<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Шаруа жазда жазылады, қыста қысылады» демекші, көктем шығып, жаз келісімен көк шыққан соң ауыл-аймақтарда егіншілер мен мал шаруашылығындағылар қызу тіршілікке енеді. Алайда бұл көпке кеселі келер кене қаптай түсетін уақытпен тұспа-тұс келеді. Бүгінде қансорғыш жәндіктің залалы жалғыз төрт түлікке емес адам баласын да айналып өтпеді. Нақтырақ айтсақ, кененің шағуынан пайда болатын Конго-Қырым қызбасынан облыста 29 жағдай тіркелсе, соның ішінде 3 адам жан тапсырған. Әзірге кенеден келер кесірдің жолын кесу мүмкін болмауда. Мұны мамандарымыз да жасырмайды.&nbsp;Жыл басынан бері облыстың медициналық мекемелеріне кене шағуына байланысты 600-ден астам адам шағымданған. Шиелі мен Жаңақорған аудандарында кене айрықша көп. Өлім-жітімге әкелген екі жағдай да сол оңтүстік аудандарда тіркеліп отыр. Кене шаққан 51 және 77 жастағы ер азаматтар бастапқыда өз бетімен ем қабылдап, қауіпті ауру дендеп кеткен соң медициналық көмекке жүгінген. Ауыр хәлде ауруханаға түскен науқастардың өмірін сақтап қалу мүмкін болмады, дейді дәрігерлер. Жалпы Конго-Қырым қанды безгегіне шалдыққан тағы 8 тұрғын өмір мен өлім арасында жатыр. Мамандар ауру тасымалдағыш зиянкестерден зардап шеккен адамдар 2-3 күн ішінде дәрігерге қаралмаса, соңы қайғылы жағдайға әкеп соғатынын айтады.Эпидемиологтар көктемде облыс бойынша Конго-Қырым қанды безгегінің таралу қаупі жоғары 106 елді мекенді белгілеген. Қазіргі таңда кенеден келетін кесел Қызылорда қаласында және Сырдария, Қармақшы, Шиелі және Жаңақорған ауданында жалпы 10 дерек нақтыланып отыр.&nbsp;<blockquote>“Бүгінде облыста Конго-Қырым геморрагиялық қызбасына күдікті 29 науқас тіркелді. Оның ішінде 10 жағдай нақтыланып, өкінішке орай 3 адам қаза тапты. Қазіргі сәтте қолайсыз деп танылған елді мекендерден бөлек, басқа аумақтарда да қауіпті аурудың алдын алу шаралары тұрақты түрде жүргізілуде. Адамның ауруды жұқтыруы кене шаққан жағдайларда және қанында вирусы бар жануарларды сою кезінде, сондай-ақ науқас адамға күтім жасау кезінде немесе мәйіттің қанымен, ластанған медициналық құралдар арқылы да жұғуы мүмкін. Сондықтан облыс тұрғындарын барынша сақтануға шақырамыз”, – деді облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Жангелді Шайымбетов.</blockquote>Қансорғыш жәндік жайлы не білеміз?Жалпы кене десек есімізге тек ауыл қорасындағы төрт түлікке ғана тыныштық бермейтін көзгі ілінбес жәндік ғана елестейді. Алайда оның да қауіпті ауру тасымалдайтыны, қауіпсізі тағы бар екен.Яғни, қауіпті аурудың аурудың туындауы, тіркелуі, таралуы «иксод» кенелерінің табиғатқа шығуы мен белсенділігіне тікелей байланысты екен. Нақтыласақ, аталған ауруды тудыратын «иксод» кенелері жылы қанды организмнің қанымен қоректенетін болғандықтан, адамдар мен жануарларға аса қауіпті жұқпалы ауру жұқтырып, зиянын тигізуде.&nbsp;<blockquote>“Дене адам ағзасының температурасын 100 метр қашықтықта сезеді, жүру жылдамдығы 5-7 сантиметр секнуд, қоректенуі тәулігіне – 200 милиграм қан, ал қорексіз кене бірнеше жыл тіршілік етеді. Кенелер қора-жайларда, қи қоқыста, құс ұясында, тышқан інінде, өсімдік түбінде болады. Аналығы 5-18 мыңға жуық жұмыртқалайды. Кенелер жұқпалы індет вирустарын 25 ай сақтайтын көрінеді”, – дейді мамандар</blockquote>Ауданда ахуал қандай?Қазалы ауданы – Сырдарияны жағалай жатқан, мал шаруашылығында өзіндік орны бар аумақ болған соң, мұнда да көк кесел жыл сайын шопан менен төрт түліктің ығырын шығарып, әуре-сарсаңға салады. Осы орайда Конго-Қырым қызбасы мен жалпы мал біткеннің жайын білмек болып Қазалы аудандық ветеренариялық станциясының басшысына қоңырау шалған едік.&nbsp;Оның айтуынша, биыл облыстық жұмылдыру басқармасы тарапынан өткізілген конкурс жеңімпазы «Дезифекция ИК» ТС мекемесі жеңіп алған. «Дезифекция ИК» толық серіктестігі Қазалы ауданы көлеміндегі Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы ауруының табиғи ошақтарында 2023 жылғы көктемгі залалсыздандыру жұмыстарын жоспарға сәйкес 13 елді мекен бойынша жүргізген. Атап айтанда, Қ.Пірімов ауылы мен Басықара, Водокачка, Үйрек, Аранды, Қожабахы, Сарбұлақ, №102 бекет, Жанқожа батыр, Ақтан батыр, Ғ.Мұратбаев, Ойынды бекеті және Майлыбас ауылдары.<blockquote>"Көктемгі залалсыздандыру жұмыстарының тиімділігі 98,7% құрады. Облыстық ветеринария басқармасының келісімімен бекітілген ақылы ветеринариялық қызмет көрсету прейскурантына сәйкес ауданымыз бойынша 2 объектіге (325 шаршы метр) кенеге қарсы «Креолин-Х» 2,5% – препараты арқылы залалсыздандыру (дезинсекция) жұмыстары жүргізілді. Сондай-ақ аудан бойынша тұрғындардың қаражаты есебі мен өтініштеріне сәйкес 4000 бас мүйізді ірі қараға, 6300 бас уақ малға, 600 бас жылқыға, 55 бас түйеге эндопаразиттер мен эктопаразиттердің алдын алу мақсатында Айвен, Ивермектин, Аверсект және тағы басқа. ветпрепараттары егілді.&nbsp; Аудан бойынша Шәкен мен Аранды, Тасарық, Майлыбас, Құмжиек, Арықбалық сынды алты ауылдық округте мал тоғыту ванналары салынып, ауылдық округ әкімдіктерінің теңгеріміне берілген. Алайда, қазіргі таңда Құмжиек пен Арықбалық ауылдық округтерінде мал тоғыту ванналары су ұстамай тесіліп қалған. Бұл жайында ауылдық округ әкімдіктеріне хат жолданған болатынбыз. Сонымен бірге мал тоғыту ванналары ауылдық округ әкімдіктерінің теңгерімінде болғандықтан ауылдық округтің ветеринариялық пункт меңгерушілерімен бірлесе отырып, мал тоғыту жұмыстарын ұйымдастыру қажет деп ойлаймын", – дейді Қазалы аудандық ветеренариялық станциясының басшысы Болатбек Амреев.</blockquote>Ауруханаға түскендер саны артқан ба?Өткен жылы ауданда Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы, кене шағу дерегімен 50-ге жуық азамат тіркеліп, барлығы тиісті ем-домын алып шыққан. Ал бүгін ше? Ауданда ауырғандар саны артқан ба? Ақхалаттылар қандай шара жүргізуде? Осы сынды көпті алаңдатып отырған сауалдардың жауабын білмек болып аудандық ауруханаға жол тарттық.<blockquote>"Қазалы көп бейінді орталық ауруханасына кене шағу дерегі бойынша бүгінде 19 жан тіркеліп, ауруханаға түскен. Қазіргі таңда ол азаматтарды медициналық қызметкерлер 14 күндік қатаң бақылауға алған. Әр аймаққа тұрғындар арасында эпидемиологиялық ахуал тұрақтағанша аурудың алдын алу мақсатында үй аралау жұмыстар жандануда. Тұрғындар арасында КГЛ инфекциясының алдын алуда үгіт-насихат, сан ағарту жұмыстары тағы күшейтілуде. Одан бөлек, әрбір кене шағу дерегі бойынша тіркелгендерге жоғарыда атап өткендей мамандар 2 мезгіл бойынша, 14 күн бойы бақылау жұмыстарын жүргізуде", – дейді Күншығар Әбілов.</blockquote>Бір қуантарлығы адам шығыны жоқ. Аталған кеселмен нақты ауырған жандар жағы да жоқтың қасы. Десек те, статистикаға қарап, саябырсып қалғанымыз болмас-ты. Себебі кеселі көп кенемен арпалыс күн қысқарып, түн ұзарамға дейін, яғни күз мезгілі түспейінше бәсеңсімесі анық.

Қазалы: Кене шағу дерегімен түскендер 14 күн бойы бақылауда болады 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Тірек-қимыл аппаратын оңалту (реабилитация) бағдарламасы – бұзылулар немесе бұлшықеттердің, сіңірлердің, байламдардың немесе сүйектердің жарақаттары салдарынан бұзылған немесе мүмкіндігі шектеулі адамдарға арналған дәрігердің бақылауындағы бағдарлама. Тірек-қимыл аппаратын қалпына келтіру бағдарламалары көбінесе адамның жұмысын жақсартады, симптомдарды азайтады және әл-ауқатын жақсартады. Осы тұста Жалағаш аудандық ауруханасында үш жылдан бері қайта қалпына келтіру бөлімшесі тұрғындарға тұрақты қызмет көрсетіп, тірек-қимыл аппараты бұзылған жандарды сауықтыру үшін күн-түн демей жұмыс жасауда.&nbsp;Емделуші көп және жоғарыда айтқандай, аталған бөлімшеде ем алатын науқастардың барлығының жүйке талшықтары жарақаттанған. Атап айтсақ, ондағы дәрігерлер мен медбикелер көбіне инсульт, миокард инфаркт, ауыр бас ми жарақатын алғандар және түрлі жағдайларға байланысты тірек-қимыл аппараты зақымданған жандарды сауықтырады. Жай күндері жүйке жүйесі сау адамның өзі лықсып келген ашуын тежей алмай қалатынын ескерсек, қайта қалпына келтіру бөлімшесіндегі айлап, жылдап төсекке, арбаға таңылып, жамбасы тесілген науқастардың тілін тауып, бабын жасау оңайға соқпайтыны анық. Алайда біз осы мақаламызды жазбас бұрын аталған бөлімшенің біркүндік жұмыс барысымен таныстық.&nbsp;Айтқанымыздай, оңалту орталығының қызметі тәулік бойы тынбайды екен. Дәрігерінен бастап, медбикелер, тіпті техникалық қызметкерлеріне дейін қабағын бір шытпайды, мінездері биязы, сұрағыңа күлімсіреп, жылы жауап береді. Бізді жайдары қарсы алған бөлімше дәрігері Әсем Шамитаева да – өз саласының білікті маманы. &nbsp;&nbsp;– Науқастың ең алдымен тәнін емес, жанын емдеу керек және жанды емдейтін дәрі мен ине емес, жылы сөз. Бойын дерт меңдеген адамға кірбіңсіз көңіл мен жылы сөздің өзі жұбаныш. Жан емделсе, тән де емделеді. «Жаны саудың – тәні сау» деген сөз бекер айтылмаған. Қазірде қоғамдық қарым-қатынас өзгеріп, басқаша сипат алды. Көбіне біз бір-бірімізге тамшыдай болса да кіршіксіз көңілімізді, бір ауыз жылы сөзімізді қимаймыз. Жүрегіміз қатайып, сезімдеріміз семе бастаған. Ал оның салдары денсаулыққа айтарлықтай салмақ түсіріп, түрлі аурулардың туындауына себепші болады. Сондықтан біз жұмыс барысында ең бірінші кезекте науқастармен барынша жылы қарым-қатынас орнатуды жолға қойдық. Қай жерің ауырса, жаның сол жерде. Яғни аурудың ауыр-жеңілі жоқ. Кез келген науқас дәрігерден үміт күтеді. Ал біз мейлінше сол үміт шырағын сөндірмеуге тырысамыз, – дейді Әсем Ортайқызы.&nbsp;Дәрігердің айтуынша, қайта қалпына келтіру бөлімшесі аудан бойынша амбулаторлы-емханалық, күндізгі стационарлық және тәуліктік аурухана деңгейлерінде өз кезеңімен науқастарға оңалту емін жүргізіп келеді екен. 2019 жылы Жалағаш аудандық орталық ауруханасында 5 орындық «Қайта қалпына келтіру» бойынша науқастарды емдеу палатасы ашылып, терапия бөлімшесінің құрамында болған. Ал 2020 жылдан бері қайта қалпына келтіру бөлімшесі болып жасақталып, қазіргі таңда 20 төсекорындық тәуліктік және 5 төсекорындық күндізгі стационарлық қалпына келтіру бөлімшесі жұмыс істеп тұр. Реабилитациялық бөлімшеге «кардиология және кардиохирургия», «травматология және ортопедия», «неврология және нейро-хирургия», «пульмонологиялық» профильдер бойынша ауырған науқастар жоспарлы түрде ем қабылдайды. Сонымен қатар реабилитациялық науқастарды қалпына келтіру мақсатында дәрілік препараттар арқылы ем жасаумен қатар, психологиялық көмек, емдік дене шынықтыру, массаж және физиотерапиялық қызметтер көрсетіледі. Бөлімшеде арнайы оқытылған 1 &nbsp;реабилитолог дәрігер, 1 психолог, 1 емдік физкультура жаттығуларын үйрететін арнайы инструктор, 1 массажист, 2 физиотерапия медбикесі және кезекшілікпен келетін медбикелер мен науқастарға күтім жасайтын кіші аяжандар командалық емдік сауықтыру жұмыстарын бірлесе атқарады.Жоғарыда айтқанымыздай, қайта қалпына келтіру бөлімшесі &nbsp;инсульт алған, омыртқа жотасының жарақатын алған, омыртқа жотасына ота жасалған, ауыр бас ми жарақатын алған науқастар, аяқ-қолдың салдануы, сөйлеудің бұзылысы сияқты аурулардың салдарын қайта қалпына келтіруге жұмыс жасайды. Дәрілік еммен қатар физиопроцедуралар, жылумен емдеу, тоқпен емдеу, массаж, қарқынды дене шынықтыру, механотерапия, эрготерапия, психологиялық ем тәсілдері тағайындалады. Жүректің ишемиялық аурулары: шунттау оталарынан кейін, миокард инфарктын алған науқастар, сонымен бірге травматология ортопедия саласы бойынша аяқ сүйектерінің сынуынан кейін, буын ауыстыру отасынан кейін, туа пайда болған және жүре пайда болған деформацияларды оперативті емдеуден кейін науқастар қайта қалпына келтіру емін қабылдай алады. Науқастар реабилитациялық емге емхананың жоспарлы жолдамасымен портал арқылы келіп ем алады. Бөлімше медициналық құрал-жабдықтармен толық қамтамасыз етілген. Мәселен, жаттығу залындағы тұрақтылықты, тепе-теңдікті сақтауға &nbsp;вертикализатор аппараты инсульттан кейін аяқтан тұруға және Artromat k1 аппараты тізе және жамбас бұлшық еттеріне жасалған отадан кейін жан ендіруге көмектеседі. Ал имитатор аппарат құрылғысы инсульт алғанда, омыртқа жарақаттанғанда және түрлі жағдайдағы мү-гедектікте қолданылады. Одан бөлек веложаттығу, жансызданып қалған аяқ-қолдың нүктелерін оятуға, қимыл-қозғалысты қалпына келтіруге арналған аппараттардың науқастардың сауығып кетуіне ықпалы зор.&nbsp;– Емдік физкультура бөлмесіне келуге ем алушылардың ынтасы жоғары. Демек, бұл аурумен күрескен науқастардың денсаулығына оң әсерін тигізіп, нәтиже беріп жатыр дегенді білдіреді. Бұл жерге келетін науқастардың кішкене болса да әрбір қимылы миына дабыл түсіреді. Яғни ми орталығы бойды билеген ауруды тек қимыл-қозғалыс қана жеңетіні жөнінде ақпарат толқынын қабылдайды. Ал ол ақпарат әрбір науқас адамға үміт сыйлап, жаттығуға деген ынта-жігерін арттырады, – дейді емдік физкультура бөлмесінің инструкторы Ербол Талқанбай.&nbsp;Кемедегінің жаны бір. Бір-біріне демеу болып, жылы сөзбен жұбатқан бөлімшедегі науқастардың бар сенетіні – дәрігер. Иә, сенім – үлкен күш. Ем алушылардың барлығы да өздеріне зыр жүгіріп сапалы қызмет көрсетіп жүрген дәрігерге де, медбикелерге де дән риза.

Қолы шипа, сөзі дәру дәрігерлер

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бірінші топтағы мүмкіндігі шектеулі азамат Манарбек Қожахметовтың жасап жатқан жұмысы көпке үлгі. Өзінің массаж арқылы түрлі дерттің алдын алуға болатын қабілетін сезген ол бастапқыда үй-үйді аралап, халыққа қалтқысыз қызмет көрсетті. Кейін елордаға барып, қытайлық профессор Чан Сиян Юден 3 ай дәріс алып, адам бойындағы басқа да түрлі дертті жоюдың тәсілін жетік меңгереді. 2016 жылы «Салта» кәсіпорнын ашып, жалағаштықтарға үздіксіз қызмет көрсетеді.&nbsp;Түрлі дертке дауа тапқан іскер азамат бастапқыда кент орталығынан ғимаратты жалға алады. Сол жерде 3 жылдай жұмыс жасаған Манарбек Қожахметов пен аяулы жары Салтанат Есенбаеваға түрлі дертпен келгендердің қатары көбейді. Алайда бұл нысанды қыс мезгілінде жылыту оларға қиынға соғыпты. Мәкеңнің үш жыл бұрын аудан орталығындағы көпқабатты үйлердің бірін жалға алуы да сондықтан. Біз барғанда Манарбек ағамыз жасқа толмаған балаға массаж жасап жатыр екен. Сөзінше, бұл баланың ұршығы жетілмеген. Ал баланың бойында бұл дерт қалып қойса, өскенде қиын болатын көрінеді.&nbsp;– Маған ата-аналар көбіне балаларын алып келіп жатады. Байқайтыным, олардың бойынан дисплазия ауруы жиі табылып жатады. Яғни ұршықтың дұрыс жетілмеуі. Оның үстіне қазіргі ата-аналар да, әжелер де балажан ғой. Оларды суға шомылдырғанда аяқ-қолын созуға жүрексінеді. Бірақ оларға да кінә артуға болмайды. Себебі қазір дүниеге келген балалардың көбісінің шеміршегі әлсіз. Оны тек массаж арқылы қалпына келтіруге болады. 6 жыл бұрын бастаған кәсібімнің жемісін көріп жатырмыз. Бірақ мен үшін бастысы – халықтың алғысы. Жұмысымның жүруіне оның да өзіндік себебі бар деп ойлаймын. Елордада оқуда жүргенде көбісін практикада меңгердім. Теория тек қай ауруға қалай массаж жасалады, сол айтылады. Практикада жиған тәжірибемнің көп пайдасы тиді, – дейді Манарбек Қожахметов.Отбасылық бизнестің аяққа тұруы бастапқыда қиын болыпты. Бұл тұста Салтанат Есенбаеваның үлкен көмегі тиген. Ол аудан орталығында жарнама үнпарақтар арқылы түрлі дерттің алдын алуға жұмыс жасайтындарын жалағаштықтарға жеткізген. Хабарласқан тұрғындардың үйіне барып ем-дом жасапты.&nbsp;Мәкең кейін кәсібінің көкжиегін кеңейту үшін мемлекеттен 1 млн теңге қайтарымсыз қаражат алған. Бұл абзал жанның әрі қарай да жұмысының ширауына айтарлықтай қолғабыс болыпты. Келушілер қатарында кейін инсульт алғандар да табылған. Ал оларды аяққа тұрғызу үшін қажетті аппараттар қажет. Осы ретте Манарбек Қожахметов мемлекеттен тағы да 2 млн теңге қаржылай қолдау тапқан.&nbsp;– Иә, келушілер қатарында инсульт алғандар да болды. Ондайлар әлі де келеді. Кейбірі аяққа тұрып жатыр, алғыстан басқа айтары жоқ. Оларда мынадай түсінік бар, аяқ-қолдан жан кетті деген. Алайда мүлде олай емес, аяқ-қолда жан болады. Тек оның қимылын жүзеге асыру үшін ми жұмыс жасау керек. Біз массаж арқылы осыны қамтамасыз етеміз, – дейді ол. Қожахметовтер отбасы қазіргі таңда кент іргесіндегі Ақсу ауылына алып баратын жолдың бойында үлкен ғимараттың құрылысын бастап кетті. Құрылысы аяқталған бойда кәсібін сонда көшірмек. Бір жағынан оның көкжиегін кеңейту де жоспарда бар. Іскер азамат мемлекеттен екі рет қолдау тапты. Бұл – тек кәсіпкерге жасалған қолдау емес, бір жағынан халықтың табысын арттыруға қосылған тамшыдай болса да үлес. Мәкең тағы да мемлекет тарапынан қаржылай қолдау болса, басқа да жобаларын жүзеге асыруға ниет етіп отыр.

Шипалы алақан иесі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.</a> Бұл – Жалағаш ауданының орталығынан ең шалғай орналасқан Аққыр ауылы. Иә, кезінде мал шаруашылығы бойынша аймақта алдыңғы қатарда болған еңселі елді мекендердің бірі бұл. Айыбы шетте орналасқан демесеңіз, көшелері кең, жарықтан мәселе жоқ, ауыз су жүйесі жаңа, мектебі де күрделі жөндеуден өткен. Не керек, ауылдың біршама көшесіне түсіп, елді мекеннің тынысымен таныстық. Жалпы, соңғы жылдары бұл ауылда көркейту, көгалдандыру бағытында біршама жоба қолға алыныпты. Бірқатар әлеуметтік нысандар да жаңарып, мамандардың кедергісіз жұмыс жасауына мүмкіндік қарастырылған.&nbsp;1,5-2 сағаттай ауылдағы алтын ұяға бөгелдік. Білім ошағының саладағы жетістігі көңіл қуантады. Бір жылда 7 бала мектеп бітіріп, ҰБТ-ға қатысып, жетеуі де грантпен маңдайалды жоғары оқу орындарында білім алуы мұндағы ұстаздардың біліктілігін аңғартса керек. Балабақша, ауыз су жүйесі бәріне аялдадық. Кезек ауылдағы Аққыр дәрігерлік амбулаториясына келді. Медициналық нысан жаңа, мұнда абзал жандардың халыққа емдік шаралар жүргізуіне мейлінше жағдай жасалғаны көрініп-ақ тұр.&nbsp;Иә, бұл нысан 2014 жылдың қаңтар айында ел игілігіне беріліпті. Сол уақыттан бері медициналық ғимарат мыңнан астам халқы бар Аққыр ауылының қажетіне жарап тұр. Аға медбике Сандуғаш Пірімжанова бұған дейін ескі нысанда халыққа емдік шаралар жүргізу қиынға соққанын айтады.&nbsp;– Бұған дейін ауылда 1964 жылы іргетасы қаланған бір ғимаратта жұмыс істедік. Әрине көне нысан болғандықтан ондағы қиыншылықты айтпаса да белгілі ғой. Бірақ антымызға адалдық танытып, алдымызға келген науқасты дертінен айықтыруға бар тәжірибемізді жұмсадық. Әлі де халықтың денсаулығын күзетіп келеміз. Қазақ «Аурудың емін іздегенше, ауырмаудың жолын ізде» дейді. Мейлінше дертпен күрескеннен оның алдын алған абзал болғандықтан халыққа неқұрлым түсіндірме жұмыстарын да жүргізіп отырамыз. Қазір жағдайымыз шүкір ғой, ғимарат жаңа, заманауи медициналық құрал-жабдықтарымыз да жетерлік. Шалғай ауылда денсаулық сақтау саласында айтарлықтай күрделі мәселе жоқ. Мейлінше елдің денсаулығын тәулік бойы күзетуге дайынбыз, – дейді Сандуғаш Әбдірқызы&nbsp;Аға медбикенің саладағы тәжірибелі маман екені көрініп-ақ тұр. «Дәрігердің сөзінің өзі жанға шипа» демейді ме, біз жолдаған бір-екі сауалға жауап бере жүріп, көмегіне жүгінуге келген тұрғындарға да жылы қабақ танытып үлгеріп жатыр. Не дегенмен салада 29 жылдық тәжірибесі бар білікті маман ғой. Аққыр дәрігерлік амбулаториясында барлығы 22 адам жұмыс істесе, оның 12-сі медицина қызметкері екен. Мұнда жұмыс таңғы сағат 8.00-де басталып, түскі сағат 12.00-ден 14.00-ге дейін үзіліс бар. Мұндағы абзал жандар кешкі сағат 18.00-ге дейін науқастарға емдік шараларын жүргізеді. Біз негізгі жұмыс уақытын ғана айтып жатырмыз. Болмаса сала мамандары уақытпен санасу дегенді білмейді. Оған өздері де дағдыланып алған. Түңгі сағат 4-5-терде тұрғындардан қоңырау түссе де қабақ шытпайды. Бұны мамандыққа адалдықтың көрінісі деп түйдік.&nbsp; Аққыр ауылында бүгінде халық саны мыңнан асады. Жергілікті тұрғындарға күндізгі стационар бөлімінен 10 төсек орын қаралыпты. Кейін халық санының аздығына байланысты төсек орын бесеуге қысқарған. Жаңа жоғарыда айтылған &nbsp;халықтың 258-і түрлі дертпен есепте тұрады екен. Мұндағы медицина мамандарының ем¬дік шаралары жергілікті халықтың көңілінен шығып отыр. Тіпті көшеде кезіккен тұрғындардан дәрігерлік амбулаторияның жұмысына қатысты бағасын да білдік, түйгеніміз, аққырлықтардың ондағы абзал жандарға алғыстан басқа айтары жоқ.&nbsp;– Ауылдағы ақхалатты абзал жандар хақында оң пікірден басқа не айтуға болады, бара қалсаң, емдік шараларын көрсетіп, үйде дертпен қалай күресуге болатыны жайында кеңес беріп, мейлінше сенің аурудан құлантаза айығуыңа жұмыс жасайды. Ал мұндай жандарға алғыстан басқа не айтамыз, өзім де жуырда қан қысымым көтеріліп, осында хабарластым. Түні бойы денсаулығымды күзетіп, емдік шаралар жүргізді. Бұл ұжымның жұмысы жайында менің ғана пікірім емес, ауылдағы кез келген адамнан сұрасаңыз еститіндеріңіз осы, – дейді аққырлық зейнеткер Ақзада Шарипова.Сандуғаш Әбдірқызы мұнда көбіне халық қант диабеті, қан қысымы, жүрек қантамыры ауруларымен келетінін айтады. Сондай-ақ маусымында тұмаумен келетіндер де болады екен. Алдына келген науқасты дертінен айықтыруға бар қарым-қабілетін жұмсайтын денсаулық сақтау саласы қызметкерлерінің шалғай ауылда көптеп болғаны дұрыс-ақ. Себебі бұл ауыл мен аудан орталығының арасы айтарлықтай қашық екені айтпаса да белгілі. Ал халық денсаулығын күзетуде уақыт жоғалтпау басты мәселе екенін ескерсек, бұл тығырықтан алып шығатын да Сандуғаш секілді білікті мамандар. Мұндағы мамандар кешегі коронавирус өршіген тұста ауылда да аталған дертке шалдыққандар болғанын жасырмайды. Десе де дәрігерлердің жүргізген түсіндірме жұмыстарының нәтижесінде халықтың екпе жұмыстарына деген көзқарасы өзгеріп, денсаулығына деген жауапкершілігі еселенген. Аға медбике ауыл халқы 100 пайыз вакцинаның барлық түрінен өткенін айтады. Абзал жандар жергілікті халықтың денсаулығын күзетсе, тұрғындар мұндағы мамандардың кеңесіне құлақ асады. Ал мұндай елді мекенде аурушаңдық аз болатыны айтпаса да белгілі. Аққырда болған бір күнімізде түйгеніміз осы болды.

Антына адал абзал жандар

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қан тапсыру акциясына Шиелі ауданы әкімі Нұржан Сәбитұлы Ахатов, аудандық мәслихат төрағасы Айтбай Жандарбеков және ауыл әкімдері, мекеме басшылары мен қызметкерлері, бас аяғы 80-нен астам ерікті қатысты.Алдымен, ақ халатты абзал жандар ерікті түрде қан тапсырушы азаматтардың денсаулық жағдайын жан-жақты тексерді. Содан соң керекті мөлшерде қан алынып, артынша азаматтарға шай мен тәттілер ұсынылды.Аудан әкімі "Қан тапсыру акциясының көмегімен қанға мұқтаж бір азаматтың болсын өмірін арашалап қалуға көмегіміз тисе, бізге содан асқан бақыт жоқ. Бүгін қан тапсыруға өз еріктеріңізбен келіп отырғандарыңызға алғысым шексіз", - деп барша ерікті азаматтарға алғысын айтты.Мамандардың айтуынша, жаз маусымында донор қатары азаятын көрінеді. &nbsp;Сондықтан қанға мұқтаж науқастарға аудан тұрғындарының қолдауы ауадай қажет.&nbsp;Жалпы, 18 жастан асқан денсаулығы дұрыс, қайырымды, ең бастысы адам өмірін сақтап қалуға көмегін беруге дайын кез келген азамат донор ретінде қан тапсырып, дәрігерлерден кеңес ала алады. Қан құю арқылы ғана өмірді сақтап қалуға болатын ауру түрі өте көп. Бұған гемофилия, қан аздығы, бауыр қатерлі ісігі пен күйік алу т.б. дерттерді қосуға болады. Аяқасты апат жағдайында немесе күрделі операция кезінде донор қанын құю қажеттілігі де жиі кездеседі. Әсіресе, донор қаны босанған ананың өмірін сақтап қалуға өте жиі қажет.

Шиеліде ауқымды қан тапсыру акциясы өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Ұзақ еңбек демалысы кезеңінде медициналық сақтандыру үшін аударуға міндетті ме? Егер кәсіпкердің табысы болмаса МӘМС жүйесіне жарна төлеуі керек пе? Оқырмандардың осы және басқа да сұрақтарына Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының бас сарапшысы Айгүл Аханова жауап берді2024 жылдан бастап БЖТ болмайды деген ақпарат рас па?Бірыңғай жиынтық төлемін алып тастау Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының шешімі емес. БЖТ жеке кәсіпкер ретінде тіркелмеген өзін өзі жұмыспен қамтыған азаматтар үшін 5 жылға (2019 жылдың 1 қаңтарынан 2023 жылдың 1 қаңтарына дейін) уақытша енгізілген еді әрі оны тек басқа жеке тұлғаларға жеке қосалқы шаруашылық өнімдерін сататын және қызметтер көрсететін жылдық табысы 1175 айлық есептік көрсеткіштен аспаса төлей алады. 2024 жылы сақтандырылған мәртебесін жоғалтпау үшін азаматтар жеке кәсіпкер ретінде тіркеліп немесе дербес төлеуші ретінде жарна төлейді. Егер БЖТ төлеушілердің өткен 1 жылға төлемі болса, 2024 жылдан бастап әр ай сайын дербес төлеуші ретінде төлем жасай алады (2023 жылы – 3 500 теңге). Азаматтардың сақтандырылған мәртебесі болуы үшін, МӘМС туралы заңға сәйкес, 12 айға төлемі болуға тиіс.Ресми түрде жұмыссыз, «Еңбек» мемлекеттік бағдарламасы аясында жеке ұйымдардың бірінде уақытша жұмыс істеймін. Жұмыс беруші мен үшін МӘМС аударымдары мен жарналарын төлеуі керек пе?«МӘМС туралы» Заңның 26-бабына сәйкес азаматтардың 15 жеңілдік санатына жұмыссыз ретінде тіркелген адамдар кіреді. Бірақ егер Сіз жұмысқа турып қызметкер болсаңыз, онда Заңның 14-бабына сәйкес жұмыс беруші Сіз үшін ай сайын МӘМС-ке аударымдар мен жарналарды төлеуге міндетті.2023 жылы жұмыс берушілердің жұмыскерлер үшін аударымдары 3% - ы құрайды, аударымдардың ең жоғары сомасы 21 000 теңгеден аспауы тиіс. Бұл 10 айлық есептік көрсеткішінің 3% - і болып саналады. Азаматтық-құқықтық сипаттағы шарт бойынша жұмыс істейтін қызметкерлер мен жеке тұлғалардың жарналары 2023 жылы табыстарының 2% құрайды. Жарнаның ең жоғары сомасы 14 000 теңгені құрайды. Бұл 10 айлық есептік көрсеткішінің 2% - і болып саналады.Егер кәсіпкердің табысы болмаса, ол нөлдік кіріс тапсырады. Бұл жағдайда қалай болады?Егер жеке кәсіпкер нөлдік декларацияны тапсырса, ол өзі үшін жарналарды төлеуге міндетті, себебі мемлекеттік кіріс органдарында жеке кәсіпкер ретінде тіркеу есебінде тұр.«МӘМС туралы» Заңның 28-бабының 5-тармағына сәйкес ЖК, ШҚ иелерінің, жеке практикамен айналысатын адамдардың ай сайынғы төлем мөлшері 2023 жылы 4900 теңгені (1,4 ЕТЖ-дан 5%) құрайды.«МӘМС туралы» Заңның 31-бабына, 1-тармағына сәйкес, жеке кәсіпкерлер мен жұмыс берушілер төлем жасамаған жағдайда төлем жасалған күнді қоса алғанда, әрбір кешіктірілген күн үшін төленбеген соманың 1,25% мөлшерінде айыппұл салынады.Егер жеке кәсіпкер, оның қызметкерлері зейнеткерлер, студенттер, мүгедектер, көп балалы аналар, тиісті марапаттары бар болса, өзі және жұмыскерлері үшін жарна төлемейді. Барлық басқа жағдайларда, тіпті ЖК басқа жеңілдікті санаттарға кіретін болса да, жарналарды төлеу қажет.Тиісінше, егер жеке кәсіпкер салық органдарымен қызметін және салық есептілігін тоқтатқан болса, жұмыс істемесе және кіріс ала алмаса, бірақ сонымен бірге жеке тұлға бола тұра, үш жасқа толғанға дейін бала күту немесе бала күтімі бойынша демалыста болса, онда бұл адам міндетті медициналық сақтандыру үшін жарна төлеуден босатылады.Ресми түрде жұмыс істейтін адам 56 күндік ұзақ демалысқа шықты. «Сақтандыру» мәртебесін сақтап қалу үшін МӘМС-ке жарнаныі қалай төлейді?&nbsp;Сіздің жұмыс берушіңіз міндетті медициналық сақтандыру төлемдерін дұрыс бөлуі қажет. Егер демалыс бірнеше кезеңді (бір айдан астам) қамтитын болса, онда міндетті медициналық сақтандыру төлемдерін кезеңдерге бөлуі тиіс. Мысалы, сіз тамыз және қыркүйек айларында демалыста болды делік. &nbsp;Бұл жағдайда есепші төлемдерді бір сомада емес, екі түрлі кезеңге (тамыз және қыркүйек) есептеуі керек.Егер сізде қосымша сұрақтар туындаған жағдайда, сіз емхананың анықтама қызметіне немесе өзіңізге ыңғайлы байланыс арнасы арқылы Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорына жүгіне аласыз: fms.kz ресми сайты, 1414 байланыс орталығы, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы және Telegram-дағы SaqtandyryBot.&nbsp;

Еңбек демалысы кезінде МӘМС үшін жарна аударуға міндетті ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгінде «бала тілі – бал» дейтін қазақ, баласының тілі уақытында шықпай, қатарынан қалып бара жатса, алаңдайтыны рас. Айналамыздан «балам дұрыс сөйлемейді», «тілі анық емес», «жақсы логопед маманы керек» деген пікірді жиі естиміз. Бұрын &nbsp;шет елдерде тіл мүкістігі мен ерекше балалардың сөйлеу дамуының тежелуін көп еститінбіз. Ал соңғы жылдарда балалар арасында өзекті мәселеге айналды. Сондай-ақ логопед-дефектолог маманына сұраныс артуда. Оған не себеп? Ата-ана нені ескеруі керек? Осы орайда облыстық балалар ауруханасындағы оңалту бөлімінің логопед-дефектолог маманы Қарлығаш Мәдібекқызымен сұхбаттасқан едік.&nbsp;– Қарлығаш Мәдібекқызы, маман ретінде дефектолог пен логопедтің айырмашылығын айтсаңыз?&nbsp;– &nbsp;Дефектология негізінде үлкен сала, ол &nbsp;логопед-дефектолог, логопед-сурдология, логопед-тифлопедагог, логопед-олигофренопедагог болып бөлінеді. Оның ішіндегі дефектология – табиғи ерекшелігі бар баланың түсінігін қалыптастырып, әлеуметтік ортаға бейімдеу арқылы зейінін тұрақтандыруды мақсат етеді. Ал логопед - сөздік &nbsp;қоры арқылы тілдің мүкістігін, оның бұзылу себептерін жан-жақты жүйелі түрде баланың сөйлеу тіліндегі ақауын зерттеп, оның анық сөйлеуін, дыбыстың дұрыс шығуын қалпына келтіреді. Жалпы, бала өздігінен, ересек адамның ықпалынсыз сөйлеуді үйренбейді, себебі оның жүйке жүйесі &nbsp;жанындағы адамның сөйлеуі арқылы дамиды. Логопед-дефектолог мамандығы бір-бірімен тығыз байланыста.&nbsp;&nbsp;– Бұрын логопед-дефектолог маманы туралы жиі айтыла бермейтін. Қазір бұл мамандық сұранысқа ие. Сондай-ақ логопед-дефектолог саласын &nbsp;қысқа мерзімді курс арқылы оқу жеткілікті саналатын. Бұған не айтасыз?– &nbsp;Иә, бұрын логопед-дефектолог маманы туралы айтыла бермейтін. Соңғы 2 жылда аталған мамандар сұранысқа ие. Оған себеп құрсақта жатқан кезінен баланың дұрыс дамымай, витаминдердің жетіспеуі, балаға көңіл бөлінбеуі, цифрлық гаджетті бала қолына ұстатуы, тұқым қуалау әсерінен тілінде күрмеуі бар және ерекше балалар саны артуда. Өкінішке қарай елімізде бала денсаулығына қатысты күрмеулі мәселе күн санап артып келеді. Бұл тұрғыда логопед маманы курсын оқу жеткіліксіз. Егер балаға шынайы көмектесемін дейтін маман болса, ол жан-жақты ізденіп, оқып, заман талабына сай түрлі әдіс - тәсілдерді үйреніп, дамып отыруы керек. Себебі жыл сайын бала тілін дұрыстауға, зейінін ашуға түрлі құрылғылар шығуда. &nbsp;&nbsp;– Баланың сөйлеу қабілетіндегі бұзылыстар неден пайда болады, оны қалай анықтаймыз?– &nbsp;Баланың сөйлеу қабілетіндегі бұзылыстар сыртқы және ішкі факторға байланысты. Сыртқы себептері: экология, жүйке жүйесінің бұзылысы, қарым-қатынас ортасы, селқостық, цифрлық гаджет, шулы орта. Ал ішкі себептері: анасының жүктілік кезі, босану, генетикалық аурудың берілуі, көру-есту жұмысының бұзылуы, соматикалық ауру, бас миының зақымдануы, гипербелсенділік, жанындағы адамның темекі шегуі, кесар тілігі сияқты құбылыстар баланың тіл күрмеуі мен аутизм болып тууына зиянын тигізеді. Боз баланы емдемес бұрын ең бірінші ата-ананың танымын кеңейтеміз. Себебі әлеуметтік өмірде &nbsp;ата-аналар қателікке бой алдырады. Оны өздері де байқамайды. Үй тіршілігінде бала мазасын алса, сәби кезінен бастап көп жылайтын болса, есімін айтып шақырғанда қарамаса ата-ана дабыл қағу керек. Яғни дәрігерге барып, бала денсаулығын зерттеу керек.&nbsp;Ал тіл кемшілігін сәби кезінен байқауға болады, яғни тілдің жереншегі қысқа болса ана сүтін еме алмайды. Сондай-ақ бала 1 жасқа келіп, тілі шығып сөздерді айта бастағанда бізге логопед-дефектологка көрсету керек. Біз баланың денесін, бұлшық етін тексереміз. Егер бала табанындағы тепе-теңдікті сақтай алмаса, дұрыс сөйлей алмайды және қисық сөйлейді. Осы арқылы тіл ақауын ертерек анықтап, алдын-ала ем жүргіземіз. Бірақ көп ата-аналар баласындағы ақауды 3 жастан асқанда біледі. Себебі үй тіршілігінде жүрген ата-ана баласы жыласа көбіне планшет, ұялы телефон немесе интернеттегі жасына сай емес &nbsp;мультфильмді &nbsp;қосып беріп, &nbsp;уақыт шектеуліктерін қоймайды. Әрине, заманауи құрылғыларды пайдаланған дұрыс, бірақ ол бала тілінің күрмеуіне алып келеді. &nbsp;&nbsp;– Балалардың сөйлеу қабілетін жақсартуда қандай ем-шара қолданылады? Толық сөйлеп, тілі түзелу үшін қанша уақыт қажет?– &nbsp;Әр баланың түсінігі түрліше қалыптасады. Кейбіреуі бір айда, енді бірі деңгейіне қарай 1 жылда қабылдайды. Егерде алдымызға келген баланың түсінігі қалыптаспаған болса, ол кезде соматикалық және проприоцептивті сенсорлық жүйесін, яғни бұлшықет-буын сезімінің анализаторын бастаймыз. Ал түсінігі қалыптасқан, тек сөйлеуінде қана ақау болса шешу жолы интерактивтік тақта, &nbsp;магнитафон арқылы жұмыс, микрафонмен қайталау сияқты заттарды пайдалана отырып, жеке &nbsp;жұмыс дыбыстық ойын түрлерін, &nbsp;сурет бойынша әңгімелеу, ұсақ моторика ойындарын жүргіземін. Негізі баланы қоршаған ортадан алыстатпай, еркіндікке жіберу керек. Бұрын балалар құммен ойнап, талға өрмелеп, балалармен асық, футбол секілді түрлі дала ойындарын ойнаса, қазіргі бүлдіршіндер телефон қарап отырады. Мәселенің бар себебі осында. &nbsp;– &nbsp;Сіздің қабылдауыңызға келетін балалардың көбі қанша жастағы өрендер?– Менің қабылдауыма 2 жастан бастап 9 сынып оқитын тіл мүкістігі мен мүлдем сөйлемейтін балалар келеді. Бір ата-ана, мектеп оқитын, сөйлеп жүрген баласының кейін мүлдем сөйлемей қалғанын айтып келді. Ол баланы зерттеу барысында оның планшет, телефон арқылы мутацияға ұшырағанын байқап, Астана қаласына жібердім. Сонымен қатар жиналыс барысында елімізде мутацияға ұшыраған жастардың бар екені, көбейіп жатқаны айтылды. Бұл да ата-ана үшін ойланатын жағдай. &nbsp; &nbsp;– &nbsp;Жалпы тілдегі ақауды жою үшін жас ерекшелігі маңызды ма?– Бұрын тілдегі ақауды &nbsp;кетіруге 3-4 жас аралықтағы баланы қарайтынбыз. Қазіргі таңда 1 жарым жастан бастап қараймыз. Айтып өткендей барлығы баланың түсінігіне, санасына және науқастың ауру деңгейіне қарай жұмыс жасаймыз. Мысалы, ерекше балаларды біз толық адам қатарына қосылады деп айта алмаймыз, бірақ өзге әлемнен шығарып, қоршаған ортаға бейімдейміз. Ал саналы балаға түрлі жаттығуды қолдану арқылы дұрыс сөйлеуді үйретеміз. &nbsp;&nbsp;– Маман ретінде ата-аналарға қандай кеңес берер едіңіз? Балада тіл кемістігі болмаса да жасалатын күнделікті қандай жаттығу түрін айтасыз?– Ата-анаға айтар кеңесім баланы бесікке бөлеу керек, ойнау керек, өлең, ертегі айту керек. Планшет, телефон беріп немесе қосып қоюға болмайды. Балаға 3 жасқа дейін көңіл бөліп, жануарларды көрсетіп, оның дауысын салу керек. Сөйлей алмайтын баланың тіл шығуына жануарлар, сиыр, жылқы қой, қоян тағы басқа қоршаған ортадағы тірі нәрсені көзбен көрсету-сенсорика. &nbsp;Сенсорика – бұл заттардың сыртқы қасиетін, олардың пішіні, түсі, көлемі, кеңістіктегі орналасуы, сонымен қатар иісі, дәмін сезу. Баланың сөйлеп кетуі үшін ата-ана баласымен мәміле жасап, сөйлесу керек. Мысалы, «қазір мына киімді киеміз, қонаққа барамыз» деген сияқты түрлі сөздерді кішкентай сәби кезінен естісе балада тіл күрмеуі болмайды. Ал ерекше баланы айтатын болсам, алдымен ата-ана баласының кемістігін мойындау керек. Олардың ерекшелігін өз қатарластарымен ойнамай, шыңғырып, айқайлауынан тағы да басқа түрлі іс-қимылдары арқылы байқауға болады. Осыны байқаған ата-ана дефектологка жүгінуі керек. Осы тұрғыда тіл мүкістігі мен балалардың сөйлеуін дамытуға логопед маманы ғана емес ата-ана да бірге бірлесіп жұмыс істесе, берілген тапсырма мен жаттығуды орындаса, нәтиже болатыны хақ.– Сұхбатыңызға рахмет.&nbsp;

Қарлығаш Мәдібекқызы, логопед-дефектолог: Баламен байланыста сөйлесу маңызды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.</a> Тәуелсіздік жылдарының басында көптеген саланың жұмысы тұралап қалғаны белгілі. Бірақ ел болашағының жарқын болуы үшін жасалған ең әуелгі әрі батыл қадамдардың барлығы дерлік бүгінде нәтижесін беріп жатыр десек, артық айтқанымыз болмас. Әсіресе медицина саласына көрсетілген қолдау жемісін беріп, саланың дамуына үлкен септігін тигізуде.&nbsp;Медицина халық саулығының негізі екенін ескерсек, салаға бағытталған қаржы мен қолдаудың әрқашан өз нәтижесін бергеніне және алдағы уақытта да нәтижелі жұмыстарға жол ашатынына күмән жоқ. Бұл қолдаудың арқасында елдің сапалы медициналық қызметке қолы жеткенін аңғару қиын емес. Бір сөзбен айтқанда, сала қызметкерлерінің жұмысының оңтайлануына үлкен қолғабыс болып отыр.Жалағаш ауданындағы аудандық емханаға жолыңыз түсіп бара қалсаңыз, жүзі жылы, мейірімді дәрігерлердің науқастарға асқан ыждағаттылықпен хал-жағдайын біліп, ақыл-кеңесін айтып жатқанын көресіз. Дәрігерге керегі де осы қасиет, мейірімділік қой. Ал көзінде күн күлімдеген ақхалатты абзал жандардың алдына келген жанды жылы жүзбен қарсы алуы кәсіби біліктіліктерімен қатар, адами тұр-ғысынан да мәдениеті жоғары екенін айқын аңғартып тұр.&nbsp;Негізі медицина саласында ақхалатты абзал жандардың дертке шалдыққан жанды емдеуінің айқын үш жолы бар екені баршамызға мәлім. Біріншісі сөзбен. Екіншісі шөппен, яғни дәрі-дәрмекпен. Үшіншісі пышақпен, яғни ауру асқынып, жоғарыдағы екеуінен көмек болмағанда, көрсеткішіне қарай хирургиялық жолмен емдеу қажет. Осы емдеу жолының алғашқы екеуін ұштастыра білген маман нағыз өз мамандығына дөп келген жандар деп айта аламыз. Таңдаған мамандығына жауапкершілікпен қарайтын, өз ісінің маманы деуге тұрарлықтай ақхалаттылардың қатарынан Жалағаш аудандық емханасының егу медбикесі Айжан Кенбаеваның есімін ерекше атауға болады. Жалағаш жерінде туып-өскен Айжан Бостанқызы – тәуелсіздіктің төл құрдасы. Нағыз еркіндік салтанат құрған кезеңде дүние есігін ашқан бақытты ұрпақ. 1991 жылдың 22 желтоқсанында жарық дүниеге келген кейіпкеріміз отбасы үшін де ерекше перзент, ата-анасының қуанышын еселеген қыз.&nbsp;– Шүкір, қызым – бүгінде медицина саласының қызметкері. Өз жұмысын жауапкершілікпен алып жүруге әркез тырысады. Қай кезде де, кез келген уақытта жұмысын бірінші орынға қояды. Жұмысы ширақ, жүйелі болса, елдің алғысында болады ғой қашанда. Бүгінде осы қызым бір шаңырақтың аяулы келіні, екі баланың анасы атанып отыр. Ата-ана үшін баласымен мақтанғанға не жетсін, – дейді ақхалатты абзал жанның анасы Маржан Омарова.Иә, Маржан апайдың бізбен қуанышын бөлісетіндей жөні бар, «Бала жаман болса, ата-анасын түйе үстінен ит қабады» дейді. Ал өзіңнен үлгі-өнеге алып, жолыңды қуып, халыққа адал қызмет етіп, тек елдің алғысын алса, ата-ана да оның қуанышына марқайып отырады. Бүгінгі кейіпкеріміздің анасының сөзінен осыны ұқтық. Аудан орталығындағы №201 мектеп-лицейін тәмамдап, кейіннен Қызылорда медициналық колледжінде мамандығы бойынша білім алған Айжан Бостанқызы алғашқы еңбек жолын аудандық емхананың жалпы тәжірибелік медбикесі болып бастаған. 2021 жылдан бері емханада егу медбикесінің міндетін атқарады.&nbsp;– Несін жасырайын, медицина саласына аяқасты келе салмадым. Ақхалатты абзал жан атану бала күнгі арманым болатын. Мамандық таңдауда қателеспеу керек дегендей, мен өмір бойы жасайтын жұмысымды таңдауда өзімнің қарым-қабілетіме, ынта-жігеріме сендім. Емханада қызмет ету, алдыңа келген әрбір науқастың саған қарап-ақ жүзіне күлкі үйірілуі міне, біздің «абзал жан» атына лайықты болғанымыздың дәлелі деп білемін. Көптеген үлкен кісілер алғысын айтып, батасын беріп жатады. Бұл мен үшін ең үлкен жетістік деп есептеймін, – дейді кейіпкеріміз.&nbsp;Өз қызметі жайында бір-ақ ауыз сөзбен жауап қатқан Айжан өзінің нағыз маман екенін сөзбен емес, іспен дәлелдейтінін де байқадық. Қиын болсын, қызықты болсын барлығына шыдамдылықпен қарауға дайынмын деген Айжан Кенбаева азын-аулақ әңгімеден соң жұмысына кірісіп кетті.&nbsp;Дұрыс қой, есік алдына адамды үйіріп қойып, жайбарақат әңгімелесіп отыру ақхалатты абзал жандарға тән емес. Біз де мұнан әрі Айжанға қолбайлау болмай, жұмысын сырттай бақылап көрдік. «мейірбике деген аты айтып тұрғандай, дәл осындай жүзі жылы, мейірімді болмаушы ма еді» деп іштей кейіпкеріміздің тыңғылықты ісіне, нәзік болмысына қайран қалдық. Расымен дертке дауа, емге шипа бере алатын тек осы ақхалатты абзал жандар ғана. Біздің ең қымбат байлығымыз – өміріміз осы сала қызметкерлерінің кәсібиліктеріне байланысты. Сондықтан да бұл сала иелеріне үлкен жауапкершілік жүктеледі. Олардың көмегімен ауруымыздан айығып, ертеңімізге үмітпен қараймыз. Алдына барған әр науқасқа ерекше мейіріммен қарап, жылы сөзімен көңіліңді көтеріп, өмірге деген құлшынысыңды арттыратын да осы асыл маман иелері. Жалағаш аудандық емханасындағы Айжан сынды білікті мамандар ендігі жерде халықтың денсаулығын жақсарту жолында аянбай еңбек ете береді деп сенеміз.

Тұрғындар алғысын алған жалағаштық абзал жан

<a href="https://egemen.kz/article/318151-darigerler-auyldardy-aralap-dgur">ФОТО</a><a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысында биылғы жылдың 6 айының қорытындысымен облыс көлемінде жіті ішек инфекциясының 531 жағдайы тіркеліпті. Ол өткен жылдың осы мерзімімен салыстырғанда 3,5 есеге төмен.Аймақ көлемінде тіркелген жұқпалы жіті ішек ауруларының 95 пайызы Қызылорда қаласы тұрғындарынан анықталған. Олардың 87 пайызы 14 жасқа дейінгі балалар арасында тіркелген. Мәселен, жұқпалы жіті ішек ауруларының ұшырағандардың 68 пайызы 2 жасқа дейінгі балалар үлесіне тиеді.<blockquote>«Жаз айларында жұқпалы жіті ішек аурулары мерзімінен ерте піскен бақша өнімдері мен жеміс-жидектермен байланыстырады. Эпиданамнез жинау барысында 31 тұрғын мерзімінен ерте піскен жеміс-жидек пен қауын-қарбызды жегеннен кейін өздерін жайсыз сезінген. Әдетте қарбыздар маусым айында сауда сөрелерінде пайда бола бастайды. Бұл уақытта өнімдер анағұрлым қауіпті, яғни нитратпен улану деңгейі жоғары. Бұдан бөлек, гербицид, пестицидтердің мөлшерден тыс болуы да денсаулыққа кері әсер етеді» деп хабарлады Қызылорда облысы санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті.</blockquote>

Қызылордада жіті ішек ауруларына ұшырағандардың басым бөлігін балалар құрайды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Сырдария ауданының медицинасының даму қарқыны бәсеңдемейтіні рас. Себебі, медицина саласының жұмысын ілгерілету – маңызды рөл ойнайды. Жалпы, денсаулық сақтау саласын барынша жандандырып, тұрғындарға қолайлы ота қалыптастыруда өзекті. Бұл ретте, &nbsp;бүгін аудан әкімі Берік Сәрменбаев аудандық емхана қызметкерлерімен кездесіп, дәрігерлердің ұсыныс-пікірлерін тыңдаған болатын.Кездесу барысында ауданның бас дәрігері Жалғасбек Үсенов аудандық емхана бойынша атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып өтті. Аудан басшысы кездесуден кейін емхана жұмысымен танысып, күндізгі стационарлық ем қабылдап жатқан науқастардың жағдайын білді.<blockquote>– Аудан медицинасына жергілікті халықтың көзқарасы ұдайы жақсы болуы үшін басшылық тарапынан жүйелі жоспар жасалуы керек. Науқастардың жағдайын жақсарту мақсатында заманауи аппараттар алу керектігін көпшілік айтып жүр. Әрине, медицина саласының мамандарының атқарар қызметі ауыр. Олардың күні-түні жасайтын жұмысын бағалауымыз керек. Себебі, кәсіби мамандар халықтың жағдайын тікелей бақылап, барынша ем-шара жасау күш салады. Бүгін аудандық емхананың базасын көріп шықтым. Дәрігерлер уақытылы көпшілікті қабылдау үстінде. Негізінен, медицина саласы ұдайы назарымызда болуы тиіс. Есепте тұратын науқастарға дәрі- &nbsp;дәрмекті уақытылы беру керектігін ескерген жөн. Сонымен бірге арушаңдық деңгейін темендетіп, &nbsp;жасы ұлғайған жандарға дәрігер бақылауы күйшелтілуі керек, – аудан басшысы. &nbsp;</blockquote>Жалпы ауданда 110 төсектік аурухана, ауысымына 250 адам қабылдайтын емхана, 10 дәрігерлік амбулатория, 2 фельдшерлік-акушерлік және бір медициналық бекет халыққа қызмет көрсетеді. Биыл облыстық бюджеттен 182 млн теңгеден астам қаржы бөлініп, Іңкәрдария, А.Тоқмағанбетов пен Қалжан ахун ауылындағы фельдшерлік-акушерлік бекет күрделі жөндеуден өтуде. Сонымен қатар, республикалық бюджеттен 405 млн теңгеге Нағи Ілиясов ауылында амбулатория құрылысы жүргізілмек.

Сырдария ауданының әкімі емхана жұмысымен танысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Мемлекеттік бюджет есебінен ұсталатын ұйымдардың медициналық қызметкерлерінің жалақысы артады. 2023 жылғы 1 қыркүйектен бастап олардың лауазымдық еңбекақысына түзету коэффициенттері көтеріледі.Тиісті қаулы жобасы <a href="https://legalacts.egov.kz/npa/view?id=14631410">"Ашық НҚА"</a> сайтында жарияланды және 28 шілдеге дейін қоғам талқысына шығарылған.Жоба үкіметтің "Азаматтық қызметшілерге, мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын ұйымдардың қызметкерлеріне, қазыналық кәсіпорындардың қызметкерлеріне еңбекақы төлеу жүйесі туралы" қаулысына өзгеріс енгізуді көздейді.1 қыркүйектен бюджеттік ұйымдардың дәрігерлерінің еңбекақысына түзету коэффициенті 2,73-тен 3,42-ге дейін, орта деңгейдегі медқызметкерлерде 2,05-тен 2,34-ке дейін өседі.2023-2025 жылдарда мемлекеттік бюджеттен 22 мың қызметкер үшін 36,11 млрд теңге қажет:2023 жылы – 5 млрд теңге,2024 жылы – 15 млрд теңге,2025 жылы – 15,7 теңге шамасында.

Мемлекеттік емханаларда істейтін дәрігерлердің жалақысы 1 қыркүйектен бастап өседі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp; Емханаға жүгінгенде келеңсіз жағдайлар қаншалықты жиі орын алады және олардың көбін сол жерде шешуге болатынын білесіз бе? Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов мәселе шешілмесе не істеу керектігін және пациенттер жиі қандай жағдайларға тап болатынын айтып берді.1-ЖАҒДАЙМӘМС жүйесіндегі мәртебеңіз «Сақтандырылған», бірақ емханада сізге сақтандырылмағансыз дейді. Осы кезде уайымға салынбау керек. &nbsp;Техникалық ақау орын алып жатады немесе сіздің мәртебеңіз туралы мәліметтер емхананың медициналық ақпараттық жүйесінде жаңартылмаған болуы мүмкін.Осындай жағдайда не істеу керек?• Қордың ресми ресурстарының бірі - Telegram-дағы @Saqtandyrybot, Qoldau 24/7 мобильді қосымшасын ашыңыз немесе eGov.kz-тегі жеке кабинетке кіріңіз&nbsp; • Өз ЖСН-іңізді теріңіз • МӘМС жүйесіне соңғы 12 айда төленген жарналардың көшірмесін аласыз Егер барлық төлемдер болыа, сіздің мәртебеңіз «сақтандырылған» болса, Пациенттерді қолдау қызметіне хабарласыңыз. Қолыңызда болған жағдайда, төлем түбіртектерін көрсетуге болады. Сондай-ақ, мәртебені тексеру үшін 1414 Бірыңғай байланыс орталығына жүгіне аласыз. &nbsp;Егер соңғы 1 жылда төленбеген кезеңдер болса, мәртебеңізді қалпына келтіру үшін өткізіп алған барлық айларға жарналарды төлеңіз. Жарналар бойынша берешек төленгеннен кейін мәртебе 3 жұмыс күні ішінде жаңартылады. Яғни дәрігердің қабылдауына бірден жазыла алмайсыз, қабылдауды басқа күнге ауыстыру қажет.2-ЖАҒДАЙСіз сақтандырылғансыз және МӘМС жарналарын үзбей төлейсіз, бірақ сізге &nbsp;бейінді мамандардың қабылдауына және/немесе тексерулерге жолдамалар берілмейді.Не істеу керек?Бұл жолдаманы алу үшін сізде медициналық көрсеткіш болмауы мүмкін. Дәрігер пациентті консультациялық-диагностикалық қызметтерге жіберу туралы шешімді &nbsp; диагноз белгілері негізінде және клиникалық хаттамаларды ескере отырып қабылдайды.Егер сізде медициналық көрсеткіштер бола тұра &nbsp;жолдама берілмесе, емханадағы Пациенттерді қолдау қызметіне жүгініңіз. Егер жағдай шешілмесе, сіз 1414 нөміріне қоңырау шалып, шағым қалдыра аласыз. &nbsp;3-ЖАҒДАЙСізге тексерілуге немесе бейінді маманның кеңесіне жолдама берілді, бірақ жақын арада ол жерге жазылу мүмкін емес. Нәтижесінде күте тұруыңызды сұрайды. &nbsp;Не істеу керек?Бұрын пациенттер өзінің тіркелген емханаларында ғана медициналық қызмет ала алатын немесе белгілі бір диагностикалық орталықта қымбат тексеруден өту үшін квотаны күтетін. Қазір емханада жоспарлы медициналық көмекті екі апта ішінде ұсына алмаса, пациентті қажетті консультациялық-диагностикалық көмек алу үшін бірлесіп орындау шарты бойынша жұмыс істейтін басқа медициналық ұйымға жолдамамен жіберуі тиіс.Егер дәрігер жолдама беруден бас тартса, &nbsp;Пациенттерді қолдау қызметіне немесе бас дәрігердің емдеу ісі жөніндегі орынбасарына жүгіну керек. &nbsp;Мәселені сол жерде шешу мүмкін болмаса Медициналық сақтандыру қорының ресми кері байланыс арналары Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы, 1414 бірыңғай байланыс орталығына қоңырау шалу арқылы немесе fms.kz сайтының «сұраныс жіберу» бөлімінде өтініш қалдыра аласыз.4-ЖАҒДАЙСізге тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемі немесе МӘМС пакетінде көзделген медициналық қызметтер үшін ақы төлеңіз дейді. Мысалы, КТ/МРТ нәтижелері жазылған диск пен пленканы сатып алуды &nbsp;және алдағы айға жазыла алмауына байланысты ақылы негізде ультрадыбыстық тексеруден өтуді &nbsp;және т. б. сұрайды.Не істеу керек?Мұндай жағдайларда бірден Пациенттерді қолдау қызметіне немесе бас дәрігердің емдеу бөлімі бойынша орынбасарына жүгініп, не себепті медициналық қызмет көрсетуден бас тартқанын сұрау қажет.Егер мәселе шешілмесе, Сіз Қорға шағым жіберіп, ресми жауап күте аласыз. Әдетте бұл мәселенің күрделілігіне және жоспардан тыс мониторинг жүргізу қажеттілігіне байланысты 1-ден 5 жұмыс күніне дейін созылады.Егер сіз төлем жасап қойсаңыз, ақылы қызметтерді алуға келіскендігіңізді білдіреді. Сондықтан сіз қаражатыңызды қайтара алмайсыз. Бұндай жағдайда медициналық ұйымға тиісті түсіндіру жұмыстарын жүргізуге және алда &nbsp;осындай келеңсіздіктерге жол бермеу үшін Қорға хабарласу керек. &nbsp; &nbsp;5-ЖАҒДАЙМедициналық қызметтерге бөлінген қаражат лимиті таусылды, келесі айда келіңіз. Сіз осындай сипаттағы медициналық көмектен бас тарту жағдайына қаншалықты жиі ұшырайсыз?Медициналық көмекке лимит жоқ. Егер тексеруден өтуге немесе бейінді маманның консультациясын алуға медициналық көрсеткіштер болса, сіздің учаскелік дәрігеріңіз өз емханаңыздың мамандарына жолдама беруі немесе бірлесіп орындау шарты бойынша басқа медициналық ұйымға жолдамамен жіберуі тиіс.6-ЖАҒДАЙСіз емханаға қатты ауырып бардыңыз делік. Созылмалы аурудың өршуімен, жарақатпен немесе ЖРВИ белгілерімен жүгінсеңіз де, МӘМС жүйесінде мәртебеңіздің жоқ деп сізге медициналық көмек көрсетуден бас тартады.Мұндай жағдайда не істеу керек?Алғашқы шұғыл медициналық көмек қажет болған кезде пациенттің тіркелген медициналық ұйымның орналасқан жері де, МӘМС жүйесіндегі сақтандырылған мәртебесі де маңызды емес. Пациент жақын жердегі емхананың фильтр кабинетіне &nbsp; жүгіне алады немесе жедел медициналық көмек бригадасын үйге шақыра алады. Сондай-ақ, жақын жердегі ургентті клиниканың травматологиялық пунктіне немесе қабылдау бөлмесіне бара алады. Мұндай клиникалар туралы ақпаратты 103 нөміріне қоңырау шалып, сұрап алуға болады.7-ЖАҒДАЙСіз әлеуметтік маңызы бар немесе созылмалы аурумен Д есепте тұрсыз, бірақ &nbsp;сақтандырылған мәртебеңіздің жоқтығына байланысты олар сізді қараудан және басқа салалық мамандардың кеңесіне жіберуден бас тартады.Мұндай жағдайда не істеу керек?&nbsp; Д-есепте тұрған созылмалы немесе әлеуметтік маңызы бар аурулары бар пациенттер &nbsp;мәртебесінің бар-жоғына қарамастан, ауру түрі және клиникалық хаттаманың ұсынымдарына сәйкес тегін дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етуді қоса алғанда, барлық қажетті медициналық көмекті ала алады.Басқа жағдайлар мен аурулар бойынша жоспарлы медициналық көмек алу үшін сақтандырылған мәртебесінің болуы қажет.Егер сіз Д-есепте тұрмасаңыз, тексерулерден өтіп, диагнозды бейінді мамандармен растау үшін мәртебе керек болады. Барлық жоспарлы консультациялық-диагностикалық көмек МӘМС есебінен көрсетіледі.8-ЖАҒДАЙДәрігер сізге «Сақтандырылған» мәртебесі керек екенін және бұл үшін 2020 жылдан бастап МӘМС жарналарын төлеу қажет деп айтты.Не істеу керек?Сақтандырылған мәртебесін алу үшін алдағы 12 айға немесе тұрақты төлем жасамаған болсаңыз, соңғы бір жылдағы берешек айларға төлем жасап шығу керек. &nbsp;Айта кету керек, егер МӘМС жарналарын бұрын-соңды төлемеген болсаңыз, өткен жылғы қарызды төлемеуіңізге болады. Оның орнына, ағымдағы айды қоса алғанда, алдағы 12 айға жарналарды төлеген абзал. Мәртебе 3 жұмыс күні ішінде беріледі.9-ЖАҒДАЙСақтандырылған мәртебесінің жоқтығына байланысты сізге скринингтер жасаудан бас тартады.Не істеу керек?&nbsp; Кейбір онкологиялық ауруларды ерте анықтау мақсатында скринингтен өту үшін сізде сақтандырылған мәртебесі болу керек.Бірақ 30-70 жас аралығындағы сақтандырылмаған пациенттер үшін скринингтік тексерулер бар. Оған Маклаков көзішілік қысымды өлшеу немесе байланыссыз пневмотонометрия бойынша, жалпы холестерин мен глюкозаны анықтау, ЭКГ, сонымен қатар нәтижелерді түсіндіру үшін терапевтің қабылдауы кіреді. &nbsp;10-ЖАҒДАЙСіз МӘМС жарналарын мемлекет төлейтін азаматтардың жеңілдетілген санатына кіресіз, бірақ жүйеде сізге мәртебе берілмеген.Не істеу керек?Жеңілдік мәртебесі азаматтарды тиісті реестрлер мен базаларға енгізу негізінде беріледі. Мұның бәрі төлеушінің санатына байланысты. Мысалы, күндізгі бөлімде оқитын студенттерді Ұлттық білім беру базасына, ал жүкті әйелдер жүкті және фертильді жастағы әйелдер тізіліміне қосылуы керек. Егер пациенттің деректері тиісті базаларда болмаса және Қор мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінен мәлімет алмаса, онда олар жеңілдік санатына кіре алмайды. Мұндай жағдайда студенттер өздерінің оқу орнының деканатына жүгінуі тиіс, ал әйелдер жүктілік бойынша есепке тұруы керек.Егер сізде қосымша сұрақтар туындаса немесе егжей-тегжейлі кеңес қажет болса, &nbsp;1414 бірыңғай байланыс орталығына &nbsp;қоңырау шалыңыз. &nbsp; &nbsp;

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық