Kyzylorda-news.kz Адамзат баласы жаратылғалы бері табиғатпен тығыз байланыста өмір сүріп келеді. Сол табиғаттың ең қастерлі де қасиетті байлығы – су. «Су – тіршілік көзі» деп бекер айтылмаған, өйткені жер бетіндегі барлық жанды мен жансыз табиғаттың тіршілігі сумен тығыз байланысты. Су болмаса, тіршілік те болмас еді. Адам ағзасының басым бөлігі судан тұрады, өсімдіктер мен жануарлар да сусыз өмір сүре алмайды. Сондықтан су – өмірдің негізі, табиғаттың жүрегі іспетті.
Жер шарының көп бөлігін су алып жатқанына қарамастан, ішуге жарамды тұщы су қоры өте аз. Мұхиттар мен теңіздердегі ащы суды адам тікелей пайдалана алмайды. Ал өзен-көлдер мен жер асты сулары – тіршіліктің басты қайнар көзі. Ежелден адамдар қоныстарын өзен-көлдердің маңына салған. Өйткені су бар жерде өмір бар, береке бар, еңбек бар. Су егіншілікті дамытты, мал шаруашылығын өркендетті, өндірістің алға басуына ықпал етті. Қазіргі заманда да су энергетика, ауыл шаруашылығы, өнеркәсіп салалары үшін аса маңызды ресурс.
Қазақстан жеріндегі ірі су айдындарының бірі – Каспий теңізі. Сонымен қатар Арал теңізі тағдыры – суды дұрыс пайдаланбаудың ащы сабағы. Бір кездері айдынды шалқар көл болған Аралдың тартылуы табиғатқа да, адамға да үлкен зиян келтірді. Бұл жағдай су ресурстарын үнемдеп, ұқыпты пайдалану керектігін дәлелдейді. Табиғаттың берген байлығын бей-берекет жұмсау болашақ ұрпақ алдындағы жауапсыздық болып саналады.
Су – тазалықтың, пәктіктің белгісі. Қазақ халқы суды ерекше қадірлеген, «Судың да сұрауы бар» деп ысырапшылдыққа жол бермеген. Су тек тәнді ғана емес, жанды да тазартады деп сенген. Көктемде таситын өзендер мен мөлдір бұлақтар адамға қуат пен шабыт сыйлайды. Табиғат аясында сылдырап аққан судың дыбысын тыңдау жанға тыныштық береді. Су – табиғаттың әсем әуені, тіршіліктің мәңгілік қозғалысы.
Бүгінгі таңда әлемде ауыз су тапшылығы мәселесі өзекті болып отыр. Халық санының көбеюі, өндірістің дамуы, қоршаған ортаның ластануы су қорына кері әсерін тигізуде. Сондықтан әрбір адам суды үнемдеуді өзінің азаматтық борышы деп түсінуі керек. Кранды босқа ағызбау, өзен-көлдерді ластамау, табиғатты қорғау – баршамыздың ортақ міндетіміз. Су – баға жетпес байлық, оны қорғау – болашақты қорғау.
Қорыта айтқанда, су – тіршіліктің тірегі, табиғаттың асыл қазынасы. Ол болмаса, жер бетінде өмір де, өркениет те болмас еді. Су – адамзатқа аманат етілген қасиетті сый. Сондықтан біз оны қадірлеп, қорғап, келер ұрпаққа таза күйінде жеткізуге тиіспіз. «Су – тіршілік көзі» деген сөздің мәні де, маңызы да осында.
Аяжан Махамбетәлі
Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің 4-курс студенті
Фото: freepik.com