыру үшін жобалау-сметалық құжаттары демеушілік есебінен әзірленуде. Бұқарбай батыр ауылында халық саны - 2034, үй саны - 380, әлеуметтік нысандар – 5. Қаракеткенде халық саны - 1515, үй саны – 291, әлеуметтік нысандар - 7.Жоғарыда аталған Бұқарбай батыр, Қаракеткен ауылдық округтері газ отынына қосылса, аудан халқының 63,7 пайызы табиғи газбен қамтамасыз етіледі. Сонымен қатар, Жалағаш кентіндегі №123 мектеп-лицейін табиғи газға ауыстыру жолымен қазандықты реконструкциялау жұмыс жобасына жобалау-сметалық құжаттар әзірлеу үшін облыстық бюджеттен 3,528 мың теңге бөлінді. Жоба-сметалық құжаттар әзірленіп, мемлекеттік сараптама қорытындысы алынды. Жобаны қаржыландыру үшін бюджеттік өтінім облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасына ұсынылды. Жоба құны - 27 082,6 мың теңге. Жалағаш кентіндегі №246 орта мектепті табиғи газға ауыстыру жолымен қазандықты реконструкциялау жұмыс жобасына жобалау-сметалық құжаттар әзірлеу үшін облыстық бюджеттен 3,641 мың теңге бөлінді. Жоба-сметалық құжаттар әзірленіп, мемлекеттік сараптама қорытындысы алынды. Жобаны қаржыландыру үшін бюджеттік өтінім облыстық энергетика және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасына ұсынылды. Жоба құны - 15 432,3 мың теңге.Аудан бойынша электр қуатын тұтынушыларының қарызы 35 152,0 мың теңге. Оның ішінде: «Арал» салынып жатқан кәсіпорындардың бірлескен дирекциясы филиалының Жалағаш аудандық өндірістік бөлімшесінің 4 ай мерзімдегі қарызы 11 361,7 мың теңге, жеке тұлғалар 19 918,6 мың теңге, бюджеттік мекемелер бойынша – 3 871,7 мың теңге. Ауыз су тұтынушыларының қарызы 2 кәсіпкерлік нысан 261,1 мың теңге (ЖК «Айнабаева» - 161,6 мың теңге, Мәдениет ауылы «Жанайым» балабақшасы – 99,5 мың теңге). Газ отынын тұтынушылардың қарызы жеке тұлғалар 5 559,9 мың теңге. Жалпы аудан алдағы жылу маусымына дайындықты қазір бастап кетті.&nbsp;

Жалағаштықтар алдағы жылу маусымына дайындықты бастап кетті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі қоғамды алаңдататын мәселенің бірі – қос жұптың ажырасуы. «Үйлену оңай, үй болу қиын» деген ата-бабалар сөзінің жыл өткен сайын өзектілігі артып келеді. Арасында «кредитке батып кеше ғана той жасаған пәленшенің келіні кетіп қалыпты», «түгеншенің қызы қайтып келіпті» деген сөздерді де жиі еститін болдық. Бұл сөзді көп естігеннен таңғалу былай тұрсын, әдеттегі жағдай секілді елеусіз қабылдайтын күйге жеттік. Мамандардың айтуынша, елімізде әр сағат сайын алты неке бұзылатын көрінеді. Ажырасу жөнінен әлемде алдыңғы ондықтамыз. Осы көрсеткіштің алғы шебінде көш бастадық. Мұның соңы не болмақ?Қазір заман талабына сай үлкен мейрамханаларда дүбірлдетіп той жасау қалыпты жағдайға айналған. Той жасайтын болсаңыз мейрамханаларға екі-үш ай бұрын тапсырыс беріп қою керек. Әйтпесе, жай уақыттарда ресторанның бірі де босамайды. Иә, той болған жақсы. Ал тойға кеткен шығынның жайы тіпті бөлек. Біздің айтпағымыз той емес, тойдан кейінгі қос жұптың жайы алаңдатады. Қазіргі уақытта көңіл жарастырып қосылған жас жұбайлардың тұрмыстық жағдайда қауқарсыздық танытып, айырылысып жатқан жандар қатары көбейіп келеді. Кеше ғана бақытты отбасының жарты жыл немесе бір жылдан кейін берекесі қашып, қайтадан жалғыздықтың күйіне түсіп жататындар да бар. Мұндай хабарды естіген жасы үлкен ақ жаулықты аналарымыз екі бетін шымшып әлек.&nbsp;«Ойбай-ау, біз келін болып түскенде, от жағып, күл шығарып, тезек теріп, нан жауып, тамақты ошақ қораға барып істейтін едік. Одан қалды шаруаның машақатымен жүріп жеті баланы да тәрбиеледік. Сондай тірліктен ысылып шықтық. Қойшы ауылға барып, мал бағыңдар дегенде де бардық. Қыс аялдап, көктем күтіп, көктеудің де машақатын көрдік. Бірақ одан жаман болмадық. Осы бейнетіміздің өтемі ме, балдарымыз өмірдің рақатын көрсетіп жүр. Сәл қиындыққа мойымай, алға жылжу керек. Қазіргі келіндердің несібесіне орай барлық жағдай жасалған. Көп үйде ыстық, суық су ағып, көгілдір отын үйді жылытып тұр. Нан пісіретін тоқ пеш бар. Келіндерге тамақ істеп, бір шәй беру ғана қалды ғой. Бұл тірліктің өзін игере алмаған келіндерге таңым бар», деп бір апам базынасын айта шықты. Мұны естіп ой түбінде қалады екенсің?Иә, елімізде ажырасу дерегі жыл сайын артып келеді. Өткен жылғы көрсеткішті білмек үшін Шиелі аудандық сотқа хабарласқан едік. 2022 жылы ауданда 133 отбасының шаңырағы шайқалып, некесі бұзылған екен. Ал өткен жылы 10 айлық көрсеткіш бойынша 104 адамның шешімі шығып, неке бұзу арыздары толықтай қанағаттандырылған. Сонымен қатар 77 арыз қараусыз қалдырылса, өткен жылы 37 арыз қараусыз қалдырылып, 48-і медиация тәртібімен тоқтатылған.Wisevoter мәліметінше, Қазақстан ажырасу саны бойынша әлемде 114 елдің ішінде 16-орында тұр. Былтыр елімізде 17,7 мың жұп ажырасқан болса, биыл алты айда ажырасу саны 8,2 мыңды құраған. Ал бұл көрсеткіш былтырғы жылға қарағанда 9 пайызға аз. Ажырасу бойынша көшбасшылар үштігіне Астана (734 ажырасу) және Қарағанды облысы (723) кірген. Ең аз ажырасу Ұлытау облысында – 102 жағдай тіркелген.&nbsp;<blockquote>– Менің тұрмыс құрғаныма 7 жылға жуық уақыт болды. Басында бәрі жақсы еді. Кейінгі уақыттарда күйеуім ішімдік ішуін тоқтатпай, үдете түсті. Ішімдік ішкелі үйдің де, жұмысының да берекесі қашты. Ата-енем қанша ұрысып айтса да тоқтатпады. Оның үстіне құмар ойын ойнайды. Емдету үшін дәрігерлерге, емшілерге де көрсеттік. Ешқандай нәтиже болмады. Аяғында маған қол көтеретінді шығарды. Басында бәрін тастап кеткім келді. Бірақ ортадағы 3 баламның тағдырына алаңдадым. Бұл сынақ шығар деп қабылдадым. Солай жүргенімде 2 жыл уақытым кетті. Беті бері қарайды деген үміттің жалған екенін аңғардым. Қазақта «Әкеге қарап ұл өсер шешеге қарап қыз өсер» деген сөз бар. Балаларым әкесінің ісін бойына қалыптастырмас үшін, ажырасуға бел будым. Солай тағдырымыз екіге айырылды. Ата-енеммен араласып, немерелерін көрсетіп тұрамын, – дейді есімін жасырған кент тұрғыны.</blockquote>Сөз соңы. Міне аядай ғана ауданда жыл сайын 100-ден астам жанның шаңырағы шайқалып, дәм-тұзы жараспай, бір арнаға тоғыстырған жандардың тағдыры екі арнаға бөлініп кетуіне қандай себептер болуы мүмкін. Иә, оған себеп болатын жәйттар көп. Адам шаңырақ көтерер алдында ұрпақ сабақтастығын қалыптастыруға ниеттенеді. Ал ортада бала болса да, сәл қиындықты көтере алмай жатқандары көңіл алаңдатады. Қос жұп ажырасу алдында бала тағдыры тұрғанын естен шығармағаны дұрыс. Өмірдің өзі адам тағдырымен қымбат. Көкейдегі сәл ренішті кешірімге балап, ортадағы бала тағдырын бұлғап кететінін бір сәт ойлап қойған жөн. Біз айырысуға асықпайық, қысқа ғана өмірде бір болайық, өмір толқыны әр адамды мәңгілікке алыстатып отырады. Оған уақыт сағаты да жетеді.Фото: Нұрболат Нұржаубай

Шиеліде ажырасу қанша пайызға төмендеген?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш ауданы жыл сайын ауыл шаруашылығын табысты қорытындылап келеді. Аграрлы өңір биыл да көктемгі науқан жұмиыстарына қызу кіріскен. Шаруалар қазір бітік өнім алу үшін жердің жағдайын жасауда.Аудан бойынша 2024 жылы бекітілген сызбасына сәйкес 36 565 гектарға ауыл шаруашылығы дақылдарын орналастыру жоспарлануда.&nbsp;2024 жылы 199 шаруашылық егін орналастыру жұмыстарын жүргізеді деп күтілуде. Оның ішінде күріш дақылын орналастыратын шаруашылықтар саны 152-ні құрайды.Орын алуы мүмкін су тапшылығын ескере отырып, күріш дақылының көлемі өткен жылдан 1300 гектар қысқарған. Алайда керісінше суды аз қажет ететін дақылдарға басымдық берілген. Мәселен, бидай 149 гектарға, қант құмайы 20 гектарға, мақсары 10 гектарға, жоңышқа дақылдарының көлемін&nbsp; 625 гектарға артқан.Аудан ақегіс егу жұмыстары үстіміздегі жылдың 10 наурызында бастады. Қазіргі таңда жоспарланған&nbsp;530 гектар мақсарының 230 гектары (43,4%),&nbsp;4850 гектар жаңа жоңышқаның 2035 гектары&nbsp;(42,0%), 770 гектар жаздық бидайдың 470 гектары (61,0%) орналастырылып, 129 гектар күздік бидай дақылы күтімге алынған.Шаруашылықтар тарапынан 2024 жылғы егін орналастыруға қажетті 4625 тонна күріш, 154 тонна бидай, 0,6 тонна сұлы, 13 тонна мақсары, 8 тонна арпа, 4 тонна соя, 18 тонна жүгері, 48 тонна жоңышқа тұқымдарын дайындау жұмыстары жүргізілуде.&nbsp;4 625 тонна күріш тұқымының бүгінгі күні 4100 тоннасы (88,6%) тазартылған.&nbsp;Сондай-ақ, шаруашылықтар тарапынан егінді күтіп баптауға қажетті 10 400 тонна минералдық тыңайтқыш, 22 000 литр гербицид дайындау жоспарланып, бүгінгі күнге 7029 тонна (67,6%) минералдық тыңайтқыш және 1950 литр (8,9%) гербицид алынды.2024 жылы шаруашылықтар тарапынан 2 дана ауыл шаруашылығы техникасы 207 млн. теңгеге сатып алынған. Көктемгі егісті орналастыру жұмыстарына аудан бойынша 955 дана ауыл шаруашылығы техникалары қатысады деп жоспарлануда. Оның ішінде 520 дана трактор, 115 дана соқа, 52 дана тұқым сепкіш, 100 дана автомашина, 168 дана трактор тіркемесі бар. Қазіргі таңда ауыл шаруашылығы техникалары егін орналастыру жұмыстарына толық дайын.Шаруашылықтар тарапынан көктемгі егін орналастыру жұмыстарына «ГосАгро» порталы арқылы 1685 тонна (54 шаруашылық) жеңілдетілген дизель жанармайына өтінім берілген. Қазіргі таңда 12 шаруашылық 245 тонна (14,5%) дизель жанармайын алып, егін орналастыру жұмыстарына пайдалануда. Дизель жанармайының 1 литрі 248 теңгеден жеткізіліп берілуде.2024 жылдың су алу маусымы кезеңінде су тапшылығын болдырмау үшін Жалағаш ауданы бойынша егістік алқаптарын сумен қамтамасыз етудің іс-шаралар жоспары әзірленген. Су тапшылығының алдын алу мақсатында&nbsp;инженерлік жүйедегі егістік жерлерде дақылдарды кезектестіру (ротация) кестесін қатаң сақтау (2023 жылы ауданда 1346 га күріш дақылын артық егіп, ауыспалы егіс тәртібін өрескел бұзған 16 шаруашылық анықталып, заңға сәйкес тиісті шаралар қабылдау үшін Қызылорда облыстық жер ресурстарын басқару департаментіне жолданған. Ауыспалы егіс жүйесіндегі және жайсын жерлердегі биік жерлерге күріш дақылын орналастыруға тиым салу, қашыртқылардағы суды қайта пайдалану үшін су айдайтын насос қондырғыларын орнатуды ұйымдастыру, ішкі шаруашылық су жолдарын механикалық тазалау және су құрылыс нысандарын уақытылы жөндеу, егіс алқаптарында су тапшылығы орын алған жағдайда пайдаланатын насос қондырғыларын дайындау қажет екендігі шаруашылық құрылымдарына ескертілген.Ағымдағы жылы егінді күтіп баптау барысында 32 су тартқыш насос қондырғыларын пайдалану жоспарлануда. Оның ішінде 13 насос «Казсушар» өндірістік учаскесі тарапынан шаруашылықтарға берілсе, қалған 19 насос шаруашылықтардың өз қаржысына алынған. Насос қондырғыларын қалпына келтіру жұмыстары жүргізілуде.2024 жылы аудан бойынша 20000 гектар инженерлік әзірленген жерлерде лазерлік тегістеу жұмыстары атқарылды. Бұл жұмыстар суды үнемдеуде өз септігін тигізеді. Ауданда жеке тұрғындардың тарапынан картоп, бақша дақылдарын орналастыруға 500 гектар жаңадан жер дайындалып, 235 гектар картоп, 192 гектар бақша, 73 гектар көкөніс дақылдарын орналастыру жоспарлануда. Жаңадан дайындалатын жерлер шаруашылықтардың демеушілігімен дайындалып, жеке тұрғындарға берілетін болады. Қазіргі таңда 610 тұрғын картоп, көкөніс, бақша дақылдарын орналастыруға қызығушылық білдіріп отыр. Сондай-ақ, Мақпалкөл ауылдық округіндегі «Ер-Әлі» шаруа қожалығы 10 га жерге тамшылатып суару әдісімен картоп, бақша дақылдарын орналастыруды жоспарлап отыр.&nbsp;2023 жылы аудандағы 172 шаруашылық құрылымдары «Жалағашсушар» өндірістік учаскесімен 474,9 млн. теңгеге су жеткізіп беру қызметіне&nbsp; келісім шартқа отырған. Бүгінгі күнге 427,6 млн. теңге (90,0%) төленген. Шаруашылықтардың пайдаланған су жеткізіп беру қызметіне берешек қарыздары 47,3 млн. теңге&nbsp; немесе 10 пайызды құрайды. Қазіргі таңда берешек қарыздары сот арқылы өндірілуде. Бір сөзбен айтқанда, көктемгі егін орналастыруға дайындық жұмыстары толығымен бақылауға алынып, қадағалануда.&nbsp;Фото: Нұрболат Нұржаубай

Жалағаш ауданы: 36 565 гектарға  ауыл шаруашылығы дақылдары егіледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Ойын қуған нағыз балалық шақтың балғын кезі. Дөң басында шана теуіп, тығылыспақ ойнап, бақша ішінде достармен үй болып, арық жиегіндегі балшықпен ойнайтын сәттер еді. Әлі күнге дейін есімде. Менің балалық шағымның таспалары Орал қаласында өтетін. Сонда нағашы әжем бізге қарайлап жүріп, таза ауада кілемді жерге жайып жіберіп, тоқыма тарақтарын алып, ұзын жіптерді қойып алаша тоқитын. Мұның барлығы балалығым шағымның бір сәт көрінісі. Ұмытпаппын. Одан қалды ұршық иіріп, алаша, текемет басатын. Біз оны қызықтап қасына барып, көмектесетінбіз. Бұл бейнелер менің санамнан, жүрегімнен естен кетпес бақытты сәттердің естелігі болып қалды.&nbsp;Иә, қазіргі таңда ұршық иіріп, текемет басатындарды жиі кездестіре бермейсіз. Осы мақсатта біз қазақы қаймағы бұзылмаған шаңырақтарды аралап, ұршық иіретін аналарымызды іздедік. Басты мақсат – қазақ халқының салт-дәстүрімен сабақтасқан шаруашылығын қалың оқырманға дәріптеу. Ел өмірімен біте қайнасып келе жатқан әдет-ғұрпымызды игі мақсаттарда қолдану, ұмыт қалғандарын қайта жаңғырта отыру, халық арасында насихаттау – әрбір қазақтың парызы. Мақсат түсінікті. Ендігі кезекті тапсырма ұршық иіретін әжені табу. Тағы да балалық шағымды еске алып жаяу жүріп келемін. Қайдан табамын? Мүмкін ауылдарға барып, іздеп көрермін?! Көне көздер бар? Болса қайдан табамын? Сансыз сұрақтар сарнап тұр. Іздегенімізге қарай таптық-ау. Десек те, тапқан кейіпкерлер «кезінде иірдік, ұмытып қалдық» деумен ғана шектелді. Бір қарағанда үлкен кісілерді көрсеңіз жүн иіретін сықылды. Жақсы жаңалықты естіген соң апыл-ғұпыл апаның жұмыс істейтін Шиелі аудандық тарихи-өлкетану музейіне қарай бет алдық.&nbsp;Ардагүл Боранбайқызы – қолөнерді жанына серік еткен ақжаулықты ана. Бала кезінен анасының жанында жүріп пима, көйлек, шапан, сәукеле тігетін. Жасы алпысқа алқымдаса да әлі күнге дейін термелі алаша, басқұр тоғып, ұршық иіріп, киіз баса алады. Кәсіби тігіншілерден еш қалыспайды. Әңгіме арасында ападан ұршықты қалай иіру керек екенін сұрап көрген едік. Сонымен қатар ұршық иірудің қыр-сырын үйретті.<blockquote>– Алдымен жіп иірудің екі түрлі құралы бар. Бірі –&nbsp;ұршық болса, екіншісі аяқпен айналдыратын жіп иіруіш. Жүн иірудің де екі тәсілі бар. Біріншісі – шүйдені сол қолдың сыртына іліп қойып иірсе, келесі – шүйдені жоғарғы үйдің қабырғасына іліп қойып иіру. Бұл әдіс саусақтардың ширек қимылдауын керек етеді, – деді.</blockquote>Апа айтқан әдіспен таза түтелген жүнді ұршыққа салып иіре бастадым. Сол кезде балалық шағымның балғын кездері ойға оралды.&nbsp;Осындай тамаша көріністерден не ұғуға болады? Шындығында, сонау замандардан көненің көзіндей боп жеткен мұраны көздің қарашығындай сақтап, келешек ұрпақ арасында насихаттау бүгінгі – міндет. Себебі бұл өнер түрі қай кезеңде болмасын өз өміршеңдігін дәлелдеп қойғандай. Мәселен, тарих беттеріне үңіліп қарасақ, ел аумағында бұл дүниені шаруашылықта пайдалану неолит заманынан бастау алады екен. Қола дәуіріндегі ескерткіштерден басы арнайы қыштан құйылған оның қалдықтары да көптеп табылған. Ал тарихшы мамандардың айтуынша, ежелгі Шығыс елдерінде де қол ұршығы пайдаланылған көрінеді. Демек, бұл біз көріп жүрген дүниенің тарихы тереңде жатқандығын аңғартады. Бүгінгі таңда тоқыма өндірісі жедел дамып, түрлі техникалар іске қосылғанмен, қазақылықтың қаймағы бұзылмаған кей аудандарда, ауылдарда қарапайым ұршықтың дәурені әлі де өте қоймағандығын мойындаған жөн.&nbsp;Бүгінгі біздің кейіпкеріміз осындай қолөнерді насихаттап көпке дәріптеп жүр. Әрбір жұмысының барысынан шыдамдылық пен ұқыптылықты, саусақтарының икемділігі мен істі шапшаң бітіруге деген қасиеттерін көре алдық. Тіпті музейдегі ұлттық реңк беретін сәнді заттар Ардагүл апаның қолынан шыққан.

Ардагүл Боранбайқызы: Ұршық иіру – үлкен өнер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалағаш ауданы бойынша 2024 жылы 4 адам кене шағу жағдайымен есепке алынған. Ал былтыр дәл осындай 94 жағдай тіркелген болатын.&nbsp;2023 жылы 2 науқас Конго-Қырым геморрагиялық қызбасына күдікті жағдайы болып тіркеліп, зертханалық жолмен расталмаған. 2024 жылы Конго-Қырым геморрагиялық қызбасына күдікті жағдайы тіркелмеген.Жалағаш ауданы бойынша 2023 жылы Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруымен ауданның 12 ауылдық округі қолайсыз елді мекендер қатарына енген болатын (Жалағаш кенті, Ақсу, М.Шаменов, Қаракеткен, Бұқарбай батыр, Еңбек, Аламесек, Мәдениет, Мақпалкөл, Жаңаталап, Аққыр және Таң елді мекендері). Аталған елді мекендердің мал басына МІҚ – 31643, Түйе – 567, Уақ мал – 35655, Қора – 5144 (251147 ш/м), Суат – 83 (27676 ш/м), Шаңлақ – 88 (63995 ш/м) залалсыздандыру жұмыстарын жүргізді.Бұл жұмыстарды мердігер мекеме «Дезинфекция» Ақтөбе облыстық бірлестігі» жеке медициналық мекемесінен 7 техника, 14 адам тартылып, «Креолин-Х» 5 пайыз препаратымен нұсқаулыққа сәйкес жүргізді.Жалағаш ауданы бойынша 2024 жылға Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының алдын алу мақсатында ауыл шаруашылығы жануарлары мен мал қораларына кенелерге қарсы дезинфекциялауға 17 132 мың теңге қаржы қаралып, «Дезинфекция» Ақтөбе облыстық бірлестігі» жеке медициналық мекемесі (Ақтөбе қаласы) жеңімпаз болып танылды. 2024 жылғы 11 наурызда аудан әкімінің №117 өкімімен&nbsp;санитарлық-профилактикалық іс-шараларды ұйымдастыру және жүргізу жөніндегі&nbsp;жұмысшы тобы құрылған.Жалағаш ауданы бойынша Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруымен ауданның қолайсыз елді мекендер қатарына Жалағаш кенті мен 10 ауылдық округі енген болатын. (Жалағаш кенті, Ақсу, Жаңаталап, Аққыр, Қаракеткен, Аламесек, Еңбек, Бұқарбай батыр, Таң, Мақпалкөл және М.Шаменов елді мекендері). Аталған елді мекендердің мал басына: МІҚ – 28621, Түйе – 512, Уақ мал – 27376, Шошқа – 50, Қора – 4948 (261974 ш/м), Суат – 76 (28051 ш/м), Шаңлақ – 73 (35718 ш/м) көктемгі I-кезең бойынша 2024 жылдың 06-28 мамыр күндері аралығында «Циперметрин» 10 пайыз препаратымен залалсыздандыру жұмыстарын жүргізетін болады.Фото: freepik.com

Жалағаш ауданы: 94 адамды кене шаққан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жақында қалам құдіретімен өнерсүйер қауымның ыстық ықыласына бөленген Шиелі ауданына белгілі суретші Асылбек Байділдаевпен аудандық мәдениет үйінде шеберлік сағаты өтті. Қылқалам ұшындағы&nbsp; ерекше әлемге тап болғандай болдық. Оқушылар үйнің қосымша білім беру педагогы, «Мүсін және графика» үйірме жетекшісінің өнеріне тәнті болдық. Әсіресе, шәкірттерінің салған туындылары көздің жауын алады.&nbsp;Айта кетейік, іс-шара «Адал адам» мәдени-тәрбие орталығының тұжырымдамасын жүзеге асыру мақсатында «Креативті HUB» жобасы аясында ұйымдастырылды. Көрменің барысын Бұдабай Қабылұлы атындағы Шиелі аудандық мәдени-шығармашылық орталығының директоры Зульфия Шалабаева мен аудандық оқушылар үйінің директоры Бауыржан Әбішев ашып, іс-шараның мақсатына тоқталып өтті. Сондай-ақ жас қылқалам шеберлері Айбын Маханбетжан, Бақдәулет Бекмат, Әліби Дүйсенбек және Жанерке Әйтімге сәттілік тілеп, сый-сияпат жасады. Ал оларға бар білгенін үйретіп, кәсіптік бағдар беріп отырған Асылбек Сейтжапбарұлы да Алғыс хатпен марапатталды.&nbsp;Сурет салу – шығармашылықты, объектілерді жеке көруді қамтитын процесс. Сызбада жұмыс істеу барысында кез келген бала жаңа және ерекше нәрсені жасау мүмкіндігі ретінде өзінің қателіктерін түсінуді үйренеді. Бұл тәсіл суретшінің еркін болуына, тәуелсіз және табысты болуына көмектеседі.&nbsp;<blockquote>– Біз шәкіреттерді имандылыққа, отансүйгіштікке, ерлікке тәрбиелейміз. Табиғатты аяулауға шақырамыз. Алдағы уақытта да талай дарынды шәкірт баулитыныма сенімдімін. «Мүсін және графика» үйірмесінде 45 оқушы бар десек, бұл үйірмеге қатысатын талантты шәкірттердің бір парасы ғана. Әлі де үйірме мүшелері арасынан талай дарындар шығып, көрме өз жалғасын табары сөзсіз, – деді суретші Асылбек Байділдаев.</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам