<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Тәжірибе алмасу – іркіліп тұрған істің алға басуына септігін тигізетін іс. Бұл тәжірибеден өткендер өзге өңірдің өзгешелігін байқап, іліп алар тұсын өз еліне алып келуге тырысады. Бұл кеше немесе бүгін пайда болып жатқан дүние емес. Бұл тәжірибе кеңес дәуірінде де кеңінен қолданылды. Ол үрдіс бүгінгі күнге дейін күшін жойған жоқ. Жуырда тәжірибе алмасу мақсатында Арал ауданының әкімі Аманжол Оңғарбаев бастаған делегация Қазалыға келіп, біздің өлкенің тыныс-тіршілігімен танысты.Қазалы ауданының әкімі Мейрамбек Шермағанбет делегация мүшелерін атқарылып жатқан жұмыстармен және алдағы жоспарлармен таныстырды.&nbsp;Сондай-ақ, аудан орталығы – Әйтеке би кентіндегі бірқатар әлеуметтік, кәсіпкерлік, құрылыс нысандарын аралатып, атқарылып жатқан жұмыстарды көрсетті.Делегация мүшелері алдымен аудандық ардагерлер үйіне барып, ардагерлермен кездесті. Аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Оразғали Бекпанов көрші жатқан қос ауданның мұндай игі ісіне ризашылығын білдіріп, алдағы жұмыстарына сәттілік тіледі.<blockquote>– Құт қонған мекен, қасиетті Қазалы жеріне қош келдіңіздер! Терең тарихы бар топыраққа қоныстанғалы мұнда ілкімді істер жасалып келген. Сол оң жұмыстар бүгінге дейін жалғасын тауып, облыстағы белді, инфрақұрылымы келіскен мекендердің біріне айналып отырмыз. Оның ішінде кәсіпкерлігі де жақсы дамыған, елге танымал, тіпті көп адам «Екінші Түркістан» атап кеткен бұл жерді. Аудан әкімі Мейрамбек Зинабдинұлы да осынау жауапты істі әрмен қарай жалғастырып, Қазалының абыройын асқақтатып, одан әрі гүлденуіне үлкен үлес қосып жатыр. Құрметті Аманжол Сақыпұлы, біздің де сіздерден аларымыз көп. Алдағы істеріңізге, сапарларыңызға сәттілік тілейміз, – деді ол.</blockquote>Мұнан соң аралдықтар аудандағы жастар ресурстық орталығы, «РЗА» акционерлік қоғамы, «Амир» жеке спорт кешені, Р.Бағланова атындағы аудандық мәдениет орталығы, аудан әкімдігі ғимараты, әлеуметтік осал топтағы отбасылар үшін салынып жатқан тұрғын үй құрылысы, Қазалы көлік-техникалық жоғары колледжі мен орталық алаң, Жеңіс саябағы және аудан орталығында жүргізіліп жатқан абаттандыру мен жол жөндеу жұмыстарын көрді.Бүгінде ауданның әрбір саласында жүріп жатқан қызу тіршіліктің жайын көріп, ілгері істің куәгері болған аралдықтар алдағы уақытта түрлі жобалар бойынша тәжірибе алмасып, бірлесе жұмыс істейтіндерін жеткізді.

Қазалыға арнайы іс сапармен аралдық делегация келді

Зауалхан Ермаханов: Кіші Аралды өлтіріп алмайық

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Әйелі Салтанат Нүкенованы өлтірді деп айыпталып, 24 жылға сотталған экс-министр Қуандық Бишімбаевтың отбасының адвокаты Ерлан Ғазымжанов 100 миллион алып, үкімді "жеңілдетпек" болған әйел кім екенін айтты.Адвокат&nbsp;<a href="https://ztb.kz/advokat-rasskazal-o-popytke-otkupit-bisimbaeva">ZTB</a>&nbsp;порталына берген сұхбатында әйел адам адвокаттар мен Бишімбаевтың отбасына көп жазғанын айтады, деп мәлімдейді&nbsp;<a href="https://dalanews.kz/kz">Dalanews.kz</a>.&nbsp;<blockquote>"Оны бұғаттап тастасақ та ол оның артында "маңызды адамдар" тіреп тұрғанын айтатын. Ата-анасының үйін тауып алып, баласымен келіп, сөйлескісі келді. Келген кезде белгілі бір сомада ақша берсек үкімді жеңілдетіп бере алатынын айтты. Біз бірден Антикорға хабарладық", - дейді Ғазымжанов.&nbsp;</blockquote>Адвокаттың сөзінше, осылайша Бишімбаевтың отбасы мен Антикор бірігіп, әйел адамды ұстаған. Ол ақшаны алып жатқан кезінде ұсталған.&nbsp;<blockquote>"Ол әйел ұсталды, қазір қамауда отыр. Әйел адам муляж ақшаларды алып жатқан кезінде ұсталды. Бишімбаевтың ата-анасында 100 миллион теңге жоқ", - дейді Ерлан Ғазымжанов.&nbsp;</blockquote>Еске салайық, бұған дейін Бишімбаевтың үкімін жеңілдетіп беремін деп, 100 млн теңге жымқырған тұрғын ұсталған болатын. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызмет Бишімбаевтың туыстарының өтініші бойынша елорда тұрғыны «Г»-ға қатысты сотқа дейінгі тергеу жүргізуде. Ол аса ірі мөлшерде алаяқтыққа оқталғаны, яғни Қ.Бишімбаевтың үкімін жеңілдету сылтауымен алдау арқылы 100 млн теңгені иемдену бойынша күдікті. Сонымен қатар, күдіктінің іс-әрекеті аса ірі мөлшерде пара беруге итермелеу бойынша сараланды. Оның қылмыстық әрекетінің басқа эпизодтары тексерілуде.Күдікті соттың санкциясымен қамауға алынды.Фото: Dalanews.kz

Бишімбаевтың отбасынан 100 миллион алып, үкімді «жеңілдетпек» болған әйел кім?

&nbsp;<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Өткен жылы 11 қазанда елімізде Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының Төрағасы – Съезд Хатшылығының Басшысы Мәулен Әшімбаевтың төрағалығымен Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері съезі хатшылығының ХХІ отырысы өткен болатын.Өздеріңізге белгілі, 2022 жылдың 14-15 қыркүйек күндері елордамызда Әлемдік және дәстүрлі дін лидерлерінің кезекті VII съезі өтіп, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлының бастамасымен Съезд Хатшылығының мүшелері «Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлері Съезін дамытудың 2023-2033 жылдарға арналған тұжырымдамасын» әзірлеген еді. Бұл тұжырымдама әлемдік қауымдастық үшін аса маңызды құжат деп санаймыз.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы атап өткендей, «бұл форумды өткізуге Қазақстанның бастамашылық етуі бекер емес. Себебі қазақ жері ғасырлар бойы Батыс пен Шығыстың арасындағы көпір болып келеді. Осында, яғни Ұлы дала төрінде небір алып көшпелі империялар өмір сүрген. Діни ұстамдылық – олардың бәріне ортақ сипат. Съездің өткізілуі – еліміз бен бүкіл әлемде диалог пен ынтымақтастықты нығайтуды көздейтін Қазақстан саясатының маңызды бағыты. Бұған дейінгі форумдарда қабылданған декларацияларда қандай идеялардың атын жамылғанына қарамастан радикализм, зорлық-зомбылық пен қақтығыстар әрдайым сынға алынды. Қазіргі күрделі жағдайда діни көшбасшылардың бір үстел басына отырып, кез келген қайшылықты еңсеретін ізгі амалдың үлгісін күллі әлемге көрсетуі аса маңызды».Ортақ мақсат барша дәстүрлі дін өкілдерін тағы да Қазақ еліне топтастырды. Біз әлемнің дін көшбасшыларына «Біз – біргеміз, тілегіміз – ортақ» деген игі ниетпен Үндеу жолдап, бір мезетте дұға жасауға шақырдық. Үндеуге әлемнің бірқатар мұсылман елдері қолдау білдіріп, онлайн режимде дұға жасау рәсіміне қатысты. Бұл бастама дін қайраткерлерін бір мақсатқа жұмылдырды. Қазақ халқында «Бір күн ұрыс болған үйден қырық күн береке кетеді» деген мақал бар. Ешқандай адам өз отбасында ұрыс-керіс, қантөгіс болғанын қаламайды. Ендеше, әрбір мемлекет ортақ Отанымыз болған жер ғаламшарының бір бөлшегі емес пе?! &nbsp;Жер шары – бәріміздің ортақ мекеніміз. Ардақты Пайғамбарымыздың (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын):&nbsp;«Кімде-кім Аллаға және ақырет күніне сенсе, көршісіне жақсылық жасасын, ренжітпесін»&nbsp;деген өсиеті бар. Ислам ғұламасы Жәлеледдин Руми:&nbsp;«Шоқ қай жерге түссе де мені күйдіреді»&nbsp;деген болатын. Шынында, шоқ жер шарының қай тарапына түссе де, бәрімізге өз зиянын тигізбей қоймайды.Жер бетіне бейбіт өмір орнату – күллі адамзаттың қажеттілігі. Бұл – ортақ келісім мен өзара түсінік аясында орындалатын іс. Кез-келген келіспеушілік жағдай келісіммен, даналыққа негізделген диалог негізінде шешілуі ләзім. Жер бетіндегі ұлттар мен ұлыстар бір мақсатқа ұйысқанда әлемде береке орнайды. Бұл ретте Ислам дінінің жауласқанды жарастыру, дауласқанды достастыру, таласқанды татуластыру бағытындағы рөлі өте жоғары.Алла Тағала қасиетті Құранның «Маида» сүресінің 2-аятында:«Ізгі істерге, тақуалыққа көмектесіңдер. Күнә жасауға, жаулыққа жәрдемші болмаңдар. Құдайдан қорқыңдар, оның қаһары, тегінде, тым қатал»&nbsp;дейді. Мейірімділік пен кешірімділік – барша қауымға ортақ қасиет. Жер бетінде осындай адамгершілік құндылықтардың салтанат құруын қалаған адам ең әуелі ізгілікті өзінен бастауы ләзім. Ендеше, айналамызға мейірім көзімен қарасақ...Жер бетіне бейбіт өмір сыйлау – адамзаттың өз қолында. Қазақ елінің бастамасымен өтіп келе жатқан Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының алқалы жиыны адамзатты бірлік пен ынтымаққа шақыратын берекелі алаң болып келе жатқаны – соның айғағы.Алла Тағала жер бетін түрлі бүліктен, қантөгістен аман еткей. Еліміз аман, жеріміз тыныш, халқымыздың бірлігі бекем, тәуелсіздігіміз баянды болғай! Әмин!Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ,ҚМДБ Төрағасы, Бас мүфти

Әлемдік қауымдастық үшін маңызды құжат

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақ халқында «дін – ұстай алсаң қасиетің, ұстай алмасаң қасіретің» деген аталы сөз бар.&nbsp;Бүгінгі таңда қоғамда жастардың діни сауаттылығы күрделі мәселенің біріне айналды. Жастар арасында рухани сананы оятудағы діни сауаттылықтың маңызы мен алар орны ерекше. Бүгінде діни сауатсыздық әсіресе жастар арасында белең алуда.Оның себебі де жоқ емес. Қазіргі кезде не көп, уағыз айтушылар көп. Қанша имам болса, сонша түрлі уағыз айтылады. «Молданың айтқанын істе, істегенін істеме» демекші, қазіргі жас­тар имамдардың айтқанын істейміз деп біразы шатасып жүргені жасырын емес. Сонымен қатар соңғы уақытта жастар арасында дінге деген қызығушылықтың күрт артуы мен жаппай бет бұруы туралы қоғамда түрлі ой-пікірлер қалыптасуда.Діни сауаттың кемшілігінен қазіргі таңда кейбір жастардың әртүрлі теріс ағымдардың шырмауына түсіп, күңгірт келешекке шалыс қадам басуы – қоғамдағы үлкен мәселеге айналғаны ащы шындық. Бүгінде баланың нағыз ел азаматы болып қалыптасуы үшін баланың жастайынан діни сауатын ашып, имандылыққа баулудың маңызы жоғары. Отбасында ата-анасынан, мек­теп қабырғасындағы ұстаздарынан алғаш діни білім алған бала өсе келе теріс ағымның жетегінде кетпей, арам пиғылдылардың құрығына түспейтін болады. Сол себепті тәрбиенің тал бесіктен екенін ескере келе, діни сауат­тандыруға атүсті қарауға әсте болмайды. Бүгінгі қоғамның теріс діни ағымдарға айтарлықтай төтеп бере алмай жатқан себептерінің бірі – осы олқылықтың салдары мен ата-ана тарапынан балаға берілетін тәрбиенің салғырттығы болып табылады.<blockquote>–&nbsp;Қазіргі кезде өскелең ұрпақтың рухани-адамгершілік тәрбиесі мен діни сауат­тылығын нығайту маңызды рөл атқарады. Радикалдық ағымдардың салт-дәстүрімізбен қазақтың рухани құндылықтарын теріске шығаруының басты себебі асыра діншілдік екенін айтып өткім келеді. Осы тұста теолог маман ретінде аудан мектептерін, білім ошақтарын аралап, оқушыларды дәстүрлі емес ағым­дардың ықпалынан сақтау, пат­риот­тық сезім қалыптастыру, туған жеріне адал қызмет ету, сапалы білім алуға, жасөспірімдер арасында құқықбұзушылықтың, қылмыс­тылықтың алдын алуға шақыру жө­нінде үгіт-насихат жұмыс­тарын жүр­гі­зіп, діни сауаттылығын арттыруға өз тарапымыздан маман ретінде дұрыс бағыт-бағдар көрсетеміз. Сонымен қатар, кездесу барысында өмір­дің түрлі сынақтарын жеңе білу, жақсы жолдасты жаныңа серік ету, бос уақытты тиімді пайдалану сынды тақырыптарды ұштастыра отыра жас­тармен бірге талқылаймыз, – дейді&nbsp;Сырдария&nbsp;аудандық қоғамдық даму бөлімі­нің тео­лог маманы М.Сейілханов.</blockquote>Соңғы уақытта жастардың, оның ішінде қыздардың арасында діннің бір бөлігі саналатын орамал, яғни хиджаб тағу жиі кездесуде. Қазір екінің бірі орамал тағып, оранып жүр. «Тіпті бұл сәнге айналып бара ма?» деген де пікір қалыптасады. Алайда тағуын тағып, аздаған уақыт өткен соң шешіп тас­тайтындары да көп кездесіп жүргені өтірік емес. Бұл мәселе қоғамда көпшіліктің арасында үлкен резонанс тудыруда. Расында хиджаб тағып, кейіннен шешіп тастау ойыншыққа айналған ба? Негізінде орамал тағу – үлкен жауапкершілік. Оған артылар жүк те, жауапкершілік те жоғары. Көпке топырақ шашпаймыз әрине, дегенмен орамалдың қадірін кетіріп жүргендер қаншама?!Тағы бір айтатын маңызды дүние ол – қоғамда, көпшілік жерде, әсіресе әлеуметтік желілерде айтылып жүрген уағыздардың дұрысы мен бұрысы. Әлеуметтік желіні аша қалсақ, уағыз айтылып жатқан бейнероликтер көп­теп кездесетіні жасырын емес. «Аңқау елге арамза молда» демек­ші, кейбір уағызшылардың айт­қан сөздерінің «пайдасынан зияны көп пе?» деген ойға қала­мыз. Тіпті шектен шығып кететін­дерін де көріп жүрміз. Бұл әрине жас­тардың санасын улайтыны анық. Дін туралы біліміміз толыққанды бол­маса да, кей уағызшылардың түпкі ойы мен оның халыққа деген зиянын біле, көре тұра үнде­мей қалу болмас. Білімі жетік, дін жолында түзу хабары бар жандардың уағыз айтқаны жөн. Уағыздың да уағызы, уағыз­шының да уағызшысы бар. Бар­­лы­ғын талғамай жұтып, «тама­ғы­мызға көлденең тұрып қалмауын» ескерсек деймін.Фото:kazislam.kz

Жастардың діни сауаттылығы – қазіргі заман талабы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Таңғажайып талантымен талайларды тамсандырған қазақ қолөнерінің қарапайым да қайталанбас түрі – қиыстырып құрақ қию, одан көздің жауын алатындай өте бағалы бұйымдар жасау. Оның қымбат құндылығының бір айғағы құрақтан жасалған заттардың ұзатылатын қыз жасауына еніп, бұл дүние-мүліктің ажарын арайландырып жіберетіні, үй ішіне ұлттық рең беріп, адамның рухын асқақтататыны.Осы ретте,&nbsp;Сырдария аудандық қоғамдық даму бөлімінің «Сырдария ауданы әйелдері» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен А.Тоқмағанбетов ауылында жеке кәсіпкер Н.Ажарованың шеберханасында жас қыз-келіншектер арасында құрақ құраудан мастер-класс ұйымдастырылып, өткізілді.Іс-шараның мақсаты – жас қыз-келіншектерге құрақ құрау өнері жайлы түсінік беру, білімдерін тереңдету, олардың шығармашылық қабілеттерін дамыту.Іс-шара барысында шебер құрақ құрау өнерін жан-жақты таныстыра отырып, құрақ құраудың тұрмысқа қажеттілігі мен құрақтан жасалған бұйымдардың түрлерімен таныстырды және қатысушыларға құрақ құрауды үйретті.<blockquote>"Құрақ құрау қолөнері сәнді жұмыстар жасау тарихы өте арыдан басталады. Таңғажайып талантымен талайларды тамсандырған қазақ қолөнерінің қайталанбас түрі – қиыстырып құрақ қию, одан көздің жауын алатындай өте бағалы бұйымдар жасау. Зердесінде зейіні бар әр адамның қай-қайсысы да құрақтан жасалған заттарға ойлы көзбен назар аударса, сан алуан сәнді түстердің бір-бірімен жарасым тауып, әдемілік әлемін сыйға тартып тұрғанын айқын аңғара алады. Қазақтың қолөнерінің өмірге келуі халықпен, көшпелі өмірмен тығыз байланысты. VII-VIII ғасырда тігіншілік, етікшілік пайда балған. Сауда саттық дамыған кезде әр халықтың өнері араласып ұлттық құрақ түрлері пайда болды. Қазіргі уақыт талабына сай жаңа үлгідегі "сегізжапырақ”, "қызғалдақ”, "ботакөз”, "құдық”, "жұлдыз”, "шахмат” құрағымен жастық тыс, көрпе, сырмақ, паннолар жасалады. Қазақ халқы – кең байтақ елімізде қалыптасқан көне мәдениеттің тікелей мұрагері және сол дәстүрді дамытушы, жаңғыртып байытушы, ұлттық қолөнердің үздік үлгілерін атадан балаға мұра етуші. Осы орайда бүгінгі іс-шарамыз жоғары деңгейде ұйымдастырылып, қыз-келіншектеріміз ұмыт бола бастаған дәстүрді жаңғыртты деп айта аламыз, – дейді қоғамдық бірлестігінің төрайымы Алимаш Мырзахметова.</blockquote>

Қыз-келіншектер арасында құрақ құраудан шебер сынып өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Сырдария аудандық қоғамдық даму бөлімінің қолдауымен «Сырдария ауданының әйелдері» қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен жақында Тереңөзек кентінде орналасқан «Достық» үйінде тұрмыстық жағдайы төмен этнос өкілдері арасында қайырымдылық іс-шарасы өткізілді.Жақсылыққа қайырымдылықпен жауап беру әр жанның болмысына біткен ізгі амал. Маңайыңдағы мұқтаждарға мейірімділік пен ізгілік, достыққа адалдық таныту – адамгершіліктің белгісі болса, адамзаттың барлығына «бауырым» деп қарау Абайдан қалған өсиет. "Қайырын өзің көресің, — дейді қазақ xалқы. Қайырымдылық-адамзат бойындағы ерекше бір қасиет болып саналады. Қайырымдылық ізгіліктің, адамның адамға деген таза ниетін, адамгершілік қарым-қатынасын көрсететін адамдардың бір-біріне деген сүйіспеншілігі мен көмегі.&nbsp;Жақсылық жасау – имандылықтың, тәрбиеліліктің, парасаттылықтың айқын көрінісі. Халқымыздың игі дәстүрінің негізінде этнос өкілдері арасындағы тұрмыс жағдайы төмен 5 отбасына қайырымдылық &nbsp;іс-шарасы ұйымдастырылды, – дейді &nbsp;«Сырдария ауданының әйелдері» қоғамдық бірлестігінің төрайымы Алимаш &nbsp;Мырзахметова.Қазақ халқы қайырымдылықты қастерлі ұғым санап, әрдайым өзара жақсылыққа, адалдыққа үндеген бабаларымыз ізгі істі үлкенді-кішілі бөлмей, қоғамда өзара қайырымдылық пен ынтымақ ортасының орнауына ерекше назар аударған. Сондықтан, қайырлы істерді көп жасасақ, қоғамға тиер пайдасы мол болатыны сөзсіз. Фото: Коллаж El.kz

Алимаш  Мырзахметова: Жақсылық жасау – имандылықтың айқын көрінісі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> «Білім берудегі өзгерістің 1000 көшбасшысы» кадр резервін қалыптастыру республикалық жобасы аясында Қызылорда қаласындағы Назарбаев Зияткерлік мектебінде аймақтағы 30 педагог тағылымдамадан өтуде.Болашақ менеджерлер кәсіби білімдерін арттырып, дағдыларын жетілдіруде. Алғашқы күні Қызылордадағы NIS директоры Жаңбыржан Бекболатов мектептің миссиясы, құндылықтары мен негізгі қағидаттары туралы шолу жасап, даму стратегиясын айқындау және іске асыру бойынша бірлескен іс-әрекеттер жүргізді.Бүгін тағылымдамашылар «мектепті басқару жүйесі мен критериалды бағалау ерекшеліктерімен танысып, күн тәртібі мен тиімді сабақ кестесін құру, сабақты бақылау мен кері байланыс берут туралы білімдерін толықтырды.Алдағы екі күнде болашақ көшбасшылар тәрбие жобаларын іске асыру, ата-аналармен жұмысты тиімді ұйымдастыру, педагогтерді аттестау, зерттеу жұмыстары мен олимпиадалық қозғалысты ұйымдастыру тәжірибесімен танысатын болады.Айта кетейік, «Білім берудегі өзгерістің 1000 көшбасшысы» жобасы негізінде ел бойынша 283 педагог оқыту курстарына қатысып, басқарушылық және педагогикалық қабілеттерін дамытуда.

Болашақ мектеп көшбасшылары тағылымдамадан өтуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> 2024 жылдың басынан бастап деңгейі қайта көтеріле бастады және бүгінде 21,4 млрд текше метрге жетті.Солтүстік Аралдың су көлемі ұлғайды. Бүгінде Солтүстік Аралдағы су көлемі 21,4 миллиард текше метрге жеткен, деп хабарлайды KYN.KZ Су ресурстары және ирригация министрлігіне сілтеме жасап.Құрамына Қазақстан, Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан кіретін Мемлекетаралық су шаруашылығы комиссиясының 86-отырысында тараптар суару маусымында Солтүстік Аралға ағын секундына кемінде 30 текше метр болады және 997 миллион текше метр су жіберіледі деп келісті. Қазір теңізге секундына 50 текше метр су келеді. Бір жыл бұрын ағын секундына 6 текше метр болатын. Теңізге 1,1 миллиард текше метр су келді.Осыған дейін Солтүстік Аралды оңтүстіктен бөліп тұрған Көкарал бөгетінің құрылысы аяқталған болатын. Бөгет Солтүстік Аралда су деңгейін көтеруге мүмкіндік берді.<blockquote>"Бөгет пайдалануға берілгеннен бүгінгі күнге дейін Сырдария өзенінен Солтүстік Арал теңізіне 46,6 млрд текше метр су келді. Ал соңғы 7 жылда теңізге 13,3 млрд текше метр су түсті. Соңғы жылдары Солтүстік Аралдың су көлемі азайды, алайда 2024 жылдың басынан бастап деңгейі қайта көтеріле бастады және бүгінде 21,4 млрд текше метрге жетті", - деді Су ресурстары және ирригация министрлігінің ресми өкілі Мөлдір Әбдуалиева.</blockquote>

Арал теңізінде су көлемі ұлғайып келеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Цифрлық әлемде ұдайы орындап отыруды талап ететін өзіндік гигиена қағидалары бар. Тек оларды бұлжытпай орындаған жағдайда ғана олар сіздің киберкеңістігіңізді қорғауға көмектеседі, ал егер сіз оларға немқұрайлықпен қарасаңыз, қаржылық алаяқтардың тұзағына түсіңіз әбден ықтимал.Желіде&nbsp;киберқауіпсіздікті қамтамасыз етуге көмектесетін дұрыс әдеттерді қалыптастырыңыз№1 қағида.&nbsp;Ешқашан және ешкімге, әсіресе, бейтаныс адамдарға, өзіңіздің жеке басыңызды куәландыратын құжаттың көшірмесін жібермеңіз, картаның толық деректемелерін, әсіресе, артқы жағындағы үш таңбалы кодты, SMS-пен келетін кодты және өзге де жеке ақпаратты айтпаңыз. Күмәнді сілтемелер бойынша өтпеңіз, белгісіз дереккөздерден лицензияланбаған қосымшаларды жүктемеңіз.&nbsp;Конфиденциалды деректерді жоғалту көп жағдайда оларды үшінші тұлғалардың заңсыз пайдалануына &nbsp;әкеледі. Алаяқтар сіз және сіздің қаржы шоттарыңыз туралы мәліметтерді алу үшін алдаудың түрлі тәсілдерін, оның ішінде &nbsp;фишингтің көмегімен алдау тәсілдерін ойлап табады.Конкурстардың, түрлі ойындардың, ақша ұтатын сауалнамалардың әуесқойлары олардың &nbsp;құрығына жиі түседі. Фишинг беттерде олар өзі, кейбір жағдайларда өзінің төлем картасы туралы деректерді оп-оңай жария етеді. Әлеуметтік желілерде және мессенджерлерде кейбір пайдаланушылар өз нөмірлерін жариялайды немесе өзінің ЖСН көрсетеді, әлеуметтік желілерге суреттерін қойып қояды, тұрған жерін көрсетеді, гаджеттерден ақпаратты оқитын пираттық қосымшаларды жүктеп алады, ойланбастан, почтамен өзінің таныстарына электрондық-цифрлық қолтаңбасын (ЭЦҚ) жібереді және тағы да сол сияқты әрекеттер жасайды. &nbsp;Осылайша, адамдар алаяқтардың арбауына түсіп, өзі және өзінің банктік шоттары жөнінде нақты ақпаратты бергенін білмей де қалады.№2 қағида.&nbsp;Өзініңіздің цифрлық кеңістігіңізде кезеңмен «толық тазалау» жүргізіп отыруды әдетке айналдырыңыз, антивирусты пайдаланыңызТолассыз ақпарат легінде алаяқтардан келген хатты, сондай-ақ сіздің почта жәшігіңізді немесе әлеуметтік желідегі аккаунтыңызды бұзу туралы хабарды байқамай қалуыңыз да мүмкін, сол себепті өзіңіздің гаджетіңізді жиі тазалап, ретке келтіріп отыруды ұсынамыз. Атап айтқанда, почтаны қарап, спам және күмәнді хаттарды жою, оларды жіберушілерді бұғаттай отырып, әлеуметтік желілердегі керек емес пошталық жіберілімдер мен қызықты жазылымдардан шығу қажет, уақыт өткен сайын қажетсіз деректерді жоюға арналған кэшті тазалап отыру қажет.Егер сіз кейбір пошта жәшіктері мен интернет-сервистерді ұзақ уақыт пайдаланбасаңыз, оларды жойған дұрыс. Біріншіден, онда сіздің жеке деректеріңіз, мүмкін банк карталарының нөмірлері болуы мүмкін, олар бұзылған жағдайда, қаскүнемдер сіздің шоттарыңызға қол жеткізе алады. Екіншіден, егер сіз барлық сервистерге бірдей құпия сөзді қолданған болсаңыз, онда кибералаяқтар қолданыстағы есептік аккаунттарға кіре алады.Сіздің гаджетіңізге алаяқтық шабуылдар жасалған жағдайда оларды сенімді бұғаттайтын антивирустық бағдарламаны жаңартуды ұмытпаңыз. &nbsp;Сондай-ақ, банктік шоттарға кіру үшін жалпыға ортақ wi-fi кіру нүктелерін пайдаланбау қажет. Кіру үшін онда қауіпсіздік сертификаттары пайдаланылуы мүмкін, оларды байқамай, қаскүнемдердің мобильді банкингке және басқа да маңызды сервистерге қол жеткізуіне мүмкіндік бересіз.№3 қағида.&nbsp;Күрделі және әртүрлі парольдерді қолданыңызЦифрлық гигиена сіздің аккаунттарыңызға және әлеуметтік желілердегі жеке кабинеттеріңізге, поштадағы және әртүрлі, оның ішінде қаржылық қосымшалардағы қолданыстағы парольдердің қауіпсіздігіне әкеледі.Парольдің күрделілігі – оны табуға немесе қандай да бір әдіспен, мысалы, барлық болжамды нұсқаларын қойып шығу арқылы біліп алуға жұмсалатын уақытты бағалау өлшемі.Егер Сіздің пароліңіз атыңыздан, тегіңізден, туған күніңіз немесе басқа күндерден тұрса, мысалы, November2021, онда оның сенімділігі өте төмен. Осал парольдерде, әдетте, мағыналы комбинациялар қолданылады, оларда да &nbsp;белгілі бір заңдылық байқалады. Мұндай парольдердің мысалдары: QweAsd123, Qaz1Wsx2@ немесе Qwerty12345 (пернетақтада бұл әріптер қатар орналасқан).Бұзуға төтеп бере алатын пароль, әдетте, тікелей мағыналық жүктемесі жоқ, әр түрлі регистрлерден, сандардан және арнайы таңбалардан тұратын 10 немесе одан да көп таңбалардың комбинациясы болып саналады, мысалы-Rgylj@U64i. &nbsp;Сондай-ақ, Сіз пайдаланатын қызмет үшін күрделі кіру кодын жасай алатын арнайы бағдарламалар бар. Бірақ мұндай құпия сөздерді есте сақтау қиын.Парольді құрастыру кезінде Сізде қандай да бір ассоциациялар тудыратын көріністерді, мысалы, сүйікті өлеңіңіздің бір жолын алып, олардың орналасу ретін өзгертіп, оның алғашқы әріптерін қолдануға болады. Парольді Сіз үшін маңызды цифрлармен және символдармен күшейтіңіз. Ең бастысы – парольді қағазға жазбаңыз. Жаңа комбинациялар жасай отырып, порольді жиі ауыстырып отырыңыз. Оларды ешқашан ешкімге бермеңіз!№4 қағида.&nbsp;Авторизациялаудан өтпеген дүкендердің қосымшаларын телефоныңызға жүктемеңіз және құпиялылық талаптарын мұқият бақылап отырыңыз&nbsp;Өз гаджеттеріңізге тек қана ресми дүкендердің қосымшаларын жүктеңіз, пираттық софтты жүктемеңіз. Қосымшаларды жүктемес бұрын пайдаланушылардың пікірлерімен мұқият танысып шығыңыз және қосымшаны әзірлеушілер оны жүйелі түрде жаңартып отыратынына көз жеткізіңіз (ресми дүкендерде соңғы жаңартылымдардың күні міндетті түрде көрсетілуі тиіс). Уақыт ара &nbsp;орнатылған қосымшалардың тізімін тексеріп тұрыңыз, ұзақ уақыт бойы жаңартылмаған ескі қосымшаларды жойып тастаңыз. Егер картаңызды ақылы қосымшаларға бекіткіңіз келсе, бұл үшін виртуалды картаны пайдаланыңыз.Қосымшаларды жүктеген жағдайда бағдарламаға сіздің деректеріңізді, жүріп-тұрған жеріңізді аңдып, байланыс нөмірлерінің тізімі мен камераңызға кіруге рұқсат беру қажет пе, жоқ па сол туралы ойланыңыз. Мұны тек қажет жағдайда ғана, мысалы такси қызметіне сіздің нақты орналасқан жеріңізді анықтау қажет болған жағдайда жасауға болады.Цифрлық қауіпсіздік жөніндегі кейбір сарапшылар пайдаланушылардың дербестігін арттыру мақсатында ноутбуктердің камераларын желімдеп тастауды ұсынады.Егер сіз қосымшаның талаптарынан күмәндансаңыз, одан бас тартып, басқа әлдеқайда сенімді қосымшаны таңдауға құқылысыз. Пайдаланушының &nbsp;келісімін жаңарту кезінде онымен мұқият танысып, барлық талаптарды жақсылап оқып шыққан абзал&nbsp;.№5 қағида.&nbsp;Файлдардың сақтық көшірмесін жасауды ұмытпаңызCыртқы USB-тасымалдағышқа маңызды файлдардың сақтық көшірмесін үнемі жасап отырыңыз. Бұл опция теңшеулер конфигурациясын, барлық қосымшалар мен жеке ақпаратты сақтау үшін жасалған. Мұндай функция жоғалған құрылғыдан деректерді қалпына келтіруге және гаджет жоғалған немесе бұзылған жағдайда оны жаңасына көшіруге көмектеседі.Егер сіз нөмірі банктік картаңызға тікелей байланған телефонды жоғалтқан &nbsp;болсаңыз &nbsp;немесе одан да жаманы, ол ұрланған болса, дереу қызмет көрсететін банкке хабарласыңыз. Картаңызды бұғаттауды сұраңыз, кейін оны &nbsp;қайта шығаруға &nbsp;тура келеді.<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/7e81323c93573c4fe52e046ddabbc41a_ff8b00bd96.png" alt="7e81323c93573c4fe52e046ddabbc41a.png">Сіздің шотыңыз бойынша операциялар соңғы рет қашан жасалғанын банктен нақтылаңыз. Егер алаяқтар картадан қаражат алып үлгерсе немесе сіздің атыңызға «бөтен» біреу кредит ресімдеген болса, онда банкке өтініш жазып, ішкі тергеу жүргізуді сұраңыз. Сіз өз тарапыңыздан барлық сақтық шараларын сақтағаныңызды қайталап айтыңыз. Осы өтінішке құқық қорғау органдарына телефонның ұрланғаны жөніндегі өтініштің көшірмесін қоса беріңіз.Қаржылық және цифрлық сауаттылығыңызды Fingramota.kz!-пен бірге арттырыңыз!Фото: Fingramota.kz

Алаяқтыққа STOP: цифрлық гигиенаны сақтаңыз 

Фото: nege.kz<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Шалыс қадамы үшін, өзін өмірден кешірмей өтті. Белгілі ақын Ханбибі Есенқараева күйеуі Тұрдықылыш Ізтаевтың өзге әйелмен көңіл жарастырғанын айтып, өткен өмірін еске алды, деп хабарлайды KYN.KZ.Жеке өмірі туралы ақын "Менің өмірім" бағдарламасында сыр шертті.<blockquote>"Жасы бір ғасырдың жартысына жеткен шағында 30 жыл отасқан күйеуім бір келіншекпен көңіл жарастырды. Мен филармонияның директоры болып тұрғанда күйеуімді көркемдік дирижер етіп алған едім. Министрдің бұйрығын шығарып, заң бойынша жұмысқа қабылдадым. Мен іссапарда жүргенде, денсаулығым сыр беріп, ауруханаға түсіп қалдым. Сол кезде әріптестерім жолдасымның бір келіншекпен кездесіп жүргенін айтты. Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды деген сөз бар ғой. Күйеуімнен сұрағанда, рас екенін айтты. Ешқандай ұрыс-керіссіз, үй мен көліктің кілтін беріп кеттім. Біз тек ерлі-зайыпты емеспіз, біз доспыз, туыспыз" дедім. Ол "мұндайды қой" деп айтады деп ойлады. Мен "қой" дегеніммен, бір құлаған көңіл қоя ма?! Оның бәрін біліп тұрмын ғой. Сосын айттым "егер бір-біріңді ұнатсаңдар, мен не дейін, бақытты бол. Екеуміз де өнер адамдарымыз, біреуіміз бақытты болуымыз керек қой. Сен-ақ бақытты бол" дедім. Содан үн-түнсіз кабинеттен шығып жүре береді. Көз жасын алақанымен сүрткенін көрдім. Шығармашылықтың адамы ғой, жүрегі жұмсақ. Шалыс қадамы үшін, өзін өмірден кешірмей өтті", – дейді ақын.</blockquote>Отыз жыл отасқан күйеуі 3 баласына қарамастан, екінші әйелмен отау құрған.<blockquote>"30 жыл отасқан күйеу 3 баласын да ойламаса керек. Кетерінде бәрін беріп кеттім ғой. Кейін әйелінің сұратқан дүниелерін де бердім. Қызым қатты ашуланды. Сонда мен "бер, оның тарихы да жоқ, болашағы да жоқ. Тарихы сендер едіңдер, өз қолымен сызып тастады. Болашағы анау, алған әйелі 20 жылдан бері неге тумайды?" дедім. Баласы жоқ адамның болашағы бар ма? "Ал сенің болашағың алдыңда" дедім. Оның тағдыры аянышты, оны табаламаймын, ол жаман қолға түсті. Нурикамалға үйленгенде үшеуміз де бақытты болар едік. Бірақ сол қайтыс болғанда хостелден шығарыпты", – деді ол.</blockquote>

Белгілі ақын күйеуінің 50 жасында көңілдес тапқанын айтты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Осы уақытқа дейін таксистерге жеке кәсіпкер ретінде тіркеліп, банктен арнайы кәсіпкерлік шот ашып, жұмыс істеу міндеттелген еді.Қазақстандық такси жүргізушілеріне жеке кәсіпкер ретінде тіркелу міндеттелмейтін болды, деп хабарлайды <a href="https://inbusiness.kz/kz">inbusiness.kz</a>&nbsp;сайты.Электронды үкімет порталында Жаңа салық кодексінің жобасы жарияланды. Онда қоданыстағы заңға бірқатар жаңа режимдер қосылды.Жаңа режим бойынша бұдан былай такси жүргізушілеріне жеке кәсіпкер ретінде тіркелудің қажеті жоқ. Бұл заң алдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді.Осы уақытқа дейін таксистерге жеке кәсіпкер ретінде тіркеліп, банктен арнайы кәсіпкерлік шот ашып, жұмыс істеу міндеттелген еді.Ұлттық экономика вице-министрі Амрин Азамат такси жүргізушілері ең төменгі 4 пайыздық бірыңғай төлем жасап, өзін-өзін жұмыспен қамтығандар санатында қызметін көрсете алатынын хабарлады.<blockquote>"Бірыңғай төлемге міндетті зейнетақы жарналары, әлеуметтік аударымдар және медициналық сақтандыру жарналары кіреді. Бұл режимде табыс айына 1,25 миллион теңгеден аспауға тиіс", – деді ол.</blockquote>Дегенмен бұл өзгеріс барлық такси жүргізушілеріне арналмаған. Аталған режимде жұмыс істеу үшін айлық есептік көрсеткішіңіз 340-тан аспауға тиіс. Бұл бір миллион екі жүз елу мың теңгеге тең.Такси жүргізушілерінің жолаушылардан қолма-қол ақшасыз төлемді қабылдаудан бас тартуы заңсыз екенін еске саламыз. Өйткені бұл тұтынушылардың құқықтарын бұзу болып саналады.Егер такси жүргізушісі салық төлегісі келмей, оның қызметіне қолма-қол ақша төлеуді сұраса, оған бірінші рет ескерту, екінші ретте 15-тен 50 АЕК-ке дейін (55 380 теңге немесе 184 600 теңге) айыппұл салынады.Дәл осындай жаза бақылау кассалық машиналарды пайдаланбайтын және сатып алушыға чек бермейтін кәсіпкерлерге де қолданылады.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам