<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жалпы, темір жол көлігі Қазақстан экономикасын дамытуда басты рөл ойнап, жолаушылар мен жүктерді тасымалдаудың негізгі бөлігі. Кез келген мемлекетте теміржолдың атқарар рөлі зор. Ол қалаларды бір-бірімен жалғайтын ең маңызды транспортты артерия болып қала бермек. Елімізде өткен ғасырдың 30-жылдары пайда болған қос рельсті көлік бірнеше мыңдаған адамдарды жұмыспен де қамтамасыз еткені рас. Мәселен, қазір де «Қазақстан теміржолы» акционерлік қоғамында 150 мыңнан аса адам еңбек етеді. Болат жолдың бойынан нәр алып, өз заманында үлгілі еңбек еткен теміржолшылар династиясы баршылық. Бүгінде олардың ізін ұрпақтары жалғап келеді. Осындай жанның бірі – Жосалы стансасының қызметкері Гүлнар Нұрмаханова.Гүлнар Тілеулесқызының әкесі де, анасы да осы теміржолдан нәсібін тапты, отбасын асырады. Сондықтан болса керек бұл үйден өсіп- өнген жас жеткіншектер «теміржолшы» болуды мақсат етті. Ағайынды төрт бауыр бүгінде ата-ана ізін жалғастыруда. «Тепловоздың гудогі, темір доңғалақтардың гүрсілі бала кезімізден құлаққа таныс» дейді кейіпкеріміз. Себебі, олар ата-анасына еріп жүріп, мұндағы тынымсыз тірлікті көзбен көріп, көкейге түйіп ержеткен.<blockquote>– Әкем бала кезімізде «Теміржолда болашақ бар. Осы салада еңбек етіңдер» деп айтушы еді. Біз бақытымызды теміржолдан таптық. Әкеміз салған жолменен білім алдық, жұмысқа да орналастық. Қызметтік жолда жүріп, өмірлік жарыммен де таныстым. Өзім теміржолшы әулетте өсіп, теміржолшылар әулетіне келін болып түстім. Жолдасым да, ата-енем де осы саланың мамандары. Барлығымыз бір салада жүргендіктен шаңырағымызда түсініспеушілік орын алған емес. Негізінде 12 сағаттық ауысыммен жұмыс істеу әйел адамға ауыр. Ер адамға жүктелген міндет біздің де мойнымызға артылады. Қызмет ер, әйел деп бөлінбейді. Баршамызға қойылар талап бір. Сондықтан қай істе де өзіме тапсырылған жұмысты жауапкершілікпен атқаруға тырысамын, – дейді Гүлнар Нұрмаханова.</blockquote>Иә, ата-ананың өмірдегі жетістігі – осы балалары, байлығы – немере-шөберелері. Теміржолшылар әулетінен өрбіген перзенттердің ешқайсысы жаман болған жоқ. Әке мен ана атына кір келтірмей, саналы азамат атанды. Өсті, өнді, жетілді. Енді міне, мерейлі отбасының мерейін тасытып отыр. Өздері де ұрпақ тәрбиелеп, өнегелі отбасының үлгісін көрсетуде.<blockquote>– Осында сала ардагерлері еселі еңбек етті. Өзіміз де осындай тәжірибелі мамандардан тәлім-тәрбие алдық. Бүгінде сол кісілерден білгенімізді жастарға үйретіп, солардың өсіп-өнгеніне атсалысып жүрміз. Себебі менің бұл салаға келгеніме отыз жылдан асты. Мұнда босаңсуға болмайды. Себебі адам тағдырынан қымбат жауапкершілік жоқ. Жол бойының майы қалай жұқса, наны да солай сіңімді болады екен. Сондықтан да балаларыма қай істе де жауапкершілікпен адал еңбек еткенде ғана абыройлы боласыңдар деп айтып отырамын. Қазіргі таңда тұңғышымыз біздің жолымызды жалғап, теміржол саласында табысты еңбек етуде, – дейді ол.</blockquote>Саналы ғұмырын теміржол саласының дамуына сүбелі үлес қосуға арнаған қос әулеттің әр мүшесі теміржол саласының бейнеті мен зейнетін көріп өсті. Атакәсібі ұрпақтан-ұрпаққа жалғасқан үлкен шаңырақта қазіргі күні үшінші буын осы теміржол саласына қызмет қылып жүр. Көптің қызметіне жарайтын күре жолда бұл әулеттің әрбір мүшесінің өзіндік қолтаңбасы сақталып қала бермек.&nbsp;

Әулет тізгінін жалғаған теміржолшы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әскери қызмет – абыройлы міндет. Осы ұранды өзіне өмірлік мақсат етіп жүрген азаматтар жетерлік. Ел әскерінің беделін арттырып, айбынын асыра түсуге үлесін қосып жүрген әскери қызметшілердің бірі &nbsp;қармақшылық – Нұрдидар Құдайбергенов. Ол жаста болса жұмысқа деген жауапкершілігімен көзге түсіп жүрген білікті маман. Оның отбасы жақында ғана жас әскери қызметшінің жаңа шен алғанын айтып сүйіншіледі. Еңбегі ескеріліп, дәрежесі жоғарылаған қызметкердің өмір жолына тоқталсақ.Нұрдидар Аралбайұлы – 1987 жылы Қармақшы ауданына қарасты Қуаңдария ауылында дүниеге келген. №186 орта мектепті бітіріп, сол жылы бала кезінен әскери қызметші болсам деген арманы оны әскери кадрлардың ұстаханасы «Алматы қаласындағы Құрлық Әскери институтына» жетелеп, мотоатқыштар факультетіне қабылданып, курсант атанады. Аталған әскери оқу орнын 2009 жылы аяқтап, Алматыдағы «Шет ел тілдер Әскери институтына» взвод командирі, 2010-2012 жылдары «Алматы қаласындағы Байланыс және Радиоэлектроника институтының» курсанттар ротасының рота командирі, кейіннен Луговой стансасы №03811 әскери бөлімінің арнайы мақсаттағы (спецназ) барлау ротасының командирі болып тағайындалған. 2014-2015 жылдары Тараз қаласындағы №91678 Әскери бөлімінің Спорт бөлімінің бастығы, Қызылорда қаласындағы &nbsp;№66597 Әскери бөлімінің Дене дайындағы және спорт қызметінің бастығы қызметтерін абыроймен атқарған. 2020-2022 жылдары Тараз қаласындағы Оңтүстік өңірлік Әскери қолбасшылығының Спорт басқармасының бастығы болса, биылдан бастап Шымкент қаласындағы арнайы операциялар күштерінің дене дайындығы және спорт қызметінің бастығы қызметінде. Отбасында жары Айсұлумен бірге 5 перзент тәрбиелеуде.Білікті маман жақында подполковник шенін иеленді. Шағын ғана ауылдан түлеп ұшып, үлкен арман қуған бозбала, жігіт ағасы болған шағында мақсатына жете білді. Алдағы уақытта да өз ісінің білгірі екенін дәлелдеп, ел үшін қызмет ете бермек. Ата-анасы Аралбай мен Күнсұлудан алған тәлімді тәрбие, алға қадам бастырып, жетістікке жетелеуде. Өмірінде қарапайым тірлік кешіп, адал еңбекпен перзент тәрбиелеген ата-анасы да балаларын мақтан тұтады. Ата-ананың бақыты деген осы емес пе? Бүгінде ауыл балалары да Нұрдидардың есімін естісе, «мен де осындай әскери қызметкер боламын» деп бой түзеп келеді екен.<blockquote>– Нұрдидар Құдайбергенов – ауылымыздың тумасы. Ол өз ісінің майталманы болумен қатар, бойында үлкенді сыйлау, кішіні құрметтеу, білгенін әріптестеріне аянбай үйрету секілді сыпайылылықтың өнегесі қалыптасқан. Жақында әскери шені өскенін естіп ауыл болып қуандық. Осындай ауылды елге танытатын, елімізді әлемге танытатын азаматтарымыз көп болсын, – дейді ауыл әкімі Ардақ Аймырзаев.</blockquote>Иә, «Ерім дейтін ел болмаса, елім дейтін ер қайдан шығады» дегендей, біз де жағымды жаңалықпен бөлісуге асықтық. Биік рухты, өр мінезді, білімді де білікті, өскен елін өрге сүйрейтін туған жер перзенттерінің қатары арта берсін!

Қармақшылық әскери қызметтің майталманы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Адалдық – адам бойындағы ең асыл қасиеттің бірі. Ол кез келген нәрседен көрініс табады. Мысалы, отбасыңа, мамандығыңа, туған жерге, сүйген жанға және деп санамалап кете беруге болады. Бірақ не нәрсеге де адалдық танытқан жанның алға озары мәлім. Әсіресе, адал еңбек еткеннің еңбегі елеусіз қалмасы анық. Адалдық пен тұрақтылықты ту етіп, ел құрметіне бөлену – ер үшін үлкен мәртебе. Біз сөз еткелі отырған Ғалымжан Жақсылықов та осындай еңбексүйгіш жан.Ол Қармақшы ауданына қарасты Ақтөбе ауылының тумасы. 1994 жылдан бастап шаруашылықта механизатор. 2015 жылдан бері «Ақтөбе и К» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінде табысты жұмыс атқаруда. Жасынан механизаторлықты өміріне серік еткен ол 26 жыл бойы бір салада. Тапсырылған жұмысты тыңғылықты орындайтын қызметкер кімге ұнамасын? Басшылық та оның жауапкершілігі мол, ісі ұнамды екенін алға тартты. Сөзден гөрі, тындырымды тірлікті ұнататын ағамыздан сыр тартып көрдік.<blockquote>– Бұл сала бойынша арнайы мамандығым жоқ. Десе де, көп қызметтің ішінде өзіме қолайлысы осы болды. Қолымнан келген іспен шұғылданып, отбасымды адал еңбекпен асыраудамын. Мен үшін ең бастысы – осы. Себебі таза еңбек, маңдай термен келген наннан тәтті, астан жұғымдысы жоқ. Балаларымды да адалдыққа, тазалыққа тәрбиелеймін. «Бала көргенін істейді» демей ме, сол үшін де оларға бірінші өзім үлгі болуға тырысамын. Бүгінгі жастардың қатарында механизаторлыққа қызығушылар саны аз. Ал мен бұл саланы меңгергеннің болашағы зор демекпін. Оған себеп, технология дамып, мамандықтар түрленуде. Көпшілік заман ағымына ілесіп, жаңа мамандықты таңдағанда, бұл сала мамандарына сұраныстың артатыны сөзсіз. Қай істің де нағыз маманы болу – әрбір жастың мақсаты болса екен, – дейді Ғалымжан Жақсылықұлы.</blockquote>Қармақшылық арумен шаңырақ көтерген кейіпкеріміз алты перзенттің әкесі. Үлкен ұлы Отан алдындағы борышын өтесе, одан кейінгі қызы – студент. Ал өзге балалары мектеп қабырғасында. Отанасы бала тәрбиесімен айналысып, ерінің тапқанын ұқсатуда. Адал ас тұтынатын отбасы перзенттерінің болашағынан күтер үміті мол.<blockquote>– Мамандық таңдауды балаларымның өз еркіне қалдырамын. Себебі әркім өз ісін шын жақсы көруі қажет. Сонда ғана нәтижелі болады. Әрқайсысы өзі таңдаған саланың білікті маманы болса деген арманым бар, – дейді кейіпкеріміз.</blockquote>«Еңбек адамды қашан да бақытқа бөлейді» дегендей, Ғ.Жақсылықұлының ұзақ жылдар бойы жасаған жұмысы елеусіз емес. Адал еңбекпен атқарылған іс қашан да жемісті ғой. Оны жыл сайын алған алғыс хат пен бағалы сыйлықтан аңғардық. Нақтырақ тоқталсақ, 2015 жылы І дәрежелі «Озат жатка машинисі» атанса, 2017 жылы ІІІ дәрежелі «Озат күріш орушы», 2019 жылы ІІ дәрежелі «Озат жаткашы» дипломдарымен марапатталған. Әрдайым озаттардың қатарында жүрген ол 2015 жылы аталған шаруашылықтан сый ретінде жеңіл көлік тізгіндегенін де тілге тиек етті.Иә, адалдықты ту еткен жанның абыройлы боларына тағы да бір көз жеткіздік. Шын мәнісінде кейіпкеріміз үлгі етуге тұрарлық қамқор әке, білікті маман, әрі адал еңбек иесі.

Еңбегіне адал ақтөбелік азамат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Айдынды Арал өлкесінің көркін келтірген теңізіміз бұрындары көлемі жағынан дүниежүзі бойынша төртінші орынды алған болатын. Теңіз жағалауында кәсіптің түр-түрі дамып, саяхаттап келуші туристер де күн санап артатын. Балғын балалық шағын теңіз жағасында өткізген бүлдіршіндердің де қуанышында шек болмайтын. Сондай-ақ қаламыздан шыққан түрлі өнімдерді шетелге экспорттап, оған қоса кемелерді қабылдап алып тұратын порт бар еді.Теңіз порты 1935-1980 жылдар аралығында жұмыс істеп, мыңдаған халықты жұмыспен қамтыды. Теңіз тіршілігімен ұштасып жатқан ыстық естеліктер жайында сөз қозғайық. 1976 жылдары Теңіз порты халықтық бақылау тобының есеп беру жиналысы болып өткен. Атаулы жиында бақылау тобының председателі М.Ізбасаров 1973-1976 жылдар аралығына дейінгі халық бақылаушылары тындырған істер жайында жан-жақты баяндама жасаған екен. Бұл уақытта теңіз портында 40 халық бақылаушысы болған. Бір халықтық бақылау тобы, үш бақылау постысы жұмыс істеген. Сонымен бірге олар ішкі резервтерді іске қосу, үнем тәртібін күшейту жолында тынымсыз еңбек еткен. Жиналыс барысында Теңіз портының басшысы Бақи Нысанбаев: «Халық бақылаушылары әрдайым бізге көмектесіп отырады.&nbsp;Дегенмен атқарылуға тиісті жұмыстар да аз емес. Мысалы жұмыс орнын даярлау, еңбекті ұйымдастыруда кемшіліктер бар. Соның салдарынан вагонның, қайықтың жүк тиеу кездерінде бос тұрып қалуы кездеседі» – деп жұмыс барысындағы кемшіліктерді атап өткен екен.Тағы айта кетсек, 1976 жылдары Теңіз порты ұжымы КПСС XXV съезінің тарихи шешімдерімен жігерлене отырып, бесжылдықтың алғашқы күндерінен бастап-ақ қарқынды еңбек еткендерін көрсеткен екен. Еңбектерінің нәтижесінде 20 мың тонна жүк өңдеуді қамтамасыз ете білген. Осындай нәтижеге қол жеткізген жүкшілер бригадасы тынымсыз теңіз тіршілігіне зор үлес қосқан. Атап өтер болсақ, Ж.Сайғондиев, Ә.Биболатов және басқа да еңбегі сіңген қызметкерлер есімі ерекше аталады. Бригада мүшелері әрдайым жұмыс істеу үстінде болған. Сондай-ақ олар жұмыстың ыңғайына қарай басқа да қалаларға барып жұмыс істеген.Теңіз портында елеулі еңбегі сіңіп, сылақшы қызметін атқарған З.Алдабергенова:– Мен Теңіз портында сылақшы болып көптен еңбек етіп келемін. Әрбір мамандықтың өзіндік құпиясы, қыры мен сыры болады. Алғашқы кездері көптеген қиыншылықтарды жеңуге сол кездері еңбек еткен тәжірибесі мол апайлар көмектесті. Міне, қазір бұл мамандықты толық меңгеріп, алдыңғы қатарлы жұмысшы атанудамын. Біздің бригадада он адам ынтымақтаса еңбек етуде. Олардың барлығы да көп жылдан бері осы салада жұмыс істеп, тәжірибелерін толықтырған жандар. Сондықтан да болар, ай сайынғы тапсырма мен міндеттеме артығымен орындалады. Мен КПСС XXV съезі алға қойылған жаңа міндеттермен жігерлене отырып, биылғы жылға жаңа межелер белгілеп алдым. Онда негізінен атқарылатын жұмыстың сапасы мен тиімділігін жақсарту басшылыққа алынған. Әрине, бұл қиын нәрсе. Міндеттеме алу бір ерлік, оны орындау мың ерлік дегендей мен бар күш-жігерімді серттен шығу үшін жұмсаймын,– деген бір естелігінде.Міне, кішкене естеліктердің өзінде теңіз портының тынымсыз еңбек еткендігі жөнінде білуге болады. Ондағы әр бөлімге жауапты мамандардың өзі жұмысты адал және аса жауапкершілікпен жұмыс істегендері көрініп-ақ тұр. Қаншама әлем елдеріне зат тасымалдаған теңіз портының таңғажайып естеліктері бір бөлек. Енді ол – тарих.

Портты қала қызметкерлері туралы естіп пе едіңіз?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Апта басында Шиелі аудандық прокоротураның бастамасымен,&nbsp; Мансап орталығының ұйымдастыруымен бос жұмыс орындары жәрменкесі өтті. Жәрменке өткізудің мақсаты – екі қолға бір күрек іздеген азаматтарды жұмыспен қамту, жұмыссыздық деңгейін төмендету. Осы орайда Шиелі аудандық жұмыспен қамту әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің ғимаратында&nbsp; 19 жұмыс беруші мекеме қажетті мамандар тізімін ұсынды. Оған әлеуметтік тұрмысы төмен отбасылардан жұмыссыз 50-ге жуық азамат қатысты.&nbsp;Бос жұмыс орындары жәрмеңкесіне Шиелі аудандық білім бөлімінің №149 Әлиакбар Монтаев атындағы орта мектебі, Шиелі индустриалды-аграрлық колледжі, «Honeymood-Балдай» кондитерлік дүкені, «Гежуба Шиелі Цемент» ЖШС, «Шиелі ауданаралық көпбейінді орталық ауруханасы», «САС Қазақстан» ЖШС, СПМ-Қызылорда ЖШС, Бала би ауылдық мәдениет үйі, «KMF» микроқаржылық ұйымы мен жеке кәсіпкерлер тарапынан 61 бос жұмыс орны ұсынылды. Жәрмеңкеде Қазақстан Республикасының еңбек нарығын дамытудың 2024-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасының мүмкіндіктері мен жұмыспен қамту саласында көрсетілетін әлеуметтік колдау түрлері туралы кеңінен мәліметтер берілді. Сонымен қатар 8 азамат тұрақты жұмысқа орналасып, 15 азаматтың түйіндемесі әңгімелесуден өткізу үшін қабылданды. Пробация есебінде тұрған 2 азамат бизнес-идеяларды дамытуға қайтарымсыз грант алуға өтініш білдірді.Қазіргі таңда «Гежуба Шиелі Цемент» ЖШС, Шиелі электр тарату торабы акционерлік қоғамы, «Ритм» ЖШС, «Honeymood-Балдай», «САС Қазақстан» ЖШС тарапынан ұсынылған бос жұмыс орындарына «электромонтер», «Аспаз», «Тау-кен инженері», «сатушы» «қосалқы жұмысшы», «Бетоншы» маманы қажет. Толық ақпарат алу үшін Шиелі кенті М.Шоқай №53 мекен-жайында орналасқан аудандық Мансап орталығына жүгінсеңіздер болады.

Шиеліде 61 бос жұмыс орны бар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Адамзат тарихында қоршаған ортаға зияны мен денсаулыққа тигізетін әсері бойынша жоғары деңгейлік көрсеткішке жеткен ірі ядролық апаттар бар.&nbsp;Соның алғашқысы – Чернобыльдағы АЭС апаты. Бұдан 38 жыл бұрын Украинаның Чернобыль қаласындағы атом-электр стансасында алапат апат орын алған-ды. Станса аумағындағы төртінші энергоблокта қатты жарылыс болып, көп мөлшерде радиоактивті сәуле ауаға таралады. Осы техногенді апаттың салдарын жоюға КСРО-ның барлық республикасынан еріктілер қатысса, қазақ жерінен де сарбаздар жасақталып, АЭС-ке аттанады. Алайда апаттың денсаулыққа зияны тиеді дегенді ешкім ойламайды. Ойлағандар болған жағдай да өз өмірін қатерге тігіп, сол жақтағы жергілікті халықтың жағдайын алдыңғы қатарға қояды.Украина халқының басына түскен қауіп-қатерді жою ісіне ауданнан 14 азамат аттанады. Солардың бірі болған қармақшылық Асылхан Бисенбаев сол кезеңнің оқиғасын еске алып, бізбен әңгімесін бөлісті.<blockquote>– Жарылыстан кейін 1987 жылы шілдеде аудандағы әскери бөлімде бізді бір ай бойы апат ошағына дайындады. Ол кезде әскерге барып келсең де қатардағы жауынгер ретінде есепте тұрасың. Азанғы сағат 5-те келіп, аман-сау екенімізді білдіріп, тіркеліп жүрдік. Соңғы күні дайындықтан кейін барлығымызды бір бөлмеге жинады. Ол уақытта қазіргідей ұялы телефон деген жоқ. Радиограмма арқылы облыстағы әскери комиссариат бастығы байланысқа шығып, бірден Чернобыльге баратынымызды ескертті. Қалтамызға құжатымызды салып шығумен қатар, әркім өз мамандығы бойынша сол жақта жұмыс істейтінімізді айтты. Таңғы 5-те көлікпен облысқа жетіп, екі күн комиссиядан өттік. Үстімізге жаңа форма киген 80 сарбаз сөйтіп облыстан Украинаға аттандық. Ол кезде эшелон пойызы болғасын жәй жүріспен 1 апта да жеттік. Жеткеннен кейін әрқайсымызды мамандығымыз бойынша жан-жаққа бөлді. Қармақшыдан төрт жігіт Чернобыльден 30 шақырым қашықтықта орналасқан Иванов ауданы, Аранов ауылындағы 74161 әскери бөлімге орналастық. Штабтағы инженер мамандығымды сұрап, астыма трактор техникасын берді. Сөйтіп ОГЕМ механикалық колоннасында үш күн қыш тасыдым. Одан кейін қайтадан жаңа ЮМЗ тракторын ұсынды. Төрт жігіт 15 минуттан кезектесіп жұмыс істеп, 45 минуттан демалып отырдық. Себебі техникада көп отыруға болмайды. Ауаға тараған улы сәуле кез келген жерге қонып залалын тигізуде. Біздің жұмыс құйылған бетондарды бұзу. Бізге дейін жарылыс болған аумаққа топырақ төгіп, үстіне 40 см бетон құйып тастаған екен. Өйткені радиациялық қалдықтар көкке көтерілмес үшін осылайша беті жабылған. Ал бізге берілген тапсырма жер астымен жүргізілген байланыс немесе су каналдарының көзін ашу. Одан бөлек те құлаған бетондарды жару секілді үлкен жұмыстарға атсалыстық. Міне осылай атом-электр стансасында вахталық жұмыс істедім, – дейді куәгер Асылхан Сағынтайұлы.</blockquote>Әскери тәртіп бойынша азанғы сағат 5-те басталған жұмыс осылайша үш айға созылады. Кейін елдің заңы бойынша отыз жасқа толмағандар елге қайтарылсын деген бұйрық шығып, бірқатар жұмысшылар туған жеріне оралады. Сол бұйрыққа облыстан барған сарбаздар да ілінді. Оның ішінде Өмірбек Шораяқов, Гресс Петро, Владимир Клеменко және Асылхан ағамыз да болыпты. «Ол кезде небәрі 27 жастамын» дейді ол. Стансада үш ай вахталық жұмысын өтеген кейіпкеріміз 6 қарашада елге оралады. Радиациямен ластанған қала осылайша қаншама адамның өміріне залалын тигізбей қоймады. Улы ауаның әсері бір кездері сол кезден-ақ жұмысшыларға кесірін тигізсе, кейіннен де елге жеткен талай сарбаздың өмірін жалмаған.<blockquote>– Біз ол кезде радиацияның мұншалық қатты әсері бар екенін білмедік. Бірақ мен бірінші 15 күндік жұмыстан кейін-ақ сезіндім. Ол жақта күн салқындау болатын. Күншуақта демалып отырған жерімде ұйықтап кетіппін. Көп ұзамай оянсам еңсемді ауыр зіл басып тұрғандай болды. Басым қатты ауырып тұр екен. Денемді әрең икемге келтіріп, зорға тұрдым. Одан кейін үйреністім бе, әйтеуір білінбей кетті. Менен бөлек сол жерде жүрген адамдардың біразы ауырып, тіпті өліп кеткені де болды. Енді жер үсті және жер асты сулары ластанған, өсімдік тіпті тіршілік атауы қатты уланды десем артық айтқаным емес. Қаншама үй иесіз қалды. Бір қала солайымен бос қаңырады. Үйін қимай көшпей отырғанды да көрдік. Стансадан шыққан көліктерді су шашып жуу арқылы тазалап отырды. Дөңгелекпен ілесіп түсіп қалған майда тас қалдықтарынан радиация тарамас үшін үстін қорғасынмен бастырып қойған. Бір сөзбен айтқанда бұл апат соғыстың залалынан да асып түскені сөзсіз, – дейді Чернобыль ардагері.</blockquote>Биыл Чернобыль атом электр стансасындағы ядролық апаттың орын алғанына 38 жыл толып отыр. Талай боздақтың өмірін қиған қайғылы оқиға 1986 жылдың 26 сәуірінде орын алды. Дерекке сүйенсек, дүниежүзіндегі атом энергетикасы тарихындағы ең ірі жарылыстың зардабын жоюға 800 мыңдай адам қатысқан. Соның 32 мыңы қазақстандық. Бүгінде солардың санаулысы ғана аман қалған. Қазіргі таңда зардапты жоюға атсалысқандардың ішінде аудан бойынша 7 ардагеріміз бар. Олардың басым бөлігі ІІ және ІІІ топтағы мүгедектер. Сонымен қатар соғыс ардагерлерімен заң бойынша теңестірілген.&nbsp;

Асылхан Бисенбаев: Өткен күннің естелігін жадымыздан шығармаймыз 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазақстан Республикасының Конституциясында «Балаларына қамқорлық жасау және оларды тәрбиелеу – ата-ананың табиғи құқығы әрі парызы» деп, отбасындағы бала тәрбиесіне ата-ананың жауапты екендігі анық көрсетілген. Сондай-ақ «Отбасы туралы Заңда» әр ата-ана өз ұрпағын тәрбиелеп, оны қоғамға араластырып, қатарға қосуы міндеттелген. Иә, отбасы – баланы қалыптастырушы алғашқы бесік болып табылады. Балаға ең алдымен өз ата-анасы тәрбие береді және бала сол тәрбиені келешекте сыртқы ортада көрсетері анық.Отбасы мүшелерінің жалпы қарым-қатынасы, бір-біріне сый-құрметі немесе басқа адамдарға деген сыйластығы, яки болмаса, жағымсыз іс-әрекеттері баланың қалыптасуына ерекше әсер етеді. Шаңырақ басындағы ұрыс-керіс, реніш, орынсыз жанжал бала психологиясында жағымсыз қалыптасып, алдағы уақытта балаға зиянын тигізіп, оны бұзақы әрекеттерге итермелеуі мүмкін. Яғни&nbsp; баланың қатігез, өзімшіл, дөрекі болып өсуіне әкеп соқтырады.Ендігі кезекте бүгінгі күннің өзекті мәселелесінің біріне айналып отырған – бала құқығы. Ертеңгі ел болашағын қалыптастырушы бүгінгі ұрпақ құқығын қорғау аса маңызды. &nbsp;Оның тәрбиесіне отбасы, мектеп, сондай-ақ бүкіл қоғам болып атсалысуымыз қажет. Иә, қай ата-ана болмасын өз баласының жаман болғанын қаламайды және жаман тәрбие бермейді. Бірақ тәрбиенің немқұрайлығынан, шектен тыс еркелетуден немесе ата-ананың ішімдік ішіп баласына қысым көрсетуінен бала психологиясы бұзылып жатады. Мұндай тәрбие көрген бала бұзақылық әрекеттерге барары сөзсіз.Бұл жөнінде Арал ауданының жергілікті полиция қызметінің кәмелетке толмағандар істері жөніндегі аға учаскелік полиция инспекторы, полиция майоры Алма Сермағамбетова:- Бала құқығын қорғауды ата-ана, бағып-қағу және қамқорлыққа алу органдары, сот, прокурор жүзеге асырады. Сонымен қатар заң баланың абыройын төмендетуден, ата-аналар тарапынан болатын қиянаттан қорғайды. Елімізде балалардың мүддесі қорғала отырып, ондай ата-аналарды ата-аналық құқығынан және баланы бағып-қағуға беруден айырылуға байланысты шараларды қолдану заңдылық тұрғыда қарастырылған. Сондай-ақ әкімшілік құқық бұзушылық жасауға бейім балаларды есепке қоямыз. Яғни баланың тұрғылықты мекенжайын есепке қойып, психологиялық-профилактикалық жұмыстар жүргіземіз. Құқық бұзушылық әрекет жасаған баланы психологтың жеке қабылдауынан өткізіп, оның қызығушылығы жайында ақпарат аламыз. Мәселен, балалардың бірі дала ойындарына қызықса, енді бірі сурет салуға қызығушылы болады деген секілді. Ақпарат алынған соң білім бөлімімен байланысып, баланың &nbsp;бос&nbsp; уақытын шектеу мақсатында арнайы үйірмелерге тартамыз. &nbsp;Сонымен бірге аудандағы кәмелетке толмағандардың кешкі және түнгі беймезгіл жүрістерін ырықтау, келеңсіз жайттарды олардың тарапынан қылмыс пен құқық бұзушылықтардың алдын алу мақсатында полицияның кешенді күштері жүйелі түрде жұмылдырылуда.&nbsp; Қылмыс пен құқық бұзушылықтардың жолын кесу мақсатында, жыл басынан үкіметтік емес ұйымдармен және бала тәрбиесіне мүдделі органдармен бірлесе отырып, аудан көлемінде «Жасөспірім», «Қауіпсіз мектеп автобусы», «Жасөспірім-Көше», «Заң – Бала– Қауіпсіздік», «Түнгі қаладағы балалар», «Абайлаңыз, балалар!», «Отбасында әкенің рөлі», «Зорлы- зомбылықсыз балалық шақ» және «Демалыс» атты жедел-профилактикалық іс-шаралар өткізілді. Тағы айта кетерлігі, «Жастар ресурстық орталығымен» бірігіп, құқығын танып-білу мақсатында мектеп оқушыларына семинар-тренингтер, видео қойылымдар көрсетіп, жиын өткізіп, пікірталас ұйымдастырамыз. Жалпы, әр бала өз құқығын білуге және оны қорғауға міндетті. Әрбір ата-ана өз баласының тәртібі мен тәрбиесіне мән беріп, бос уақыттарында немен айналысатынына қатаң бақылау жасап, жасөспірімдер арасында құқық бұзушылық пен қылмыстың төмендеуіне септігін тигізер еді. Сол үшін тәуелсіз елімізде бала құқығын шеттетпей, алдыңғы қатарға қойғанымыз жөн,–деді.Отбасы болған соң онда түрлі жағдаяттар орын алып жатады. Мәселен, баланың бұзықтық жасап қоюы, ата-ана арасында келіспеушілік туындауы сынды оқиғалар болып тұрады. Аталған екі жағдайға баланың көзқарасы қандай болады? Сондай-ақ бұл баланың психологиясына қалай әсер етеді? Әрине ой-өрісі толықтай дамып үлгермеген&nbsp; баланың психологиясы да қалыптасып үлгермейді. Ол айтылған сөз бен іс-әрекетті ой елегінен өткізбей тура қабылдайтын болады. Бұл туралы Ж.Әбдірашев атындағы №62 мектеп-лицейінің педагог-психологы Айгерім Еркінқызы:-Қазір біздің қоғамда «бұл бала ғой, не түсінеді дейсің? Бүгін көргенін ертең-ақ ұмытып қалады» деген ой қалыптасып қалған. Әрине бұл бала психологиясын қалыптастырудағы қателік болып табылады. Себебі ақыл-ойы тап-таза тіршілік иесінің есте сақтау қабілеті де тасқа қашалған жазумен тең. Мәселен, ата-ана баласына сыртта көп ойнауға болмайтынын айтады. Бірақ ойын баласы тыңдамай, қатарластарымен ойнап кете береді. Келесі күні баланы далаға шығармау мақсатында «сыртта мастар, ұрылар, қорқынышты құбыжықтар жүреді» деп қорқытсаңыз, бала ойынға шығуға қорқып қалады. Міне, осы әрекеттен соң бала есейгенде өзін еркін сезіне алмайтын, ылғи да қорқыныш жетегінде жүретін болады. Бір сөзбен айтқанда, өзімен өзі қоғамнан оқшауланып қалады. Мектепте біз оқушылардан түрлі психологиялық тесттер аламыз. Мәселен, баланың мінез-құлқын анықтайтын, суицидке қарсы және әлеуметтік сауалнамалар жүргіземіз. Тест нәтижесі бойынша мінез-құлқында өзгеріс табылып тұрған баланы жеке сұхбатқа шақырамыз. Сонымен бірге мінез-құлқы жағынан өзгеріс табылған жағдайда оның ата-анасы және сынып жетекшісімен байланысамыз. Баланы жеке бақылауға алып, онымен түзету-дамыту жұмысын ұйымдастырамыз. Отбасынан қысым көрген немесе ата-анасы ішімдікке салынған баламен арнайы психологиялық жұмыстар жүргіземіз,– деді.Бала құқығын қорғау оның ата-анасынан бастап әр адамның азаматтық борышы болып саналады. Сот тарапынан бала құқығының қорғалуы қай уақытта болмасын басты назарда болады. Ендеше бүгінгі бала тәрбиесіне келгенде заманға сай білімді де, білікті болып қалыптасуы жолында олардың қазірден бастап құқығын қорғап, психологиялық қолдау – бізге міндет. Елімізде із-түзсіз жоғалып кетіп жатқан балалар жетерлік. Тәуелсіз елдегі тәрбие процесінде әділетті болуды әр адам өзінен бастағаны жөн.

Аралда бала құқығы басты назарда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жуырда Шиеліге қарасты "Көкшоқы" мөлтек ауданындағы «Арман» мәдениет үйінде Шиелі ауданының қоғамдық даму бөлімінің мемлекеттік әлеуметтік тапсырысы шеңберінде "Қоғамдық бірлік пен тұрақтылықты қалыптастыру, этносаралық қатынастарды дамыту" әлеуметтік жобасы аясында «Қызылорда облысының жастар Одақтары» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен татулықты, бірлікті, ортақ құндылықтарды насихаттау мақсатында сурет салуға құмар жасөспірімдер арасында «Ұлт бірлігі – ел тұтастығы» тақырыбында сурет салу байқауы ұйымдастырылды.Сурет салу байқауына Шиелі аудандық әйелдер кеңесінің төрайымы Найлә Палымбет, Шиелі аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Кенжехан Есенбаев және №252 Г.Н.Ковтунов атындағы мектеп-гимназиясының сурет пәнінің мұғалімі Ғабиден Нұрмаханов әділ-қазылық жасап, оқушылардың жұмыстарын бағалады.Байқау нәтижесінде І орынды №127 Ш.Уәлиханов атындағы мектеп-лицейінің 4-сынып оқушысы Бегімсұлу Шатланбек иеленсе, ІІ орынды №45 «Ақ Орда» мектеп-гимназиясының 3-сынып оқушысы Айгерім Әшімова алды. Ал ІІІ орынды №181 орта мектебінің 7-сынып оқушысы Жанерке Елтай қанжығасына байлады.Барлық жеңімпаз иелеріне бағалы сыйлықтар мен дипломдармен марапатталды.Сонымен қатар, байқауға белсене қатысқаны үшін Кәусар Абдуғаппарға, Александр Кимге, Жанерке Әйтімге, Ұлзере Зинабдиноваға, Кәусар Қайратқызына, Нұрила Панабекке, Айсұлтан Мейірбекке Алғыс хат пен ынталандыру сыйлығы табысталды.

Шиеліде сурет салу байқауы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> №14 мектеп-лицейдің орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Қонарова Жанна Құспанғалиқызы республикалық «Үздік педагог» конкурсының қорытындысымен жеңімпаз болып танылып, 3 миллион теңге сыйақы иеленді.Биылғы оқу жылында жалпы аудан мектептерінің 11-сыныбын 947 оқушы, 9-сыныбын 1611 оқушы бітіргелі отыр. Олардың ішінде 35 түлек «Алтын белгіге» үміткер. 63 оқушы «Үздік аттестат» иегерлері, 9-сыныптар бойынша үздіктер қатарында 154 оқушы бар. Ереже талаптарына сай Алтын белгіге үміткерлердің жазбаша емтихан материалдары Қызылорда облысының білім басқармасының сараптамасына ұсынылып, қорытындысы шығарылатын көрінеді.&nbsp;Жоғары оқу орындарының мемлекеттік гранты конкурсына арналған Ұлттық бірыңғай тестілеу шарасы 16 мамыр-5 шілде аралығында өтеді. Аудан бойынша кезеңдік шара 3 маусым күні басталады. І кезеңге 682, ІІ кезеңге 679 оқушы тіркеліп отыр. Биылғы жылдың басты жаңалығының бірі, әрине, бұл аудан орталығынан көптен бергі күткен ҰБТ пунктінің ашылуы болды.&nbsp;Ауданда үш ауысымда оқитын және апатты жағдайда деп танылған мектептер толықтай жойылды. «Жайлы мектеп» жобасы бойынша Арал ауданында 4 мектеп салу жоспарланған еді. Бүгінде оның 2-інің құрылыс жұмыстары жүргізілуде. Ағымдағы жылдың қыркүйек айында пайдалануға берілмек. Қалған екеуінің құрылыстары жыл соңына дейін басталады деп күтілуде. Сондай-ақ Тоқабай елді мекеніндегі 100 орындық №248 орта мектеп&nbsp; және&nbsp; Ақшатау елді мекеніндегі 50 орындық жаңадан ашылатын негізгі орта мектебінің ғимараттары жеке инвесторлар есебінен жүргізіліп жатыр. Және жаңа оқу жылына дейін қолданысқа енгізілетін болады деп жоспарлануда.Жазғы тынығу маусымын ұйымдастыру мақсатында 48 мектепте лагерь жұмыс істейтін болады. Оған 1-10 сынып аралығында 16509 бала тартылған. Оның ішінде Қамбаш лагеріне – 803, мектеп жанындағы лагерьлерге - 8356, 17 мектептегі шатырлы лагерьге – 285, 14 мектептегі этнолагерьге – 290,&nbsp; еңбек лагеріне – 1125, аула клубтарына – 1155 оқушы, қосымша білім беру ұйымдары жанындағы лагерлерге – 960 бала қамтылады.

Осы оқу жылында Арал аудандық білім бөлімі қандай жетістіктерге жетті?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Түнеукүні шежірелі өлкеде облыстық ҚХА жанындағы ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері Гежуба Шиелі Цемент компаниясының қызметкерлерімен "Қоғамдық тұрақтылық пен ұлттық бірегейліктің маңызы" тақырыбында кездесу өткізді.Кездесуге облыстық қоғамдық даму басқармасының "Қоғамдық келісім" КММ бөлім басшысы Нұргүл Дүйсебаева, мекеменің сарапшысы Бауыржан Үсенбаев, "Мәміле" және "Абай қазынасына саяхат" клубтарының жетекшісі Елена Пак, мекеменің Шиелі аудандық сарапшысы Біржан Өтебаев қатысты.Нұргүл Әбдікамалқызы модераторлық еткен жиын барысында Бауыржан Серікұлы компания қызметкерлеріне өңірдегі этносаралық тұрақтылықты, бірлік пен келісімді қамтамасыз етудің маңыздылығы туралы айтып берді.Елена Владимировна мемлекеттік тілдің түрлі салаларда қолданылуы туралы айтып баяндады.Біржан Бақтыбайұлы Шиелі ауданындағы этносаралық қатынастарды дамыту бағытындағы және атқарылып жатқан жұмыстарды айтып өтті.Сонымен қатар, ақпараттық-түсіндіру тобының мүшелері өңірдегі этносаралық бейбітшілік пен қоғамдық келісімді нығайтуға бағытталған ауқымды істер, барлық этностардың жұмысы, тілдің дамуы туралы айтты.Кездесу барысында қатысушылар өздерін қызықтырған сұрақтар қойып, идеялар мен ұсыныстар ұсынды."Гежуба Шиелі Цемент Компаниясы" ЖШС жоғары сапалы томпанажды цемент өндірумен айналысатын бірден-бір заманауи кәсіпорын. Компанияда жергілікті азаматтар жұмыс істейді.

"Гежуба Шиелі цемент компаниясы" ЖШС қызметкерлерімен кездесу өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев «Халықтың денсаулығын жақсарту мәселесі айрықша назар аударуды талап етеді. Барлық жастағы ел азаматтары арасында бұқаралық спортты дамыту маңызды. Спорт инфрақұрылымдарының балалар үшін барынша қолжетімді болуын қамтамасыз ету керек. Бұқаралық дене шынықтыруды өркендету ісі жаңа чемпиондар шыңына шығатын пирамидаға айналуы тиіс. Бұл салауатты әрі белсенді жастар, түптеп келгенде, қуатты ұлттың негізін қалыптастырады», – деп атап өткен еді.Біреуге спорт жай ғана ермек немесе белгілі бір жас аралығындағы кәсіп болып көрінер.&nbsp;Бірақ шын жан-тәнімен спортты сүйген жандардың жаны да сергек, бойы да сергек, ойы да жүйрік болады. Бұл істің куәсі болған адамдар арамызда да көп.Расында спорттың нәтижесінде жетістікке жеткен жандардың бірі – ардагер спортшы, Арал ауданының осы бағытта дамуына бар қызметін арнаған – Ерболат Қараев. Қазірде зейнетке абыроймен шыққан азаматтың еңбек жолы көптеген спортшы жастарға үлгі боларлықтай.Ерболат Сағынбайұлы 1959 жылы 21 қаңтарда Арал қаласында дүниеге келген. 1966-1976 жылдар аралығында №177 қазақ орта мектепті&nbsp; бітіріп шыққан ол бала кезінен оянған қызығушылығын, арманын ақиқатқа айналдыру мақсатында спорттан алыстамады.&nbsp;1977-1979 жылдары Кеңес армиясында болып, 1979-1980 жылдары ШЧ да электромонтер болып жұмыс жасады. 1980-1992 жылдар аралығында Арал ауданында БЖСМ 11 жылдан аса уақыт еркін күрестен жаттықтырушы болған ол, талай бозкілем мықтыларын тәрбиелеп шықты. Шәкірттері түрлі деңгейдегі жарыстарда олжа салып, бапкердің мерейін үстем етті. 1989-1994 жылдары кәсіби білімін жетілдерген Ерболат Қараев Қызылорда қаласында Қорқыт ата атындағы институтында денешынықтыру пәнінің мұғалімі мамандығын алып, еселі еңбегінің арқасында 1992-1993 жылдары Арал ауданында оқу ісі меңгерушісі болды. 1993-2008 жылдары Арал ауданындағы спорт мектебінің директоры қызметін атқарған ол, 2008 жылдан бастап зейнет жасына дейін Сексеуіл кентіндегі №20 Арал ауданының БЖСМ&nbsp; директоры қызметін абыроймен атқарды. Осы жылдар аралығында бапкерлігінен бөлек басшылық, ұйымдастырушылық қабілетімен көзге түсті. Оған осы еңбек еткен жылдар көлемінде 7 оқушысының ҚР чемпиондары мен жүлдегерлері болғаны дәлел бола алады.Ердің еңбегін қашан да ел біледі деген ғой. Ерболат ағамыздың да еңбегі елеусіз қалмады. 2011 жыл қазақтың батыр қыздары Әлия-Мәншүк атындағы&nbsp; спорттық-патриоттық клубы қоғамдық бірлестігі атынан осы клубтың құрылғанына 5 жыл толуына орай кеудесіне медаль тақса, Қызылорда облысына 70 жыл толуына орай да медаль тағылды. Мұнан бөлек 2009 жылы Қазақстан Күрес федерациясынан еркін және әйелдер күресінен Қазақстан Республикасы кубогының жоғары дәрежеде өтуіне қолғабыс тигізгені үшін, 2010 жылы Қызылорда облысында&nbsp; экологиялық туризмді дамыту&nbsp; мәселелері тақырыбында өткізілген семинар-кеңесті ұйымдастырып өткізуге атсалысқан үшін Қызылорда облысының туризм, дене шынықтыру және спорт басқармасынан, 2015 жылы Қазақстан Республикасы Ауған соғысы ардагерлер қауымдастығынан Алғыс хат-соғыс ардагерлерін еске алуға арналған аудандық жекелей біріншіліктің жоғары деңгейде өтуіне атсалысқаны&nbsp; үшін&nbsp; Алғыс хатымен марапатталса, 2018 жылы&nbsp; қайрымдылыққа үлес қосқаны үшін Арал&nbsp; аудандық&nbsp; мешітінің және еркін&nbsp; күрестен Мыңбай Құттыбайұлы мен Толыбай батырды еске алуға арналған қалааралық турнирін ұйымдастыруға қосқан зор үлесі үшін Сексеуіл кенті ардагерлер кеңесінің Алғыс хатын алды. 2019 жыл «Nur Otan» партиясы облыстық&nbsp; филиалы атынан «Nur Otan» партиясының 20 жылдық мерейтойына орай, кентте спорт саласының өсіп-өркендеуіне қосқан сүбелі&nbsp; үлесі үшін Сексеуіл кенті әкімінің&nbsp; Алғыс хаттарымен марапатталған. «Nur Otan» партиясы облыстық филиалы атынан да Алғысқа бөленді. Қазақстан Республикасы Президентін сайлау кезінде де ерекше атсалысып, «Nur Otan» партиясының сайлауалды іс-шараларына қатысып, азаматтық белсенділік танытқаны&nbsp; үшін Алғыс хат иеленді.Еңбегі аудан, облыс көлеміне ғана емес, республикаға танымал білікті бапкер, білімді басшы зейнетке шығар тұста Қызылорда облысының дене шынықтыру және спорт басқармасының Алғыс хатымен және қазақстандық салалақ мәдениет, спорт, туризм және ақпарат қызметкерлерінің кәсіптік одағының "Еңбек даңқы" төсбелгісімен марапатталды.Бүгінде зейнет демалысындағы ағамыз "Спорт – менің өмірімнің маңызды бір бөлшегі. Өзінің сүйікті ісін істеген адам бақытты емес, өз ісін сүйіп істеген адам бақытты дегендей, мен үшін ең бірінші орында тұрады. Кейінгі жастарға да спорттан алыстамауға кеңес беремін. Себебі келешек еліміздің, Жаңа Қазақстанның болашағы дені сау ұрпақтың қолында" дейді.

Спорт саласында елеулі еңбек еткен жан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Жуырда Шиелі аудандық мәдениет үйінде Шиелі ауданы әкімі Нұржан Ахатов және Шиелі аудан прокуроры Нұрбек Қаратаевтың төрағалығымен&nbsp;құқық бұзушылық профилактикасы жөнінде арнайы мәжіліс өтті. Жиынға&nbsp;мәслихат төрағасы, аудан әкімінің орынбасарлары, депутаттар, құқық қорғау органдарының басшылары, дербес бөлім басшылары, кент және ауылдық округ әкімдері, мектеп директорлары мен тәрбие ісі жөніндегі орынбасарлары, мемлекеттік және жеке балабақшалардың меңгерушілері қатысты.&nbsp;Мәжіліс күн тәртібіндегі негізгі 3 мәселе төңірегінде жүргізілді. Атап айтсақ, Шиелі ауданы&nbsp;көлемінде өсім алған кәмелетке толмағандардың қатысуымен орын алған қылмыстардың, алаяқтық және балалар мен жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, олардың жазғы демалысын ұйымдастыру мәселелері кеңінен талқыланды.&nbsp;Алғашқы сөзді Шиелі ауданының әкімі Нұржан Сәбитұлы алып, балалар құқығын қорғау және сақтауға бағытталған жұмыстарды күшейте түсу керегін тілге тиек етті. Бұдан соң күн тәртібіндегі алғашқы мәселе жөнінде аудан прокурорының аға көмекшісі Қ.Жантөреев баяндама жасап, аудан жасөспірімдері арасындағы қазіргі ахуалды баяндады. Оның айтуынша, бүгінде&nbsp;аудандағы жалпы білім беретін 38 мектепте 18 379 оқушы дәріс алады. Прокурорлық тексеру мен бала құқықтарына қатысты білім беру ұйымдарында кәмелетке толмағандар құқықтарының сақталуын тексеру барысында бірқатар өрескел жағдайлардың, аудан бойынша мәселесі шешілмеген мектептердің бары анықталған. Аталған тақырып аясында білім ошақтарындағы асханалар жайы, олардың санитарлық талаптарға сай келмейтіні сөз етілді. Мектеп асханаларын тұрақты бақылау мақсатында арнайы комиссиялар құрылғанымен, олар тарапынан тиісті жұмыстар атқарылмағаны белгілі болды.Бұдан бөлек қазіргі таңда Шиелі ауданында қылмыстық жағдай күрделі сипат алған. Мәселен, жыл басынан бері тіркелген қылмыс істерді өткен жылмен салыстырғанда, аудандағы қылмыстық ахуал 13,8%-ға өсім алса, оның ішінде адам өлтіру 200%-ға, қарақшылық 100%-ға, тонау 100%-ға, қорқытып алу 100%-ға, мал ұрлау 66,7%-ға, алаяқтық 40%-ға, бұзақылық 200%-ға, қасақана ауыр дене жарақатын салу 100%-ға, алкогольдік еліктеу жағдайында жасалған қылмыстар 40%-ға, топ болып жасалған қылмыстар 600%-ға жоғарылаған.Сондай-ақ жақын күндері Ш.Қодаманов ауылындағы №158 орта мектепте 10-сынып оқитын 2 жасөспірім осы мектептің 9-сыныбында оқитын оқушысын ұрып-соғып, денсаулығына қасақана ауыр зиян келтіруінің салдарынан соңы өліммен аяқталу фактісі орын алды. Бұл өкінішті жайт жыл басынан бері тіркелмеген қылмыстық істердің күрт күрделенуіне әкеліп отыр.Бүгінде Шиелі ауданы&nbsp;прокуратурасымен "Бақытты және қауіпсіз балалық шақ" жобасы бойынша мобильді топ құрылып, аудан көлемінде әр мектеп бойынша әлеуметтік паспорттар әзірленіп, ондағы жасөспірімдер арасында мінез-құлқы ерекше балалармен, қараусыз және қолайсыз отбасында тәрбиеленіп жатқан балалар арасында қылмыстық құқық бұзышылықтардың алдын алу, жасөспірімдердің құқықтарын қорғауды күшейту үшін тұрмыстық зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимыл, суицидті болдырмау жөнінде жергілікті атқарушы және уәкілетті органдармен бірлесіп іс-шаралар атқарылуда.&nbsp; Сондай-ақ аудан көлеміндегі білім мекемелерінде де аталған мәселелер бойынша облыс прокуратурасымен әзірленген жол картасы бойынша жұмыстар жүргізіліп жатыр.Сонымен қатар жазғы демалыстың жақындауына байланысты кәмелетке толмағандардың жазатайым оқиғаға ұшырауы, олардың немесе оларға қатысты қылмыс жасалудың, суицидтік фактілердің орын алуын болдырмау мақсатында кешенді жұмыстар атқару сұралды. Білім беру мекемелері мен балабақшаларда кәмелетке толмағандардың ата-аналарымен балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында түсіндірме жұмыстарын жүргізу жиналыстарын, төтенше жағдай органдары демалыс аймақтары мен суға түсу, өзен, көл, су арналары және т.б. орындарда бақылауды күшейтіп, жоғары деңгейде түсіндірме жұмыстарын, БАҚ арқылы, құтқару қызметі, смс хабарламасы, теледидар, билбордтар және т.б. түрінде халыққа жеткізу қажеттігін айтты.Баяндамашы сөз болған мәселелерге сәйкес&nbsp;білім ошақтарындағы оқушылар арасында бопсалау, әлімжеттік көрсету және жас ерекшеліктері бойынша топтардың бар-жоғын анықтау мақсатында сауалнамалар алынып, қорытындыға сәйкес алдын алу шараларын күшейтуді, өз кезегінде мектеп әкімшілігі мен мұғалімдер құқық бұзушылыққа бейім оқушыларды анықтау шараларын қатаң жүргізуді ұсынып,&nbsp;тәлім-тәрбие жұмыстарын бірлесіп атқаруға шақырды.Күн тәртібіне қойылған екінші мәселе жөнінде аудандық полиция бөлімінің жедел уәкілі Ж.Құттыбай сөз алып, бүгінгі таңда қоғам арасында алаяқтық қылмыстардың өршіп тұрғанын, былтырғы жылмен салыстырғанда, биыл мамыр айына дейін 140%-ға жоғарылағанын атап өтті.– Жыл басынан бері барлығы&nbsp;63 қылмыс тіркелген. Бұл өткен жылмен салыстырғанда, қылмыстардың 16,7%-ға жоғарылағанын көрсетеді. Оның ішінде онша ауыр емес және орта санаттағы қылмыстардың саны 34-ті құрап, былтырға қарағанда 17,2%-ға жоғарылап, ашылу көрсеткіші 12,4%-ға жақсарды. Ауыр және аса ауыр санаттағы қылмыстар өткен жылмен салыстырғанда 4 қылмысқа өсім алды. Десек те, олардың ашылу көрсеткіші 51,1%-ға жақсарды,&nbsp;– деді ол.&nbsp;&nbsp;Қазірде алаяқтық қылмыстардың 20 дерегі тіркеліп, 100%-ға артқан. Олардың басым бөлігі&nbsp;–&nbsp;интернет-алаяқтық санатындағы қылмыстар. Бұл мәселенің туындауына адамдардың әлеуметтік желілерде сатылымға заттар жарияланатын&nbsp;OLX.kz, Instagram, WhatsApp және т.б. түрлі қосымшаларда алдын ала төлем жасау арқылы алдану жолдары, белгілі бір мекемеге жұмысқа орналастырып беру және қайтарымсыз несиені жеңілдетілген пайызбен алып беру секілді алаяқтықтардың құрбаны болуы себеп. Мәселен, бұған дейін кент орталығында бір емес, бірнеше адамнан несие алу төңірегінде ақша жинап, салдарынан 16 жәбірленушіні сан соқтырған тұрғынның әрекеті анықталды. Баяндамашы осыған сәйкес&nbsp;тұрғындарға сақтық шаралары ретінде жеке куәлік деректерін, төлем карталарының мәліметтерін, құпиясөздерді және смс кодтарды ешкімге хабарламауға, белгісіз әрі тексерілмеген сайттар арқылы төлем жүргізбеуге, ұялы телефон мен компьютерге белгісіз қосымшаларды орнатпауға шақырды. Сондай-ақ сақтық шаралары туралы кеңінен насихаттап, тақырыпқа сәйкес&nbsp;түсіндірме жұмыстарын жүргізуді одан әрі жандандыру&nbsp;алаяқтықтың алдын алатыны айтылды.Күн тәртібіндегі үшінші мәселеге байланысты кезекті баяндаманы&nbsp;аудандық полиция бөлімінің жергілікті полиция қызметі бөлімшесінің инспекторы А.Мадиев жасады. Ол кәмелетке толмағандар арасында жыл басынан бері ешқандай қылмыстық әрекет орын алмағанын, дегенмен, жуырда орын алған жағдай бұл фактіні жоққа шығарғанын мәлімдеді. Сондай-ақ кәмелетке толмаған жасөспірімдердің мезгілсіз уақытта жүруіне байланысты осы уақытқа дейін барлығы 205 хаттама толтырылғаны, рейдтік іс-шаралар кезінде жасөспірімдердің&nbsp;темекі өнімін сату бойынша тұрған дүкендері мен&nbsp;бірнеше ойын-сауық мекемесі&nbsp;анықталды. Бүгінде аталған мәселелерге қатысты профилактикалық шаралар жүргізіліп жатыр.Жиын барысында аудан әкімі&nbsp;полиция бөлімінің жұмысын сынға алып, түнгі мезгілде ұйымдастырылатын рейдтік шараларды көбейтуді, учаскелік инспектордың ауыл-аймақты үзіліссіз бақылап отыру қажеттігін қатаң ескертті.&nbsp;Мәжіліске қатысушылар күн тәртібіндегі мәселелер төңірегінде жауапты сала мамандарына сауалдар жолдап, ұсыныстарын білдірді. Сондай-ақ жасөспірімдер арасындағы тәртіпсіздікке жол бермеу үшін ата-аналардың&nbsp;мектепішілік жиындарға қатысуын қамтамасыз ету маңызды екені көтерілді.Мәжіліс соңында бірқатар бөлімдерге тапсырмалар беріліп, нәтижелі жұмыс атқару жүктелді. Аудан әкімі қоғамда болып жатқан мәселелерді бірлесе бақылауға алып, олқылықтарды ескерусіз қалдырмай, ортақ жауапкершілік танытудың маңызды екенін атап өтті.&nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам