<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Н.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрында ақын, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Шөмішбай Сариевті еске алу кеші өтті.Еске алу кешіне ақынның жұбайы Жұмакүл Сариева, ұлы, Қазақстан Республикасы Президенті Кеңсесінің басшысы Бақытжан Сариев және немерелері қатысты.Облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаев кеш қонақтарын құттықтап, Шөмішбай Сариевтің ел мәдениетіне қосқан зор үлесін атап өтті.«Сырда туып, аты алты Алашқа танылған дарын иелерінің қатарында ақын Шөмішбай Сариевтің есімі ерекше. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев ағамыздың көзі тірісінде-ақ «Ол – өзіндік өлең өрнегі арқылы ел құрметіне бөленген қаламгер» деп баға берген болатын.&nbsp; Сыр жұрты өз перзенттерін әрдайым құрмет тұтып, еңбегін ешқашан ұмытпайды. Дарынды тұлғаның өнегелі өмірін ұрпаққа насихаттап, қазынасын алтын қорда сақтайды. Қазақ өнерін өрге жүздірген Сыр перзенті Шөмішбай ағамыздың рухы шат, ұрпағы аман болсын», – &nbsp;деді аймақ басшысы.Нұрлыбек Машбекұлы ақынның жұбайы Жұмакүл Сариеваға Мемлекет басшысының арнайы құттықтау хатын табыстады.&nbsp; Шөмішбай Сариевтің лирикалық жырларының, жұртшылық құлағына сіңген әсем әндерге жазылған &nbsp;өлеңдерінің өрнегі ерекше. Ол туған жеріне деген сүйіспеншілігін «Айналдым сенен, Атамекен-ай», «Сәлем саған, туған ел», «Аралдан ұшқан аққулар» сияқты туындыларына арқау етті. Бұл әндердің жарыққа шыққанына 30-40 жыл өтсе де, әлі күнге дейін сахна төрінен шырқалып келеді.Кеште Қазақстанның Халық әртісі, Қазақстанның Еңбек Ері&nbsp; Роза Рымбаева, Қазақстанның Халық әртісі, Мемлекеттік сыйлықтың иегері Мақпал Жүнісова, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Жеңіс Ысқақова, «Құрмет» орденінің иегері, әнші Сүлеймен Ибрагимов, Мәдениет қайраткері Жұбаныш Жексенұлы өнер көрсетіп, ақынның өлеңдеріне жазылған әндерді орындады.Айта кетейік, шара аясында қонақтар облыстық тарихи-өлкетану музейіндегі Шөмішбай Сариевке арналған экспозициялық бұрышпен, Ә.Тәжібаев атындағы әмбебап ғылыми кітапханасындағы «Теңіз тудырған талант» атты кітап көрмесімен танысып, поэзия кешіне қатысты. &nbsp;Шөмішбай Сариев – ақын, аудармашы, «Барыс», «Парасат» ордендерінің, Франц Кафка атындағы халықаралық Алтын медаль, «Платиналық Тарлан» сыйлықтарының иегері, 300-ден астам ән-өлеңдердің және 15-тен астам кітаптың авторы. Шығармалары орыс, украина, қырғыз, өзбек, тәжік, румын, чех, үнді, француз тілдеріне аударылған. Ол қазақ әндеріне сөз жазған ақындардың көш басында.

Шөмішбай Сариевті еске алу кеші өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қармақшы аспаны бауырлас елдердің сазды әуеніне бөленіп, «Қорқыт және Ұлы Дала сазы» халықаралық фольклорлық-музыкалық өнер фестивалінің қорытынды кеші өтті. Биылғы жылы алтыншы рет ұйымдастырылып, дәстүрлі сипатқа ие болған халықаралық деңгейдегі шараға Түркия, Тыва, Саха, Әзірбайжан, Өзбекстан, Қырғызстан елдерінен және еліміздің 200-ге жуық өнерпаздары қатысты.Дүниенің төрт бұрышын шарлап мәңгілік мекенін төл топырақтан тапқан Қорқыт бабамыздың ізін жалғаған Сыр сүлейлері мен жүз шайырды бесігінде тербеген киелі Қармақшы ауданында қорытындыланған кешке қатысқан аудан әкімі Жандос Еркінбекұлы: "Баба өнеріміз жырдың бесігіне айналған Қармақшы – талай дарындардың бас ұстаханасына айналған шайырлар мен сүлейлердің өлкесі. Абыз Қорқыттан бастау алатын жыраулық дәстүрдің мектебін қалыптастырған Шораяқтың Омары, Балқы Базар, Кете Жүсіп, Дүр Оңғар, Тұрмағамбет, Сәрсенбай, Көшенейдей дүлдүлдер дүниеге келген жер. Қорқыт бабаның «Мәңгі өлмес өмірдің кілті – өнерде» деген тұжырымын бойына сіңірер ұрпақ барда өткеннің ұлағаты әлі талай ғасырларға ұласары сөзсіз. Ширек ғасырдан астам тарихы бар, бүгінде құрылғанына 30 жылдан асқан халықаралық «ТүрікСой» ұйымы басшысы Раев Сұлтан Әкімұлы мен түркі тілдес елдердің халықаралық «Қорқыт және Ұлы Дала сазы» фольклорлық-музыкалық өнер фестиваліне қатысушыларға алғысымды білдіре отырып, Жырдың елі Қармақшыға басқан қадамдарыңыз тағы да құтты болсын демекпін! Ежелгі Тұран төсін жайлаған түбі бір Түркі халықтарының достығы мәңгі болсын! деп жылы лебізін білдіріп, фестивальге атсалысқан барша хас таланттарға аймақ басшысының марапаттарын табыстады.Қорытынды кеште ұлт тұтастығын таңбалар тағылымға толы туындылар орындалып, түркітілдес туысқандар елінің дәстүрлі өнер жұлдыздары көрермендерге әсем ән сыйлап, тамаша күйге бөледі.Айта кетейік, фестиваль қонақтары Қорқыт ата кешенінде болып, музейдегі құнды жәдігерлермен танысқан болатын.

«Қорқыт және Ұлы дала сазы» халықаралық фестивалі Қармақшыда қорытындыланды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Аймағымызда облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың қолдауымен түркі тілдес елдермен бірлесе отырып, «Қорқыт және Ұлы дала сазы» атты халықараралық фольклорлық-музыкалық өнер фестивалі басталды. Мұндағы мақсат – түркі тілдес халықтар арасындағы мәдени байланысты нығайту. Дәстүрлі түрде қалыптасқан бұл фестиваль қазір алтыншы рет өтіп жатыр.Сыр елінде өтіп жатқан үлкен шараға Түркіменстан, Тыва, Саха, Түркия, Қырғызстан, Өзбекстан мемлекеттерімен қатар, өзіміздің елден барлығы 200-ге жуық өнерпаздар қатысып жатыр. Өзіміздің ұлттық дәстүрді, жыраулы өнерді шетелге дейін танытып жүрген Алмас Алматов, Ұлжан Байбосынова, Елмұра Жаңабергенова сынды мәдениет қайраткерлері де өнер көрсетеді. Сондай-ақ, жергілікті дәстүрлі өнерді насихаттаушыларымыз да қалыс қалмайды.Кеше фестиваль бағдарламасына сәйкес, қонақтар&nbsp; «Тұран таңбалары» атты этно-археологиялық көрмені тамашалады. Сонымен қатар, бүгін облыс орталығындағы Ә.Тәжібаев атындағы әмбебап ғылыми кітапханасында кітап көрмесімен танысады.Айта кету керек, бұл фестиваль облысымыздың 85 жылдығы және «Түрксой» ұйымының 30 жылдығымен сәйкес келіп отыр. Әлгінде айтып кеткендей, кітапханадағы көрме осы тақырыпқа орайластырылған. Одан соң бүгін, яғни, 27 қыркүйекте Н.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрында фестивалдің салтанатты ашылуы болса, ертең қонақтар Қармақшы ауданындағы Қорқыт ата мемориалды кешенімен танысады. Сол күні халықаралық фестивалдің гала-концерті, яғни, қорытынды кеші Қармақшы ауданының орталығындағы Ш.Төлепова атындағы аудандық мәдениет үйінде өтпек. Бұл кеште Қорқыт мұраларын насихаттаушы ұстаздардың үйірмесінде тәлім алып жатқан жергілікті шәкірттеріміз де сахнаға шығады.

«Қорқыт және Ұлы дала сазына» 200-ге жуық өнерпаз қатысуда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Қазақстан» телерадиокорпорациясы түсірген «Міржақып. Оян, қазақ!» телехикаясының негізіндегі толықметражды көркем фильм 21 қыркүйектен бастап еліміздің барлық кинотеатрлар желісі арқылы үлкен экрандардан ұсынылады.Тарихи туынды Алаш қайраткері, ақын, жазушы Міржақып Дулатұлының 1909-1935 жылдардағы өмір кезеңін қамтиды. Телехикаяда бас кейіпкер Міржақып Дулатовтың рөлін Бақыт Қажыбаев, жары Ғайнижамалдың рөлін Зарина Кармен, ақынның қызы Гүлнар Дулатованың рөлін Гүлжан Әспетова ойнады. Сериал режиссері – Мұрат Есжан.Телехикая өткен жылы «Qazaqstan» арнасының эфирінен және YouTube желісі арқылы орыс, ағылшын тіліндегі субтитрлермен ұсынылып, үлкен аудиторияның қызығушылығына ие болды. 2023 жылғы тұңғыш «Nauryz» ұлттық телесериалдар байқауында «Үздік сериал»

«Міржақып. Оян, қазақ!» фильмі прокатқа шықты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысының 85 жылдығына орай аймақ басшысының тікелей қолдауымен Сыр өңірінде тұңғыш рет облыстық филармония жанынан симфония оркестрі құрылды.Оркестрдің көркемдік жетекшісі және бас дирижері - Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, профессор Мүсілім Әмзе.Оркестр құрамына ішекті, үрмелі және ұрмалы аспапты игерген30 кәсіби музыкант қабылданып, ұжым 50-ден аса маманнан жасақталды.Н.Бекежанов атындағы қазақ академиялық музыкалық драма театрында өткен симфония оркестрінің алғашқы концертінде облыс әкімі аппаратының басшысы Ш. Байманов жаңа ұжымға аймақ басшысының құттықтауын жеткізді. Мәдениет саласындағы жетістіктер мен атқарылған шараларға тоқталып, облыс әкімінің ықылас гүлін табыстады.Бүгінгі бағдарламада күрделі туындылардың бірі - композитор Ахмет Жұбановтың «Абай» симфониялық сюитасы, әрбір симфония оркестрінің репертуарында болуы тиіс күрделі шығарма - Ф.Шуберттің №8 «Аяқталмаған симфониясы» және қазақ, әлем композиторларының шығармалары орындалды.Солистер - филармония әншісі, «Құрмет» орденінің иегері Самал Байсейтова, халықаралық, республикалық конкурстардың лауреаттары Айдос Иманжаппаров, Ақылбек Табынбаев, Сымбат Тасбергенова.Облыс әкімінің қолдауымен кейінгі жылдары өңірдің өнер майталмандарының басын қосқан елу жылдық тарихы бар қара шаңырақ – филармонияның материалдық-техникалық базасы нығайтылды. Жыл соңында жаңадан ашылатын Өнер орталығында симфония оркестрінің үлкен шығармашылық концерті өтеді деп жоспарланған.

Облыстық симфония оркестрiнiң алғашқы концертi өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақта ілгеріден бері қоңыр әңгіме деген тағылымға толы ерекше дәстүрі болған. Бүгінде мұндай кеш аймақта қолға алынды. Себебі қазақтың сөзіндегі қоңырлық – тыңдаған адам тағылым аларлық көрінісі. Мұндай үрдісті Қызылорда облыстық мәдениет және спорт басқармасы жандандырды.&nbsp;Кезекті рухани кештің қонағы Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Парасат» орденінің иегері Алмас Алматов болды. Ал, «қоңыр әңгіме» кешінің тұрақты модераторы айтыскер ақын Мұхтар Ниязов.«Алтынның қымбаты – аздығында» демекші, қара сөзді биік санаған халық «Достық» үйінде бас қосты. Жүз жырау шыққан мекеннің перзенті Алмас Алматов қоңыр әңгімені тыңдауға келген халықты рухани тоқ қылды. «Қазына» атты дастанын дүйім жұртқа әңгімелеп, әзіл аралас мағыналы кешті өрбітті.&nbsp;Бұған қоса, халықаралық дәрежедегі спорт шебері Тимур Сыпатаев қатысып, кез келген ер-азаматтың қолынан келе бермейтін өнерін паш етті. Сондай-ақ, сырбойылық саңлақтар да қоңыр әңгімемен бірге, қоңыр үнмен әнді әуелетіп, сахнада өнер көрсетті.

«Қоңыр әңгіме» барша қазаққа керек

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ақжар ауылдық С.Бөртебайұлы атындағы клуб үйінде К.Рүстембеков атындағы Жыраулар үйінің «Рүстембек жырау» үйірмесінің жетекшісі, дәстүрлі жыраулық өнерді насихаттаушы, жыршы- ұстаз Балтабай Бедебаевтың шығармашылық жыр концерті жоғары деңгейде ұйымдастырылды.&nbsp;Шығармашылық жыр концертті Ақжар ауылының әкімі Нұржамал Бектайқызы салтанатты түрде ашып, лебізін білдірді. Өнер мен мәдениеттің мәртебесін көтеріп, бабалардың жыр мұрасын дәріптеген Балтабай жырау Сыр сүлейлері Базар Оңдасұлының, Омар Шораяқұлының, Тұрмағамбет Ізтілеуұлының тағы басқа өнер өкілдерінің жырларын Сыр мақамдарында нақышына келтіре орындап, жырдан шашу шашты. Балапан кезінен соңынан ерген талантты, дарынды шәкірттері Балтабай Талант, Шалқарова Іңкәр, Сағатова Нұрсезім, Тұрабаева Аружан, Бекжалғас Ұлбосындар, қазіргі таңда Алматы қаласындағы Құрманғазы атындағы Қазақ Ұлттық консерваторияның студенті Хасенова Фаризалар да көрермендер көзаймына айналды. Өнер иесінің жыр концертіне арнайылап келген ұжымдастары Дінислам Тоқсанбаев, Әлішер Мырзағалиев, Алмат Азаматовтар да Сырдың сұлу мақам саздарымен Ақжар аспанын жырмен әуелетті.«Ауылына қарап азаматын таны» дегендей өнер иесінің шығармашылық жыр кешіне мектеп ұжымы, емхана ұжымы, «Ораз ЛТД» шаруашылық ұжымдары тағы басқа ел азаматтары белсене атсалысты.Сонымен қатар Қармақшы аудандық мәдениет және спорт бөлімінің басшсы Ержанов Дәурен Дауылбекұлы «Сыр елі- жыр елі» атты киелі өлкенің дәстүрлі жыраулық өнерінің дамуы мен насихаттаулын абыроймен атқарып, ауданымыздың, облысымыздың қоғамдық- саяси, мәдени рухани өміріне белсене араласып, жас ұрпақты дәстүрлі жыраулық өнерге тәрбиелеуде жемісті еңбек етіп жүрген Бедебаев Балтабай Хасенұлына арнайы алғысын білдірді.

Ақжар ауылында шығармашылық жыр концерт өтті

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысының әкімі Нұрлыбек Нәлібаев Қармақшы ауданына жұмыс сапарымен барып, киелі орындардың жағдайымен танысты. Оларды жөндеу, жаңғырту және абаттандыру жұмыстарын саралады.Алдымен аймақ басшысы «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» автомагистралінің бойында &nbsp;орналасқан «Қорқыт Ата» мемориалдық кешеніне барды. 2014 жылы кешеннің музей, қылует (тілеухана), амфитеатр, стелла, қошқар мүсіні қайта жаңғыртылған болатын. Қобыз бейнелі, төрт элементтен тұратын стелланың биіктігі 12,1 метр, ені 5,3 метр, Қордай гранит тасынан жасалған.&nbsp;Облыс әкімі бұған дейін де нысанда қайта жаңғырту жұмыстарын жүргізген мердігер мекемеге жөндеуді қажет ететін, бұзылған тұстарды қалпына келтіруді тапсырған болатын. Аймақ басшысы кешенде әлі де қалпына келтіру қажет аумақтары бар екенін ескертті.Әрі қарай Нұрлыбек Машбекұлы ХІХ ғасырда салынған жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіші - Марал ишан кесенесіне барды. Үш жүзге пір болған Марал ишан (1780-1853) Қостанай өңірінде туған, Қармақшы ауданында қайтыс болған.&nbsp;Марал ишан – дін ғұламасы, халыққа &nbsp;шын ықыласымен берілген әулие кісі болған. Тарихи мәліметке сүйенсек, 1841-1845 жылдары азаттық &nbsp;үшін күрескен &nbsp;Кенесары ханға қолдау көрсеткендердің бірі. Ишан мешіт салып, бала оқытқан. Бүгінде кесене «Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы» жобасы бойынша өңірлік қасиетті нысандар тізіміне, &nbsp;Қызылорда облысы тарихи-мәдени мұра объектілерінің &nbsp;3D форматтағы интерактивті картасына енгізілген. Кесене туралы ақпарат енгізілген QR-код тақтайша орнатылған. Алдағы уақытқа Марал ишан кесенесіне апаратын жол салу мақсатында жұмыстар жүргізілетін болады. Сонымен қатар, арнайы мамандардың тексеруінен кейін кесененің бүгінгі қалпын сақтап қалу үшін жөндеу жұмыстары жүргізілмек.Айта кетейік, күні кеше облыс әкімі Жаңақорған ауданына жұмыс сапары аясында Хорасан ата кесенесінің жай-күйімен танысқан еді. ХІV ғасырда салынған кесене киелі орындарының біріне айналған. Ел арасында мұнда келушілер кесене жанындағы құдықтан су ішіп, дертінен айығады деген сенім орныққан.Аймақ басшысы осы аумақты демеушілер көмегімен абаттандырылатынын айтты. Барлық жөндеу, жаңғырту жұмыстары сапалы жүргізілуі тиіс екенін ескертті.&nbsp;<img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/364772349_586868170301098_875118984670702628_n_1f5999dd0b.jpg" alt="364772349_586868170301098_875118984670702628_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/365033342_586868286967753_3885532288774734812_n_ba89a8a1b8.jpg" alt="365033342_586868286967753_3885532288774734812_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/364806417_587090736945508_3717676510395225831_n_a7b647ffd5.jpg" alt="364806417_587090736945508_3717676510395225831_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/364760023_586868380301077_8758387117593094250_n_3a2c107c76.jpg" alt="364760023_586868380301077_8758387117593094250_n.jpg"><img src="https://knadmin.beoblood.kz/uploads/365265082_587090863612162_1178979893734191179_n_ff526c400b.jpg" alt="365265082_587090863612162_1178979893734191179_n.jpg">

Нұрлыбек Нәлібаев киелі орындардың жай-күйімен танысты

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облыстық тарихи-өлкетану музейі – Сыр өңірінің 85 жылдығынан сыр шертетін асыл қазынаның ордасы болып табылады. Осыған орай, Сыр елінің 85 жылдығы аясында алғаш рет «Алтын киімді Ұлы дала» атты көрме ұйымдастырылып, қасиетті мекендегі құнды жәдіргерлер жұртшылыққа таныстырылды. Бүгінде облыстық музейдің қорында өлке тарихы мен мәдениетіне қатысты 65 мыңнан астам экспонат сақтаулы. Сондай-ақ мұнда екі мыңнан астам әйгілі Хорезм археологиялық-этнографиялық бұйым бар.&nbsp;Қызылорда облысының өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында облыстық тарихи-өлкетану музейінің директоры Сапар Көзейбаев аталмыш мекеменің жұмысымен таныстырып, алдағы жоспарларымен бөлісті.<blockquote>«Бүгінде облыстық музей қорындағы құнды экспонаттарды цифрландыру және қолжетімділігін арттыру мақсатында «АС-Музей» автоматтандырылған ақпараттық жүйесі орнатылды. Сонымен қатар Қызылорда облысының 85 жылдығы аясында жыл басынан бері мәдени, тарихи-танымдық шаралар мен «Музей энциклопедиясы», «Тарих көмбесі», «Тұлғатану», «Бір әулеттің тарихы», «Тарихтағы сандар», «Музей радиосы», «Жас өлкетанушы», «Бұл үйде, кім тұрған?!» атты музейлік жобалары жүзеге асуда. Бұдан бөлек, Сыр өңірінің тарихы мен мәдениетін, көненің көзіне айналған жәдігерлерімізді Арқа жұртшылығына таныстыру мақсатында Қараған облыстық тарихи-өлкетану музейінде «Сыр өңірі – Түркі өркениетінің алтын бесігі» атты көрме ұйымдастырылды. Ал Маңғыстау облыстық музейінде зергерлік бұйымдар коллекциясынан «Сыр өңірінің зергерлік өнері» тақырыбында этнографиялық көрме ұйымдастырылды. Алдағы уақытта ортағасырлық Сығанақ қалашығынан табылған археологиялық материалдар негізінде сақ жауынгерінің реконструкциясын дайындау жоспарланып отыр», – деді Сапар Көзейбаев.&nbsp;</blockquote>

Тарихи мекеменің қорында 65 мыңнан астам экспонат сақталған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Жалағаш ауданында мәдениет саласы тың серпінмен дамып келеді. Бұған аудан өнерпаздарының шығармашылығын ұдайы дамытуға басымдық беруі басты себеп болса керек. Аудандағы мәдениет ұйымдары ағымдағы жылдың І жартыжылдығында ұлттық мәдениетті ілгерілетуге және дәстүрлерді жаңғыртуға, салауатты өмір салтын насихаттауға бағытталған түрлі форматтағы 363 іс-шара, оның ішінде театр қойылымдары, шығармашылық конкурстар, фестивальдер, конференциялар, акцияларды ұйымдастырып, өткізді. Оған 62 401 көрермен тартылған. Оның ішінде 12-сі онлайн режимде өткізіліп, 2 370 қаралым болған. Есепті кезеңде өткізілген іс-шарлардың 2-еуі облыстық шаралар болса, мұнан бөлек ақындар айтысы мен оқырмандар конференциясы да ұйымдастырылған.&nbsp;Аудан үшін биылғы жылдың басты ерекшелігі мемлекет және қоғам қайраткері Т.Жүргеновтің 125 жылдық мерейтойын 22 қыркүйекте атап өту жоспарлануда. Бұл бағытта «Түркі әлемінің Темірбегі» атты облыстық ақындар айтысы өткізілсе, Түркістан облыстық Ы.Алтынсарин атындағы балалар кітапханасымен бірлесіп, онлайн Zoom платформасы арқылы «Түркі әлемінің тарланы» атты тарихи конференция ұйымдастырылды. Қазақ руханиятының дамуына зор үлес қосқан тұлғаның есімін халық жадында сақтап, өнегелі ісін жастарға үлгі ету мақсатында жыл басынан бері 45 мәдени-көпшілік шара ұйымдастырылып, 1 206 көрермен қамтылған.«Ұлттық рухани жаңғыру» жобасы аясында «Dombyra» ұлттық телеарнасынның тарихи-танымдық мәдени бағдарламасында Жалағаш ауданының тарихы мен мәдениеті туралы екі бөлімнен тұратын арнайы шығарылымы көрермен назарына ұсынылған. Сонымен қатар «Abai TV» мәдени-ағарту телеарнасының ұлы тұлғалардың өмірі мен шығармашылығын насихаттау мақсатында &nbsp;«Тарих. Тағдыр. Тағлым» бағдарламасының арнайы шығарылымына Бұқарбай батыр Естекбайұлының жары Шынар туралы деректі фильм түсірілімі ұйымдастырылған. Қ.Қазантаев атындағы мәдениет үйінің жанындағы Халық театры Ерсайын Төлеубайдың «Жеңгетай» комедиясын Нартай Бекежанов атындағы академиялық қазақ музыкалық театрында сахналады. &nbsp;Ауданда жас таланттарды табу, балалар мен жасөспірімдерге шығармашылық және көркем-эстетикалық білім беруді қолдау бағытында мәдениет үйлері мен клуб кәсіпорындарында 95 үйірме жұмыс жасауда. Үйірмелерге қатысушылар саны 1073-ке жетіп отыр. Мәдениет үйлері мен клубтарының көркемөнерпаздары 2023 &nbsp;жылдың І жартыжылдығында облыстық байқаудан 34, республикалық байқаудан 9, халықаралық байқаудан 8 жүлделі орындарды иеленді. &nbsp;Кәсіпорындардың 2023 жылдың І жартыжылдығында ақылы қызмет жоспары 5070 мың теңге, орындалуы 3251,0 мың теңге, яғни 64,1 пайызға орындалған.&nbsp; Кітапханалардағы қызмет көрсету жұмыстарының жай-күйі және жаңа ақпараттық технологияларды енгізу барысы өз дәрежесінде жүргізілуде. Аудандық орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің жалпы кітап қоры 373930 дана кітапты құрайды. Жалпы оқырмандар саны 9511-ге жетіп отыр. Аудан кітапханаларында кітап басылымдарын цифрлық форматқа көшіру жұмыстары жалғасуда. Аудандық кітапхана қорындағы 907 дана жергілікті ақын-жазушылардың кітаптары мен 2256 дана жергілікті мерзімді басылымның электрондық көшірмелерін санды форматқа көшіріп, бүгінгі күнге дейін 740 оқырманның &nbsp; пайдалануына мүмкіндік берілген.&nbsp;Мәдениет саласы қызметінің негізгі бөлігі тарихи-мәдени ескерткіштерді қорғау болып табылады. Ауданда есепке алынған 71 тарих және мәдениет ескерткіштердің 1-еуі республикалық &nbsp;маңызы &nbsp;бар, 30-ның жергілікті маңызы бар, 40 алдын ала есепке алу тізіміне енгізілген. Аудан бойынша 17 ескерткішке QR-код тақтайшалары орнатылды. Аудан көлеміндегі тарих және мәдениет ескерткіштерінің табиғи ландшафты аймақтарының бұзылуына, заңсыз қазба жұмыстары және өзге де заң бұзушылық әрекеттерге жол бермеу мақсатында бақылау шараларын күшейту, қолданыстағы заң талаптарының өз деңгейінде орындалуы туралы түсіндірме жұмыстары жүргізіліп, әдістемелік көмектер көрсетілді. Сонымен қатар, алдын ала есепке алу тізіміне енгізілген ескеркіштерге сараптама жұмыстарын жүргізу мақсатында аудандық экономика және қаржы бөліміне 2 млн теңгеге бюджеттік өтінім берілген.Кент орталығында орналасқан мемлекет және қоғам қайраткері Темірбек Жүргеновтің бюстін Т.Жүргенов ауылындағы жаңадан ашылатын аллеяға ауыстыруға тарихи және мәдени ескерткіштерін қорғау жөніндегі облыстық комиссияның оң қорытындысы алынды. Ескерткіштерді күтіп-ұстау мақсатында «Ескерткіштер – ел тарихы» акциясы ұйымдастырылған. Аудандағы мәдениет және спорт бөлімі қызметінің маңызды бағыттарының бірі – мемлекеттік тіл саясаты. Тілдік ахуалды бейнелейтін басты көрсеткіш – құжат айналымы. Осы ретте мемлекеттік органдардағы тілдік ахуалға жүргізілген мониторинг нәтижесінде мемлеткеттік &nbsp;тілдегі шығыс құжатының үлесі 100 пайызды құрап отыр. Көрнекі ақпараттың пайдалануын бақылаудың өңірлерді қамту дәрежесі басты назарда. Тоқсан сайын мәдениет және спорт бөлімі мен «Қызылорда облыстық тілдерді оқыту орталығының» мемлекеттік тіл мамандарының қатысуымен көрнекі ақпараттарға түсіндірме жұмыстарын &nbsp;жүргізіп келеді. Жыл басынан 12 кәсіпкерлік субъектілеріне (дүкендер, жарнама агенттігі, мейрамхана, сән салондары, т.б.) Қазақстан Республикасының «Тіл туралы» Заңының 21-баптың талаптары түсіндіріліп, әдістемелік көмек көрсетілді. Атап айтқанда, 4 мейрамхана мен фастфудтардың ас мәзірілеріне аударма үлгілері әзірленіп, қолданысқа берілсе, 1 сауда нүктесі мен 1 кәуапхананың тек қана орыс тілінде ілінген жарнама мәтіндері алынды.&nbsp;Аудандағы шағын және орта бизнес өкілдеріне көрнекі ақпараттар мен жарнамалардың сауаттылығын қадағалау және реттеу мақсатында whatsapp, телеграмм әлеуметтік желілері арқылы әдістемелік көмек &nbsp;көрсету ұсынылған. Деректемелер мен көрнекі ақпарат мәтіндерін орфография нормаларына сәйкес жазу, қазақ тіліндегі мәтіндердің сапалы жазылуына, қателіктерді алдын алу мақсатында мәдениет және спорт бөлімі мен жарнама агенттіктері арасында бірлескен жұмыстар жүргізілуде.2023 жылы ономастика мәселесі бойынша 9 өтініш түскен, оның 4-еуі объектіге атау беру, 1-еуі ауыл атауын кісі есімімен өзгерту, 4-еуі көшеге атау беру туралы өтініштер. Объектіге атау беру туралы 1 өтініш, ауыл атауын өзгерту туралы 1 өтініш, көшеге атау беру туралы 1 өтініш кері қайтарылды. Тарихи тұлғаларға енгізу бағытында облыстық ономастикалық комиссияның қарауына ұсынылған 3 өтініштің 1-еуі қолдау тауып, 2-еуі кері қайтарылды. Идеологиялық тұрғыдан ескірген атаулары бар елді мекендер мен олардың құрамдас бөліктерін қайта атау жөніндегі 2022-2025 жылдарға арналған облыстың жол картасына сәйкес, 3 көше қайта аталды (Дружба-Қаракұм, ЛСП-Қараөзек, Карл Маркс – Ә.Қоңыратбаев). Жол картасына сәйкес &nbsp;идеологиялық тұрғыдан ескірген 1 елді мекен,1 көшені қайта атау бағытында жұмыстар жүргізілуде.Биылғы жылы жалпы саланы қаржыландыруға жергілікті бюджеттен – 1 318 780,6 мың теңге қаржы бөлінді. Бөлімге &nbsp;қарасты мәдениет мекемелеріне &nbsp;бөлінген қаржы &nbsp;613 592,0 мың теңгені құрайды, ауылдық мәдениет &nbsp;мекемелеріне &nbsp;бөлінген &nbsp;қаржы 448 621,6 мың &nbsp;теңге болса, спорт саласына &nbsp;бөлінген қаржы 256 567,0 мың теңгені құрайды. Оның ішінде мәдениет саласының материалдық-техникалық базасын &nbsp;нығайтуға – 24365,5 мың теңге қаржы бөлініп, Жаңаталап, Далдабай, Жаңадария ауылдық клубтарына, Еңбек ауылдық мәдениет үйіне, Руханият орталығына дыбыс күшейіткіш аппаратуралар, ұйымдастыру техникалары алынды. 2023 жылы «Ауыл – Ел бесігі» жобасы арқылы кітапхана ғимаратын табиғи газға ауыстыру жолымен қазандықты қайта жаңғырту жұмыстары &nbsp;жүргізілуде. Қ.Қазантаев атындағы мәдениет үйі ғимаратының сыртқы бетіне ағымдағы жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Жөндеу жұмыстары 2023 жылдың 31 шілдесінде аяқталады деп күтілуде. Таң ауылдық мәдениет үйі ғимаратының сыртына жай жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Жөндеу жұмыстары келісім-шарт бойынша &nbsp;ағымдағы жылдың &nbsp;22 тамызында аяқталады.Жалпы, Жалағашта мәдениет саласына қолдау бар, сол қолдауғ сай салада серпін де қалыптасқан.

Жалағаш: 6 айда 363 шара ұйымдастырылған

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Театрды халықты тәрбиелейтін жер ретінде көрсек, ондағы сахналатын қойылымның сапасы мен бағыты ұлттың салт-дәстүріне сай ықшамдалғаны дұрыс. «Театр көбейсе, түрме азаяды», – дейді Шерхан Мұртаза. Театр өнерінің қалыптасуы, дамуы жайлы Т.Жүргенов атындағы өнер академиясынан «театртанушы» мамандығының түлегі, аудандық мәдениет бөлімінің режиссері, жас драматург Хан Асанмен әңгімелестік.– Театр түсінігі туралы пікіріңіз қандай?–Театр – синтездік өнердің жиынтығы. Театр мәдениеті деген кірпияз дүние. Қоғамда қалыптасқан: «Театр киімілгіштен басталады» деген түсінік бар. Бұл сөздің мән-мағынасы зор. Киімілгіш адамның сыртқы болмысын тастап, жан дүниесімен рухани ортаға бас-тайтын табалдырығы. Бір өкініштісі, қазақ тілді көрермендер арасында бұл ұғым толық қалыптаса қоймаған. Жалпыұлттық мәдениетті орташа деңгейге жеткізу үшін қарапайым халықты театрға көптеп тарту керек.– Театрдың қалыптасуы мен ежелгі үлгілеріне тоқталсаңыз?– Оның пайда болу тарихына келсек, әңгімені әріден бастаймыз. Ежелгі грек наным-сенімінде Құдайларға құрбандық шалып, мерекелер ұйымдастырып отырған. Дионис құдайға арналған мерекеден театр тарихы басталады. Көктем мен күзде ұйымдастырылатын тойда шаруадан шаршаған егінші халық демалып, шарап ішіп, текенің тұлыбын киіп ән айтып, билеп көңіл көтереді. Соның арасында байларды әжуалап, күлкіге айналдырудан «комос», яғни комедия пайда болды. Осыны дәстүрге айналдырған олар қайғы мен қуаныш қатар жүретініндей, енді мұң мен көңілсіздікті көрсетуді ойлайды. Бұл уақытта соғыс жиі болады, әр отбасыдан кем дегенде бір еркек қаза табады. Соның өзін сипаттап, сахналау қолға алына бастайды. Бұдан «трагос» мұңлы ән дегенді білдіретін трагедия шығады.Театр да дін секілді. Әр жерге көшкен сайын сол аймақтың салтына, әдет-ғұрпына бейімделеді. Мұнан соң театрдың даму кезеңі Римде жүреді.Рим халқы реализмді қатты жақсы көрген. Әртістік өнердің шыңы деп 100 процент рөлді алып шығып, егер сахнада шын өлу керек болса кейіпкерлер ажалға басын байлайтын қойылымдарды атаған. Осындай көріністерге халық арасында сұраныс та көп болған. Антикалық театр толықтай дерлік далада орналасты. Онда 20 мыңнан 44 мыңға дейін адам отыратын бөлік ойластырылған. Біздің заманымызға дейінгі IV ғасырда ғана тастан қаланған театрлар салына бастады. Периклдің тұсынан бастап, билік қойылымдарды көруге қаражаты жетпейтін кедей халық үшін мүмкіндік жасайды. Яғни оларға бір реттік субсидия жариялаған. Осы арқылы барлық адам бірдей рухани толысып отырды.Ол кездегі әртістер өзіндік мимиканы рөлде пайдаланбаған. Барлығы дерлік рөлді бетпердемен ойнап шығатын. Киім мен қимыл-қозғалысқа қатты мән берген. Әртістердің барлығы еркектер болды, әйел адамның бейнесін де солар ойнап шығатын. Алғашқы драматургиялық туындыларды Эсхил, Софоклдер алып келді. Аристофан атты драматург «Бақалар» деген шығармасында Гомердің мифтік құдайларын комедиялық кейпікерлерін жасап шығарды.– Қазақстан жеріне театрдың келуі, қазақ драматургиясын қалыптастырған есімдер туралы айтып өтсеңіз?– Қазақ жеріне театр өнері Еуропадан Ресей арқылы XVIII, XIX ғасырларда жете бас¬тады. 1925 жылы Қызылордада тұңғыш кәсіби ұлт театры ұйымдастырылды. 1928 жылы астана ауысқанда Алматыға көшірілді. Сол уақытта қазақ драматургтерді іздеу қолға алынды. Салт-дәстүрді насихаттап, мәдениетімізді көркемдік деңгейде жеткізе алатын өнер адамдары жиналды. Ең алғаш Мұхтар Әуезов, Сәбит Мұқанов, Ілияс Жансүгіров сынды ақын-жазушылар театрдың талқылауына қатысып, шығармаларды ықшамдап беріп отырған. 30-жылдардың бас кезінде Алматы, Қарағандыда жұмысшы-жастар театры құрылды. Бұларды ұйымдастыруға Қ.Бадыров, К.Қармысов, С.Телғараев бірігіп еңбек сіңірді. Қазақ театры өнерін одан әрі өркендету ісінде “Ұлт өнерін дамыту шаралары” туралы қаулының рөлі ерекше болды. Осыған орай 1934 жылы облыстарда қазақ театрлары ашылып, халыққа мәдени қызмет көрсете бастады. Кәсіби дайындығы бар орыс режиссерлері қазақ актерлерін орыс театрының бай тәжірибесімен және К.С.Станиславский жүйесімен таныстырып, кәсіби сахна өнеріне шыңдады. Әсіресе орыс, шетел классикасы мен осы заман драматургиясының озық үлгілерін театр репертуарына енгізіп байытуда айтарлықтай жұмыс атқарды.Соғыс жылдарында қаһармандық драматургия көп сахналанды. Театр ұжымдары бірқатар әскери-патриоттық тақырыптағы пьесаларды сахнаға шығарды.1970-1980 жылдардан бастап қазақ драматургиясына аударма келе бастады. Еуропа классикасын өз сахнамызға әкеліп, көрерменге жеткізу қазақ театрының бір ұтқан тұсы болып саналады.– Жас дарынды драмтургтер мен талантты әртістерден кімдерді атар едіңіз?– Тәуелсіз Қазақстан драмасында жақсы авторлар баршылық. Айдана Аламан, Қолғанат Мұрат, Ықылас Шалғынбай, Әлішер Рахат, Мерей Қосым сынды қаламгерлер қазақ тілді көрерменге алдағы уақытта жақсы туындылар жазады. Ықылас Шалғынбайдың «Бекет» атты пьесасы, Қолғанат Мұраттың «Түнек» деген пьесасы ТМД елдерінің арасындағы конкурсқа қатысып, орыс тіліне аударылды. Бірақ сахналанған жоқ. Себебі қазақ театры мұндай шығармаларға дайын емес. Көрермен осындай қойылымдарды күтіп жүр деп ойлаймын. Бірақ театрдың көпшілігі тек пайда табу жағын ғана ойлап кеткен.Мен осы ретте қазақ театрының мықты әртістері Берік Айтжанов, Дулыға Ақмолда сынды таланттарды ерекше атағым келеді. Комедия королі ретінде Бекжан Тұрысты айта аламын.– Әлемдік театрдың қазіргі бағыты туралы не айтасыз?– Театр дүниеге келгеннен бастап үш кезеңді басынан өткерді. Ең бірінші авторлар кезеңі. Ол Эсхил мен Шекспирге дейінгі аралықты қамтыды. Яғни авторлар бұл жерде барлық шығармашылық еркіндікте болды. Одан кейін актерлар кезеңі. Әртістер қандай шығарманы, қандай кейіпкерді ойнайтынын өздері таңдады. Осы екеуінен кейін режиссерлер келді. Станиславскийдің кезінде театрдың тынысы кеңейе түсті. Режиссер жоқтан бар жасай алды. Олар халықты иллюзиямен тарта білді.XXI ғасырдағы әлемдік сахнада қойылып жатқан спектакльдерді саралайтын болсақ, басты элемент шоу болып тұр. «Суперменнің» өзіне спектакль қойылған. Оның басты сиқыры көрерменнің үстінде ұшып жүруі.Жапонияда ұлттық кабуки театрлары жұмыс істейді. Сол баяғы XVII ғасырдағы киімі мен бетпердесін киіп алып, өнер көрсетеді.Самурайлардың жекпе-жектері ширма артында көлеңке арқылы көрсетіледі. Бірақ осының бәрі үйлесімді, көркем көрінеді.– Драма.кз байқауына қатысып келдіңіз. Осы жайлы оқырманды құлағдар етсеңіз…– Бұл үшінші рет ұйымдасытырылып отырған драматургиялық конкурс. Жыл сайын сапасы өсіп келеді. Өзім қанағаттанатын фестивальдердің бірі. Мұны ұйымдастырып жүрген Олжас Жанайдаров есімді Ресейде тұратын қазақ бауырымыз. Жобаны Ресей театр қайраткерлері Одағы мен Қазақстан театр қайраткелері Одағы бірігіп, атқарып отыр.Мен үш жыл бойына осы конкурстың басы-қасында жүрдім. Алғашында көрермен ретінде бардым. Екінші жылы «Мұңлы Арлекин» деген шығармамен қатыстым. Комедия жанрының дель-арте театрының кейіпкері сайқымазақ Арлекиннің мұңы туралы болды. Конкурстан кейін тәуелсіз театрда сахналанды. 2019 жылы «Әулие ағаш» атты пьесамды ұсындым. Осы жолы 48 шығарма қатысып, соның 9-ы финалға өтті. Конкурста 9 шығарманың оқылымы болды. Қазақстанның белді режиссерлері, авторлар келіп бәйгеге түскен туындыларды жан-жақты талдады. Бұл конкурсқа барып келу арқылы үлкен тәжірбие жинақтадым.– Әңгімеңіз рахмет!

Хан Асан: Театр – синтездік өнердің жиынтығы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/ru">Kyzylorda-news.kz.</a> Талантты жандар қандай ортада болмасын табылады. Бойдағы өнер ертелі-кеш жарыққа шығады. Жуырда Сырдария ауданы әкімдігінің мен аудандық мәдениет және спорт бөлімі және аудандық мәдениет үйінің ұйымдастыруымен талантты өнерпаздардың орындаушылық шеберліктерін шыңдауына қолдау көрсетіп, насихаттау, ән әлемінің өзіндік құпиясын бойларына сіңірту, өз тарихын,бояуын жоғалтпаған халық әндерін жаңғырту,қос дауыста ән салушылардың тәжірбие алмасуына жұмыс жасау мақсатында дәстүрлі “Жұлдыз like 2023” облыстық телевизиялық жобасы өткізілді.&nbsp;Байқауға Қызылорда қаласы Қызылжарма ауылдық мәдениет үйі, Сырдария ауданы, Арал, Жаңақорған, Қармақшы аудандарынан 5 жұп додаға түсіп, өзара бақ сынасты. Қатысушы талапкерлер 2 кезең бойынша өнерлерін ортаға салды. Бірінші кезеңде халық және халық композиторларының әндерін орындаса, 2 кезеңде кинофильмдерге жазылған әлемдік немесе Қазақстан композиторларының саундтректерінен бір ән орындады. Байқауға Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, композитор «Құрмет» орденінің, «Шапағат» медалінің иегері, Қызылорда қаласының, Сырдария ауданының Құрметті азаматы Рамазан Тайманов, Қызылорда қалалық «Өнер» мектебінің «Балбұлақ» /үлгілі/ халықтық би ансамблінің жетекшісі, Қазақстан хореографтар одағының мүшесі, мәдени-тынығу жұмыстарының ғылым магистрі Асел Идирисова, Нартай Бекежанов атындағы Қызылорда облыстық-академиялық музыкалық театрының актері, облыс әкімінің «Сыр үміті», «Тұран» сыйлығының иегері, Еркін Берікболатұлы, облыстық Қызылорда телеарнасының бас продюсері Дәулетхан Мұратұлы, Сырдария аудандық жастар ресурстық орталығының директоры, Сырдария аудандық мәслихатының депутаты, облыс әкімінің «Жыл волонтері» сыйлығының иегері Нұрман Мүсілімұлы қазылық жасады.&nbsp;Байқау қорытындысы бойынша қармақшылық қос өнерпаз жеңіс тұғырынан көрінді. Азамат Алтай мен Айжан Қыдырбек байқаудың бас жүлдесін иеленіп, 150000 мың теңге қаржылай сыйлыққа ие болды. Ал жүлделі І орынға Сырдария ауданынан қатысушы Нұрбол Тұранов пен Динара Жакешова жайғасып, 100000 мың теңге қаржылай сыйлықпен марапатталды. Жүлделі ІІ орынды Арал ауданының өнерпаздары Қайрат Алмағанбетов пен Айгерім Серікова иеленіп, 80000 мың теңге қаржылай сыйлыққа ие болды. Қызылорда қаласының Қызылжарма ауылдық мәдениет үйінің өнерпаздары Дулат Сағад пен Мейрамбек Көшеков байқаудың ІІІ орын иегерлері атанып 70000 мың қаржылай сыйлықпен марапатталды. Жаңақорған ауданының өнерпаздары Аманжол Сламов пен Айсауле Қияс байқаудың Алғыс хатымен марапатталып 50000 мың қаржылай сыйлық иеленді.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Мәдениет