<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Әрбір ұлт ұрпағымен мақтанады, олар арқылы мәңгі жасайды. Үлгілі отбасының тірегі әке, жылу таратар нұры ана екені сөзсіз. Ел арасында ұлын – ұяға, қызын – қияға қондырып, немере сүйіп, шаңырағынан шаттық лебі ескен өнегелі отбасылардың көптігі қуантады. Сондай мерейлі жанұяның бірі – Сыдықовтар әулеті.Олар Қармақшы ауданына қарасты Қуаңдария ауылының тұрғындары. Ұлы Отан соғысының ардагері Сыдық атайдың кенжесі Қалдан ағамыз 1953 жылы өмірге келген. Батыр әкеден үлгі алып, өміріне адалдықты өнеге еткен ол көлік жүргізіп, қой баққан. Қарапайым жұмысшыдан бастап түрлі қызметтік сатыдан өтіп, бас инженерлік қызметке дейін көтерілген. 1978 жылы іргесі қаланған шаңырақ қазір үлкен әулетке айналуда.Бүгінде отағасы Қалдан Сыдықов пен отанасы Гүлсім Әлиасқарова 3 ұл, 2 қыз тәрбиелеп, 15 немере сүйіп отыр. 40 жылдан астам олар бір шаңырақтың астында тату-тәтті ғұмыр кешуде. Үлгілі шаңырақтың бүгінгі келбеті өзгелерге өнеге. Еңбексүйгіштігінің арқасында ерлі-зайыптылар мақтаулы маман, өнегелі ата-ана атанған.Адам баласы өмірді отбасы арқылы тани бастайды, яғни ең маңызды танымды отбасынан алады. Ата-анасы, бауырлары баланың өмірінде үлкен рөл атқарады. «Ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі» деп бекер айтылмаса керек.&nbsp;Еңбекпен өмірі өрілген шаңырақта өскен ұл-қыздың барлығы дерлік бір-бір мамандықтың иесі. Сан-салада табысты қызмет етуде.<blockquote>– Отбасы – адамды үлкен өмірге дайындайтын мектеп. Ал сапалы білімді, саналы тәрбиені бала өзара түсіністікте, бақытты ортада өмір сүретін, сол бақытты жасай алатын отбасынан алады. Біз де ел қатарлы ұл-қыз өсіріп, солардың тілеуін тілеп отырған жандармыз. Балаларыма қай істе болмасын әділдік танытып, адал еңбекпен нан табу қажеттігін айтып отырамын. Себебі маңдай термен келген заттың құны жоғары, адал адамның мерейі үстем болады, – дейді Қалдан ағай.</blockquote>Отбасындағы ерекше сыйластық, жас буынға ой саларлық тағылымдары, ғибраты мол әңгімелері өзге отбасыға үлгі боларлықтай. Ұрпақтар сабақтастығын жалғаған, мерейі тасыған Сыдықовтар отбасына қандай мақтау айтса да жарасады. Себебі олар бүгінде зейнет жасына жеткенімен, ерлі-зайыптылардың жеке-жеке кәсібі бар. Отағасы Қалдан «Әділет» атты шаруа қожалықтың иесі болса, отанасы Гүлсім тапсырыс бойынша ауыл тұрғындарына киім-кешек, ыдыс-аяқ жеткізіп береді.<blockquote>– 2018 жылы зейнетке шықтым. Содан бері қарап отырмайын деп, шаруа қожалық аштым. Балаларым кейін жалғастырып, алып кетсе бұл бір берекелі кәсіп қой. Мемлекет те бұл бағытты қолдап, түрлі жеңілдіктер жасап жатыр. Менікі жол көрсетіп, бастап беру ғой, – дейді ардақты әке.</blockquote>Үлгілі отағасының өнеге болар ісі мұнымен шектелмек емес. Ол ауыл ішінде береке-бірлікке бастайтын медиатор, сондай-ақ мектептегі қамқоршылық кеңестің төрағасы. Ал ауласында 30-дан астам жеміс ағашы өсіп тұр. Ұрпағының болашағы үшін төрт түлікті түгел өсіріп, табиғи өнім тұтынады. Мұның бәріне үлгеру үшін тынымсыз еңбектің қажет екені белгілі. Бірлігі жарасқан ерлі-зайыптылар кәсіпті де жүргізіп, үй айналасын да көркейтіп, саналы бала тәрбиелеп, ынтымақты өмірі, мәнді тірлігімен айналасына үлгі болып отыр. Мұның сырын сұрағанымызда:<blockquote>– Мен отбасында ер адамның рөлі мен мәртебесі биік болуы керек деп ойлаймын. Балаларға тәрбие беруде әкенің орны ерекше. Бала әкесін асыраушысы ғана емес қамқоршысы, жанашыры ретінде бағалауы керек. Әке – асқар тау, оның берген тәрбиесі мен ақылын ешкім бере алмайды. Ата-ананың шексіз махаббатын сезінген бала ешқашан біреудің ала жібін аттамайды. Бұл – біздің өмірлік ұстанымымыз, – дейді отанасы.</blockquote>Абзал ана сондай-ақ жас аналарға көпбалалы болудан қорықпау керектігін, үлкені өсіп кішкентайына қарап, қолғанат болатынын айтады. Қолындағы келіні Жазира да ене жолын жалғаған көпбалалы ана, әрі ұлағатты ұстаз. Жарасымды жанұяның тағы бір сыры – олардың білімге құштарлығында. Оған бүгінде білім жолын қуған немерелері дәлел. Үлкен немересі Далида Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның ІІ курсында оқыса, онан кейінгі Ақниет пен Әділет мектепті «Алтын белгіге» бітіріп, мемлекеттік грантпен жоғары білім алуда. «Немерелеріміз оқуда озат, сайыста жүлделі. Біз олармен мақтанамыз» дейді ата-әжесі жарқын жүзбен.Иә, отбасының мерейлі әрі өнегелі болуы жанұядағы татулық, бірлікпен өлшенеді. Жарастық орнаған шаңырақтың ғұмыры ұзақ. Адам баласының ажары да, бақыты да – отбасы. Ендеше көпке үлгі боларлық Сыдықовтардай отбасылар көбейсе, қазақы болмысымызды сақтайтын, дәстүрімізді дәріптейтін, салиқалы да салмақты ұрпақтың өсері анық.

Мерейлі отбасы: Жарастық орнаған жанұя

Фото: &nbsp;syrboyi.kz<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Елімізде енді 21 жасқа толмағандарға энергетикалық сусындар сатуға тыйым салынады. Бұл норма өткен сәрсенбідегі Мәжілістің жалпы отырысында қамтылды. Мәжілісте «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ойын бизнесі, лотереялар және лотерея қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңы екінші оқылымда қаралып, қабылданды.Депутат Елнұр Бейсенбаев лудоманиямен күрес жоспары туралы баяндамасында энергетикалық сусындар туралы мәселені көтерді. Айтуынша, балалар арасында энергетикалық сусындарды тұтыну кең таралып кеткен және ол алкогольден де қауіпті.<blockquote>– Құмар ойындарға тәуелді азаматтар түні бойы ұйықтамай құмар ойын ойнау үшін энергетикалық сусындардың негізгі тұтынушылары болып отыр. Сонымен қатар, қаржы мониторингі агенттігінің мәліметтері бойынша, бүгінде 200 мыңнан астам кәмелетке толмағандар үнемі құмар ойындар ойнаған, – деді Е.Бейсенбаев.</blockquote>Депутат бұл қатардағы жасөспірімдер энергетикалық сусынның кесірінен мас күйінде бәс тігуі мүмкін екенін айтты.<blockquote>– Қазір тіпті 10 жасар бала да энергетикті оңай сатып ала алады. Осыған байланысты, Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін 21 жасқа дейінгі адамдарға энергетикалық сусындарды сатуға тыйым салынды, – деді депутат.</blockquote>Күніне 50 мың банка ішіледіОсыған дейін Денсаулық сақтау министрлігі 21 жасқа толмаған қазақстандықтарға энергетикалық сусындарды сатуға тыйым салуды қолдаған болатын. Министрлік әзірлеген балалар мен жасөспірімдерге энергетикалық сусындарды сатуды шектеуді көздейтін арнайы құжат «Ашық НПА» порталына биыл наурыздың басында жарияланды.<blockquote>«Қазақстанда балалар, жасөспірімдер мен жастар арасында олардың денсаулығы мен дамуына кері әсер ететін энергетикалық сусындарды жоғары тұтыну байқалады. Қазіргі уақытта жасөспірімдерге арналған автоматтарда ЭС сатуға толық тыйым салынған жоқ. Дегенмен, елде жасөспірімдердің денсаулығына ЭС әсерін бағалауға және оларды сатуға шектеулерді енгізуге бағытталған іс-шаралар мен зерттеулер жүргізілуде. Қазіргі уақытта 21 жасқа толмаған тұлғаларға ЭС сатуға тыйым салуды енгізу бойынша реттеушілік әсерлерді талдау әзірленді және келісілді», – делінген құжатта.</blockquote>Министрлік зерттеуіне сәйкес мұндай сусындарды тұтыну жасөспірімдерде әдетке немесе тәуелділікке айналады. Бұл дұрыс емес тамақтану әдеттеріне әкеледі. Сондай-ақ физикалық белсенділіктің төмендеуіне және темекі шегу немесе алкогольді ішу сияқты жаман әдеттерге әкелуі мүмкін екен.Энергетикалық сусындар құрамында кофеин мен қанттың жоғары концентрациясы, сондай-ақ жасөспірімдердің денсаулығына теріс әсер етуі ықтимал басқа белсенді ингредиенттер бар. Сонымен бірге энергетикалық сусындарды көп мөлшерде тұтыну жүрек-қан тамырлары проблемаларына, ұйқышылдыққа, тітіркенуге және басқа да жағымсыз әсер етеді.Министрлік мәліметінше энергетикалық сусындар нарығының көлемі жыл сайын артып келеді. «Euromonitor International» деректері бойынша 2022 жылы Қазақстан Республикасының нарығында бөлшек сауда арналары арқылы энергетикалық сусындарды сату көлемі бағаның айтарлықтай өсуіне қарамастан, 2021 жылмен салыстырғанда 25%-ға артқан. Ал 2017 жылмен салыстырғанда энергетикалық сусындарды сату көлемінің өсуі 198%-ды құраған. 2017 жылғы 61,7 мың тоннадан 2022 жылы 184 мың тоннаға дейін ұлғайған.Ең қорқынышты статистика тек бір Алматы қаласының халқы жыл сайын 9 млн литр энегретик тұтынады екен.«Алматы бойынша жыл сайын шамамен 9 млн литр түрлі энергетиктер сатылады. Күніне 50 мың банка ішіледі. Жыл сайын мұндай сусындардың сатылымы сұрыптары мен ассортиментіне байланысты 30-40% өседі. Олар үнемі жаңа аудиторияны тартады. Ағза осылайша біртіндеп энергияны «арзан» жолмен толықтыруға үйреніп, сусынды тұтынуды күнделікті қажеттілікке (тәуелділікке) айналдырады» деп түсіндірілген құжатта.Шетел тәжірибесі&nbsp;қандай?Қалай дегенмен, жаңа норма жастар денсаулығын, ұлт саулығын сақтау бағытындағы маңызды қадам екені сөзсіз. Энергетикалық сусындарды 21 жасқа дейін пайдалануға шектеу қойылуы оларды алкогольдік сусындарға теңестіретін норма деуге болады.Энергетикалық сусындарды шамадан тыс тұтыну балалардағы артық салмақ пен семіздікке әкеп соғады. Бұл – жұқпалы емес аурулардың дамуының негізгі қауіп факторы және Қазақстанда өсіп келе жатқан қоғамдық денсаулық сақтау проблемасы. Осыған байланысты балалар мен жасөспірімдердің денсаулығына, өміріне қауіп төніп тұрғаны анық. Сондықтан мемлекет пен қоғамның өскелең ұрпақ үшін қауіп-қатерлердің алдын алу бойынша шұғыл шаралар талап етілетіні заңдылық.Мамандар денсаулыққа қауіпсіз энергетикалық сусын жоқ деп сенімді түрде айтып отыр. Осындай теріс әсерлерін ескере келе кейбір елдер мен ұйымдар энергетикалық сусындар сатуға тыйым салған. Мысалы, Францияда 2020 жылдан бері мектеп асханалары мен білім мекемелерінде орналасқан автоматтарда энергетик сатуға тыйым салынады. Тыйым балалардың денсаулығын сақтау және дұрыс тамақтануды қолдау мақсатында енгізілген.Ұлыбританияда жалпы тыйым салынбағанымен, үкіметі мұндай сусындарды мектеп асханаларында және мектептерде орналасқан автоматтарда сатқызбауды ұсынады. Кейбір мектептер осы нұсқауларды өз еркімен орындап жүр.Норвегияда 2019 жылдан бастап 18 жасқа толмаған адамдарға арналған дүкендер мен автоматтандырылған машиналарда мұндай сусындар сатуға тыйым салынған. Литвада да 18 жасқа толмағандарға энергетикалық сусындар сатылмайды. Оған семіздік пен қантты шамадан тыс тұтыну жағдайлары себеп болған. Ал Шотландияда 2018 жылдан бері 16 жасқа толмаған балалар энергетикалық сусын сатып ала алмайды. Чилиде 2014 жылы мектептер мен балалар мекемелерінде энергетик сатуға тыйым салынған. Мұндай орындарда оның жарнамасын жүргізуге шектеу енгізілген.Елдегі жағдайды реттеу үшін Денсаулық министрлігі энергетикалық сусындарды сатушының қатысуынсыз сауда автоматтар, өзге де электрондық немесе механикалық құрылғылар арқылы сатуға тыйым салуды енгізуді көздеп отыр.Қанты&nbsp;көп сусындар да&nbsp;қымбаттайдыСондай-ақ Қазақстан Үкіметі құрамында қанты көп алкогольсіз сусындарға акциз салығын салу мәселесін де жыл соңына дейін шешпек. Бұл туралы Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаров мәлімдеген болатын. Үкімет бұл салықты енгізу туралы мәселені 2021 жылы көтерген.Денсаулық министрлігі де құрамында қанты көп сусындарға акциз салу ұсынысынан бас тартпайтынын мәлімдеген еді. Мемлекеттік бас санитар дәрігер Айжан Есмағамбетованың айтуынша, бұл талапты Денсаулық министрлігі ойлап тапқан жоқ. Бұл – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынысы. Соның негізінде көптеген елдерде құрамында қант көп сусындарға акциз енгізіліп жатыр. Бас санитар дәрігер Қазақстанда артық салмақ пен қант диабетіне шалдыққандардың қатары көбейгенін де атап өтті.Айта кетсек, 2021 жылдың қазан айында «Дені сау ұлт» ұлттық жобасы мақұлданған. Жоба 2023 жылдан құрамында қанты көп сусындарға 20% мөлшерінде акциз енгізуді, 2024 жылы 35%, 2025 жылы 45%-ға дейін арттыруды қамтыған. Бұл бастаманы Денсаулық сақтау министрлігі көтерген болатын. Министрлік қант қосылған сусындарды көп ішу жүрек-қан тамырлары аурулары, қант диабеті, семіздік пен басқа да ауыр дертке шалдықтыратын алға тартты.Ал тәтті сусын өндірушілер ұлт денсаулығы үшін күрестегі бұл тәсілмен келіспеген. Қазақстанның алкогольсіз сусын өндірушілер қауымдастығы «акциз енгізу – орта және шағын кәсіпорындардың жабылуы, жұмыс орындары мен салықтың қысқаруына әкеледі» деп мәлімдеді.Алайда «Дені сау ұлт» ұлттық жобасы былтыр басқа да 9 жобамен бірге тоқтатылған. Депутат Жанна Асанова бұрынғы Премьер-министр Әлихан Смайыловтан себебін сұраған болатын. Премьер-министр бұдан былай тек нақты әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуге бағытталған жобалар бекітіледі деп жауап берген.Шын мәнінде, ұлт денсаулығы қымбат па әлде салық саясаты ма? Осыны таразылап көріңізші…&nbsp;Биболат Сәтжан

Энергетикалық сусын – жаңа дерт пе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Келімсек дегенде ала дорба асып, үй-үйді аралап, алақан жаятын сығандар мен өзбектер көз алдына келетін қазаққа бұл ұғым бүгін бөтен емес. Одақ іргесі ыдырып, Тәуелсіздік еншіге тигеннен бері сең бұзылды, ауқым кеңіді. Қазақстандықтар әлемнің өзге жеріне барып, білім алды, біліктілігін арттырды. Бұл бұрын шекараның арғы жағында айдың арғы жағындай қандай тұрмыс барына болжайтындардың арманын іске асырған алғашқылар бүгінгі еңбек етемін дегендер үшін жол ашты. Алысқа барып, арбалаймын деушілерге қазір мүмкіндік мол. Елге келіп, кәсіпкерлік көкжиегін кеңітіп жатқандар бар, «Бәлен жерде пайда бар» деп, қарызға батқандар бар. Ұтқанымыз қайсы, ұтылғанымыз не? Сараптауға тырыстық.ГастарбайтерлерАдам баласының жылдар бойғы ізденіс, даму, ұмтылысы жаңа өзгерістер мен көптеген күш-қуатты қажет етті. Тоқтаусыз қоғамдық үдеріс еңбек миграциясын қалыптастырды. Халықаралық жұмыс күшiнiң көшi-қон қозғалысы сол кездерден бері маңыздылығын жоғалтпады.&nbsp; Бүгінде өз елінде жұмыс таба алмағандар алыс-жақын шет елдерге барып, нәпақасын айыратын жағдай көпке таныс. Тақырып сөз болғанда, «гастарбайтер» деген ұғым қоса айтылады. Ұғым немістің «гастар» – «қонақ», «байтер» – «жұмысшы» деген ұғымынан біріккен. Яғни, уақытша жұмыс істеуге барған азаматқа айтылатын нағыз балама.&nbsp;БҰҰ-ның мәліметі әлемдегі мигранттар санының 250 миллионнан асқанын көрсетеді. Жұмыс іздеушілердің таңдауы ең көп түсетін ел – АҚШ. Штаттарда 50 миллиондай мигрант тіршілік етеді. Екінші орынға жайғасқан Ресейдегі саяси жағдайға байланысты мигранттар саны соңғы жылдары азайған. Жұмысшы қонақтарды көп қабылдайтындар қатарында Сауд Арабиясы, Біріккен Араб Әмірліктері Германия, Ұлыбритания, Польша, Оңтүстік Корея, Түркия бар. Қазақстан да орта Азиядағы мигранттар паналайтын жайлы мекен деп танылған.Гастарбайтерлер өнімді, арзан жұмыс күші. Екіншіден, олардың табыстарынан түскен аударымдардың ел қаржысына қосар үлесі қомақты. Мәселен, Қазақстан ұлттық банкі 2020 жылғы елден сыртқа бағытталған ақша аударымдарының артуын карантиндік жағдайға байланысты елде қалып қойған еңбек мигранттарымен байланыстырған.Елдегі жағдай жайлы ма?Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі көші-қон комитетінің мәліметіне зер салсақ, өткен жылы 194 мың қазақстандық шекара асқан. 15 мыңы көшіп кеткен. Ал 2024 жылдың 5 айында ықылас білдіргендер өткен жылмен салыстырғанда, арта түскен.&nbsp; Жастардың шет ел асуының себептері туралы зерттеген Ирина Черных және Рустам Бурнашев өзге мемлекетте оқыған, біліктілігін жоғарылатқан 50 жас маманнан сауалнама жүргізіп, төмендегі факторларды анықтаған.Алғашқысы, Қазақстандағы әлеуметтік жағдай. Баспана «бас ауру». Табыс пен тұрмыстың сәйкессіздігі. Кредиттер үстемесінің көптігі. Коммуналдық шығынның қымбаттығы.Екінші себепке саяси тұрақсыздық түрткі болған. Ресейдегі соғыс, ел ішіндегі жағдайлар, көрші елдермен қарым-қатынас дегенді алға тартты қазалылық тұрғын Есбол Жансарин.Оның айтуынша, жастардың елге кетуінің тағы біріне барған елдердің мигранттарды шақыру бойынша жүргізіп жатқан саясаты себеп болған. Анкетаға қатысушылар сыбайластық, бағаламау, қаржының төмендігі, өрістеудің баяулығын да алға тартқан.&nbsp;Ақша табу үшін шетел асу<blockquote>– Көршілес Ресейде табиғи шырын дайындайтын цехта жұмыс істедім. Жұмыс ауыр, жалақысы да лайықты деп сендік. Дегенмен, еңбегімізді бағаламай, ақымызды сұрасақ, заңсыз жүргенімізді айтып, көші-қон полициясына хабарласып, үстімізге ақы іліп жіберетіннін айтып, қорқытты. Амалсыз кері қайтуымызға тура келді. Хабарласып, шаршадым. Ақша да кетті, уақыт та кетті, – дейді Қазалының тумасы Бақытбек Есенов. Өзін қазақты жақсы көретін патриоттың бірі санайтын Жасұлан Айтөреев те – жоғары техникалық білімімі бар маман. Елде үш жылда алған жалақысы 200 мыңға жетпеген. Пәтерақы, жолақы, отбасылық басқа шығындар титықтатқан жас отбасы тәуекел етіп, таныстары арқылы Африкаға жол тартқан. Қазір ыстық материкте 4 жылды артқа тастаған жұбайлар тұрақты жұмысқа құжат тапсырып қойған. Болашақта Қазақстанға қайтатын ойы бар. Бірақ он жылдықта жүзеге аспайды-ау деп қауіптенеді.&nbsp;</blockquote>«Өмірі өрісті, жұмысы жемісті болса, адамның алысқа кетіп несі бар? Қазақстан қанашама өндіруші күш, заман тұтқасы болар жалынды жастан айырылып жатыр. Күші мен ақылын замандастарым өзге елге сарп етуде. Билік басындағылар осы турлы ойланса екен», – дейді ол.&nbsp;Тағы бір қазалылық Азамат Алмасұлы немістің технологиялық концернінде қызмет етеді. Қазір келіншегімен бірге Германияда тұрады. Жылда жаз айында елге келіп тұрады.&nbsp;Қарекет ету – қамның қарымтасы&nbsp;<blockquote>– Қазақ – көшпелі халық. Десе де атақонысын тастамаған. Түсінемін, сананы тұрмыс билеген тұста, қарекет ету – қамның қарымтасы. Бірақ қарқын тоқтамаса, елдегі адам капиталына айтарлықтай шығын әкеліп, маман тапшылығын тудыруы бек мүмкін.&nbsp; Жыл басынан бері елімізден АҚШ-қа грин-кардқа (green card) 2500-ден аса адам құжат тапсырған. Құжат мақұлданса, қандастарымыз шетел асып, жұмысқа кетпек. Заңсыз кетіп жатқандар қаншама... Ниет етіп жүргендерді қосыңыз», – дейді статист Мақұлбек Ережеп. &nbsp;</blockquote>Мұхит асуды мүмкіндікке санайтындар, өкінішке орай, көбейіп келеді. Жайлы өмірді көксеген жасөспірім, желкілдеген жастар ғана емес, орта жастағылар мен үлкендердердің де көзқарасы оң.&nbsp;<blockquote>«Балам Англияда маусымдық жұмыс істеп жүр. Ақша жіберіп тұрады. Әйелім екеуіміз де жұмыс істейміз. Балам: «Шаршадыңыздар, енді өзім бағамын. Жұмысты қойыңыздар», – дейді. Жақында қажылыққа барып қайттық. Өзі қаласа, неге қарсы шығуымыз керек. Ұлымның ісіне мақтанамын», – дейді қазалылық Әбілғазы Тұрысбек.</blockquote>Жазира есімді қандасымыз 2018 жылы АҚШ-қа, Чехия, Англияға барамын деп қыруар қаржыдан қағылғанын айтады. Шетелге оңай жол деген желеумен заңсыздыққа барып, онсыз да күйін күйттей алмай жүргендерді сызға отырғызғанға тоқтам қойылса да, тоқтар емес.Қазір Техаста уақытша тұрып жатқан ол блогында осыдан 5 жыл бұрын ваканция көп болғанынымен, қазір қиын екендігін айтады. Мәселеге еңбек миграттарынан «Work authorization» картасын талап ету жайы қолданысқа енгендігі басты себеп болған. Сондай-ақ АҚШ-та бүгінгі таңда арзан жұмыс күші мексикалықтар болып тұрғанын да жеткізді.Біріккен араб әмірліктерінде жұмыс істеп жүрген Күнсұлу Әбдікерімқызы жергілікті жұрттың туристер мен миграттарға «екінші сұрыпты адамдар» деп қарайтын көзқарастары қынжылтатынын айтады. Кореяда күн кешіп, келешегін кемелді етемін деген Кемел Серік (аты өзгертілді) заңсыз жұмысқа тұрып, нәтижесінде депортацияланған. Оңтүстік Кореяға кіретін мүмкіндігінен айырылған.&nbsp;Қазақтандықтардың Оңтүстік Кореяға заңды түрде жұмыс істеуі бағытында екі ел тарапынан көтеріліп жатқан бастамашылық орынды екендігі атап өтті. Өз ісіне өкінген кейіпкеріміз, қандастардың көбі саяси сауатсыздық пен білімсіздік салдарынан ұрынатынын айтты. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі көші-қон комитеті хабарлағандай, Түркия, БАӘ және тағы басқа елдермен де ол жақта жүрген жерлестеріміздің жағдайына бойлап, еңбек құқықтарын қорғайтын жаңа келісімде жасалып жатқаны жанды жадыратты.Заң саласының маманы, туристік компания қызметкері Жансерік Шеріннің талаптанған жандарға айтары бар.«Қазір «виза алып беремін» деп, елдің қалтасын қағып жүрген алаяқтар көп. Жалған жарнама, арбаған сөзге алданбау үшін қолма-қол ақша берерде, қолма-қол фискальді чек талап етіңіз.<blockquote>Екіншіден, ешқашан «Каспий голдқа» ақша аудармаңыз. Ол аударымның заңды күші жоқ,ешкімге дәлелдей алмайсыз», – дейді.&nbsp; Өздері ұсынған қызметке кіретін Польшаға барғысы келетін азаматтарға қойылатын талаптар туралы сұрап-білдік. «18-55 жас аралығында болуы керек. Соттылығы болса, наркологиялық, психикалық тіркеуде, кредит төлеуден «қара тізімде» тұрса, виза алуда кедергі болады. Соңғысы, денсаулығы мықты болуы шарт», – дейді.</blockquote>Өткен жылы шалғайдан ізгілік іздеп барып, құрбандық құлына айналған Дилмұрат Садиров пен Арай Түсіпжановтың Нигериядағы адам төзгісіз өмірі, Иракта қамалған қазақтар қасіреті, БАӘ-дегі Аяжан есімді аруымыздың қайғылы қазасын қазақ жұрты ұмытқан жоқ. Бұл санаттағы санаулылар, сансызы қандай сергелдеңде жүр?&nbsp;Қазақстан аумағынан – 22 681 шетел азаматы нәпақасын тауып жүр. 2024 жылдың сәуір айында халықаралық ақша аударымдары – 67,8 миллиард теңгені көрсеткен. Сыртқы істер министрлігінің мәліметінше, өткен жылдың бірінші тоқсанында – 195 мыңнан астам отандасымыз шекара асқан. Жыл басынан бері – 16 мыңнан астам қандасымыз көшті жалғаған. Қызылорда облысы бойынша соңғы – 5 жылда шет елге кеткен<blockquote>– 17 адам ғана тіркелген. Бұл ресми ақпар. Бейресми деректі Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігі де, көші-қон комитеті де, статистика саласы мамандары да бере алмайды. Тақырып аясында өзге елден жұмыс тапқан қазалылылық 6 адамның отбасымен кездестік. Енді санамалап көріңіз…</blockquote>Түйін: Алыс-жақын қазақтың атақоныстан көбі қаңғып жүргенін жайына аз-кем бойладық. Жақындарының шет елге кетуі, үлкен қалаларға кеткендей, қалыпты жағдай деп қабылдайтын жұртшылық олардың қауіпсіздігі мен қиыныдығына зер салмайтын жайға жеткенін ойладық. Тірлігін тіктеймін деп қатарынан озғандар да, талабы мен тауы шағылып, тозғандар да, барына қамықтық. «Көзден кетсе, көңілден кетеді» деп мұндағы жағдайдан көштегілер құр қаламаса етті деп жабықтық. Елден кеткендердің оғландары өзге жерді отаным деп қабылдап, өз мекенін өгейсімесіне кім кепіл дестік. Жадағай жағдайды сылтау етіп, жерұйық іздеуде жерлестеріміз жаңылмаса етті деген алаң кештік. &nbsp;

Өзге елде табыс тапқан мәселені шеше ме?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; «Қайран менің өз үйім, кең сарайдай боз үйім» деп қара шаңырағында көсіліп жатуды кім армандамайды дейсіз?!&nbsp;Қазір әрбір отбасының мәселесіне айналған баспана жайының өзектілігі күшейді. Елде түрлі тұрғын үй бағдарламасын бекітудегі мақсат та халықтың баспаналы болсам деген арманын ақиқатқа айналдыру емес пе?&nbsp;Әлеуметтік желілерде бір бейнежазба тарады. Онда жас отбасы өздері жолыққан тұрғын үй бағдарламасының жылдар бойы алған үй ақысын төлеп отыруына таң қалысып жатады. Тіпті жарты өмірі осы ипотеканы төлеумен өтеді деседі. Расымен солай ма?Былтырғы мәлімет бойынша, Қазақстанда шамамен – 646 819 азамат әкімдіктерде баспана кезегінде тұр. Елде заңда белгіленген нормаларға сәйкес, мемлекеттік тұрғын үй қорларынан мұқтаж азаматтарға төменгі пайызбен тұрғын үй беріледі. Мұндай баспана ҰОС ардагерлері, жетім балалар, көпбалалы отбасылар, халықтың әлеуметтік осал топтары (мүгедектігі бар азаматтар, толық емес отбасылар, зейнеткерлер, қандастар тағы басқа), мемлекеттік қызметшілер, бюджеттік ұйым жұмысшылары, жалғыз тұрғын үйі апатты азаматтарға беріледі. Ал, бұл санатқа жатпайтын, бірақ, баспанаға мұқтаж азаматтар төменде тізімде көрсетілген бағдарламалар арқылы баспана сатып ала алады. Олар «Бақытты отбасы», «Нұрлы жер», «Менің үйім», «Көпір несиесі», «5-10-20» Шаңырақ, «Елорда жастары», «Жас отбасы», «9-20-25» және «7-20-25» бағдарламасы. Бұлардың әрқайсысының өз шарты бар. Екінші реттік тұрғын үй үшін ипотека барын да, естен шығармаған абзал. Азаматтар «Қазақстанның Алтын Банкінен» 1 миллион теңгеден 175 миллион теңгеге дейін «қайта сату» сатып алу үшін қаражатты 14 пайызбен ала алады. Бастапқы жарна тұрғын үй құнының бестен бірін құрайды. Қарызды 1 жылдан 20 жылға дейін өтеу керек. Өтініш бойынша шешім өтініш берілген күні қабылданады. Ал, негізгі тұрғын үйге арналған ипотекада «Бастапқы» мүлікті сатып алуға мүдделі азаматтар үшін Altyn Bank жылжымайтын мүлікті кепілге алып, 1 миллионнан 80 миллион теңгеге дейін несие ұсынады. Несие 14 пайызбен 13 айдан 20 жылға дейін беріледі. Алғашқы төлем жылжымайтын мүлік құнының кемінде 20 процент болуы керек. Қазақстандықтар баспана мәселесін шешуі үшін жоғарыда көрсетілген бағдарламалардың өзіне ыңғайлысын таңдай алады.Қазір жылжымайтын мүлік нарығында қолжетімді ипотека аз. «7-20-25» бойынша қаржыландыру айтарлықтай қысқарды. Ал, «Отбасы Банкі» шарттарды кенет өзгертті. Мұның бәрі сұраныстың төмендеуіне әкеледі, ал, басқа бағдарламаларды қаржыландыру әлі басталған жоқ. Ипотекалық бағдарламалар жылдам ақшаны, жылдам айналымды қамтамасыз ете алады: бір уақытта неғұрлым көп ақша салынса, соғұрлым көп жобалар басталады, құрылыс динамикасы артады. Сондықтан, мұндай жылдам құрал болмаса, оның салдары да дұрыс болмайды. «Отбасы Банкі» 2024 жылға жоспарланған, қазір әзірлену үстіндегі «9-20-25» ипотекасын жариялаған жағдайды сәл өзгертуді жоспарлауда.&nbsp;Мамандардың айтуынша, баға кенеттен секірусіз, айына 0,1-0,5 пайыздық шегінде қалыпты өсуді жалғастырады. Бағаның жалпы өсуі болмайды. Бағаның өсуіне халықтың жалақысының деңгейі, өндірістік процестердің өзіндік құнының өсуі, үстеме шығынның өсуі, құрылыс салушылар рентабельділігінің төмендеуі әсер етеді, сондықтан, баға сөзсіз өседі. Объективті түрде қандай да бір төмендеуді күтуге болмайды. Жаңа «9-20-25» ипотекасы іске қосылса, нарыққа әсер ететіні сөзсіз, өйткені, ол құрылыс нарығын қолдаудың белгілі бір элементін жасайды.&nbsp;Сыр самалыҚызылорда қаласында облыс әкімі Нұрлыбек Нәлібаевтың қатысуымен «Сыр самалы» деп аталатын бизнес санатындағы алғашқы тұрғын үй кешенінің ресми таныстырылымы өткен болатын. Бұл туралы облыс әкімінің баспасөз қызметі хабарлады.Жоба құны – 9,7 миллиард теңге. «Altyn land» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі құрылысты былтыр бастаған. 2025 жылы аяқтайды деп жоспарлануда. Тұрғын үй кешенінің жалпы ауданы – 27 мың шаршы метр. Оның ішінде, коммерциялық ауданы – 5 мың шаршы метр. Жерасты тұрағында көлікке арналған 112 орын қарастырылған.<blockquote>– Халықты баспанамен қамту – елдегі негізгі басымдықтың бірі десек, өңірде бұл бағытта тындырымды тірліктер атқарылуда. Өткен жылы аймақта 4108 пәтерлі 300 тұрғын үйдің құрылысы жүргізілді. Осылайша, 400-ге жуық пәтер табысталып, 11 мыңнан астам тұрғынның баспана мәселесі шешімін тапты. Жарасымды істің жалғасы ретінде жақын күндері салтанаты мен сәні келіскен тағы бірнеше нысанның құрылысы басталмақ. «Сыр самалы» тұрғын үй кешені қаламызға ерекше көрік беретін ғимараттардың бірі болары сөзсіз, – деді аймақ басшысы.</blockquote>Айта кеткен жөн болар, биыл бюджет қаражаты есебінен – 14,3 миллиард теңгеге 1890 пәтерлі 70 тұрғын үй салынады. Қызылорда қаласында – 1544, аудандарда – 346 пәтер, оның 16-сы жеті қабатты тұрғын үйлер болады.«Сыр самалы» тұрғын үй кешеніне – 1200-ден астам отбасы қоныстанады. Бұл үйлердің 30 пайыздан астамы аудан орталықтарында бой көтермек. Мәселен, биыл Қазалы ауданында баспана құрылысының көлемі үш есеге артқан. Былтыр Қазалы ауданында 52 отбасы қоныс тойын тойлады. Ал, биыл аудан орталығында – 150 пәтер салынып жатыр. Тұрғын үй құрылысын қыркүйекте бітіру жоспарланған. Сексен шаршы метрлік пәтерлер әлеуметтік аз қамтылған отбасыларға табысталады дейді мамандар. Үш тұрғын бөлмесі, асханасы бөлек, санитарлық бөлмесі бөлек. Барлығы орталық су жүйесімен, жылу жүйесімен, газ жүйесімен қамтылады. Бұл тұрғын үйлерді кәсіпкерлер өз қаражаты есебінен салуда. Тиісті құрылыс талаптарына сай келетін дайын пәтерлерді жергілікті атқарушы орган бюджет қаражаты есебінен сатып алып, баспана кезегі бойынша үлестіреді.&nbsp;<blockquote>– Жалпы аудандағы құрылыс жұмыстарына ең бірінші сапаға мән берілетін болады. Ондағы құрылысқа байланысты материалдар бірінші кезекте жергілікті жерде шығып жатқан құрылыс материалдары пайдаланылады. Ауданда барлық сала бойынша құрылыс жұмыстары қарқынды жүргізіліп жатыр. Алдыңғы жылмен салыстырғанда, былтырғы жылы 23 пайызға артық орындалды. Биылғы жылы да, ауданда 5 миллиард теңгеге жуық қаржыға құрылыс жұмыстары барлық салада жүріп жатыр. 130-140 пайызға артық орындалатын болады. Биыл Қызылорда облысында – 1269 пәтерлі 67 тұрғын үй салынады. Оның, 30 пайыздан астамы аудан орталықтарынан бой көтереді. Бұл мақсатқа бюджеттен 13 миллиард теңгеден астам қаражат бөлінген, – дейді Қазалы ауданының әкімі Мейрамбек Шермағанбет.</blockquote>Өз үйі, өлең төсегіЖеке пәтер не өз үй-жайы, Жиренше шешен айтпақшы, «өз үйі, өлең төсегі» болуы бүгінгі қазақ үшін әлеуметтік жағдайдың, қоғамдағы рөлінің, материалдық-қаржылық ахуалының белгісі, айнасы. Қызығы сол, жеке пәтері бар адам – орташа таптың өкілі. Жеке коттеджі барлар – бақуаттының қатарында. Ал кең-байтақ Қазақстанның бірде-бір қаласында, бірде-бір жерінде жекеменшік үйі жоқ адам өзін кедейге жатқызбаса да, байлар санатынан санай алмасы анық.&nbsp;«Үй кезегіне» не «жер кезегінде» қашан тұрдың деп сұрасаң, «10 жылдан асты ғой» деп күрсінетіндердің саны аз емес. «Үйсіздер» кезегі аталғанмен, анығында, бұл – мемлекеттен үй алуға дәмелі жандардың, үкімет қолдауынан үмітті азаматтардың тізімі. 90-жылдардың аяғынан – 2000-жылдардың басынан бері кезек күтіп, екі көзі төрт болғандар қазір үмітін үзгендей. Ұсынылған баспана бағдарламаларының жәй-жапсарын да көріп отырған боларсыз. Ешқандай санатқа жатпайтын адамдар қажырлы еңбек етіп, жылдар бойы тірнектеуі керек. Мұндай қарқынмен баспанаға мұқтаж, әлеуметтік сүйеніші аз тұрғындардың қатары алдағы жүз жылда сирей қоймас. Сондықтан, жеке шаршы метрге иелік етуді көздеген азаматтар баспаналы болу үшін өз бетінше қам жасауға мәжбүр.Айнұр ӘЛИ

Мейрамбек Шермағанбет: Ауданда барлық сала бойынша құрылыс жұмыстары қарқынды жүруде

Лудомания қауіпті дерт	

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Президент жанындағы кешірім жасау мәселелері жөніндегі комиссия төрағасы Марат Башимов Ұлттық қауіпсіздік комитетінің бұрынғы басшысы Кәрім Мәсімовтен кешірім жасау туралы өтініш әлі түспегенін айтты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі Азаттық радиосына сілтеме жасап хабарлайды.<blockquote>"Біз Мәсімовтің кешірім жасау туралы өтінішін әлі алған жоқпыз", – деді Марат Башимов.</blockquote>Сондай-ақ ол президентке кешірім жасау туралы өтініш жолдау алдында бірқатар әрекеттердің бар екенін атап өтті.<blockquote>"Алдымен өтініш келеді. Одан кейін Жоғарғы сотқа, Бас прокуратураға, Ішкі істер министрлігіне және бас бостандығынан айыру жазасын өтейтін жерге сұраныстар жіберіледі, себебі ақпарат жинау керек. Содан кейін дауыс беру арқылы кешірім беруге негіз бар-жоғын анықтайтын комиссия отырысы өтеді. Осыдан кейін комиссия шешім қабылдап, президентке жібереді. Басқа түсініктеме бере алмаймын", – деді Башимов.</blockquote>Айта кетейік, 9 маусым күні Кәрім Мәсімовтың президентке кешірім беру туралы өтініш жазғаны жайлы ақпарат тараған еді.&nbsp;Фото: ҰҚК

Мәсімовтен кешірім жасау туралы өтініш әлі түскен жоқ – Кешірім жасау жөніндегі комиссия төрағасы

Нарық бағасы тұрақты ма?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Өнегелі отбасы – қоғамның тірегі. Ұрпаққа берген тәлімді тәрбиесімен, туған-туыс, көрші-қолаң арасындағы сыйластығымен, салт-дәстүр мен ұлттық құндылықтарға деген құрмет сезімімен көпке үлгі боларлық отбасылар ел арасында көп-ақ. Осындай берекелі шаңырақтың бірі – Қармақшы ауданындағы Қуаңдария ауылындағы Құндақбаевтар әулеті.Өнегелі шаңырақтың отағасы Ғани Әптайұлы осы өңірдің тумасы. Мектепті бітірген соң, Жетісай қаласындағы университетке оқуға түседі. Осында өмірлік жары Замирамен танысады. Ал отанасы Замира Сарыағаш ауданы, Қапланбек елді мекенінің тумасы. Қызығы мен шыжығы мол студенттік кезеңде қол ұстаса жүріп, оқуды бірге аяқтап, 1988 жылдың күзінде отбасылық өмірге аяқ басады. Отағасы Ғани сол уақыттан бері ауылдағы №186 мектепте алғашқы әскери және технологиялық дайындық пәнінің оқытушы-ұйымдастырушысы болып қыз­мет ете отырып, балаларға бі­лім беріп келеді. Ұстаздығымен қатар, үлгілі әке, ардақты ата атанып отырған Ғани ағай отбасының қай кезде де алғашқы орында тұратынын алға тартады.<blockquote>– Ата-анамыз «ел үшін, халық үшін еңбек етіңдер. Көмек сұраған жанға шама-шарқыларың келгенше көмек қолын созыңдар. Қандай іс болса да шын көңілмен кірісіп, үйренуден жалықпаңдар. Ең бастысы – адамшылықтан айнымаңдар» деп өсірді. Біз де перзент тәрбиелеуде осыны негізге алдық. Отбасының орнықты, ұл-қыздың тәртіпті болуы берілген тәрбиеден. Әрбір әке ортасына сыйлы, ісімен үлгі болса, әрбір ананың баласына айтар ақылы болса бұл шаңырақтың іргесі берік болмақ, – дейді ардақты әке.</blockquote>Ал отанасы Замира 2002 жылдан бері&nbsp;Қуадария&nbsp;ауылдық клуб үйінің директоры. Ауыл өрендерін түрлі өнерге баулып, олардың биік шыңнан көрінуіне үлес қосуда. Үлкен шаңыраққа келін болған ол, тұрмыстық өмірінен сыр шертті.– Алғашында атам, енем, қайны ағам, барлығымыз бірге тұрдық. Енем ау­ылдың бипатымасы еді, ешкімге қатты сөйлемейтін. Мінезі жайдары, қолы шебер болды. Қазақы үйдің бауларын дайындап, киім тігіп, көрпеше көктесе де көздің жа­уын аларлықтай әдемі болып шығатын. Сонымен қатар ат тергегіш кісі еді. Күйеуін «Үлкен ұл» десе, қайнысын «Кіші ұл», ал қайын жұртының өзгелерін адам ойына келмейтін ерекше есімдер қойып, солай атап жүретін. Бізді де жайдары мінезді, кең пейілді болуға тәрбиеледі. Әйел бақытының кілті – отбасында. Отбасында береке-бір­лік болса, барлығымыз өсіп келе жатқан ұрпағымызды қадағалап, олардың тәлім-тәрбие алуына жағдай жасап келешекте елін, тілін сүйетін етіп тәрбиелесек ата-ана үшін одан артық қандай бақыт бар дейсің, – дейді отанасы.Берекелі тірлігімен өзгеге үлгі болып отырған Құндақбаевтар 2 ұл, 2 қыз тәрбиелеп өсірген. Барлығы да жоғары білімді. Отбасының тұңғышы Ербол Шым­кент қаласында жоғары оқу орнын бі­тірген. Әке жолын жалғаған ол бүгінде аудан орталығындағы №183 орта мектепте мұғалім. Ал жары Арай №27 орта мектепте биология пәнінен сабақ береді. Ата-анадан өнегелі отбасының үлгісін алған олар да бүгінде 4 ұл тәрбиелеуде. Бұл әулеттің екінші перзенті Алтынай Ор­ал қаласындағы Жәңгір хан ат­ын­да­ғы университеттің қызыл дип­лом ие­гері, аумақтық инспекцияда бас маман бо­лып еңбек етеді. Жолдасы Мұрат ау­дандық ветинспекцияның маманы. Бұл ша­ңырақ жақында тағы бір атқамінермен толығып, Мұрат пен Алтынайдың үшінші перзенті өмірге келді. Ал Айданасы Петропавл қаласындағы Манаш Қозыбаев атындағы университеттің физика-астрономия мамандығын тәмамдаған. Жетісай қаласына тұрмысқа шы­ғып, ұл мен қыз тәрбиелеп отыр. Отбасының кенжесі Ер­ке­бұ­лан Семей қаласындағы Шәкәрім атын­дағы мемлекеттік университетінің ор­ман шаруашылығы факультетін бітірген. Бүгінде&nbsp;Қызылорда қаласында жұмыс істейді. Жары Меруерт Шардара қаласының тумасы.Бір айта кетерлігі, балаларының бар­лығы дерлік өз білімдерінің арқасында мемлекеттік грант ұтып алып, жоғары білім алған. Олардың білімге құштарлығын оятуда ата-ананың орны бөлек екені белгілі. Анасы перзенттерін жастайынан түрлі өнерге баулыса, әкесі таным көкжиегін кеңейтуге күш салады. Олар ұлдарын шаруаға бейімдесе, қыздарын қолөнерге баулыған. Әркім өз рөлін анық сомдаған отбасының озық үлгісі дерсіз. Бүгінде перзенттері ата-анасының тә­лімді тәрбиесін ақтап, жемісті істерімен қуантуда.<blockquote>–&nbsp;Мелекет басшысының&nbsp;әрбір бастамасының біздің отбасыға тигізген шарапаты мол. Мемлекеттік бағдарлама арқасында ұл-қыздарым ақысыз жоғары білім алса, бүгінде «Дипломмен ауылға» жобасы арқылы үйлі болуда. Жолдасым «ұл-қызымның арқасында Қазақстанның батысын, шығысын, солтүстік-оңтүстігін түгел араладым» деп мақтанып та қоя­ды. Аллаға шүкір дейміз. Ұлдарымыз отау құрып, қыздарды құтты орнына қондырдық. «Құдаң құр­дасыңдай, құдағиың сырласыңдай» болсын демекші, құдалаларымыз өзімізбен қатар. Қай кезде де әзіліміз жараса кетеді, сый­лас­ты­ғымыз да ерекше, – дейді аяулы ана.</blockquote>Иә, бұл отбасының әр таңы арайлап атқаны сезіліп-ақ тұр. Сөзсіз, бақыттың шынар шыңына шыққан отбасы. Бүгінде олар 9 немере сүйіп, оларға ақылман ата-әже, балаларына үлгілі ата-ана болған ардақты жандар. Отбасылық өмірдің ыстығы мен суығына бірге төзген, әр жылы өнегеге толы Құндақбаевтар отбасының шаттығы ортаймасын!

Қармақшыдағы құт қонған Құндақбаевтар шаңырағы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;«Atamnyn Amanaty» қоғамдық бірлестігі жастарды рухани-адамгершілік, әскери-патриоттық тәрбиелеуге бағытталған жобаларды жүзеге асыруды жалғастыруда. Биыл бұл шаралар Кеңес Одағының Батыры, Халық Қақарманының, армия генералы С.Нұрмағамбетовтың 100 жылдығын және Халық Қақарманы Р.Қошқарбаевтың 100 жылдығын мерекелеу аясында өтуде.«Қазақстандықтардың Екінші дүниежүзілік соғыс майдандарындағы ерлігі» тақырыбындағы «Батыр баба тарих» викторинасы 2024 жылдың қаңтар-сәуір айлары аралығында өтті. Жарысқа 30 команда қатысты. Зияткерлік ойынның финалына «Көлік және коммуникациялар жоғары колледжі», «Астана халықаралық университетінің» педагогикалық колледжі», З.Г.Мырзағұлова атындағы жоғары «Даналық» медициналық колледжі, «М.Жұмабаев атындағы халықаралық колледж», «Шипагер» медициналық колледжі, «Сервис және туризм колледжі» командалары шықты.Викторинаның финалы 2024 жылдың 26 ​​сәуірінде өтіп, онда колледж студенттері өз командаларына белсенді қолдау көрсетті. Зияткерлік ойынның жеңімпаздары кубоктармен, құрмет грамоталарымен және бағалы сыйлықтармен марапатталды.«Atamnyn Amanaty» ұйымының атына мұндай викторинаны өткізу қажеттілігі туралы жастардан да, колледж оқытушыларынан да көптеген оң пікірлер мен ұсыныстар келіп түсті.Сонымен қатар, 2024 жылдың 22 мамырында Астана қаласындағы Достық үйінде «Аталар аманатына адалмыз» атты дөңгелек үстел өтткізілді. Оған аты аңызға айналған батырлардың ұрпақтары – Лира Нұрмағамбетова мен Дәурен Қошқарбаев, белгілі ғалымдар мен Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің өкілдері қатысты.Орта арнаулы оқу орындары мен «Атамның аманаты» қоғамдық ұйымы арасында жастарды патриоттыққа рухта тәрбиелеу бойынша қол қойылған меморандумға сәйкес, 2022-2024 оқу жылында белсенді қызмет атқарған колледждер Кеңес Одағының Батыры – қазақстандықтардың ерліктері туралы баяндамалар дайындады.Бұл шара ұрапқ сабақтастықтығының символына айналып, жастардың бойында рухани-адамгершілік құндылықтарды нығайта түскеніне сенімдіміз.Астанадағы Триатлон паркте өткен &nbsp;5 және 10 шақырымдық жарыс Кеңес Одағының Батыры, Халық Қаһарманы, тұңғыш қорғаныс министрі, армия генералы Сағадат Нұрмағамбетов пен Халық Қақарманы Рахымжан Қошқарбаевтың жүз жылдық мерейтойы аясындағы бір айтулы шара болды.Жарыс«Atamnyn Amanaty» ҚБ мен Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрлігінің ұйытқы болуымен ұйымадастырылды.Оған Қарулы Күштердің, Ұлттық қауіпсіздік комитеті Шекара қызметінің, Ұлттық ұланның мыңға жуық әскери қызметшілері мен төрт жүзден астам кәсіби желаяқтар мен спорт әуесқойлары қатысты.&nbsp; Марафонға қатысушыларды «Қарулы Күштер ардагерлері» РҚБ төрағасының орынбасары, отставкадағы генерал-майор Марат Нағұманов құттықтады:<blockquote>– Спорттық шараларды атақты жауынгерлерді еске алу жақсы дәстүрге айналды. Өткен жылы тура осы жерде екі мәрте Кеңес Одағының Батыры, авиация генерал-майоры Талғат Бегелдиновке арналған жарыс өткен еді. Бүгінгі жарыс аты аңызға айналған батырлар Сағадат Нұрмағамбетов пен Рақымжан Қошқарбаевтың жүз жылдығына орай ұйымдастырылып отыр. Осы аламанға қатысу – олардың ғасырлар бойы жасай беретін ерліктеріне деген тағзым мен құрмет.</blockquote>Сондай-ақ, 2024 жылдың 31 мамырында біздің бірлестігіміз Қазақстан Республикасы Құрлық әскерлерінің Ақмола гарнизонында орналасқан 68655 әскери бөлімінде елордалық студенттерге арналған «Ашық есік күнін» ұйымдастырды. Онда болашақ Отан қорғаушылар сарбаздардың тұрмыс жағдайын өз көздерімен көрді, салтанатты әскери ант қабылдауға куә болып, қару-жарақ пен әскери техника түрлерімен танысты.Бұл іс-шара жастар арасында әскери қызмет мәртебесін көтеруге, патриоттық сезімдерін дамытуға ықпал етті деп ойлаймыз.

«Atamnyn Amanaty» қоғамдық бірлестігі әскери-патриоттық бағыттағы жобаларын жалғастырып жатыр 

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> &nbsp;Сырдария ауданы, Тереңөзек кентінің тұрғыны жеке кәсіпкер Бағдат Иттугулов «Aуыл aмaнaты» жoбaсы aясындa 2,5 пaйыздық жеңілдікпен несие aлып, кәсібін бастады. Жуырда ол үйінің жaнынaн кілем жуу oртaлығын aшты. Орталық aшу үшін кілем жууғa aрнaлғaн құрaл-жaбдықтaр және кептіргіш құрылғылaр сaтып aлғaн.Бағдаттың айтуынша, кәсіптің бұл түріне aудaндa сұраныс жоғары. Сoндықтaн oтбaсыммен aқылдaсa oтырып, oсы орталықты aшып, күніне түскен тапсырысты қабылдап, тәулігіне 30-40-қа жуық кілем жуады.&nbsp;<blockquote>− Әрине, жaз мезгіліндегідей емес, қыста кілем жуу oңaй емес. Сoл себепті орталыққа жүгінетіндер көбейіп келеді. Бaғaсы дa қолжетімді, − дейді ол.</blockquote>Аталған орталықта кілемді жуу квадрат метрі 400 теңгеге оған қоса aлып кету және жеткізіп беру қызметінде жеңілдіктер қaрaстырылғaн. Қазіргі таңда кілем жуу орталығында 1 адам жұмыспен қамтылған.&nbsp;<blockquote>−«Ауыл аманаты» жобасы жаңа кәсіп бастаушыларға өте тиімді. Пайызы аз, мүмкіндігі көп. Әсіресе, кәсіп бастаймын деген ауыл тұрғындарына берілген үлкен қолдау. Егер осы орталықтың жұмысын дамытып, халықтың алғысын алсақ, еңбегіміздің жaнғaны деп білемін, − дейді кәсіпкер.&nbsp;</blockquote>Болашақта орталық жұмысын әрі қарай дамытуды көздеп отыр.Фото: aktau.salexy.kz

Кілем жуу да табысты кәсіп

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Соңғы уақытта жерлестеріміздің жеңісті күндері көбеюде. Осындай жағымды жаңалықтарды жиі бөлісіп келеміз. Бүгін де төрт жастағы бүлдіршіннің Ташкентте топ жарғанын айтып сүйіншілемекпіз.&nbsp;Ол – Қармақшы ауданына қарасты Алдашбай ахун ауылының тумасы Мәди Меңгер. Жасы небәрі төртте болса да, ақылды, жан-жақты дарынымен көзге түскен ол түрлі байқауда бақ сынап, жеңіспен оралуда. Көркемсөз оқып, ән айтатын бүлдіршін суретті де тамаша салады. Осы бағытта «Ре Соль» шығармашылық орталығының ұйымдастыруымен «Бабалар аманаты» атты ІІІ Республикалық байқауға қатысып, бас жүлдені қанжығасына байлап, Ташкентке жолдама алады. Ташкенттегі халықаралық «Шығыс жұлдызы» атты өнер байқауында «Бейнелеу өнері» жанры бойынша гран-при иеленді. Онымен қоса Дубайдағы байқауға жолдама жеңіп алды. Бұл төрт жасар таланттың бүгінгі нәтижесі.Мәди Мұратұлы отбасының тұңғыш перзенті. Анасының айтуынша 2 жасынан есте сақтау қабілеті жақсы дамып, біршама өлеңді жатқа білген.<blockquote>&nbsp;– Тұңғышымыз қатарластарына қарағанда ерте сөйледі. Ойы ұшқыр. Ән айтқанды, көркемсөз оқығанды, сурет салғанды жақсы көреді. Қолына қалам мен қағаз беріп қойсаңыз болғаны. Балабақшадағы тәрбиешілер осы қабілетін байқап, байқауларға қатыстырып жүр. Нәтижесі көңіл қуантарлық. Өзім де өнер саласында жұмыс жасайтын болғандықтан талантын дамытуды жөн санаймын. Әкесі де байқауларда бақ сынауына қарсы емес. Керісінше әрдайым қолдау білдіріп отырады. Балапанымның арқасында Ташкентке барып келдік. Енді Дубайды көру бұйырып тұр екен. Жерлесіміз жеңіспен оралсын деп тілеген ауылдастарыма, бізді құттықтап, қабылдау өткізген ауыл әкіміне алғысымыз шексіз, – дейді анасы Гаухар.</blockquote>&nbsp;Талабы таудай жас талант болашақта әнші болуды армандайды. Ал ата-анасы Мұрат пен Гаухар қашанда ұлдарын қолдауға &nbsp;әзір. Тәлімді тәрбие көріп, өмірі өнермен өріліп келе жатқан өреннің талабына біз де бармақтай бақ тіледік.

Ташкентте топ жарған төрт жасар қармақшылық өнерпаз

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Әлемдегі озық мемлекеттердің үлгісіне ой жіберсеңіз, ұлттық құндылықтарын құрметтей білген елдің біртұтас даму жолына бет алғанын көруге болады. Ұлттық сана шекара таңдамайды. Жер шарының екі қиырында өмір сүрсе де елім, жұртым дегенде өзегін жұлып берер асыл ниет бір арнаға тоғысқанда ұлт мұраты айқындалады.Міне, осындай асыл идеяларға адалдығымен бір қазыққа байланып, қазағының қамын жеген, екі түрлі концепсия, екі түрлі саясат, екі түрлі қоғамда ғұмыр кешіп жатса да жұдырықтай жүректе байыз таппаған бір тілек, бір мүдде, бір арманды қанат қылған ықылас-пейілінен бір-біріне туғаннан да жақын болып өткен ұлтжанды азаматтар – Хасен Оралтай ағамыз бен Алшынбай Тұртанұлының есімін қатар атауымызға не себеп?Хасен Оралтайдың әкесі ұлт-азаттық қозғалысына терең дем берген кісі. Хасеннің өзі халықаралық медианы пайдалана отырып қызыл империяның кеңес одағы деген біртұтас кеңістікке зорлықшыл өктемдігін әшкерелеуден танбағаны құлағы түрік, көкірегі ояу әркімге аян. Ол осындай &nbsp;іс-әрекетімен ұлттық сананы қалыптастырып, теңдікке деген біртұтас көзқарасты шыңдауда қайраткерлік күресін бір күн де тоқтатқан жоқ. Ел тәуелсіздігін жариялаған алғашқы жылдары Хасен Оралтай туған жерге тәу етіп Қазақстанға келген сапарында өзімен мұраттас біраз тұлғаларды тауып қайтты. Солардың бірі – біздің Алшынбай ағамыз.Ауылда тұрып арды биік қойған &nbsp;мемлекетшіл тұлға жас кезінен төл мамандығы бойынша мінсіз қызмет етіп, аудан экономикасы мен әлеуетінің дамуына бір кісідей үлес қосты. Қай салада болмасын елгезектігімен, көзі ашықтығымен, ең бастысы, шаршап-шалдығуды білмейтін еңбекқорлығымен Алшынбай аға араласпаған тірлік қалды ма атамекенінде? Инженер-құрылысшы ретінде жаңадан ірге көтерген шаруашылықтарды аяққа тұрғызған енапат еңбегі өз алдына, тоқсаныншы жылдары тұралаған тірлікті аяққа қоюда қиыр асып, ту қияндағы ну табиғаттың қожайындарымен ымыраға келіп, Сібір мен Сырдың арасын жалғаған кім? Оның мұрындық болуымен Жаңақорғанның құмында өскен қауын-қарбыз, асқабақ пен алмасын, күріші мен салысын қат көріп қаптап алған тюмендіктер бартерге вагон-вагон ағаш артып жіберуді жүйелі жолға қойып, аудан ғана емес, облыс құрылысына қажет қор қалыптасқанын &nbsp;қалай ұмытамыз?Ол кісінің бойындағы осындай мәмілегерлік қабілеттің іскерлік мәнерден де биік қайраткерлік қасиетке арна тартқанына өзі сырттай еңбегіне қанық, шын жүрегімен пір тұтып келгенұлт &nbsp;жоқшысы Хасен Оралтайды тауып, Жаңақорғанда тұңғыш рет халықаралық конференциясын өткізбекке бел буып, &nbsp;демеуші болған қадамы дәлел бола алады.Өткен сенбіде, Адырбек Сопыбеков атындағы кітапханада өткен Алшынбай Тұртанұлының өмірден озғанына жыл толған шарасына орайлас жарық көрген «Асу бермес Алшынбай» атты кітаптың тұсаукесер шарасына жиналғандар &nbsp;қос арысты табыстырған ұлы сезім – ұлтқа деген сүйіспеншілік мәселесіне жан-жақты тоқталды. Олардың қатарында тарих ғылымдарының докторы, профессор Нәбижан Мұхаметханұлы, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері Қалқазбек Әжібеков, Хасен Оралтайдың бауыры &nbsp;Әбілбашар Ілиясұлы, облыстық мәслихаттың депутаты Жанкелді Ысқақ, ұстаз Ы.Алтынсарин медалінің иегері Айсара Нәлібаева, бауырлары Дәулетбек және Ораз¬алы Жұматовтар және осы кітаптың авторы Нұрлат Байкенже өздерінің жүрекжарды лебіздерін жеткізді.Міне, осы азаматтардың қатарында Қазақстанға еңбегіі сіңген қайраткер, жазушы, Алшынбай ағаның туған бауыры Жолтай Жұмат: «Осын¬дай ұстанымымен, осындай өр мінезімен бейбіт күннің өзінде биік тұғырдан танылған Алшекең егер отызыншы жылдары туғанда Алаш қайраткерлерінің қатарында болар еді деген ой келеді. Жақын танысып, дос болған Хасен Оралтай жөнінде бірде маған айтқан мына сөзі есімнен кетпейді. «Жолтай-ау, Хасен ағаң қоғам қайраткері ғана емес, ол мәдениеттің, әдебиеттің &nbsp;руханияттың, жалпы ұлтты сүюдің, қазақты сүюдің эталоны екеніне көзім жетті. Жүрегіммен қабылдап, аға-інідей болып кеттік» деп еді. &nbsp;Осындай азаматты терең танып бағалауы, сол кісінің деңгейінде пікір өрбітіп, тіпті отбасылық та қарым-қатынас орната білуі біздің Алшекеңнің де биік парасатын, қайраткерлік деңгейінің дәрежесін көрсетеді. Ол кісінің әдебиетші ретінде де таным-түсінігінің кеңдігін кейде шығармаларым төңірегінде айтылатын сын-ескертпесінен, кеңесінен аңдап, көзқарас көкжиегіне еріксіз бас идім. Оның мықты бизнес өкілі екеніне де уақыт өз бағасын берді.Енді асыл азаматтың екінші өмірі басталды. Бұл екінің біріне бұйырмайтын нығмет, – дей келе, өздері өмірден озып кеткенімен есімдері жүректе жырдай жатталып, &nbsp;жалпақ даласын кезіп жүрген Бердібек пен Алшынбай есімінің ел жүрегінде егіз сақталатынына &nbsp; ізгі сенімін жеткізді.<blockquote>«Адамзаттың бәрін сүй, бауырым деп» Абай атамыз айтқандай, мұндай биікке, мұндай дәрежеге бұл қос тұлға қайраткерліктен де бұрын азаматтық болмыс асқақтығымен жете алғандығын көпке үлгі етті.Келесі сөз алған қоғам қайраткері, Хасен Оралтайдың інісі Әбілбашар Ілиясұлы: «2005 жылы Хасан Оралтайәкесінің &nbsp;100 жылдығына орай ас берді. Сол асқа елден &nbsp;Алшынбай аға келді. Ол кісі &nbsp;Түркияға келгенінде осындағы қазақ ағайындардың үйінде болып, олардың бастан өткен қилы тағдыр хикаяларын бауыры езіле тыңдап, шетелде босқан қандастардың жағдайын жүрекпен қабылдайтын. Үнемі телефон соғып, бізбен хабарласып тұрды. &nbsp;Тәуелсіздіктің бекем болуына, шеттегі ағайынның елге келуіне шын тілектес ағаның бірі еді. Ол кісінің өмірден өткен хабарын естігенімізде Түркиядағы, Анадолыдағы бүкіл ағайын-бауыр езіле жоқтап жыла¬дық. Міне, бүгін асыл ағаның жыл-дық асына бір қауым ел Түркиядан арнайы келдік. Ол кісінің алға қойған ізгі мақсатына жетуді ұрпақтарына нәсіп етсін» деді.</blockquote>Алшынбай ағаның халықаралық деңгейдегі бет-беделін былай жиып қойғанда ел ішінде күнделікті тұрмыста ол кісінің көңіл қоймайтын, бас ауыртып, бағыт бермей, жай қол сілтеп қоя салатын ұсақ-түйек мәселе болған емес. Ол барлық нәрсеге байыпты мән беріп, ұқыптылықпен іске асуына барынша мүдделі болып жүретін. Кешеге дейін аудандажаңа құрылыстардың техникалық сапасының қадағалаушысы ретінде көп кемшіліктің түзелуіне тер төкті. Қаптаған мердігерлер қатал мінезіне қанық болып, талабынан шығуға ұмтылды.<blockquote>Бұл жөнінде Қожамберді аулының экс әкімі Молдахмет Нәлібаев: «2010 жылы облыстық бюджеттен қаржы қаралып бас трассадан Төменарық елді мекеніне дейін 12 шақырым жолға күрделі жөндеу басталды. Жол құрылысы жүріп жатқанда ауданнан технадзор Алшекең келіп екеуміз объектіні аралауға шықтық. Ол кісі бірден қалада жүрген мердігерді шақыртты. Ол екі-үш сағатта келіп жетті. Алшекең оған қарап: «Техникаңды, адамдарыңды ал да бұл жерден қараңды батыр» деді. Жеңімпаз ескі техника, құрал-саймандарды тез жиып, алып кетті де, келесі күні жаңа техника, жаңаша жұмыс тобымен қайта келіп, жұмысты жалғастырды. Қожамбердінің тұсына кеп қалған еді, әрі қарай жол құрылысы тағы 3 см-ге биіктеді, яғни асфальт 5 см-ден 8 см-ге қалыңдады. Әлі күнге дейін бұл жерді ауылдықтар «Алшынбай төбе» деп атайды» деді.</blockquote>Тарихта атың қалу үшін алаөкпе боп атақ шығарудың қажеті жоқ, халқыңа шын жаның ашып, ақиқаттың салтанат құруына қолыңнан келгенінше қасқайып амал қыл. Әділ қарекетің күмәнсіз елдің жүрегінде қалады. Мына жағдай соның титімдей бір көрінісі. Жалпы, Алшынбай ағада мем¬лекеттік марапаттар жоқтың қасы. Уағында партия қатарына да өтуге құлықты болмағаны мансап пен лауазымға қызықпағанынан болса керек. Бірақ елім дегенде елжіреген пендесінің дәрежесін Құдырет өзі құрмет төріне шығарып қояды екен.Бүгінгі шарадан біз осындай ой түйдік.<blockquote>– Мен Қытайда туып-өстім. Тәуелсіздіктің арқасында 1993 жылы Қытай қоғамдық ғылымдар академиzсынан Қазақстанға ауысып, институт директорының орынба-сарлығына дейін көтерілдім.</blockquote>Алшынбай ағамен Хасен Оралтай арқылы жақын таныстым. Осы өмірімде рухани жақындықтың өте киелі болатынына осы екі азамат арқылы терең көз жеткіздім. Оған мысал келтірейін: «Жетпіс бес жыл ғұмыр сүрсем ризамын» деген Хасен ағамызға «Неге олай дейсіз?. Алла жомарт, одан артықтауын да береді ғой» деп жік-жапар болғанымыз бар еді. Сонда ол кісі: «Мен тіпті осы күнді көремін деп ойлап па ем? Қалың өртте жанбаған мақта сынды маңдайыма жарық күнді көруді жазыпты. Осы күніме қанағат» деп еді, – деген ғалым ағамыз Нәбихан Мұхаметханұлының сөзі біздің түйсігімізде мына жағдайды тірілтті.Бірде «Аманат» партиясының бір жиынында облыстық мәслихат де¬путаттарымен басқосуда Жаңа¬қор¬ғанның ауызсуы жағдайын айтып таусылған Алшынбай аға: «Өзіміз көп болса бір-екі жыл жүрерміз. Мұның барлығы ұрпаққа керек дүние ғой» деп таусылған. Әлі тың, денсаулығы мықты ағаның аузына бір-екі жылдан басқа сан түспеді ме деп, былай шыққан соң өзіне айттық та. Ол кісі жай күлді де қойды. Бірақ Алшынбай ағамыз да нақ жетпіс бес жасында жарық дүниені тәрк етіп кете барды. Бұл сәйкестікте нендей тылсым сыр жатыр?Баян АЛАУДИНҚЫЗЫ

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам