Kyzylorda-news.kz. Сырдария ауданында саяси тұрақтылық барынша сақталған. Қазіргі әлеуметтік, экономикалық саламен қатар, қоғамдық мәселелер шешімін табуда. Өз кезегінде Сырдария аудандық қоғамдық даму бөлімінің басшысы Бейбіт Смайыловпен аудандағы қоғамдық-саяси мәселелер жөнінде сұтбаттасқан едік.
– Бейбіт Есенкелдіұлы, ең алдымен Сырдария ауданы бойынша қоғамдық саяси ахуал жайында тарқатып айтып берсеңіз.
– Сырдария ауданы бойынша қоғамдық-саяси ахуал тұрақты негізде сипатталады. 2023 жылдың басынан есепті мерзімге дейін наразылық тудыратын, көңіл толмаушылық танытуға ниет білдірген митинг, пикетті аудан көлемінде өткізу туралы өтініштер тіркелген жоқ. Аудандық қоғамдық даму бөлімімен аудан көлеміндегі қоғамдық-саяси ахуалға күнделікті зерделеу жұмыстары жүргізілуде. Аймақ басшысымен бекітілген «Қызылорда облысының ықтимал әлеуметтік шиеленіс ошақтары картасына» сәйкес Сырдария ауданына қатысты ауылшаруашылығы мақсатындағы жер қатынастары мәселесі бойынша 3 ауылдың жер мәселесі («Мағжан и К» ЖШС, «Жамбыл-2030» ЖШС, «Мәді қажы» ЖШС-нің үлескерлерінің мәселелері) және 3 апатты тұрғын үй мәселесі (О.Мәлібаев елді мекеніндегі 2 үй мен Абай көшесіндегі 1 үй) енгізілген. Тиісті сала басшыларымен шиеленісті жағдайлар бақылауға алынған. Мәселе көтерілуі мүмкін жағдайлар бойынша түсіндірмелер жүргізілді. Қоғамдық-саяси ахуалдың тұрақтылығын сақтау, ықтимал тұрақсыздық жағдайлардың алдын алу мақсатында «Қоғамдық-саяси ахуалды тұрақтандыру және әлеуметтік-экономикалық салаларда дағдарыс жағдайлар туындағанда азаматтармен келіссөздер жүргізуші жұмысшы тобының» алгоритмі бекітілді. Алгоритм бойынша арнайы жұмысшы топ құрылып, жедел әрекет ету бойынша тиісті салалардың іс-әрекеті белгіленді. Барлық тиісті салалар мен құқық қорғау органдарына таратылды. Сырдария ауданы бойынша ұлтаралық қақтығыстар орын алған жоқ. Сырдария ауданында жалпы саны 463 әртүрлі этнос өкілдерінің 16 түрі мекен етеді. Аудандық ассамблеяның құрамы – этномәдени бағыттағы бірлестік өкілдерінен, қоғамда өзіндік орны, абырой-беделі бар тұлғалардан тұрады. Ассамблея қазіргі таңда, «Аналар кеңесі», «Қоғамдық келісім кеңесі» және «медиация» бойынша жұмыстар атқаруда. Қазақстан Республикасы Президенті әкімшілігінің сәйкес, Қазақстан халқы Ассамблеясы жанынан аудандық «Ақсақалдар кеңесі» құрылды. Барлығы 15 мүшесі бар, аудандық іс-шаралар жоспары бекітілді. Іс-шара жоспарына сәйкес тоқсан сайын (қажеттілігі болған жағдайда) кеңес өткізу жоспарланған. «1 наурыз-Алғыс айту күніне» арналған іс-шаралар жоспарына сәйкес, аудан әкімінің орынбасары Д.Байдушев қоғамдық даму бөлімінің мәжіліс залында этнос өкілдерімен кездесуі ұйымдастырылып, сала мамандары мен өзге ұлт өкілдері Алғыс хатпен марапатталды. Сонымен қатар, әлеуметтік желі парақшаларында 45 мақала, 3 құттықтау бейнеролигі жарияланды. Ауданымызда 2023 жылға арналған қоғамдық саяси маңызы бар шаралар жоспары аудан әкімімен бекітіліп, жоспарға сәйкес 102 шара енгізілді.
Жоспарға сәйкес, аудандық деңгейде түрлі бағытта шаралар қатарында дебат, кездесулер, мүшайралар, салтанатты мерекелік шаралар, акциялар, көрмелер, мерекелік шаралар, тәрбие сағаттары ұйымдастырылады.
– Мемлекеттік рәміздерді насихаттау қай деңгейде жүргізілуде?
– Аудан көлемінде мемлекеттік рәміздерді насихаттау, халықтың рәміздерге деген құрмет сезімін қалыптастыру мақсатында мемлекеттік рәміздер жөніндегі аудандық комиссия тұрақты жұмыс жасауда. Мемлекеттік рәміздер жөніндегі аудандық комиссияның отырысы бекітілген жылдық жұмыс жоспарына сәйкес 1 рет өткізіліп, 3 мәселе қаралды. Аудан әкімдігі тарапынан аудан көлеміндегі мемлекеттік мекемелердегі рәміздердің жай-күйі күнделікті қатаң бақылауға алынып, тиісті зерделеу жыл басынан бері 2 рет жүргізілді. Жыл бойы аудан көлеміндегі мекемелермен аудан әкімдігіне қарасты барлық дербес бөлімдер, кент және ауылдық округтерде барлығы 75 мекемеге мемлекеттік рәміздердің қолдануы, насихаттау шаралары бойынша зерделеу жасалды. Осы зерделеу барысындағы анықталған кемшіліктер бойынша тиісті сала басшыларына ескертулер жасалып, дер кезінде қалыпқа келтіру жұмыстары жүргізілді.
– Бұқаралық ақпарат құралдары бойынша қандай жұмыстар атқарылуда?
– Ағымдағы жылдың І тоқсаны бойынша ресми БАҚ-тағы теріс жарияланымдар саны – 10. Оның ішінде «Qazaqstan» ұлттық арнасы – 1, «Tengrinews.kz/» порталы – 1, «YouTube» видео-хостингі арқылы – 8 («Орда тв» арнасы – 5, «Көзілдірік» арнасы - 3 (Шіркейлі ауылындағы үлескерлер мәселесі туралы).
Сырдария ауданында атқарылып жатқан жұмыстар туралы республикалық, облыстық, аудандық БАҚ-тағы жарияланымдар саны – 37. (Оның ішінде - «Хабар 24» телеарнасы - 5; «Astana TV» телеарнасы - 1; «Qyzylorda» телеарнасы - 2; «Қоғам ТВ» телеарнасы – 2, Облыстық «Сыр бойы», «Кызылординский вести» газеттері – 6, аудандық «Тіршілік тынысы» газеті - 21 мақала). Сырдария ауданы әкімдігі қызметінің ашықтығын қамтамасыз ету мақсатында «Сырдария Ауданының Әкімдігі» фейсбук және «akimat_syrdariya» инстаграмм әлеуметтік желілері жұмыс жасауда. Облыстық коммуникация орталығында 1 брифинг өткізілді. Аудан бойынша 168 (97 тұғыр) көрнекі үгіт-насихат құралдары орналасқан. Кент бойынша көрнекі үгіт насихат құралдарының саны – 59 дана (32 тұғыр). (оның ішінде- 1 беттік-4 дана, 2 беттік-27 дана,3 беттік -1 дана).
Елді мекендер бойынша көрнекі үгіт насихат құралдарының саны –109 дана (65 тұғыр).(оның ішінде 1 беттік- 21 дана, 2 беттік- 44 дана).
Мемлекеттік бағдарламар, Президент Жолдауы, құқық бұзушылық,мемлекеттік қызмет көрсету, төтенше жағдайдың алдын алу шаралары, еңбек адамдарын насихаттау, жергілікті ақын-жазушыларды насихаттау т.б бағыттар бойынша билбордтар орнатылған. Сондай-ақ атаулы мерекелік даталардың баннерлері үнемі ауыстырылып тұрады. Кенттің орталық көшесі А.Иманов бойында ЛЭД экран (өлшемі 2,40*4,60) орнатылды. Шаған-Тереңөзек трассасы бойында 7 тұғырға (14 билборд) Сырдария ауданынан шыққан жергілікті ақын жазушылар мен өнер майталмандары бейнесі бейнеленген билборд орнатылды. Тоқсанына бір рет бөлім тарапынан мониторинг жүргізіліп, идеологиялық мазмұны ескірген, күнге күйген, жыртылған баннерлер уақытылы ауыстырылып отыр.
– Үкіметтік емес ұйымдар мен дін саласы бойынша атқарылған жұмыстарды айтып бересіз бе?
Аудан бойынша мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс шеңберінде 2023 жылы жергілікті бюджеттен қоғамдық даму бөлімі арқылы 10 жобаға 19,245 мың теңге. Қазіргі таңда, мемлекеттік сатып алу порталына орналастыру жұмыстары жүргізілуде. Сырдария ауданы бойынша діни ахуал тұрақты. Есепті мерзімге дейін қоғамдық-саяси, діни шиеленіс тудыратын проблемалық мәселелер орын алған жоқ. Аудан әкімдігі жанындағы діни бірлестіктермен байланыстар жөніндегі аудандық комиссия жылдық жоспарына сәйкес, 1 рет комиссия отырысы өткізіліп, 2 мәселе қаралды. Қазіргі таңда, аудан бойынша 15 мешіт, 1 өзге діни бірлестік тіркеліп, жұмыс жасауда. Оның ішінде 4 мешіт бейнекармералармен қамтамасыз етілген. 2023 жылғы аудандық қоғамдық даму бөлімінің дін мәселелері жөніндегі ақпаратты насихаттау бойынша сәйкес, «Зайырлы қоғам мен жоғары руханиятты ел құру мемлекетіміздің басты бағыты», «Дәстүрлі емес шетелдік діни оқу орындарынан сақ бол», «Жат ағымдардың зардабы» тақырыбында 1-акция, 14-кездесу өткізіліп, 1155 адам қамтылды. Әлеуметтік желілерде дәстүрлі емес ағымдардың алдын алу мақсатында 8 бейнематериал, 9 мақала, аудандық «Тіршілік тынысы» газетінде 5 мақала жарық көрді.
– Жастар саясаты бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілген шығар.
– Сырдария ауданы бойынша 14 пен 35 жас аралығында 11 727 жас бар. Оның ішінде ерлер - 6367, әйел - 5360 жасты құрайды. Аудан жастарының түрлі санаттары мен жас ерекшеліктері бойынша - 24 ақпараттық түсіндірме жұмыстары, тұрақты кездесулер ұйымдастырылып, 1928 жас қамтылды. Аудан бойынша маргинал (NEET санатындағы) жастарды анықтау мақсатында үйлерді аралау арқылы адрестік жұмыстар жүргізілді.
– Гендерлік саясат және отбасы жөнінде аз-кем мәлімет келтірсеңіз.
– 2023 жылға аудан әкімдігі жанындағы әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі комиссияның жұмыс жоспары жасалып, бекітілді. Комиссия құрамына дербес бөлім басшылары, ҮЕҰ-дар өкілдері енгізілген. Тоқсан сайын тұрақты өткізілетін комиссия отырысының ағымдағы жылдың 31 наурыз күні өткізіліп, күн тәртібіне сәйкес, 1 мәселе қаралды. «Сырдария ауданының әйелдері» қоғамдық бірлестігінің жанынан құрылған «Жас отау» клубы, «Әжелер мектебі» жұмыс жасайды. «Жас отау» клубында жаңадан бас қосқан жас жұбайлардың аяқтарынан нық тұрып кетуіне байланысты кездесетін қиыншылықтарды шешуге ақыл кеңес айтылса, «Әжелер мектебінде» келін мен ене арасындағы туындайтын мәселелер туралы, әулеттің үлкендерінің жақсы дәстүрлері үлгі ретінде айтылып, насихатталып отырады. «8 - наурыз Халықаралық әйелдер күні» мерекесіне орай, аудандық іс-шаралар жоспары бекітілді. Іс-шаралар жоспарына сәйкес, аудан әкімі Б.Сарменбаевтың қатысуымен мерекелік қабылдау, концерттік бағдарлама өткізілді. Мереке қарсаңында волейболдан аудан мекемелері арасындағы аудандық біріншілігі өткізілді. Әлеуметтік желі арқылы мемлекеттік қызмет атқарып келе жатқан қыз-келіншектер туралы 2 бейнеролик дайындалып, жарияланды.