<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Шығыс Қазақстан облысының тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау департаменті кезекші сыныптар мен шағын мектептерде коронавируспен ауырып қалған төрт оқушы туралы ақпарат таратты.
<blockquote>
 “Бірінші қыркүйектен бастап облыста төрт бала коронавирус жұқтырды. Олар Шемонаиха ауданының төртінші сыныбында оқитын екі оқушы, Көкпекті ауданының 11-сынып оқушысы және Алтай ауданының 2-сынып оқушысы. Науқастар оқитын мектеп шағын жинақталған мектеп болып табылады”, – деп хабарлады департамент.
</blockquote>
Екі сынып пен бір мектеп екі апталық карантинге жабылды.
COVID-19 инфекциясы анықталған барлық мектепте эпидемияға қарсы дезинфекциялық шаралар жүргізілді.
Айта кетейік, 14 қыркүйекте 2-сынып оқушысының коронавирус жұқтырғаны белгілі болған.
Ал 18 қыркүйекте өткен брифингте тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің сапасы мен қауіпсіздігін бақылау комитетінің жұқпалы ауруларды эпидемиологиялық қадағалау басқармасының басшысы Роза Қожапова кезекші сынып оқушылары арасында инфекция жұқтырғандар жоқ екенін хабарлады.
Алайда, коронавирус қашықтан білім алатын 9-сынып оқушысынан да анықталған.
<a href="https://m.sputniknews.kz/society/20200924/15042004/infektsiya-zhuqtygran-oqushylar.html">Sputniknews.kz</a>

COVID-19 инфекциясын жұқтырған кезекші сынып оқушыларының саны артты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Коронавирус белгілері бар пневмониямен ауырған қазақстандықтарға қатысты жаңа статистика шықты деп хабарлайды Сoronavirus2020.kz Telegram арнасы.
Ресми деректерге сүйенсек, 22 қыркүйектегі аймақтар бойынша ауырғандардың саны:
Нұр-Сұлтан қаласы – 3845
Алматы қаласы – 3072
Шымкент қаласы – 732
Ақмола облысы – 934
Ақтөбе облысы – 1281
Алматы облысы – 1530
Атырау облысы – 1392
Шығыс Қазақстан облысы – 4382
Жамбыл облысы – 1747
&nbsp;Батыс Қазақстан облысы – 1045
Қарағанды облысы – 2101
Қостанай облысы – 2815
Қызылорда облысы – 901
Маңғыстау облысы – 877
Павлодар облысы – 1877
Солтүстік Қазақстан облысы – 1164
Түркістан облысы – 1472.

Қызылорда облысында 901 адам коронавирус белгілері бар пневмониямен ауырған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанда өткен тәулікте 79 адамда коронавирус індеті ПТР арқылы расталды, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://www.coronavirus2020.kz/kz">coronavirus2020.kz</a>.
Аймақтар бойынша:
Нұр-Сұлтан қаласы –&nbsp;16 
Алматы қаласы –&nbsp;3 
Шымкент қаласы –&nbsp;1 
Ақмола облысы –&nbsp;4 
Алматы облысы –&nbsp;3 
Атырау облысы –&nbsp;8 
Шығыс Қазақстан облысы –&nbsp;21 
Батыс Қазақстан облысы –&nbsp;2 
Қарағанды облысы –&nbsp;5 
Қостанай облысы –&nbsp;2 
Қызылорда облысы –&nbsp;1 
Павлодар облысы –&nbsp;3 
Солтүстік Қазақстан облысы –&nbsp;6 
Түркістан облысы –&nbsp;4
Жалпы ел бойынша ауырғандар саны –&nbsp;107 529.

Қызылорда облысында коронавирус індеті тіркелді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылордада «МӘМС жүйесінде сақтандырылған бол! акциясы өтті. Мақсаты – міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру және тегін медициналық көмектің кепілдік берілген көлемінің қағидаттары мен артықшылықтарын, пациенттердің құқықтары мен мүмкіндіктерін түсіндіру.
Медициналық сақтандыру қоры филиалының, облыстық жастар денсаулығы орталығының мамандары “Arai citi mall” сауда-ойын-сауық орталығының келушілеріне МӘМС жүйесі туралы ақпараттық-материалдар, брошюралар, постерлер таратып, сұрақтарға жауап берді.
Атап айтқанда, тұрғындар МӘМС мәртебесін анықтау, қымбат медициналық қызмет алу, пациент ретінде өз құқықтарын қорғау сияқты мәселелерге қызығушылық танытты.
Сондай-ақ, емханаларға еркін тіркелу науқанының осы кезеңінде МӘМС жүйесінде халықты өзектендіру мәселелері аса өзекті. Аймақтын 8 мыңнан астам тұрғыны алғашқы медициналық-санитарлық көмек ұйымдарына тіркелмеген.
Медициналық көмекке қол жеткізбей қалмау үшін тұрғылықты жері бойынша емханада МӘМС жүйесінде тіркелу және сақтандырылу мәртебесін тексеру қажет.
Өзінің cақтандыру мәртебесін Электрондық үкімет порталында, Қор сайтында, Telegram-дағы SaqtandyryBot арқылы және «Qoldau 24/7» мобильді қосымшасы арқылы білуге болады.
Облыста халықтың 80% – ға жуығы міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің қатысушылары болып табылады, 147 мыңнан астам адам сақтандырылмаған.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/09/osms-1-1-scaled.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/09/osms-2-1-scaled.jpg" alt="" />

МӘМС жүйесінде сақтандырылдыңыз ба?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жыл сайын тұмау мен жедел респираторлық вирустық инфекцияларды жұқтырушылардың саны көбейіп келеді. Соған орай ел тұрғындарына тұмауға қарсы вакцина салынады. Биыл елімізде екпе науқаны екі аптаға ерте басталды. Өйткені коронавирус індеті кезінде тұмау өршіп, салдары қауіпті болуы мүмкін. Сондықтан қазіргі таңда екпенің аурудың алдын алуға ықпалы зор.
Өткен жылы елімізде 430 мың адам тұмауратса, оның 60 пайыздан астамы 14 жасқа толмаған балалар. Соған орай екпе жұмыстарымен алдымен балабақша мен мектеп жасындағылар бірінші кезекте қамтылуда.
Сырдария ауданы бойынша 2020 жылдың 1 қазанына дейін 3646 адамға вакцина салу жұмыстары жүргізілуде. Қазіргі таңда диспансерлік есепте тұратын тұрғындарға, жүкті әйелдерге, медициналық ұйымдарда бақылауда тұрған балаларға, 6 айдан асқан жиі ауыратын балаларға, ересек адамдарға екпе егілуде. Бүгінгі күнге екпе жұмыстары 64,5 пайызға орындалып отыр.
<blockquote>
 «Қазір күн салқындады. Оның үстіне қауіпті індет түбегейлі жойылған емес. Сондықтан тұмауға қарсы екпені салдырып алған дұрыс. Статистикалық мәліметтер бойынша жыл сайын қазан айының ортасында тұмаумен және жіті респираторлы вирустық инфекциямен ауыратындар күрт көбейеді. Ал вакцинадан кейінгі иммунитет 2 аптадан кейін болады. Сол себепті де екпені ерте салдырып алу қажет. Осы бағытта ауданда ауданның медицина қызметкерлері тиісті жұмыстарды жүргізіп жатыр», – дейді аудандық аурухана бас дәрігерінің бастапқы медициналық көмек көрсету жөніндегі орынбасары Жанар Әшімқызы.
</blockquote>
Қауіпке қорған – сақтық екенін ескерсек, тұмау және жіті респираторлы вирустық инфекция жұқтырмас үшін екпе салдырып алу қажет. Айта кетейік, екпе жұмыстары аудандық емхана мен ауылдық округтердегі дәрігерлік амбулаторияларда жүргізілуде.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/09/syrdarijada-tumawgha-2.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/09/syrdarijada-tumawgha-3.jpg" alt="" />

Сырдарияда тұмауға қарсы екпе жұмыстары 64,5 пайызға орындалды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Бір тәулікте COVID-19 инфекциясынан 4 адам көз жұмды. Пневмониядан қайтыс болғандар жоқ, деп хабарлайды денсаулық сақтау министрлігі.
Өткен тәулікте коронавирустан 4 адам қайтыс болды, ковидтік пневмониядан көз жұмғандар 1 тамыздан бері алғаш рет тіркелген жоқ.
Бір тәулікте 76 адам жұқтырды, 364 адам пневмонияға шалдықты.
13 наурыздан бері республикада 107 450 пациентте коронавирус диагнозы расталды, 1 707 науқас қайтыс болды.
Ал 1 тамыздан бері 31 532 науқас пневмонияға шалдықты, 345 науқас көз жұмды.
Қазіргі уақытта коронавирус инфекциясынан 3 524 адам ем қабылдауды жалғастыруда. Олардың арасында 32 бала бар. Стационарларда 1 868 науқас жатыр. 1 656 адам амбулаториялық жағдайда емделуде.
Пациенттердің арасында 101 адамның жағдайы ауыр. Соның ішінде 14 науқас хәл үстінде жатыр. 20 науқас жасанды тыныс алдырту аппаратына қосылған.

Қазақстанда коронавирустан қайтыс болғандар саны көбейді

Kyzylorda-news.kz. Қазақстанда өткен тәулікте 76 адамда коронавирус індеті ПТР арқылы расталды, деп хабарлайды coronavirus2020.kz.
Аймақтар бойынша:
Нұр-Сұлтан қаласы – 20
Алматы қаласы – 3
Ақмола облысы – 2
Ақтөбе облысы – 1
Алматы облысы – 3
Атырау облысы – 5
Шығыс Қазақстан облысы – 28
Батыс Қазақстан облысы – 2
Қарағанды облысы – 4
Қостанай облысы – 2
Қызылорда облысы – 1
Солтүстік Қазақстан облысы – 5
Жалпы ел бойынша ауырғандар саны – 107 450.

Қызылордада өткен тәулікте коронавирус анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Күз мезгілінде ел ішінде тұмау дерті өршитіні белгілі. Оған биыл коронавирус індеті қосылып отыр. Нұр-Сұлтан қаласы әкімдігінің Көпбейінді медициналық орталығының дәрігер-инфекционисі Эльмира Әбішева COVID-19 бен тұмаудың айырмашылығы жайлы және олардан қалай сақтануға болатынын айтты.
<h3 id="">Коронавирустың тұмаудан айырмашылығы</h3>
Әбішеваның айтуынша, науқас коронавирусқа қарағанда тұмаудан тез жазылады. Айналдырған үш-бес күннің ішінде сауығып шығуы мүмкін. Ал COVID-19 инфекциясы кезінде адам күн өткен сайын әлсірей береді.
<blockquote>
 “Тұмауға шалдыққан адамның дене қызуы 38-39 градусқа дейін барады. Өзін әлсіз сезініп, мұрны бітеледі. Ал коронавирус кезінде температура қатты көтерілмейді – 37 градус шамасында. Әлсіздік басымырақ болады. Егер дене қызуы үш күн бойы түспей, әлсіздік ұзаққа созылып, дәм және иіс сезу қабілеті жоғалса, бұған қоса ентікпе және жөтел пайда болса, бұл коронавирустың белгілері”, – деп түсіндірді инфекционист.
</blockquote>
Дәрігер адам коронавирус пен тұмауды қатар жұқтыруы мүмкін бе, жоқ па, ол әзірге белгісіз екенін айтты. Тұмау маусымы енді басталғандықтан, мұндай деректер тіркелмеген.
<h3 id="covid19">Вакцина COVID-19 жұқтыру қаупін азайта ма?</h3>
Әбішеваның айтуынша, тұмауға қарсы вакцина салдырған адамдар вирус жұқтырмауы мүмкін. Тіпті, жұқтырған күннің өзінде, ауру жеңілірек өтеді, одан әрі асқынып, пневмонияға айналу қаупі төмен. Сол себепті инфекционист қазақстандықтарға тұмауға қарсы екпе салдыруға кеңес берді.
Сондай-ақ, дәрігер COVID-19 жұқтырып, дертінен құлан-таза айықпаған пациенттерге тұмау маусымы кезінде абай болуға кеңес берді.
<blockquote>
 “Коронавирустан кейін организм әлсіреп қалады. Сондықтан инфекциядан емделмей жатып, тұмауға шалдықса, адамның ағзасы көтере алмауы мүмкін. Инфекциядан толығымен құтылу үшін сауықтыру шаралары өте маңызды. Атап айтқанда, тыныс алу гимнастикасы, дұрыс тамақтану, салауатты өмір салты, демалыс. Мұның бәрін ұстанса, тұмау жұқтыру қаупі де азаяды”, – деді ол.
</blockquote>
<h3 id="covid19-1">Тұмау, әлде COVID-19? Алғашқы белгілер пайда болса, не істеу керек?</h3>
Елордалық дәрігер салқын тиіп, аурудың алғашқы белгілері пайда болғанда, бірден учаскелік дәрігерге хабарлауға кеңес берді.
<blockquote>
 “Тұмау мен коронавирустың симптомдары ұқсас болғандықтан, ауруды ажырату қиын. Егер адам өзін әлсіз сезініп, дене қызуы көтерілсе, бірінші кезекте, учаскелік дәрігерге хабарлау керек. Олар ауру белгілері негізінде қандай анализ тапсырып, қандай дәрі ішу керектігін түсіндіреді. Бірақ, менің айтарым: көп су ішіңіздер. Қонаққа бармаңыздар, барынша оқшауланыңыздар”, – деді инфекционист.
</blockquote>
Ол дәрігердің нұсқауынсыз өз бетінше дәрі ішпеуге шақырды. Айтуынша, науқастардың дені үйде емделемін деп ауруын асқындырып алады.
Әбішева тұмау кезінде антибиотиктер көмектеспейтінін, вирусқа қарсы препараттарды қолдану қажет екенін атап өтті. &nbsp;
Дәрігер қазақстандықтардан жеке бас тазалығын сақтап, маска киіп, ара қашықтықты сақтауды сұрады.
<a href="https://sputniknews.kz/society/20200922/15023561/Koronavirus-tumau.html">Sputnik</a>

Белгілері ұқсас: дәрігер коронавирус пен тұмауды қалай ажыратуға болатынын айтты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының сарапшылары мемлекет тегін медициналық көмектің кепілді берілген көлемі (ТМККК) шеңберінде және МӘМС пакеті бойынша Жеткізушілер көрсеткен қызметтердің сапасы мен көлеміне мониторинг жүргізуді жалғастыруда.
Жыл басынан бері, ағымдағы жылдың 8 айында халыққа медициналық көмек көрсету кезінде 29,8 мыңнан астам түрлі кемшілік анықталды, медициналық ұйымдарға салынған айыппұл сомасы 1 млрд 002 млн теңгеден асты.
<blockquote>
 «ТМККК және МӘМС пакеттері бойынша Қор жеткізушілері халыққа көрсеткен медициналық қызметтер үшін ақы төлеу осы қызметтердің сапасы мен көлеміне мониторинг жүргізілгеннен кейін ғана жүргізілетінін атап өткен жөн. Іс жүзінде көрсетілген және медициналық көмек көрсету стандарттары мен ережелерін, сондай – ақ клиникалық хаттамалардың ұсынымдарын сақтай отырып, құжатпен расталған қызметтерге ақы төленеді», – деп атап өтті «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов.
</blockquote>
Анықталған кемшіліктің ең көп саны жан басына шаққандағы нормативке кірмейтін, әрбір қызмет жеке төленетін консультациялық-диагностикалық қызметтерді көрсетумен байланысты. Қор филиалының сарапшылары жалпы құны 28,2 млн теңгені құрайтын 19,6 мыңнан астам осындай кемшілік тіркеді. Сондай-ақ, амбулаториялық-емханалық көмек көрсету кезінде 2,9 мыңға жуық ақау, тәулік бойы жұмыс істейтін стационарларда медициналық көмек көрсету кезінде 5,2 мың факті анықталды. Жыл басынан сарапшылар нақты көрсетілмеген қызметтердің 288 -нен астам жағдайын анықтады, олар пациенттер медициналық қызметті алған болып ақпараттық жүйелерге енгізілген. Осындай жағдайлар бойынша анықталған бұзушылықтар үшін медициналық ұйымдарға 3,6 млн теңгеге айыппұл салынды.
<blockquote>
 «Түрлі мемлекеттік базалардан деректерді біріктіру және IT құралдарын қолдну, осы деректерді өңдеу мониторингінің сапасын айтарлықтай арттырады. Бұл адами факторды азайтуға мүмкіндік береді. Қазір Қор әртүрлі &nbsp;АЖ мен регистрлердің деректерін бір алаңда интеграциялау арқылы медициналық қызметтердің сапасы мен көлемінің толассыз мониторингін АЖ-де құру бойынша жұмыс жүргізуде. Бұл мониторинг процесін барынша автоматтандыруға мүмкіндік береді», – деп түсіндірді Қор филиалының директоры.
 «Халық тарапынан қоғамдық бақылау, бір жағынан &nbsp;Қорға бұзушылықтарды анықтауға көмектеседі, екінші жағынан медициналық ұйымдарды тәртіпке келтіреді. Сондықтан біз қазақстандықтарды өз деректерін мобильді қосымшаларда тексеруге және сәйкессіздіктер анықталған жағдайда Қор филиалына хабарлауға шақырамыз», – деп атап өтті Бақыт Исмаханбетов.
</blockquote>
Шағым немесе өтініш беру үшін 1406 телефонына немесе Qoldau 24/7 мобильді қосымшасы арқылы хабарласу қажет.

Қызылордада медициналық қызметке қатысты 29 мыңнан астам кемшілік анықталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/09/21/">Kyzylorda-news.kz</a>. Бірнеше облыста құс тұмауы анықталды. Бұл туралы ауыл шаруашылығы вице-министрі Гүлмира Исаева мәлім етті, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://sputniknews.kz/">Sputnik Қазақстан</a>.
<blockquote>
 “Осы уақытқа дейін 47 елді мекенде құс қырылды. Бұның барлығы бес облыстың 26 ауданында болған. Жалпы, жеке үйлерде өлген құстың саны 12 926 басқа жетті. Бұдан бөлек, Солтүстік Қазақстандағы құс фабрикасында 41 мың құс қырылып қалды”, – деді Исаева орталық коммуникациялар қызметінде өткен онлайн брифингте.
</blockquote>
Вице-министрдің айтуынша, Солтүстік Қазақстан облысында 27 ауылда құс қырылса да, қауіпті вирус 23 ауылда анықталған. Осыған байланысты 17 қыркүйектен бастап 7 ауданда құс өнімдерін шығаруға шектеу енгізілді. Олар:
<ul>
<li>Тимирязев ауданы;</li>
<li>Жамбыл ауданы;</li>
<li>Қызылжар ауданы;</li>
<li>Тайынша ауданы;</li>
<li>Шал ақын ауданы;</li>
<li>Ғабит Мүсірепов ауданы;</li>
<li>Мағжан Жұмабаев ауданы.</li>
</ul>
Ал Айыртау ауданы бойынша Қарақамыс ауылында шектеулер енгізілді. Бұдан бөлек, Ақмола облысында Шойындыкөл ауылы, Павлодар облысында Еңбекші, Ақтау және Трофимовка ауылдары, Қостанай облысында Сокол, Маяк және Красная Пресня ауылдары құс өнімдерін шығара алмайды.
<blockquote>
 “Сондай-ақ, қазіргі кезде Қарағанды облысының Нұра ауданында құстың қырылуынан қатысты зертханалық жұмыстар атқарылып жатыр”, – деп түйіндеді Исаева.
</blockquote>

Қазақстанның бірнеше облысында шектеу шаралары енгізілді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/09/21/">Kyzylorda-news.kz</a>. Парламент Сенатының депутаты Ақмарал Әлназарова ДДҰ-ның Қазақстандағы елдік кеңсесінің басшысы доктор Каролин Кларинвальмен кездесті, деп хабарлайды&nbsp;Сенаттың баспасөз қызметі.&nbsp;
Тараптар COVID-19-ға қарсы күрес мәселелерін, оның ішінде Қазақстандағы ағымдағы жағдайды, сонымен қатар Арал өңіріндегі халықтың денсаулығын қорғау мәселелерін талқылады.
Сенатор Ақмарал Әлназарова Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының Қазақстанға Covid-19 пандемиясымен күресте көрсеткен жан-жақты қолдауы мен ынтымақтастығы үшін ДДҰ-ның ресми өкіліне алғыс айтты.
<blockquote>
 «ДДҰ билік органдарының маңызды серіктесі болып келеді, өйткені ұйым COVID-19-ға жауап ретінде техникалық ұсыныстар әзірлейді, өзге де техникалық білікті ресурстарын ұсынады. Бізді халық денсаулығын сақтау мен заң шығару мәселелеріндегі өзара ынтымақтастығымыз қуантады», – деп атап өтті Сенат депутаты.
</blockquote>
Доктор Кларинваль, өз кезегінде, ДДҰ Қазақстанның COVID-19-ға қарсы күрестегі күш-жігерін, сондай-ақ пандемиямен күрестің алдыңғы шебінде жүрген қазақстандық медицина қызметкерлерінің кәсібилігі мен жанкештілігін жоғары бағалайтынын жеткізді. Сондай-ақ, ол ДДҰ Қазақстанға эпидемиология, қауіп-қатер коммуникациясы, логистика және өзге де денсаулық сақтау бағыттарында қолдау көрсетуді жалғастыратынын айтты.
<blockquote>
 «Ынтымақтастық, өзара іс-қимыл, білім және ресурстар алмасу неғұрлым тез әрекет ету үшін аса маңызды, сондықтан халықтың денсаулығын қорғау жолында барлық тараптар арасында сындарлы диалог құра отырып, бір бағытта жүруді жалғастыру маңызды», деп түйіндеді ДДҰ-ның Қазақстандағы елдік кеңсесінің басшысы.
</blockquote>

Сенатор Ақмарал Әлназарова ДДҰ өкілімен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/09/21/">Kyzylorda-news.kz</a>. Ауа райының салқындауына байланысты күз және қыс мезгілдерінде ЖРВИ және басқа инфекциялық ауруларды жұқтыру қаупі жоғары. Әсіресе, дәл қазіргідей бүкіл әлемдік пандемиялық жағдайда денсаулықты күтіп, иммунитетті көтеру маңызды.
Мұндай жағдайда таза ауада тыныстап, жаттығулар жасап, жаман әдеттерден арылу арқылы ағзамызға көмектесе аламыз. Салауатты өмір салтын сақтап, күнделікті толыққанды 7-8 сағаттық ұйқы және эмоционалды тыныштықты қамтамасыз ету де маңызды. Сонымен қатар, микроэлементтер мен витаминдерге бай тағамдарды тұтыну арқылы қысқа уақыт ішінде ағзаның резервтік күшін жоғарылатып, әртүрлі инфекцияларға қарсы тұру қабілетін күшейтуге болады.
Дәрігерлердің айтуынша, иммунитетті нығайту үшін А, В, С, Д, Е дәрумендері қажет. Кейбір дәруменді ағзаның өзі түзуге қабілетті, мысалы D дәрумені күн сәулесінің әсерінен біздің терімізде түзіледі.
Сондай-ақ, дұрыс тамақтану да иммунитетті нығайтуда көп пайдасын тигізеді. Көкөністер, жемістер, ет, сүт, жаңғақтар, ботқа – қажетті микроэлементтерге бай азық-түліктер.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық