Kyzylorda-news.kz Қазақстандағы мал басының саны негізгі санаттар бойынша өсіп жатыр. 2026 жылдың наурыз айының соңындағы жағдай бойынша ірі қара мал саны 9,2 миллионға жетті, бұл өткен жылмен салыстырғанда 2,9% көп. Сиыр саны 2,8% өсіп, 4,5 миллион басқа жетті. Қой саны 2,3% өсіп, 21,1 миллион басқа жетті, ал ешкі саны 2,1% өсіп, 2 миллион басқа жетті. Ең елеулі өсім жылқы саны бойынша тіркелді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 7,1% өсіп, 4,8 миллион басқа жетті. Түйе саны 2% өсіп, 312 600 басқа жетті. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.
Елдегі малдың көп бөлігі үй шаруашылықтарында және фермерлік шаруашылықтарда шоғырланған. 9,2 миллион ірі қара малдың 4,2 миллионнан астамы үй шаруашылықтарында, ал шамамен 4 миллионы жеке кәсіпкерлер мен шаруа қожалықтарында болды.
21,1 миллион қойдың жартысынан көбі жеке шаруашылықтарда ұсталады. Ешкі шаруашылығында жеке шаруашылықтар басым, олардың жалпы саны 1,3 миллионнан асады.
Ірі қара мал саны бойынша ең үлкен аймақ – Түркістан облысы, онда 1,2 миллион бас бар. Облыс сиыр (590 600), қой (4,7 миллион) және жылқы (509 600) бойынша да көш бастап тұр.
Ешкі санының ең көп саны Жетісу облысында тіркелді, онда 232 000 бас бар. Түйе санының ең көп саны Маңғыстау облысында болды, онда 113 600 бас немесе елдегі жалпы санның үштен бір бөлігінен астамы бар.
Биыл наурыз айында базарлардағы сиырдың орташа бағасы 489 300 теңге, бұқанікі 526 700 теңге және жылқынікі 581 300 теңге болды. Негізгі мал түрлерінің ішінде түйе ең қымбаты болды: еркек түйенің орташа бағасы 804 000 теңгеден асты, ал ұрғашы түйенің бағасы 782 000 теңге болды. Қойлар басына орта есеппен 77 200 теңгеден, қошқарлар 86 300 теңгеден және ешкілер 46 300 теңгеден сатылды. Құрбандыққа шалынатын жануарларға деген сұраныстың өсуі Құрбан айт қарсаңында нарыққа әсер етті.
Сонымен қатар 2026 жылы Қазақстанда Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы басқаратын арнайы платформа арқылы онлайн құрбандық шалу мүмкіндігі іске қосылды. Бұл жануарларды сатып алу мен ет таратудың дәстүрлі форматын ішінара өзгертуі мүмкін.
Құрбандық шалу қызметінің бағасы таңдалған жануар мен аймаққа байланысты өзгереді. Осылайша ірі қара малдың бағасы 630 000 теңгеден 945 000 теңгеге дейін, қойдың бағасы 100 000 теңгеден 150 000 теңгеге дейін, ешкінің бағасы 55 000 теңгеден 100 000 теңгеге дейін, ал түйенің бағасы тапсырыс беруге болатын барлық аймақта біркелкі – 1,1 миллион теңге.
Мал шаруашылығы өнімдерінің тірі салмақтағы құны барлық негізгі мал түрлері бойынша жыл сайын өсті. Ірі қара малдың бағасы өткен жылдың сәуірімен салыстырғанда 15,6%, жылқының бағасы 9%, қойдың бағасы 8,8% өсті.
Ірі қара мал бағасының ең айтарлықтай өсуі Абай облысында тіркелді, бұл өткен жылмен салыстырғанда 42,1% көп. Қарағанды (32,3%), Түркістан (30,3%) және Қостанай (28,8%) облыстарында да бағаның айтарлықтай өсуі байқалды.
Жылқылар бағасының ең жоғары өсуі Абай (38,8%) және Маңғыстау (24,5%) аймақтарында, ал қойлар бағасының ең жоғары өсуі Абай (42%) және Атырау (28,7%) аймақтарында байқалды.
Ірі қара мал бағасы 2023 жылдан 2025 жылға дейін жыл сайын 4%-дан 6%-ға дейін өссе, биыл бұл көрсеткіш 15,6%-ға дейін өсті. Қойлар мен жылқылар үшін де осындай үрдіс байқалады.
Фото: Нұрболат Нұржаубай