<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығы аясында бүгін аймақ басшысы Гүлшара Әбдіқалықова өңірдегі белгілі жыр жампоздарымен кездесіп, ашық форматта әңгімелесіп, пікірлерін тыңдады.
Облыс әкімі кездесу алдында ұлттық өнерді айшықтайтын арнайы көрмені тамашалап, ұлттық аспаптар мен бірнеше жыр-жинақтарымен танысты.
Келелі басқосуда Гүлшара Әбдіқалықова дәстүрлі өнер өкілдерінің Сыр еліндегі рухани-мәдени дамуына қосқан үлестерін жоғары бағалап, ұлттық өнердің жанашырларына құрметін жеткізді.
<blockquote>
 «Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев «Өркениетті ұлт ең алдымен тарихымен, мәдениетімен, ұлтын ұлықтаған ұлы тұлғаларымен, әлемдік мәдениеттің алтын қорына қосқан үлкенді-кішілі үлесімен мақтанады. Сөйтіп, тек өзінің төл мәдениеті арқылы ғана басқаға танылады» – деп атап өткендей, халқымыздың ерекше қадірлейтін дарынды тұлғалары қасиетті мұраларды тудырушы, жасаушы және келер күндерге ұластырушы таланттар қатарында жыраулар мен жыршылардың қай заманда да бәсі жоғары, шоқтығы биік. Қорқыт бабадан бастау алған жәдігер өнерді жалғастырушы Сыр сүлейлерінің әрқайсысы бір-бір жеке философиялық мектеп, әрқайсысы дүниетанушы ұлттық тәлімгер екенін ескерсек, бұл қастерлі өлке ұлт руханиятының алтын діңгегі деуге болады. Қасиетті де киелі Сыр бойы – біріне-бірі өмірде жол, өнерде қол берген атақты Сыр сүлейлері шыққан өңір. Дәстүрлі өнердің дарабоз иелері ретінде жанашырлары ретінде бүгінгі өздеріңізбен жүздесіп, руханият саласының өткені, бүгіні, келешегі жөнінде келелі ойлар айтып, емен жарқын пікірлесу үшін жиналдық», – деді облыс әкімі.
</blockquote>
Өңір басшысы еліміз егемендік алған жылдар ішінде ұлттық өнердің осы түріне ерекше көзқарас қалыптасқанын тілге тиек етті. Сондай-ақ, Ел Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақаласында «Ұлттық болмысымыздан, төл мәдениетіміз бен салт-дәстүрімізден ажырап қалмау – барлық өркениеттер мидай араласқан аласапыранда жұтылып кетпеудің бірден бір кепілі» екендігін, Тәуелсіздік жылдарында жүзеге асырылған «Мәдени мұра» бағдарламасы арқылы тарихымызды түгендеп, ұлттық дәстүріміз бен мұраларымыздың қайта жаңғырғанын тағы бір еске салды.
Кездесу барысында «Парасат» орденінің иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Алмас Алматов облыс әкіміне дәстүрлі өнерге көрсеткен қамқорлығы үшін алғыс білдіріп, осы кезге дейін ұсыныс ретінде айтылған Түркітілдес халықтарының дәстүрлі өнер академиясында ән, күй, жыр, айтыс, би бағыттары бойынша жастарға грант бөлуді ұсынды.
Ал, жыршы, Мәдениет қайраткері төсбелгісінің иегері Берік Саймағамбетов Қызылорда қаласында «Сыр сүлейлері музейін» ашу туралы ұсыныс айтса, дәстүрлі әнші Ақмарал Ноғайбаева облыс әкімінен Нартайдың шығармашылығына экспедициялық зерттеу жұмыстарын жүргізуге ықпал етуін сұрады. Сондай-ақ, жыршы, Қорқыт мұрасын насихаттаушы Марат Сүгірбай дәстүрлі өнер кеңінен насихатталуына, өзге өңірлерде Сыр елінің еріктілерінің өнер көрсетуге қолғабыс етуді ұсынды.
Жыраулық өнерді жалғастырушы азаматтардың пікірлерін саралаған облыс әкімі ұлттық өнерді дамытуға оң серпін беретін әрбір ұсыныстың байыпты түрде қаралатынын қаперге салды.
Кездесуде Гүлшара Әбдіқалықова жыршы, жырау Алмас Алматов пен Жиенбай жыраудың ұрпағы Бидас Рүстембековты мерейтойымен құттықтап, Сыр елі жұртының атынан қазақы дәстүрмен иығына шапан жапты. Сондай-ақ, бірқатар өнер саңлақтарына құрмет төрінен көрінді.
ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің «Мәдениет саласының үздігі» төсбелгісімен Шолпан Бимбетова, Серік Жақсығұлов, Айбек Тәңірбергенов марапатталды. Ал, министрліктің Құрмет грамотасын Марат Сүгірбай мен Нұртілек Ахтаев иеленді. Сондай-ақ, бірнеше өнер жанашырлары облыс әкімінің Алғыс хатына ие болды. 
Жүздесу соңында өнер қайраткерлері Марат Сүгірбай және Мұхаметәлі Бекпейісов жыр шашу орындап, ақын Айдос Рахметов арнау арнады.
Айта кетейік, өнер зерттеушілері Мардан Байділдаев, Алма Құнанбаева, Алмас Алматовтың тынымсыз еңбегінің арқасында Сыр бойында мақам-саздық ерекшеліктеріне қарай төрт жыраулық мектеп – Нұртуған, Жиенбай, Нартай, Сәрсенбай жырау мектептері қалыптасып, дәстүрлі өнердің өрісі кеңіп, қанаты қатайды.
Өңірдегі «Жыр мұра» жобасы аясында ашылған жыр-терме, қобыз сынды 50-ден аса үйірмеде 500-ден аса шәкірт тәрбиеленуде. Үйірмелерден шыққан өнерпаздар республикалық, халықаралық деңгейдегі жыр додаларында жүлделі орындарды иеленумен қатар, дәстүрлі өнер мамандықтары бойынша арнаулы, жоғары оқу орындарында білім алуда.
Биылғы жылы да Қорқыт ата атындағы Қызылорда университеті жанындағы «Дәстүрлі өнер» институтына дарынды жастарды оқытуға облыстық бюджеттен 6 грант бөлінді. Сонымен қатар, Сыр өңірінің жыраулық дәстүрін насихаттап жүрген орта және жас буын жыршыларымыз «Qazaqstan» ұлттық арнасының «Күміс көмей», «Хабар» телеарнасының «Алтыбақан» бағдарламаларына қатысып, алтын қорға жазылып алынса, жыршы Күнсұлу Түрікпен халықаралық «Мен қазақпын» мега жобасында дәстүрлі өнер номинациясы бойынша Бас жүлдені иеленді.
Биыл Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығы, Сыр сүлейі Кете Жүсіп Ешниязұлының 150 жылдығына арналып өткен «Жырлансын, Тәуелсіздік жыр бұлағы» атты жыршы-жыраулар байқауы жыраулық дәстүрді бойына сіңірген талантты жыр жауһарларының өсіп келе жатқандығын, рухани сабақтастықтың жалғастығы бар екендігін дәлелдеді.
Келер жылы Сыр шайырлары Базар Жырау Оңдасұлының 180 жылдығы, Тұрмағамбет Ізтілеуұлының 140 жылдығын атап өтіп, дәстүрлі «Қорқыт және Ұлы Дала сазы» халықаралық фольклорлық-музыкалық өнер фестивалін ұйымдастыру жоспарлануда.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/oblys1.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/oblys2.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/oblys3.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/oblys4.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/oblys5.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/oblys6.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/oblys7.jpg" alt="" />

Гүлшара Әбдіқалықова жыршы-жыраулармен жүздесіп, ұсыныстарына құлақ асты

Kyzylorda-news.kz. Тамыры терең, тарихы кенен Тәуелсіз мемлекетіміздің осы күнге оңай қол жеткізбегені белгілі. Оны біз мұрағаттарда шаң басқан тарихи деректерден, зерттеуші ғалымдардың еңбектерінен, сонымен қатар халық ауыз әдебиетінде сақталған аңыз-әпсаналар мен жыр-толғаулардан естіп, біліп жүрміз. Халық ауыз әдебиетінің бай үлгілерімен танысу арқылы бойымызда ғаламат қозғалыс, ерекше тербеліс пайда болады. Себебі ол біздің ұлттық таным-түсінігіміз бен арман-қиялдарымыздың шындықпен ұштасқандағы нәтижесі екені хақ.
Едіге батыр жыры біз ойлағаннан да ауқымды, құндылығы мол шығарма. Оны қазақ әдебиетінде ғана емес, басқа да түркі халықтарында да бірнеше нұсқасы бар екенін ескере отырып байқауға болады. Оқушылар арасында мұндай байқау ұйымдастыру елдігімізге, тарихымызға, рухани құндылықтарымыз бен бай мұраларымызға ерекше құрмет деп білемін. Жырды жаттау арқылы балалар бойына батырлық рухты, отансүйгіштікті сіңіре алады деген үміттемін. Сөз дегеніміз тірі зат. Санаға сіңген сөз, мейлі ол жаттанды түрде болсын, өз әсерін бермей қоймайды. Оны қаншама ғалымдар да дәлелдеп отыр. Қазақта оны “жақсы сөз – жарым ырыс” дейді.
Сондықтан алдымызда жоспарланып отырған байқау “рухани жаңғыруға” жақсы бастама болмақ. Сайысты ұйымдастырушыларға және қатысушы балаларға сәттілік тілеймін! 
Ахан Кенжебаев, 
Жалағаш аудандық маслихаттағы «Nur Otan» партиясы депутаттық фракциясы жетекшісінің орынбасары

Ахан Кенжебаев: Едіге батыр жыры біз ойлағаннан да ауқымды шығарма

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай республикада «Qazaq Epos» ағарту жобасы бойынша «Тұлпар мініп, ту алған» байқауы ұйымдастырылуда. Бұл байқау ҚР Тұңғыш Президенті – Елбасы Н.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» және «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласындағы міндеттерді іске асыру мақсатында өткізіліп отыр.
Жыр додасы өскелең ұрпақтың тарихты терең түсінуіне, сөйлеу мәдениеті мен сөздік қорының қалыптасуына зор ықпалын тигізеді.
Аталған байқауға республиканың түкпір-түкпірінен жас өрендер қатысуға ниет білдіріп, қазіргі таңда қызу дайындық жүргізуде. Солардың қатарында Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, Қоғалыкөл ауылындағы №44 орта мектептің 10-сынып оқушысы&nbsp;Сая Жамбылқызы да бар.
Саяны жыр додасына дайындап жатқан ұстазы №44 орта мектептің қазақ тілі мен қазақ әдебиеті пәні мұғалімі Г.Құлымбетованың айтуынша, шәкіртті байқауға дайындауда мұғалімнің де шығармашылық ізденісі артады.
<blockquote>
 «Жыр жаттау – кез келген адамға оңай болмасы анық. Дегенмен, Саяға аса қиындық болмады. Себебі, оның ерекше қасиеті – зеректігі мен алғырлығы. Дайындық барысында&nbsp;Сая жырда кездескен көнерген сөздердің мағынасын тануда көп ізденеді. Сонымен қатар, оның ынтасы мен өзіне жоғары талап қоя білетіндігін байқадым. Бұл жырды жаттаудан бөлек бос уақытында көркем әдеби шығармаларды ізденіп оқиды. Осы байқау дәстүрлі түрде жалғасын табар болса, оқушылардың ынтасы мен дарындылығы артады», – дейді мұғалім.
</blockquote>
Сая Жамбылқызы байқауға қатысуға бар күшін салып, шынайы ынтамен кірісе бастағанын айтады.
<blockquote>
 «Ұстазымның, отбасым мен достарымның қолдауы маған көп көмек берді. Бастапқыда жырды мәнеріне келтіре оқу қиындық келтірді. Жырдағы қайталанып келе беретін сөздерден де көп жаңыла беретінмін. Ол да оңайлыққа түспеді. Алайда, қайталай отырып, жырды түгел оп-оңай жаттап алдым. Оған ұстазымның көп көмегі тиді. «Ер Едіге» жырын жаттау – менің көркем әдеби туындыға деген қызығушылығымды одан сайын арттыра түсті. Сондай-ақ, көптеген құнды тарихи мәліметтерден хабардар болдым. &nbsp;Адам алдына қойған мақсатына қалай болса да жетуге талпынса, алынбайтын қамал болмайды. Ол үшін үлкен жігер мен ынта, намыс керек деп ойлаймын», – дейді оқушы.
</blockquote>

«Тұлпар мініп, ту алған»: Байқау өскелең ұрпақтың тарихты терең түсінуіне септігін тигізеді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Италия Роттердамдағы Maneskin тобының жеңісінен кейін ән байқауын өткізу құқығына ие болған.
Бүгін халықаралық ән байқауының қай қалада өтетінін жариялады. 2022 жылы «Евровидение» ән байқауы Италияның Туринінде ұйымдастырылады.
Итальяндық Rai мемлекеттік радио-телевидение корпорациясы басшылығының ресми хабарламасы да жарияланатын күн алыс емес, дегенмен Туриннің кандидатурасы мақұлданып қойған.
Солтүстік әкімшілік орталығынан бөлек байқауды өткізуге Милан, Болонья, Римини және Пезаро қалалары да үміткер болды.
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/lemde/item/503160-eurovision-2022-baj-auy-aj-alada-tetini-any-taldy">24 kz</a>

Eurovision 2022 байқауы қай қалада өтетіні анықталды

Kyzylorda-news.kz. Кимешек – тұрмысқа шыққан әйелдің бас киімі. Кимешектің әйелдің бет-жүзін көрсетуге арналған ойығы бар, әйелдің иығын, омырауын жауып тұратын бөлігі болады. Кимешек пішіміне, бас бөлігінің безендірілуіне, иығын жауып тұратын бөлігінің ұзындығына, әшекейлену сипатына қарай бірнеше түрге бөлінеді.
Сондай-ақ кимешек әйелдің жас ерекшелігіне қарай әшекейленген. Кей дерекке сәйкес, кимешек өткен ғасырдың отызыншы жылдарына дейін қазақ әйелдерінің тұрақты бас киімі болып саналды. Ол үшін ақ түс таңдалған, себебі әйел бас киімінің символикалық түсі ақ деген ұғым қалыптасқан.
Киімнің киелісі – кимешек
Өнертану ғылымдарының профессоры Сабыркүл Асанованың “Қазақтың ұлттық киімдері және қолөнері тарихы” еңбегінде кимешектің ең ежелгі түрі – орама кимешек екені жазылған. Оны Қазақстанның батыс аймағында арғындар киген. Орама кимешекті 19 ғасырдың 20-30 жылдары да киген, бірақ 20 ғасырдың басында оның басқа пішіні пайда болды. Автор орама кимешекті былай сипаттайды:
Кимешектің бетті көрсетуге арналған бөлігін тікпестен, онымен басты орап бекіткен. Оны кию барысында басқа кимешектен айырмашылығы болмаған, алдыңғы жағынан омырауын жартылай шеңбермен жауып, арқасына ұзын және кең қалақ тәрізді пішінде түсірілген.
<img src="https://sputnik.kz/images/07e5/0a/08/18357962.jpg" alt="" />
Қазақстан Республикасының мемлекеттік орталық музейіндегі “Киімнің киелісі – кимешек” көрмесі
Маманның еңбегінде кимешектің тағы бір түрі сипатталады. Ол бір бөлік матадан тұтас пішіліп, қыр жағына түсірілетін бір тігіспен тігілген. Ал бетті көрсетуге арналған ойығы тесік түрінде ойылған. Кимешектің бұл түрі Жамбыл, Шымкент өңірлерінде, Омбы және Атбасар уездерін мекендеген орта жүздің қоңырат руында сақталған.
Қоңырат кимешектері бөлшектерінің айрықша болуымен ерекшеленеді: оның төбесі тігілмеген, басын үстінен жауып тұру үшін алдыңғы жағынан тікбұрышты мата бөлігі тігілген.
<img src="https://sputnik.kz/images/07e5/0a/08/18357980.jpg" alt="Киімнің киелісі – кимешек көрмесі " title="Киімнің киелісі – кимешек көрмесі " />
Кимешектің 16 түрі белгілі, оның 12 түрі Қазақстан Республикасы мемлекеттік орталық музей қорында сақталған
Осы түрінің әртүрлі нұсқасы Қызылорда өңірінде де кездеседі. Ол жақта кимешектің адамның жүзін көрсетіп тұратын жерін жан-жағынан тіккен. Сондай-ақ кимешекті тігу барысында екі қабатты мата қалдырған, матаның бірі кимешектің арқасын жабуға, екіншісі алдыңғы жағына арналған.
Орталық және Солтүстік Қазақстан кимешектерінің өң беті трапеция тәрізді немесе үшбұрыш пішінді келіп, жоғары тар бөлігінен бетті көрсетуге арналған тесік қалдырған. Әдетте артқы түзу емес ромб тәрізді бөлігі тізеге немесе өкшеге дейін жететін ұзын болған.
<img src="https://sputnik.kz/images/07e5/0a/08/18357987.jpg" alt="Кимешектер көрмесі" title="Кимешектер көрмесі" />
Көрмедегі бұйымдардың ішінде ең көнесі – Қарағанды өңірінен алынған 200 жылға жуық тарихы бар кимешек
Сырдарияның төменгі бөлігін мекендеген рудың әйелдері бүрмелі кимешек киген. Оның ең беті тікбұрыш тәрізді пішілген: төменгі ұзын жағы омырауды жауып тұрған, ал жоғары бөлігі бүрмеленген.
Оңтүстік Қазақстанда әйелдердің кимешегі тұтас матадан пішілген. Тіктөртбұрыш матаның жартысын диагоналы бойынша кесіп, қиығы бойынша тіккен. Тігіс арқаның орта тұсына түскен. Ойық тең қабырғалы үшбұрыш пішіндес болған, сол жерден бетті көрсететін тесік жасап, бөлек дөңгелек немесе сопақ пішінді маңдайлық тіккен.
Ең әдемі кимешекті жас келіндер киген
Деректерге сәйкес, кимешек әйелдердің жас ерекшеліктеріне байланысты әшекейленген. Ең әдемі әшекейленген кимешектерді жас келіндер киген. Отыз жастан асқан әйелдердің күміс және моншақпен сәнделген кимешек киюі орынсыз саналған, ал баласы есейген әйелдер тек әртүрлі жіппен аз ғана қатар жүргізіліп кестеленген кимешек киген. Әсіресе кимешектің бетті көрсетуге арналған ойығының жиегі әшекейленген, омырау тұсының әшекейленуі сирек кездескен. Ал арқа тұсына түсірілетін төменгі ұшын шашақтармен көмкерген.
<img src="https://sputnik.kz/images/07e5/0a/08/18357995.jpg" alt="Алматы облысында жиырмасыншы ғасырдың басында мақта матадан тігілген кимешек" title="Алматы облысында жиырмасыншы ғасырдың басында мақта матадан тігілген кимешек" />
Алматы облысында жиырмасыншы ғасырдың басында мақта матадан тігілген кимешек
Жас келіннің әшекейлі кимешегі сөз болғанда алдыңғы қатарға Жетісу өңірінің кимешектері шығады. Себебі олар бас киімге тігілген әшекейлерімен ерекшеленген. Жетісу жерінің жас әйелдері кимешектің бет ойығының бет тұсын, кейде иек астын, кейде үстіңгі жағын түрлі-түсті жіп арқылы кең жолақ жүргізіп кестелеген. Оларға моншақ, маржан, күмістен құйып жасалған алуан түрлі белгілер әшекей ретінде қолданылған.
Кимешек астыңғы бас киім болып есептеледі. Ертеректе жаулық тұрмысқа шыққан әйелдер бас киімінің барлық түрінің үстінен киілген. Сондықтан үстіңгі жаулық деген тіркес бар. Көбінесе жаулық үшін өлшемі ені мен ұзындығы 2 метр немесе одан да көлемді мата таңдалған.
<img src="https://sputnik.kz/images/07e5/0a/08/18358000.jpg" alt="Кимешек түрлері" title="Кимешек түрлері" />
Екі бөлек үшбұрышты мата өңірінен және арқа тұсынан тігіп біріктірілген кимешек. Өңіріне екі үшкіл қиық салынған. Өңірі мен басты жауып тұратын тұсы екі қабат матадан тігілген. Желке тұсына ұсақ бүрмелер салынған. Кимешек Алматы облысында 1970 жылы тігілген.
Ал бір деректерде кимешек кестесіне қарай үш түрге бөлінетіні айтылған. Соған қарап әйелдің жасын білуге болады. Кимешектегі адам жүзін көрсететін ойықтың шеті ақ бас киімді әжелер, сарыны орта жастағы әйелдер, қызылды жас келіншектер киген.
Ертеректе жаңа түскен келінге кимешек кигізу дәстүрі де болған. Ол үшін арнайы ас берілген. Оны келіннің енесі ұйымдастырып, сол ауылдың әйелдерін шақырған. Содан кейін келіннің басына кимешек кигізген әйелге енесі сый жасаған.
<img src="https://sputnik.kz/images/07e5/0a/08/18358006.jpg" alt="Талдықорған өңірінде тігілген кимешек" title="Талдықорған өңірінде тігілген кимешек" />
Алматы облысы Талдықорған өңірінде тігілген кимешек. Оған мақта мата, шытыра, маржан, моншақ, кесте қолданылған. Бұл кимешек 20 ғасырдың басына тән.
Тұрмысқа шыққан қыздар алғашқы жылы сәукеле, күнделікті өмірде желек киген. Жас келін үлкен кісілерді көрген кезде бетін желегімен көлегейлеп, яғни иба көрсеткен. Бірнеше балалы болып, әлеуметтік статусы бекіп болған соң кимешек, шылауыш кигені белгілі.
Жалпы кимешектің 16 түрі белгілі, оның 12 түрі Қазақстан Республикасы мемлекеттік орталық музей қорында сақталған.
<img src="https://sputnik.kz/images/07e5/0a/08/18358379.jpg" alt="Кимешек түрлері" title="Кимешек түрлері" />
Кимешек әр аймақтың тұрмыс-тіршілігіне байланысты туындаған. Бір кимешектің екінші өңірде өзгеше болатыны белгілі. Алайда оның түпкі мақсаты өзгермеді. Ол қыста суықтан, жазда ыстықтан қорғаумен қатар, ақ жаулықты аналардың киелі орамалы саналады.
Кимешек туралы шығармалар
Мұқағали Мақатев “Ақ кимешек көрінсе” деген өлеңін әжеге арнау арқылы ұлттық киімнің жоғалып кетпеуін тілейді.
Әже, сен бірге жүрсің меніменен,
Өліге мен өзіңді телімегем.
Ақ кимешек киген бір кемпір көрсем,
Ақ кимешек астынан сені көрем.
Өңі-түсі өзіңнен бір аумайды,
Немересін ертпесе жүре алмайды.
Таныс дауыс, таныс сөз, таныс мәсі,
Көзіме оттай басылып, алаулайды.
Аппақтығы ұқсайды әрінің де,
Әжімің де, аумайды тәлімің де.
…Әлемдегі әженің бәрі бір ме?!
Әже, сен тірі екенсің әлі күнге.
Қия өтпейді…
Ұқсайды ізеті де,
(Ізетсізді бұлар да түзетуде.)
Бұлар да бабасынан алып қалған,
Өз жұртының дәстүрін күзетуде.
Әже, сен бірге жүрсің меніменен,
Өліге мен өзіңді телімегем.
…Ақ кимешек көрінсе, сені көрем,
Ақ кимешек жоғалса…
Нені көрем???, дейді ақын.
Ал ақын Қанипа Бұғыбаева “Кимешек” деген өлеңінде кимешектің қазір музейде тұратынын айтып өтеді.
Замана сырын ақтарып,
Өмірден өзге күй көксеп.
Музейде тұрсың сақталып,
Сарғайған сары кимешек.
Өңіңнен көріп қайғы ізін,
Тамшы жас көзге іркемін.
Білмеймін, кеше қай қыздың,
Бұлт болып басын бүркедің.
Өңірің жаспен боялған,
Бере алман ол бір күнге есеп.
Білмеймін, кеше қай арман,
Басына салды кимешек.
Өткенде менің қалды есем,
Өмірім толы ұшқынға.
Бір жүректен әлде сен,
Ақ бұлт болып ұштың ба?
<a href="https://m.sputnik.kz/spravka/20211008/18354778/kimeshek-bas-kiim-photo.html">Sputnik.kz</a>

Қазақ кимешекті қай кезден және қалай киген (ФОТО)

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Бүгін Қазалы ауданының әкімі Мұхтар Оразбаев қоғам өміріне белсене араласып жүрген аналармен кездесті.
Қазалы аграрлы-техникалық колледжінде өткен кездесуге теміржол, мәдениет, денсаулық, білім саласының ардагерлері мен кәсіпкер меценат аналарымыз қатысты.
Босқосу басталмас бұрын аудандық әйелдер кеңесінің төрайымы Роза Асанова кездесуге шақырылғандарды аудан басшысымен жеке-жеке таныстырып шықты.
Еркін форматта өткен кездесуде аудан әкімі Мұхтар Оразбаев еліміздің алға қарай жылжыуы мен туған жердің гүлденуі үшін әйел-аналардың қосатын үлесі ерекше екенін атап өтті. Сонымен қатар ауданда атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып, алдағы жоспарларымен бөлісті.
Аудан басшысы жыл аяғына дейін Қазалы қаласына көгілдір отынға қосу үшін ауқымды жұмыстар атқарылып жатқанын жеткізді. Сондай-ақ Сырдария өзенінің “Қарлаң” өткеліне темірбетон көпірінің құрылысын салу үшін мемлекеттік сатып алу конкурсы жарияланғанын тілге тиек етті.
Мұнан кейін аналарға сөз кезегі беріліп, өздерінің ой-пікірлерімен бөлісті.
Алғаш болып Бекарыстан би ауылдық әйелдер кеңесінің төрайымы Құралай Бекжанова сөз сөйлеп, ауданда атқарылып жатқан жұмыстарға оң бағасын берді.
Басқосуда Майдакөл ауылдық әйелдер кеңесінің төрайымы Күләш Лекер, Қазалы қаласының тұрғыны Ұлия Жұбаныш, Қазалы қаласы әйелдер кеңесінің төрайымы Дана Сабырбаева, жеке кәсіпкер Шәки Асқарова, мәдениет саласының ардагері Ұлжан Ахметова және тағы басқа аналар ұсыныс-пікірлерін айтты.
Аудан әкімі Мұхтар Әуесұлымен еркін тақырыпта ой бөліскен аналарымыздың айтары ең бастысы өз отбасымыздың тек тәрбиелік құндылық маңызын жоғалтпау. Ақ жаулықты аналарымыз өзге де әйел-аналарды ер азаматтарымызды сыйлап, әрдайым жақсылыққа тілекші болуға шақырды.
Кездесуде аудандық мәдениет орталығының өнерпаздары аналардың құрметіне арнап ән-жырдан шашу шашты.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/244432152_3173812766172982_6936830143724367708_n.jpg" alt="" />

Қазалы ауданының әкімі аналармен кездесті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай Шымкент қаласында республикалық «Күміс домбыра» жыр бәйгесі өтті. Аламан айтысқа еліміздің түкпір-түкпірінен жиналған суырып салма ақындар қатысты. Жастар арасында алғаш рет ұйымдастырылған өнер додасында Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университетінің 4 курс студенті&nbsp; Бексұлтан Орынбасар жүлделі ІІ орынды жеңіп алды.
<blockquote>
 «Әрине қарсыластарым мықты болды. Бұл жерде біздің мақсатымыз &nbsp;сөз таластыру емес, тыңдарманның көңіл түкпіріне ой салу. Тәуелсіз елдің ұланы ретінде еліміздің жеткен жетістігі мен жастарға берілген мүмкіндіктерді жырладым. Нәтижесінде жүлдегерлер қатарынан көріндім. Кеңдігемен танылған байтақ елімді жырлаудан шаршамаймын», – деді Бексұлтан Орынбасар.
</blockquote>
Байқауға 30 үміткер өтініш берген. Оның 16-сы іріктеуге өтіп, 8 жұп бақ сынады. Жеңімпазға «Күміс домбыра» табысталып,&nbsp; қалған қатысушыларға арнайы алғыс хаттар мен ынталандыру сыйлықтары берілді.

Қызылордалық жас айтыскер өнер бәйгесінде жеңімпаз атанды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>.&nbsp;Мемлекет басшысы биылғы Жолдауда мәдениет саласына ерекше көңіл бөлді. Сала қызметкерлері, мұрағатшылар мен кітапханашылардың жалақысы 2022 жылдан 2025 жылға дейін жыл сайын орта есеппен 20 пайызға өсетіндігін жеткізді. Сондай-ақ Қасым-Жомарт Кемелұлы жыл соңына дейін жаңа мәдениетті және оның дарынды өкілдерін дәріптеуге бағытталған нақты шаралар жоспарын әзірлеу қажеттігін айтты. Тиісінше Президент жолдауындағы тапсырмалар аймақта өз деңгейінде орындалуда. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен брифифнгте облыстық мәдениет, архивтер және құжаттама басқармасының басшысы Асқарбек Есжанов мәлімдеді.
Тәуелсіздіктің 30 жылдығын атап өтуге байланысты облыстық іс-шаралар жоспары бектіліп, мәдени шаралар өткізілуде. Атап айтқанда, ұлттық құндылықтарымыз бен қайта жаңғырған қазақ мемлекетінің тәуелсіз жылдар аралығындағы жетістіктерін насихаттау мақсатында «Тұғыры биік Тәуелсіздік» атты республикалық ақындар айтысы, Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдығы, Сыр сүлейі Кете Жүсіп Ешниязұлының 150 жылдығына арналған «Жырлансын, Тәуелсіздік жыр бұлағы» атты республикалық жыршы-жыраулар байқауы және Жыр алыбы Жамбыл Жабаевтың 175 жылдық мерейтойына арналған «Әлемге аян жырлары», «Тыңда, дала Жамбылды» атты дәстүрлі әншілер мен жыршы-жыраулардың концерттері, Сыр елі жыршы-жырауларының қатысуымен «Жырлансын, Жамбыл жырлары» атты жыр кеші өткізілді.
Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласының «Дала фольклоры мен музыкасының мың жылы» жобасын жүзеге асыру мақсатында халық ауыз әдебиетінің таңдаулы үлгілері – Сыр бойындағы аңыз әңгімелер, шежіре, батырлар жыры, қисса-дастандардың ел аузындағы нұсқаларын жинақтап, «Сыр өңірінің фольклорлық антологиясы» атты үш томдық жинағын шығару жоспарланып, биылғы жылы антологияның І томы «Жанқожа батыр» деген атпен жарыққа шықты, – деді басқарма басшысы Асқарбек Темірбекұлы.
Тағы бір жаңалық, жыл соңына дейін аймақта 4 мәдениет нысаны пайдалануға беріледі. Мұнан өзге, «Жасай бер, Қазақ елі!» атты әнші-композитор, ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Елена Әбдіхалықованың әндерін орындаушылардың республикалық конкурсы мен «Тәуелсіздік төріндегі театр» атты Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» ордені мен «Ерен еңбегі үшін» медалінің иегері, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Әмір-Темір Хұсейн Жүсіпұлының шығармашылық кешін өткізу жоспарлануда.

Асқарбек Есжанов: Жолдау &#8211; мәдениет саласына жаңа серпін берді

**<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. Ертеден келе жатқан жыршылық дәстүрді жандандырып, тарихи мол мұрамызды ұрпақ санасында жаңғырту мақсатында қолға алынған *«Тұлпар мініп ту алған»* байқауы биыл да жалғасын тапты. Дәстүрге айналған бәсекені Елбасының «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» бағдарламалық мақаласының аясында «Qazaq Epos» қоғамдық қоры ұйымдастырады.**
Биылғы ережеге сәйкес Едіге батыр жырын толық жаттап алған Арал ауданы Шөміш елді мекеніндегі №263 мектептің 6 класс оқушысы Қарақат Көпперген де аудандық кезеңге қызу дайындалып жатыр. Дайындықты жаз айынан бастаған ол жеңістен үмітті.
<blockquote>
 «Мен бала күнімнен ертегі оқып, жыр жаттауға құмар болдым. Сондықтан көлемді жырларды жатқа айту маған қиынға соқпайды. Қазір де мектепте үздіктер қатарындамын. Биыл ұйымдастырылып жатқан «Тұлпар мініп ту алған» байқауының шарты бойынша Едіге батыр жырын толық жаттап алдым. Ұстазым Айнагүл апаймен дайындық жұмыстарын жүргізіп жатырмыз», – дейді Қарақат Көпперген.
</blockquote>
Аталған байқауда Арал ауданынан 30 оқушы бағын сынап көреді. Қатысушылар қосымша Алтын Орда мемлекетінің тарихи оқиғаларына қатысты сұрақтарға жауап беріп, жырда кездесетін көнерген сөздердің мән-мағынасын түсіндіруі тиіс.
<blockquote>
 «Бұл жарысқа алғаш қатысып жатырмыз. Оқушым Қарақат екеуміз дайындықты жаз айларының басында бастап кеттік. Қазіргі таңда Едіге батыр жырын толық жаттап үлгердік. Байқауда қосымша берілетін тапсырмаларға дайындалудамыз. Өскелең ұрпақты халқымыздың рухани асыл мұрасымен сусындатып, &nbsp;ерлік пен намысты ту еткен тарихымызды таныту үшін ұйымдастырылған мұндай шаралардың шоқтығы биік», – дейді қазақ тілі мен әдебиет пәнінің мұғалімі Айнагүл Күзенова.
</blockquote>
Айта кетейік, байқаудың жүлде қоры да қомақты. Шәкіртін бәйгеге қосқан ұстаздарына да екі есе көп қаржы беріледі.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2021/10/img-20211006-wa0008.jpg" alt="" />

«Тұлпар мініп ту алған»: Аралдық оқушы жеңістен үмітті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. Қазалы ауданынан биыл «Тұлпар мініп, ту алған» байқауына 57 оқушы, 51 жетекші қатысады.
«Qazaq epos» қоғамдық қоры жариялаған «Тұлпар мініп, ту алған» жобасына қатысушылар байқаудың аудандық кезеңіне қызу дайындық үстінде. Қазіргі таңда Ер Едіге батыр жырын толық жаттап алған оқушылар да бар. Қатысушылардың қатарындағы 20 оқушы жырды түгел жаттап, сайысқа сақадай сай. Олар аудандық кезеңді асыға күтуде.
Алдағы байқауда оқ бойы оза шауып, үздіктер қатарынан көрінуді мақсат етіп отырған №93 мектеп ұландары жырды толық жаттаған. Мектеп мұғалімдері оқушыларға жырды аз уақыттың ішінде толық жаттатудағы тәжірибелерімен бөлісті.
<blockquote>
 «Жырды&nbsp;оқушылар қызыға жаттау үшін әр оқиғаға құрылған&nbsp;жыр жолдарын бөліп бере отырып жаттатқыздым. Дайындық&nbsp;барысында екі оқушымды тосыннан тоқтатқызып, жарыса жаттатқызу өз жетістігін&nbsp;берді. Қазіргі уақытта&nbsp;тарихи&nbsp;сөздердің мағынасын ашып, Алтын&nbsp;орда тарихына қосымша әдебиеттерді қарап дайындалудамыз», – дейді қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Раиса Рахмет.
 «Негізі эпостық&nbsp;жырлар оқиғалы болып келеді. Сол оқиғаларды жоспар бойынша еске түсіре отырып жаттау жеңіл болды. Баланың&nbsp; есте сақтау қабілетін&nbsp; арттыру&nbsp; мақсатында кез келген оқиғаны айтып беруді талап&nbsp;еттім. Қазіргі уақытта қазақ әдебиетінен өткен &nbsp;тақырыптарға шолу жасап жатырмыз», – дейді қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі&nbsp; Ұлпан Тәуекелова.&nbsp;
</blockquote>
Байқауға қатысушы №93 мектептің оқушысы Нұржамал Мнажадин Едіге жырының басқа&nbsp;жырларға&nbsp;қарағанда өзіндік ерекшелігі бар екенін айтады. Қатысушының айтуынша, жырды жаттау аса қиындық туғызбаған. Ол сайысқы қатыстырушы мұғалімнің өзіне үнемі сенім артып келе жатқанын айтып, алдағы уақытта сол сенімді ақтауға тырысатынын жеткізді.

«Тұлпар мініп, ту алған»: Қазалыда байқауға 57 оқушы қатысады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru/obshestvo/">Kyzylorda-news.kz</a>. «Qazaq epos» қоғамдық қоры жариялаған «Тұлпар мініп, ту алған!» жобасына қатысушылар байқаудың аудандық кезеңіне қызу дайындық үстінде. Солардың бірі – Жалағаш ауданы Есет батыр ауылдық №124 орта мектептің 7-сынып оқушысы Ақбаян Әбдімәлік. Зерделі жас кішкентайынан қазақ ақындарының өлеңдерін жатқа айтып, қазақ әдебиеті пәнін сүйіп оқиды.
<blockquote>
 «Едіге батыр» жырын толық жаттап алдым. Жазғы каникул кезінде күн сайы жырдың бір бетін жаттап, қайталап отырдым. Қазір қайталап, мәнерлеп оқуды пысықтап жатырмын, – дейді ол.
</blockquote>
Ақбаянның ұстазы, №124 орта мектептің қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Зухра Тоқшылықова «Тұлпар мініп, ту алған!» жобасының берері мол екенін айтады.
<blockquote>
 Баланың өлең-жырға деген сүйіспеншілігін оятудың пайдасы зор. Жыр жаттау эмоционалды ойлау қабілетін, оны белгілі бір мақаммен оқу сөйлеу мәдениетін жақсартады. Өлең жаттау баланың жадын жаттықтырудың ең тиімді құралы, – дейді Зухра Тоқшылықова.
</blockquote>
Айта кетейік, «Тұлпар мініп, ту алған» республикалық байқауы өткен жылы да ұйымдастырылып, жыр жаттаған жастар миллионер атанған еді. Биыл да дәстүр үзілмеді. Тәуелсіздіктің 30 жылдығына орай өтіп жатқан байқаудың аудандық іріктеу кезеңі Жалағаш ауданында 27 қазан күні өтеді. Ауданға қарасты мектептерден байқауға 6-10 сыныптардан 60-тан астам оқушы қатысуда.

Ақбаян Әбдімәлік: «Едіге батыр» жырын толық жаттап алдым

Kyzylorda-news.kz. Бүгін А.Тоқмағамбетов атындағы мәдениет үйінде облыс клуб қызметкерлерінің «Өнерім – рухани қазынам» атты өнер байқауы өтті.
Байқауға барлығы 7 команда қатысып, 3 кезең бойынша сайысқа түсті.
Бірінші кезеңде «Мәдени қызмет ел мерейі» тақырыбында әр команда өздерін креативті формада таныстырса, «Өнерім-өмірім» атты екінші кезеңде аудан мәдениет ұйымдарының, шығармашылық өнер ұжымдарының жетістіктері арнайы әзірленген бейнеролик арқылы көрерменге ұсынылды.
«Мемлекеттік Жолдау – Мәдениетке қолдау» атты үшінші кезеңде клуб қызметкерлері Мемлекет басшысының халыққа Жолдауын насихаттау барысында Жолдауды қолдау және оны жүзеге асыруда саладағы жұмыс нәтижелерін көрсетті. 
Барлық командалар жоғары деңгейде дайындықпен келіп, үздік өнер көрсеткені үшін арнайы дипломдармен марапатталды.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет

Гүлшара Әбдіқалықова жыршы-жыраулармен жүздесіп, ұсыныстарына құлақ асты

Ахан Кенжебаев: Едіге батыр жыры біз ойлағаннан да ауқымды шығарма

«Тұлпар мініп, ту алған»: Байқау өскелең ұрпақтың тарихты терең түсінуіне септігін тигізеді

Eurovision 2022 байқауы қай қалада өтетіні анықталды

Қазақ кимешекті қай кезден және қалай киген (ФОТО)

Қазалы ауданының әкімі аналармен кездесті

Қызылордалық жас айтыскер өнер бәйгесінде жеңімпаз атанды

Асқарбек Есжанов: Жолдау – мәдениет саласына жаңа серпін берді

«Тұлпар мініп ту алған»: Аралдық оқушы жеңістен үмітті

«Тұлпар мініп, ту алған»: Қазалыда байқауға 57 оқушы қатысады

Ақбаян Әбдімәлік: «Едіге батыр» жырын толық жаттап алдым

Қызылордада облыстық өнер байқауы қорытындыланды

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет

Гүлшара Әбдіқалықова жыршы-жыраулармен жүздесіп, ұсыныстарына құлақ асты

Ахан Кенжебаев: Едіге батыр жыры біз ойлағаннан да ауқымды шығарма

«Тұлпар мініп, ту алған»: Байқау өскелең ұрпақтың тарихты терең түсінуіне септігін тигізеді

Eurovision 2022 байқауы қай қалада өтетіні анықталды

Қазақ кимешекті қай кезден және қалай киген (ФОТО)

Қазалы ауданының әкімі аналармен кездесті

Қызылордалық жас айтыскер өнер бәйгесінде жеңімпаз атанды

Асқарбек Есжанов: Жолдау &#8211; мәдениет саласына жаңа серпін берді

«Тұлпар мініп ту алған»: Аралдық оқушы жеңістен үмітті

«Тұлпар мініп, ту алған»: Қазалыда байқауға 57 оқушы қатысады

Ақбаян Әбдімәлік: «Едіге батыр» жырын толық жаттап алдым

Қызылордада облыстық өнер байқауы қорытындыланды

Асқарбек Есжанов: Жолдау – мәдениет саласына жаңа серпін берді