<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; Қармақшы ауданының бірқатар елді мекенінде Қазақстан Республикасы Президентінің 2022 жылғы 3 наурыздағы "Әкімдердің халықпен кездесулерін өткізу туралы" №826 Жарлығына сәйкес аудан әкімі және кент, ауылдық округ әкімдерінің халықпен кездесулері басталды.Онда Ақай ауылдық клуб үйінде тұрғындар ауыл әкімі Эльмира Қазиеваның ауылдық округ бойынша осы жылдың 6 айында атқарылған жұмыстарының есебін тыңдады.Бюджеттің жоспарлануы мен орындалуы бойынша биыл ауыл әкімінің бюджеті – 122397,0 мың теңге болса, орындалғаны – 65415,7 мың теңгені құраған. Қаржы игеру 100 пайызға орындалған.&nbsp;Мал шаруашылығы бойынша мал басы түгел бірдейлендірілген. Есепті мерзім ішінде мал жоғалу, ұрлау фактілері орын алмаған. Ауылда барлығы 851 бас мүйізді ірі қара, 807 бас жылқы, 186 бас түйе, 1711 бас қой мен ешкі, 1004 құс тіркеуге алынған.Шағын және орта кәсіпкерлік саласының дамуына келсек,&nbsp;тіркелген кәсіпкерлерлік субъектілер саны – 377, оның жұмыс істеп тұрған субъектілер саны – 314. Жыл басынан бері 68 азамат жеке кәсіпкер болып тіркелсе,&nbsp;осы жылы «Ұлттық жоба» бағдарламасы&nbsp;аясында мал шаруашылығын дамытуға – 2 жоба, қызмет көрсету саласына – 2 жоба, өндірістік бағытқа – 9 жоба, барлығы 13 жобаға өтінім тапсырылып отыр. «Ауыл аманаты» бағдарламасымен 13 азамат мал шаруашылығы мен өндірістік бағытқа несие алуға ұсыныс білдіріп, құжаттарын әзірлесе, «Қызылорда өңірлік инвестициялық орталығы микроқаржы ұйымынан» 2 азамат пластик терезе мен демалыс орнын ашуға 11 млн теңге несие алып, жұмыстарын жүргізуде. &nbsp;Құрылыс жөндеу және абаттандыру жұмыстарында келсек,&nbsp;санитарлық-тазалық айлығы аясында ауылды тазартуға және көркейтуге&nbsp;байланысты ауыл іші 8 аймаққа бөлініп, әр аймаққа жауапты етіп әкім аппаратының қызметкерлері мен мекеме басшылары (келісімі бойынша)&nbsp;бекітілген. Биыл жоспарланған 3 483 мың&nbsp;теңге мемлекеттік сатып алу заңдылықтарына сәйкес ЖК «Достар» жеңімпаз болып танылып, ауыл сыртында заңсыз жиналған күл-қоқыстарды шығаруда. Сонымен қатар әр апта сайын сенбіліктер ұйымдастырылып, ауыл кәсіпкерлеріне, кәсіпкерлік нысандарына ағымдағы жөндеу жұмыстарын жүргізу, түнгі жарықпен қамтамасыз ету жөнінде ескертпе хаттар таратылған. Ауылды аяқ сумен қамтамасыз ету үшін 8,5 шақырым құбыр жүргізілген. Қазіргі таңда ауыл бойынша 21 көше, 314 үй аяқ суға қосылған. Биылға жоспарланған 7 500 мың&nbsp;теңге мемлекеттік сатып алу заңдылықтарына сәйкес «Атамұра Жүсіп» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жеңімпаз болып танылып, әр аптаның сейсенбі, сенбі күндері төменгі жаққа, сәрсенбі, жексенбі күндері жоғары жаққа аяқ су уақытылы берілуде.Тұрғындардың түнгі уақытта қауіпсіздігін қамтамасыз етуде көшелерге орнатылған түнгі жарық шамдарына жөндеу жұмыстары жүргізілген. Атап айтқанда, Ақай ауылында барлығы ұзындығы 31,42 шақырым болатын 39 көше бар. Оның 41 пайызы асфальттанып, 99,9 пайызы жарықтанған. Оның ішінде 36 көше жарықтанып, 16 көше асфальттанған, 21-і топырақты, 1-еуі қиыршық тасты, 1-еуіне плита төселген. Крайний әуежайына баратын жолдың сол жақ бетін аяқ сумен қамтамасыз етуде 1 ұңғыма қойылып, жарықпен қамтамасыз етіліп, айналасы қоршалған. Ауыл әкімінің 2023 жылдың 1 наурызындағы №67 шешімімен «Кар-Тел» жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне 5 жыл мерзімге уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығы табысталды. Биылғы жылдың 1 сәуірінен бастап Beeline ұялы байланысы іске қосылып отыр.Мұнан соң кездесу Төретам кенттік клуб үйінде кент әкімі Ғалымжан Елеусіновтің бірінші жартыжылдық бойынша есеп беруімен жалғасын тапты.Осы жылы кент әкімінің бюджеті – 241447,1 мың теңге болса, орындалғаны – 71529,5 мың теңгені құрайды. Қаржы игеру 100 пайыз орындалған.&nbsp;Кентте мал басы түгел бірдейлендіріліп, есепті мерзімде мал жоғалу, ұрлау фактісі орын алмаған. Барлығы 1381 бас мүйізді ірі қара, 976 бас жылқы, 278 бас түйе, 3225 бас қой, ешкі және 882 құс тіркелген.Тіркелген кәсіпкерлерлік субъектілер саны –1029, жұмыс жасап тұрғаны – 965. Жыл басынан бастап тіркелгені – 64.&nbsp;Ауыл тұрғындарына салық базасын нығайту және кәсіпкерлікті дамыту бағытында мемлекеттік бағдарламалар аясында берілетін несиелер туралы түсіндірме жұмыстары жүргізіліп, «Өңірлік инвестиция корпорациясы» арқылы 1 жоба қолдау тауып отыр. Осы жылдың қаңтарынан бастап&nbsp;мемлекеттік «Бастау Бизнес» бағдарламасымен қайтарымсыз грант оқуына кенттен 52 азамат оқыған. &nbsp;«Ауыл аманаты» бағдарламасымен жоба ұсынып қолдау тапқан кәсіпкерлер кәсібін ашып, жұмыс жасауда. Атап айтқанда, Азамат Алибеков «Жиһаз цехын» ашып, 5 адамды жұмыспен қамтыса, Аманкүл Назарова «Наубайхана цехын» ашып, 4 адамды жұмыспен қамтамасыз етті.Санитарлық-тазалық айлығы аясында ауылымызды тазартуға және көркейтуге&nbsp;байланысты кент іші 6 аймаққа бөлініп, әр аймаққа жауапты қызметкерлер мен мекеме басшылары&nbsp;бекітілді. Жоспарланған 11452,0 мың&nbsp;теңге мемлекеттік сатып алу заңдылықтарына сәйкес ашық конкурс жарияланды. Жеңімпаз мердігер мекеме ЖК «Алибеков» анықталып, &nbsp;кенттегі күл-қоқыстар шығарылуда.Кентте 34 көше болса, оның 91,18 пайызы асфальттанған, 88,24 пайызы жарықтанған.Жақсы бір жаңалық, аудандық бюджеттен 5 көшеге 10 аялдама салу үшін 15790,0 мың теңге қаржы бөлініп, мемлекеттік сатып алу порталына ашық конкурска жарияланып, мердігер «Құрылыс Бизнес и К » ЖШС мекемесімен кенттегі белгіленген орындарға &nbsp;автобус аялдамалары орнатылуда. &nbsp;Жаңқожа батыр көшесі бойында орналасқан суағар (дренаж) жаңартылып, жөнделді. Кент көшелері бойында орналасқан бейнебақылау камераларына ЖК «Умный дом» мекемесімен техникалық қызметтер жыл көлемінде көрсетіліп отырады.Есепті кезең ішінде &nbsp;40 мәдени іс-шара өткізіліп, 8 үйірменің 3-еуі Адал адам тұжырымдамасы бойынша ашылған.&nbsp;Жыр-терме, тоғызқұмалақ, бисермен жұмыс үйірмелеріне барлығы 172 мүше тартылған.&nbsp;№15 балалар-жасөспірімдер спорт мектебінде 42 бала баскетбол, кикбокстан 30 бала, &nbsp;бокстан 47 бала дәріс алуда. №16 балалар-жасөспірімдер спорт мектебінде самбодан 80 бала, бокстан 30 бала жаттығуда.Жұмыссыздықты азайту бағытында қоғамдық жұмыс орнына Қармақшы аудандық және Байқоңыр қаласының Мансап орталықтары арқылы 36 азамат ақылы қоғамдық негізде жұмысқа орналастырылса, Жасыл ел бағдарламасы арқылы 1 студент, 2 мектеп оқушысы жұмыспен қамтылған.Есеп беру кездесуі түстен кейін Қармақшы ауылдық округіндегі №113 орта мектепте жалғасып, онда ауыл әкімі Аязбек Есқараевтың есепті кезеңде атқарылған жұмыстарының есебі тыңдалды.Бүгінде ауылда халық саны 1010 адамды құрайды. 240 қожалық тіркелген. 10210 мал басы бар. Елді мекенде байланыс бөлімшесі, кітапхана, фельшерлік амбулаториялық және фельдшерлік пункт, мектеп тұрғындарға қызмет көрсетеді. Кәсіпкер саны 85. Бірқатар желілік байланысқа қосылған.Ауылға паспорт орнатылып, Жеңіс бағына қоршау жұмыстары жасалған. Жамбыл көшесінің 1 шақырымына қоршау жұмыстары өз бюджет есебінен жүргізіліп жатса, аудандық бюджет есебінен 2 шақырымына қоршау жұмыстары қолға алынған. Сонымен қатар жайылымдық жерлерді суландыру мақсатында 2 ұңғыма қазу жұмыстарының жоба сметалық құжаттары әзірленіп, сараптамадан өткізілуде. Аудандық бюджет есебінен іске қосылған скважина суы Жамбыл көшесін аяқсумен қамтамасыз етуде.Одан бөлек, ішкі тазалық, аяқ су мәселелері уақытылы атқарылуда және Қараөзек өзаніндегі Қожатай бөгеті бөгеліп, ауыл маңы көлдері суландырылуда. &nbsp; &nbsp;Есепті кездесулерде аудан әкімі Жандос Еркінбектің осы жылдың 6 айында атқарылған жұмыстары бойынша есебі тыңдалды. Ол ауданда атқарылған көптеген тындырымды жұмыстармен қатар, алда атқарылатын ауқымды жұмыстарды да баяндады.Аудан әкімі тұрғындар тарапынан қойылған, мысалы Төретам кентінен балалар ойын алаңы салынса, жүргізіліп жатқан газ сапасы бақылауға алынса, тазалық мекемесі ашылса деген секілді сұрақтарға жан-жақты жауап берсе, кейбір мәселенің зерделеніп барып жауабы берілетінін еске салды.Халықпен кездесулер барысында аудан әкімі Жандос Еркінбекұлы әрқашан да елге ауызбіршіліктің керек екенін, сонда ғана жоғары нәтижеге жететінімізді айтып, тұрғындарды бірлікке, ынтымаққа шақырды.Есеп беру кездесулерінде аудан әкімінің орынбасары Айдын Әнуар, мәслихат депутаттары, бөлім басшылары қатысты.&nbsp;

Қармақшы: Әкімдердің халықпен кездесулері басталды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Қасиетті «Құрбан айт» мерекесі қарсаңында облыс тұрғындарының санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығын қамтамасыз ету, аса қауіпті жұқпалы аурулардың, жаппай тамақтан уланудың және жіті ішек инфекцияларының алдын алу мақсатында Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті келесі талаптардың &nbsp;сақталу қажеттігін еске салады. Бұл туралы Қызылорда облысының санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының &nbsp;орынбасары Ерлан Ұзақбаев айтып берді.<blockquote>−Мал сату, сою бекеттерінде құрбандыққа шалынатын малдарды сату мен сою арнайы орындарда жүргізілуі керек және тиісті ветеринарлық құжаттары болған жағдайда ғана рұқсат етіледі. &nbsp;Сондай-ақ сою орындарының іргелес аумағының санитарлық тазалығы, абаттандырылуы маңызды және мал сою кезінде жиналған қалдық-қоқыстар уақытылы шығарылуы керек. Сол үшін жинауға арналған контейнерлер орнатылады, сумен қамтамасыз етіледі, персонал мен келушілерге арналған құрал-саймандар санитарлық өңделіп, дезинфекциялау мен қол жуу құрылғысымен жарақтандыру қарастырылуы тиіс. Оған қоса қасапшылар арнайы киіммен (алжапқыш, қолғап, бас киім, резеңкеетік) және жеке гигиеналық заттармен қамтамасыз етілуі керек, әрі, етті сақтауға арналған тоңазытқыштар қарастырылады. Сонымен қатар қызметкерлерде медициналық кітапшалардың болуы, жеке бас гигиенасын қатаң сақтауы міндетті. Ең бастысы етті бөлшектеу, сақтау, тасымалдау және тұрғындарға тарату кезінде де саниатриялық-гигиеналық талаптардың сақталуы қатаң қадағалануы керек, − дейді ол.</blockquote>Маманның айтуынша, құрбан айт мерекесінде мешіттер асханаларында, қоғамдық тамақтану орындарында ас беру, бас қосу жиындары өткізіледі. Сондықтан жабық үй-жайларда, адамдар көп шоғырланатын орындарда бұқаралық іс-шараларды өткізу кезінде желдету, ауа баптау жүйелерінің үздіксіз жұмыс істеуі қамтамасыз етілуі қажет. Жаз мезгілінде азық-түлік өнімдерінің тез бұзылуын ескере отырып, тағамдарды дайындау технологияларын қатаң орындап, оларды сақтау мерзімдерін ескеру де маңызды.Тамақтану объектілерінің қызметкерлерінде медициналық тексеруден өткендігін растайтын құжаттары, медициналық кітапшалары болуы керек, тамақ дайындауды, таратуды жүзеге асыратын жұмыскерлер денесінің ашық жерлерінде іріңді жаралар, қолында ұсақ жарақаттар анықталған жағдайда оларды ас дайындауға араластымау қажет. Сол үшін күн сайын жұмыс ауысымы басталар алдында персоналды медициналық қарап-тексеруден өткізу маңызды. Бұл тек құрбан айт мерекесінде емес, жалпы қабылданған санитариялық-гигиеналық талаптар болып табылады.Естеріңізге сала кетейік, жоғарыда аталған санитариялық-эпидемиологиялық қағидаларды сақтамау халық арасында тамақтан улану және аса қауіпті, жіті ішек инфекциясы жағдайларының туындауына ықпал етуі мүмкін.Фото: uralskweek.kz

Құрбандық шалу  кезінде санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздік талаптарын сақтау маңызды

Тұрмыстық зорлық-зомбылықтың жазасы қатаң	

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Қазіргі уақытта жастардың өз мамандығы бойынша жұмысқа орналасуы өзекті мәселеге айналған болатын. Сан сала бойынша білімін жетілдірген жас буынның әп-сәтте қызметке ие болуы өз алдына қиындық тудырады. Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру және барынша еңбекке баулу мақсатында елімізде 19 жылдан бері «Жасыл ел» жасағы жұмыс істеуде.«Жасыл ел» ең­бек жасағына 14 пен 35 жас аралығындағы жас­тар қа­былданады. Маусым айынан бастап, Сыр­дария ауданы­­ның жастары еңбек жа­­сағының бел­­­сен­ді мү­ше­лері­нің қа­тарына қо­сыл­ған болатын. Аудан кө­ле­мін­де, биылғы жылға 110 квота бөлін­ген. Ал­ғашқы ай­да 27 сырдариялық ең­бек етіп келеді.<blockquote>– Жыл са­йын ау­­­дандық жас­тар ре­сурс­­тық ор­та­лығының үйлес­­тір­уімен «Жасыл ел» еңбек жасағына аудан жастары қабыл­дана­ды. Белсенді жастар күн­делікті көркейту-көгал­дан­­дыру бойынша бір­неше қыз­­­­мет атқарады. Демалыс уақы­тын­да мау­сымдық жұ­мыстың жас­тарға берер пайдасы мол. Олар­дың арасында белсенділік жоғары. Ортақ дос тауып, табыс табудың қыр-сырына қанығады, – дейді орталық директоры Айгүл ­Ахметова.</blockquote>Шындығында, ерекше киім үлгісін киген жастар аудан бойынша көр­кейту-көгалдандыру барысына ба­рын­­ша қаныққан. Маусымдық жұмысқа қызығушылығы артып келген жас Алихан Сақтағанов «Жасыл ел» еңбек жасағы жөнінде пікір білдірді.<blockquote>– Күнделікті біз орталық алаң мен саябақта шөп жұлып, жер қопсытып, сала мамандарымен бірге еңбек етеміз. Жұмысқа орналас­қанымда ата-анама қолғабыс ету – бас­ты мақсатым болды. Әрине, ата-ана үмітін ақтап, табыс тапқаныма ерекше қуанамын. Уақытты ұтымды пайдаланып, бір-бірі­мізге қолғабыс қыламыз. Мемлекеттің қолдауының арқа­сын­да өзім секілді бірнеше жас даланың қыруар шаруашысына ма­шық­тануда, – дейді белсенді жас.</blockquote>

Сырдарияда «Жасыл ел» еңбек жасағына 110 квота бөлінген

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;Ауыл – қазақтың қаймағы, қайнар көзі. Оны дамыту кезек күттірмейтін іс. Осы ретте тілшілер тобы жақында Қармақшы ауданынан шет аймақта орналасқан Қуаңдария ауылдық округінде болып, тіршілігімен танысқан болатынбыз. Төменде көпті көрген қария, Қармақшы ауданының Құрметті азаматы, Қазақстан Ресубликасы "Ауылшаруашылығы саласының үздігі", тыл және еңбек ардагері, ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы Ешмағамбет Дүйсебаевпен әңгімелесудің сәті түскен еді. &nbsp;– Аға, ауылға келіп қалдық. Мекендеріңізден гір тасын көтеруден Азия чемпионы шығып жатыр екен, алдымен осы игі жаңалықпен құттықтап қояйын.– Рахмет, мұндай үлкен жаңалыққа тайлы-таяғымызбен қуанудамыз. Шүкір, ауылымыз жылдан-жылға көркейіп, жаңарып келеді. Біздің елді мекенде көптеген мәселе шешімін тапқан. Атап айтқанда, жаңа Қазақстанды құру кезіндегі бағдарламаларға сәйкес, ауылда мектеп, денсаулық сақтау нысаны, жастардың демалатын клубы болу керек болса, осының үшеуі де бар. Бұрын көшелерімізде болмаған жарықтандыру жұмыстары жүргізілсе, көшелердің дені асфальттанып жаңғыра түсуде. &nbsp;Аулымыздың жастары да белсенді. Жаңалықтар әкеліп тұрады. Жастар аллеясында, кіреберіске ауыл паспортын, балабақшаның ойын алаңын, фельдшерлік пункттің жаңадан құрылатын жерін тегістеуге көмектесуде. Мешіт салып, айналасын қоршап жатыр. Жалпы алғанда, тыныс-тіршілігіміз өте жақсы. Сонымен қатар өзімізден аудандық, облыстық мәслихатқа сайланған депутаттарымыз Орынбасар Төлепов пен Болат Бөгетов секілді азаматтар ауылдың тіршілігіне қатты араласады. Соның бірі – жем-шөппен қамтамасыз ету. Ауылда бақша егу жұмысы жанданды. Осындай шаруаларда Орынбасар інім 3,5-4 шақырым жерге дейін канал қаздырып берсе, ауылымыздың кәсіпкері эксковаторды жүргізуге тонналап жанар-жағар маймен қамтыды. Осындай тірліктің нәтижесінде қауын, қарбыз, картоп мәселесі шешілген.Ауылда аядай халық болғанымен, жаңалық көп. "Ынтымақ бар жерге ырыс-несібе келеді" дегендей, жастар арасынан әлем биігін бағындырған жеңімпаздар шығуда. Олардың қатарында кеше ғана Азия чемпионатында мектеп оқушысы Еркебұлан баламыз гір тасын көтеруден еліміздің туын желбіретіп қайтты. Чемпионымызды ауыл болып күтіп алып, дүркіретіп той жасадық. Сый-құрметімізді көрсеттік. Міне, Қуаңдария ауылы әлемдік бәсекелерде мықты спортшылар дайындауда үлкен мектеп болып тұр. Шүкір сонымен қуанамыз, марқаямыз. Сол балаларымыздың әрбір ісіне елдің аға ұрпақ өкілі ретінде мән беріп отырамыз. Жыл сайын мектеп бітіріп жатқан жастарымызға да жыл көлемінде тәрбиелік мәні бар әңгімелер өткізіп, олардың білімге құштарлығын оятуда септігімізді тигіземіз. Тәртіпке шақырамыз. Қазір білім алушыларға мемлекет тарапынан бар жағдай жасалынған. Балаларымызға мамандық алып, Қазақ елінің өсіп-өркендеуіне үлестеріңді қосыңдар, деп ақыл айтып, кеңес беруден жалыққан емеспіз. Былтырғы оқу жылын мектеп түлектерінің барлығы да жоғары оқу орнына түсті. Биылғы бітірушілерімізден де жоғары нәтижеге үміт артудамыз. Білім саласында көрсеткіш жаман емес.Ауылда аяқ су, ауыз суында мәселе жоқ. Үйлерді көріп отырсыз, қаламен бірдей. Үйге су кіргізілген, күндіз-түні ағып тұр. Көшелеріміз түн мезгілінде жарқырап жанып тұрады. Президентіміздің шетелдермен шекаралас аймақтарда тұратын елді мекен тұрғындарын тұрақтандыру үшін жүргізіліп жатқан мәселесі жүзеге асуда десек болады. Өйткені мемлекет тарапынан жаңадан мәдени ошақтың салынуы, мектептің бой көтеруі, халықтың тұрмысын жақсарту мақсатында жаңадан баспана салып, тұрақтануға бет бұруы – ауылымыздан анық көрінеді. Көшелерді аралап көрсеңіздер, қуанасыздар. Тақтайдай теп-тегіс асфальтымыз қандай керемет. Келешек артымызда қалатын ұрпағымыз, немере-шөберелеріміз осындай жақсы жағдайда өмір сүреді деген ниеттеміз.– "Адам ұрпағымен мың жасайды" дейді ғой. Бала-шағаңыз туралы айта кетсеңіз?– Отанасы Қаншай Матаевамен 60 жылға жуық уақыт бірге тату-тәтті өмір сүріп келеміз. Жетістікке жетіп, абыройға кенелсем, сыйлы болсам, онда ол жарымның да еңбегі. Отбасының да, келген қонақтың да жайын жасап, балалардың тәрбиесіне де өзі&nbsp;бәйек болып жүреді. Менің жасым бүгінде 87-де. Қазақ атамыз немере-шөберенің санын айтпаған ғой. (Саған өзім деп айтып жатқаным). 14 немерем бар. Соның 2-еуі мектепте оқыса, қалғаны жоғары білімді мамандар. Қазақстанның әр түкпірінде еңбек етіп, қызмет қылуда. Алды мұғалім, кейінгілері прокуратура, құрылыс, мал дәрігері, журналист, мұнай саласында жұмыс істейді. Мен мамандығым бойынша мал дәрігерімін. Осы саладан зейнетке шыққанмын. Жолымды қусын, білгенімді үйретейін деп, бір немеремді осы мамандыққа баулудамын.– Ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасысыз? Ұйымның басты жұмысына не кіреді?– Зейнетке шыққаныма 30 жыл болды. 1994 жылы зейнеткерлік демалысына шыққанмын. 16 жылдан бері ауылдық ардагерлер кеңесінің төрағасы болып келемін. Тұрғындарға, жастарға ақыл-кеңесімізді береміз. Тәрбиелік мәні бар жұмыстардың, іс-шаралардың басы-қасында жүреміз. Ауылда 100-дің үстінде ардагер бар. Өзіміздің күшіміз жеткен мәселені өзіміз іштей шешеміз. Аудан, облыс әкімдерінің ауылға деген көзқарасы өте жақсы. Себебі айтылған әңгімеміздің аяқсыз қалғаны жоқ. Түгел орындалып тұр десем, артық емес.– Биыл ауылдың 60 жылдық мерейтойы. Оны қалай атап өтудесіздер?– Ұлыстың Ұлы күні – 22 Наурыздағы іс-шараға қоса, ауылымыздың 60 жылдық мерекесін атап өттік. Ол жоғары деңгейде өтілді. Мешітте ата-баба әруағына құран оқылып, ауыл сыртында атшабыс жасалды. Қазақ эстрада жұлдыздары концерт қойып, көпшіліктің көңіл күйін көтерді. Одан бөлек, Ауыл күні аталып өтті. Онда да өзінше форматта 60 жылдығымыз аталды. Тасаттық беру, қайырымдылық іс жасау, айттарды атап өту жолға қойылған, құр жібермейміз. Осындай игі істерді ұйымдастыруда ауыл әкімі Ардақ Аймырзаев белсенді атсалысады. Ауыл әкімінің жергілікті жерден болғанын қолдаймын. Сырттан келген адамның не баспанасы, не отбасы көшіп келмейді. Әкіміміздің жұмысына көңіліміз толады. Айтқан жұмысымызға, істелу керек мәселелерімізге терең мән беріп, ден қояды. Біз шалғайда, құмның ішінде жатқан елміз. Техника тапшы. Осындайда басқа шаруашылықтардан көмек сұрай қалсақ, дер кезінде қолдарын созады. Оларға көп рақмет. Сұрағанымызды беріп жатады. Бірі – бульдазер, эксковатор техникасын бөлсе, енбі бірі – жем-шөп әкеліп жатыр. Әрине ақшасына аламыз. Десе де шалғай жерге келпі, бұлайшы қызмет көрсетуінің өзі біздерге үлкен көмек саналады. Осындай жұмыстардың бәріне ауыл әкімі көңіл бөледі.– Қалай ойлайсыз, ауылды көркейтуде әлі де жасалатын жұмыстар бар ма?– Ауылды көркейту үшін негізгі мәселе – ауыл халқын урбанизациялауға ұшыратпай, көшірмей, тұрақтандыру керек. Бұл біріншіден. Екіншіден, қала типіндігідей қылып теңестіруіміз қажет. Ол үшін не істеу керек? Мына ауылдық жерлердегі өндіретін өнімдерді – малдың терісі, еті, балығы бар соны қалалық жерге ұйымдастырмай, ауылда майда кәсіпкерлікпен айналысуды күшейтуіміз керек. Үшіншіден, ауылда кәсіпкер азаматтар бар. Олар кәсіптерін несиемен бастаған. Пайдасын көрмей жатып, сол несие алған заматында төлеуді талап етеді. Олай етуге болмайды. Одан алатын өнімнен барып, содан соң сұрау керек қой. 2 жылға дейін ештеңе алмау керек. Асықпай малдың басын өсірсін, өнімін өндірсін, сосын барып сұрайсын да. Осы мәселені облыс көлемінде көтеріп, ұсыныс-пікірімді айтып жүрмін. Жастар арасындағы жұмыссыздықты азайтамыз десек, әлі де осы мәселелерге араласуымыз керек. Қазақты өсірмейтін – жалқаулық. Қатты айтсаң ренжиді, жай айтсаң түсінбейді. Жиналыс сайын осы мәселені көтеремін де тұрамын. Кей адамдар қалаға кетіп қалады. Ол жақта тұрақтамай, қайтып келеді. Осындай жандардың қолдан келгенше жұмысқа орналасуына мүмкіндік жасауға тырысамыз. &nbsp; &nbsp;Алма бақ, жоңышқа еккенді тәуір көреміз. Өкінішке қарай, бізге су кеш келеді. Ең болмаса, сырттан жоңышқа егуге ниет білдірген кәсіпкерлер шығып жатса, жақсы болар еді. Келіп жаста, жер жетеді, жұмыс көзін ауылдан алса, нәпақа болады. Ауылдан өзге, ауданды да қамтамасыз етсін. Мал басы бар, шұжық цехын аша ма, бізде мал асырап отырғандар жетерлік. Бірақ өткізетін жері болмауда.– Елге айтар тілегіңіз бар ма?– Тілегім, еліміз аман, жұртымыз тыныш болсын. Елге қызмет етіп отырған азаматтарымыз аман болсын. Соған тілекшіміз. Аудан, ауылымыз үшін &nbsp;биылғы жылдан да жақсылықтар күтеміз. Абыройлы жыл болсын!– Әңгімеңізге көп рахмет!Сұхбаттасқан Сәрсенкүл ЖАУДАТБЕК&nbsp;

Ешмағамбет Дүйсебаев: «Айтылған  әңгімеміздің аясыз қалған кезі жоқ»

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Бүгінде азық-түлік бағасы сан құбылып, нарық­тық экономикада сауда-саттық көрсеткіші бо­йын­­­ша өзгеріс болып тұратыны жасырын емес. Шын мәнінде, бағаның тұрақты болуы жергілікті халықтың тұрмыстық жағдайына едәуір әсер ететіні мәлім. Ай сайынғы табысқа иек артатын көпшілік азық-түлік пен коммуналдық &nbsp;өз кезегінде азық-түлік бағасының бүгінгі жай-күйіне танысу мақсатында Тереңөзек кентіндегі бірнеше сауда орнын аралап көрген жайымыз бар.Азық-түлік тауар­ларының қоры мен баға­­сын реттеу мәселесі аймақ бас­­­­шы­сы Нұрлыбек Нәлібаевтың ұда­йы наза­рында екенін білеміз. Мәселен, облыс әкі­мі тиісті сала басшыларына нақты тап­­сыр­­ма беріп, азық-түлік баға­сына қатысты мәселе туында­мауы керек­тігін айтты. Осылайша, күн тәртібіндегі мәселе басты назарда болатындығын жет­кіз­ді.<blockquote>«Өңірде әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының ба­ға индексі 98,8 пайызды құрап, рес­­­пуб­ликалық орташа көрсет­кіш­тен 1,5 пайызға төмен қалыптас­ты. Қазіргі уақытта тауарлар мен қыз­меттерге баға деңгейі респуб­ликалық көрсеткіштен төмен болға­ны­­мен, оны тұрақты ұстап тұруға мін­­дет­­тіміз. Бірінші кезекте нарықта халық тұтынатын тауарлардың қоры жет­кілікті болуы қажет. Өткен жыл­­дан бері көкөніс өсіруші шаруа­шы­­лық­­тарды алдын-ала 70 па­йыз қаржы­ландырып, форвардтық келі­сім­­шарт жасау тәжірибеге енгі­­зіл­ді. Енгізілген өзгерістерден және жүр­гізілген тауар интервенциясынан кейін көкөніс бағасы өткен жылдың сәй­кес кезеңімен салыстырғанда бір­ша­ма төмен. Биыл да бұл бағыттағы жұмыс­тар жалғасуы қажет», – дейді аймақ басшысы.</blockquote>Бұл ретте, азық-түлік тауар­ларының баға­сын тұрақтандыру үшін ішкі саудадағы делдалдық тіз­бекті қысқарту және сауда үсте­месін 15 пайыздан асырмауды ұйым­дастыру жүзеге асырылуда. Сонымен қатар «Байқоңыр» әлеуметтік кәсіп­керлік корпорациясына әлеуметтік дүкен­дер мен бұрыштарда 19 әлеуметтік маңызы бар негізгі азық-түлік тауарының төмен­гі бағада сатылуын қамтамасыз ету тап­сырылды.Жоғарыда көтерілген мәселе қашанда өзек­тілігін жоймайтынын жақсы білеміз. Ең алдымен, біз кент орта­лығындағы «Жазира» азық-түлік дүкеніне барғанымызда жергілікті тұрғындар тұрмысқа қажетті көптеген тауарды сатып алатына көзіміз жетті. Мәселен, азық-түлік дүкенінде картоптың келісі 260 теңгеден, пияздың келісі 110 теңгеден, сәбіз­дің келісі 160 теңгеден, макаронның келісі 320 теңгеден, қырыққабаттың келісі 80 теңгеден, күріштің келісі 440 теңгеден, құмшекердің келісі 410 теңгеден, тауық етінің келісі 1200 теңгеден сатылып жатқаны назарымызға ілікті. Сонымен қатар дүкенде тұтынушыға нан 90 теңгеден, «Күнікей» өсімдік майының литрі 490 теңгеден, ұнның 25 келісі 5400 теңгеден ұсынылып келеді.Расында, Тереңөзек кентінде 11 мыңнан аса халық болса, оның ішінде, көпбалалы және жас отбасы жеткілікті. Баға тұрақтылығын бағамдау кезін­де үйінде 4 адам тұратын жас отбасының азық-түлікке жұмсайтын шығынын есептеген едік. Ота­насы Жансая Қорғанбай жолдасы екеуінің ай сайын­ғы табысын есептеп, отбасылық шығынды өтеуді дағдыға айналдырған.<blockquote>– Бүгінде базар бағасы ұдайы өзгеріп отырады. Біз отбасымызда 1 айға қажетті азық-түлікті алып қою­ға дағдылана білдік. Бүгін сауда орталығынан 50 мың теңгеге жуық қаржыға азық-түлік себетін алған едік. Әр апта сайын қосымша бес мың теңге­­ден жо­ғары қаражатқа зат алып тұрамыз. Бұдан бөлек, коммуналдық шығын, балабақша төлемі, балалар киімі секілді қажеттілікті өтеуге артық қаражат жұм­саймыз. Әрбір жас отбасы бюджетті жоспарлап, табысын еселеп отыруға мүмкіндік қарастырған жөн. 2 жыл бұрын үлкен үйден енші­міз­ді алып, бөлек отау болғанымызда жолдасым екеуміз ай сайын жұмса­латын қаражат көлемін жан-жақты таразылап отырамыз деп шешім қабыл­дадық, – дейді Жан­сая Қорғанбай.</blockquote>Күніне 500-ден аса тұтынушыға қызмет көр­сететін «Серікбол» сауда үйінде сатылып жатқан азық-түлік бағасын өзге дүкенмен салыстырған болатын­быз. Яғни, сауда үйінде картоп 250 теңгеден, пияз 100 теңгеден, сәбіз 155 теңгеден, жұмыртқа 38 теңгеден, өсімдік майының 1 литрі 670 теңгеден, күріштің 1 келісі 440 теңгеден, шайдың мөлшеріне қарай 900 теңгеден, макарон­ның 2 келісі 680 теңгеден, құмшекердің келісі 400 теңгеден, сүт­тің 2 литрі 790 теңгеден, ұнның 50 келісі 11500 теңгеден сатылымға шық­қанына қа­нық­тық.<blockquote>– Қай кезде де тауардың сапасына мән беру керектігін естен шығармаймыз. Азық-түлікке дүкенге келу бағасынан тек 15 пайыз ғана қоса аламыз. Халық арасында сұранысқа ие тауардың бағасы күн сайын өзгеріп отырады. Әрине, жұртшылыққа қажетті тауарды уақытылы жеткізіп, бағасына бақылау жасап отыруға міндеттіміз, – дейді Гүлзағира Кішкенеева.</blockquote>Жергілікті кәсіпкер мен халықтың ортақ пікірі­не сүйенсек, үнемі бағада өзгеріс болатыны жасырын емес. Кенттегі «Нұрай» сау­да дүкенінде пияз 120 теңгеден, макаронның келісі 390 теңгеден, өсімдік майының 5 литрі 2500 теңгеден, сүттің 1 литрі 350 теңгеден, жұмыртқа 36 теңгеден, құмшекердің келісі 420 теңгеден, ұнның 50 келісі 12000 теңгеден, тауық етінің келісі 1200 теңге­ден сатылымға шығарылған. Сөреде тұрған әрбір тауар­дың бағасында белгілі бір уақытта өзгеріс еніп тұратыны анық байқалады.Расында, зерттеу жүргізу барысында біз бір отба­сының айына 20 келі ет өнімін тұтынатынын аңғар­дық. Жылқы етінің келісін 2400-ден есептегенде 20 келі етке бір отбасы 48 мың теңге жұм­сайды екен. Сонымен қатар сиыр етіне бір айда әр­бір отбасы 46 мың теңге қаражат жаратады екен. Базар бағамы құбылып тұратыны жасырын емес. Сондықтан әр отбасы баға тұрақтылығын назарда ұстап, үнемшілдікке иек артқан дұрыс.

Сырдарияда баға тұрақтылығы басты назарда

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Жаз – демалыс маусымы. Дәл осы уақытта балалар мектепті бітіреді, ата-аналар еңбек демалысына шығады. Бұл – бойды да, ойды да жазып, сергитін шақ. Қалағаныңызша қыдыруға, жеміс-жидек пен көкөністі тояттап жеуге, күнге қыздырынуға болады. Ал суға түсу жайлы әңгіме тіптен бөлек. Жаз басталса көкжиектен күн шыға салысымен өзен-көлді жағалап, салқын суға шомылуды жөн көреміз. Өзімізді жайлы сезіну үшін шомылып тұру керек-ақ. Десе де, қауіпсіздікті сақтамаудың кесірінен көп адам судың құрбанына айналуда.«Су – тіршілік көзі болғанымен, әрі тілсіз жау» екенін қаперден шығарып аламыз кей тұста. Оқыс оқиғалардың дені адамдардың салғырттығынан, тыйым салынған қауіпті аймақта шомылуы мен ішімдік ішіп масаң күйде суға түсуі кездерінде орын алып жатады. Сондай-ақ ата-ана балаларын қараусыз қалдыруы әсерінен туындаған жағдай да анықталып отыр.Жыл сайын суға түсу маусымы басталғаннан бастап өкінішке орай өлім жағдайлары тіркеледі. Құтқарушылар үнемі суда жүзу ережелерін қатаң сақтау қажеттігін ескертсе де, ескертуге құлақ түретіндер сирек. Мамандар жағадан алыс жүзбеу, ескерту белгілерінен әрі өтпеу, арнайы белгіленген жерлерде ғана шомылу, балаларға сақ болу, суда алысып, күресіп ойнамау секілді қарапайым ескертпелерді жасағанымен, суға кетіп жатқан жандардың саны азаяр емес.Осы орайда балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, төтенше жағдайдың алдын алу мақсатында армақшы аудандық білім бөліміне қарасты мектептер бойынша су айдындары мен дария жағалауларында мектеп қызметкерлерінен жасақталған кезекшілік кестеге сәйкес рейдтер жүргізіліп келеді.<blockquote>&nbsp;– Біздің мақсатымыз – жаз мезгілінде су айдындарындағы адам өлімінің алдын алу. Осы мақсатта аудандық төтенше жағдайлар бөліміполиция қызметкерлерімен бірлескен күнделікті үгіт-насихат жұмыстарын жүргізіп келеді, – дейді қармақшы аудандық төтенше жағдай бөлімінің мамандары.</blockquote>

Қармақшы: Күн сайын су жағалауларындағы кезекшілік күшейтілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp;&nbsp; Соңғы жылдары Жосалы кенті бұрынғысынан да көркейіп, көгалданып келеді. Бірқатар маңызы бар істер атқарылып, жылдан-жылға күрмеуі шешілмеген түйіткілді мәселелер де оң шешімін табуда. Жыл сайын игілікті істер атқарылып, халықтың әл-ауқаты біршама жақсарды деуге де негіз бар. Жолдар да жүйелі жөндеуден өтуде. Бұдан бөлек, санитарлық тазарту, көркейту-көгалдандыру жұмыстары да өз деңгейінде атқарылып жатыр. Аяқ су мәселесі де оң шешімін табуда.Дамушы елдің қайсыбірі болмасын әуелі ауыл шаруашылығы мен оны көркейту жұмыстарына ден қоятыны белгілі. Сондай-ақ сол салалардың тамырына қан жүгіртуге күш салады. Өйткені бұқара халық үшін өмір сүруге қолайлы орта қалыптастырмай, дамудың даңғыл жолына түсу мүмкін емес. Ауданымызда да ауқымды жобалар атқарылып жатқанын айта кеткен жөн. Жыл өткен сайын кент ішінде де көңіл көншітерлік жұмыстар жасалып, алға өрлеп келеді.Бүгінде кент ішінде тозығы жеткен кей көшелердің келбеті жақсы. Қармақшы аудан әкімі Жандос Еркінбекұлының қолдауымен тұрғындардың көкейінде жүрген жол мәселесінің түйіні тарқатылуда. Бір кездері көшеміз нашар, жауын жауса лай батпаққа айналады дегендер қазір алғысын айтып жүр. Қазір Жосалы кентінде тұрғындар қоныстанған 122 көше бар. Оның ішінде: 90 көше асфальтталған, 21 көшеге &nbsp;қиыршық тас төселген, 11 көше топырақты көше. Өткен жылы «Ауыл ел бесігі» бағдарламасымен 21 көше асфальтталған екен.Иә, Жосалы біраз жаңарған. Саябақтара да сән кіріп, айналамыз ажарлану үстінде. Жаңадан ашылған дәмханалар, ойын-сауық орталықтары, мекемелер тұрғындарға сапалы қызмет көрсетуде. Сонымен қатар, заман талабына сай салынған спорт кешені, автовокзал, мейрамхана мен автокөлік жөндеу шеберханалары, мемлекет тарапынан ел мүддесіне арналған заманауи үлгідегі мектеп, балабақшалар, әлеуметтік нысандар да кенттің керемет көрінісіне айналды. Сірә, мұны тұрғындар да байқап жүрген болар. Көптен үйден шықпаған жандар орталыққа қарай бас сұға қалса, «мына жерді әдемі етіп қойыпты» деген пікірін естіп қуанып қаласыз.Қазіргі уақытта кентімізде құрылыс жұмыстары қарқынды. Атап айтар болсақ,&nbsp;Т.Рысқұлов көшесіндегі жаяу жүргіншілер жолы мен Жолдыбаев көшесіндегі аяқ су лотоктарын орнату жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар аймақ басшысының қолдауымен салынып жатқан «Руханият» орталығының құрылысы қызу жүріп жатыр.Жақында жағажай жұмысы да басталмақ. Бұл тұрғындар үшін ерекше тарту болғалы тұр.&nbsp;Сырдария өзені бойындағы бөгеттің К.Тәуекелов көшесінің тұсындағы бөлігі былтыр абаттандырылып, дария жақ бөлігі темірмен қоршауланып, тас төсеніштер төселіп, саябақ орындықтары қойылып, жарықтандырылды. Биыл айналасы көгалдандырылып, көшеттер отырғызылып, автокөлік қоятын орындар дайындалуда. Қазірде бұл жер тұрғындардың бір мезгіл серуендейтін демалыс орындарының біріне айналды. Сондай-ақ аудан әкімінің тапсырмасына сәйкес, балалардың өмір қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында, алдын ала сақтық шаралары қабылданып, қоршалған темір шарбақтың ортасынан бала өтіп кетпес үшін оюлы темірлермен дәнекерленді.Мұндай өзгеріске кент тұрғындары дән риза. Расымен де жыл сайын жаңа жобалар қолға алынып, нәтижесіне де көп күттірмей қол жеткізудеміз. Кейде жоқты тізе бермей, барымызды да бағамдап отырған дұрыс секілді.&nbsp;

Жосалы кентінде жаңа жағажай бой көтерді

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Тіл беделі – ел абыройы. &nbsp;Қармақшы аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімінін ұйымдастыруымен «Қазақ тілі» қоғамы аудандық филиалы және Қармақшы аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп бөлімімен бірлескен дөңгелек үстел отырысы болып өтті.&nbsp;Жеке кәсіпкерлер арасында ұлттық рухты көтеру, ұлттық құндылықтарымызды (тіл, дін, тарих, мәдениет) насихаттау мақсатында өткен дөңгелек үстел отырысына аудандық мәдениет және тілдерді даму бөлімінің әдіскері Б.Қайырбаев, Қармақшы аудандық кәсіпкерлік, өнеркәсіп бөлімінің әдіскері Ә.Скендіров аудандық «Қазақ тілі» қоғамы аудандық филиалының төрағасы Гүлжауһар Раева, қоғамның алқа мүшесі Шегебай Құндақбаев, аудандық кәсіпкерлер палатасының консультанты Жанар Болысбекқызы және жеке кәсіпкерлер М.Серікбаева, К.Әлекеева, Г.Буранбаевалар қатысты. Дөңгелек үстел барысында қазақ тілінің мәртебесін көтеру бойынша кәсіпкерлер арасында ұлттық рухты көтеруге байланысты ұлттық құндылықтарымыз төңірегінде пікір алмасты. Қазақстан Республикасындағы Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 11 шілдедегі №151 Заңының 21-бабы Деректемелер мен көрнекі ақпарат тілі туралы түсіндірме жүргізілді. Кәсіпкерлерге «Кәсіпкер! Қазақ тілі- мемлекеттік тіл, маңдайшаға тек соны іл!» атты плакаттар мен тіл туралы парақшалар таратылды.

Қармақшыда кәсіпкерлерге тіл мәртебесін көтеру жайында түсіндірме жұмысы жүргізілді

Фото: Pixabay.com<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы құрбан шалу рәсімін қашықтан өткізуге арналған <a href="https://www.qurban2024.kz/#/kk">qurban2024.kz </a>сайтын іске қосты. Бұл туралы Stan.kz ақпарат агенттігі хабарлайды.&nbsp;Сайт қызметін төралқа мәжілісінде ҚМДБ Цифрлық даму бөлімінің меңгерушісі Тимур Серікханұлы таныстырды. Діни басқарманың мәліметінше, халыққа, әсіресе үлкен қалаларда тұратын жамағатқа оңтайлы болу үшін осындай шешімге келген. Биыл да құрбан шалу офлайн және онлайн форматта жүзеге асады.<blockquote>“Онлайн түрде құрбан шалам деушілер сайт арқылы құрбандық малын таңдап, Kaspi QR арқылы қажет қаражатты аудара алады. Қой мен ешкіні жеке адам, ал ірі қара мен түйе малын 1 немесе 7 адам бірігіп шалса болады. Тапсырысыңыз сәтті өтсе, ұялы телефоныңызға SMS хабарлама келеді. Құрбандық шалынған соң оның фото және бейне есебі тапсырыс беруші көрсеткен нөмірге жіберіледі”, – делінген хабарламада.</blockquote>Сайтта белгіленген баға бойынша Астанада бір қойдың құны – 75 мың теңге, ал алматылықтар 72 мың теңгеге бір қой сатып алып, онлайн құрбандық шала алады.Діни басқарма іске қосқан сайтта құрбан шалуға тапсырыс беруге болады. Ет мұқтаж жандарға таратылатындықтан, адамдар құрбан етіне тапсырыс беріп, өтініш қалдыра алады.&nbsp;

Онлайн құрбан шалуға арналған qurban2024.kz сайты іске қосылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>&nbsp; Әрбір ұлт ұрпағымен мақтанады, олар арқылы мәңгі жасайды. Үлгілі отбасының тірегі әке, жылу таратар нұры ана екені сөзсіз. Ел арасында ұлын – ұяға, қызын – қияға қондырып, немере сүйіп, шаңырағынан шаттық лебі ескен өнегелі отбасылардың көптігі қуантады. Сондай мерейлі жанұяның бірі – Сыдықовтар әулеті.Олар Қармақшы ауданына қарасты Қуаңдария ауылының тұрғындары. Ұлы Отан соғысының ардагері Сыдық атайдың кенжесі Қалдан ағамыз 1953 жылы өмірге келген. Батыр әкеден үлгі алып, өміріне адалдықты өнеге еткен ол көлік жүргізіп, қой баққан. Қарапайым жұмысшыдан бастап түрлі қызметтік сатыдан өтіп, бас инженерлік қызметке дейін көтерілген. 1978 жылы іргесі қаланған шаңырақ қазір үлкен әулетке айналуда.Бүгінде отағасы Қалдан Сыдықов пен отанасы Гүлсім Әлиасқарова 3 ұл, 2 қыз тәрбиелеп, 15 немере сүйіп отыр. 40 жылдан астам олар бір шаңырақтың астында тату-тәтті ғұмыр кешуде. Үлгілі шаңырақтың бүгінгі келбеті өзгелерге өнеге. Еңбексүйгіштігінің арқасында ерлі-зайыптылар мақтаулы маман, өнегелі ата-ана атанған.Адам баласы өмірді отбасы арқылы тани бастайды, яғни ең маңызды танымды отбасынан алады. Ата-анасы, бауырлары баланың өмірінде үлкен рөл атқарады. «Ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі» деп бекер айтылмаса керек.&nbsp;Еңбекпен өмірі өрілген шаңырақта өскен ұл-қыздың барлығы дерлік бір-бір мамандықтың иесі. Сан-салада табысты қызмет етуде.<blockquote>– Отбасы – адамды үлкен өмірге дайындайтын мектеп. Ал сапалы білімді, саналы тәрбиені бала өзара түсіністікте, бақытты ортада өмір сүретін, сол бақытты жасай алатын отбасынан алады. Біз де ел қатарлы ұл-қыз өсіріп, солардың тілеуін тілеп отырған жандармыз. Балаларыма қай істе болмасын әділдік танытып, адал еңбекпен нан табу қажеттігін айтып отырамын. Себебі маңдай термен келген заттың құны жоғары, адал адамның мерейі үстем болады, – дейді Қалдан ағай.</blockquote>Отбасындағы ерекше сыйластық, жас буынға ой саларлық тағылымдары, ғибраты мол әңгімелері өзге отбасыға үлгі боларлықтай. Ұрпақтар сабақтастығын жалғаған, мерейі тасыған Сыдықовтар отбасына қандай мақтау айтса да жарасады. Себебі олар бүгінде зейнет жасына жеткенімен, ерлі-зайыптылардың жеке-жеке кәсібі бар. Отағасы Қалдан «Әділет» атты шаруа қожалықтың иесі болса, отанасы Гүлсім тапсырыс бойынша ауыл тұрғындарына киім-кешек, ыдыс-аяқ жеткізіп береді.<blockquote>– 2018 жылы зейнетке шықтым. Содан бері қарап отырмайын деп, шаруа қожалық аштым. Балаларым кейін жалғастырып, алып кетсе бұл бір берекелі кәсіп қой. Мемлекет те бұл бағытты қолдап, түрлі жеңілдіктер жасап жатыр. Менікі жол көрсетіп, бастап беру ғой, – дейді ардақты әке.</blockquote>Үлгілі отағасының өнеге болар ісі мұнымен шектелмек емес. Ол ауыл ішінде береке-бірлікке бастайтын медиатор, сондай-ақ мектептегі қамқоршылық кеңестің төрағасы. Ал ауласында 30-дан астам жеміс ағашы өсіп тұр. Ұрпағының болашағы үшін төрт түлікті түгел өсіріп, табиғи өнім тұтынады. Мұның бәріне үлгеру үшін тынымсыз еңбектің қажет екені белгілі. Бірлігі жарасқан ерлі-зайыптылар кәсіпті де жүргізіп, үй айналасын да көркейтіп, саналы бала тәрбиелеп, ынтымақты өмірі, мәнді тірлігімен айналасына үлгі болып отыр. Мұның сырын сұрағанымызда:<blockquote>– Мен отбасында ер адамның рөлі мен мәртебесі биік болуы керек деп ойлаймын. Балаларға тәрбие беруде әкенің орны ерекше. Бала әкесін асыраушысы ғана емес қамқоршысы, жанашыры ретінде бағалауы керек. Әке – асқар тау, оның берген тәрбиесі мен ақылын ешкім бере алмайды. Ата-ананың шексіз махаббатын сезінген бала ешқашан біреудің ала жібін аттамайды. Бұл – біздің өмірлік ұстанымымыз, – дейді отанасы.</blockquote>Абзал ана сондай-ақ жас аналарға көпбалалы болудан қорықпау керектігін, үлкені өсіп кішкентайына қарап, қолғанат болатынын айтады. Қолындағы келіні Жазира да ене жолын жалғаған көпбалалы ана, әрі ұлағатты ұстаз. Жарасымды жанұяның тағы бір сыры – олардың білімге құштарлығында. Оған бүгінде білім жолын қуған немерелері дәлел. Үлкен немересі Далида Алматыдағы Құрманғазы атындағы консерваторияның ІІ курсында оқыса, онан кейінгі Ақниет пен Әділет мектепті «Алтын белгіге» бітіріп, мемлекеттік грантпен жоғары білім алуда. «Немерелеріміз оқуда озат, сайыста жүлделі. Біз олармен мақтанамыз» дейді ата-әжесі жарқын жүзбен.Иә, отбасының мерейлі әрі өнегелі болуы жанұядағы татулық, бірлікпен өлшенеді. Жарастық орнаған шаңырақтың ғұмыры ұзақ. Адам баласының ажары да, бақыты да – отбасы. Ендеше көпке үлгі боларлық Сыдықовтардай отбасылар көбейсе, қазақы болмысымызды сақтайтын, дәстүрімізді дәріптейтін, салиқалы да салмақты ұрпақтың өсері анық.

Мерейлі отбасы: Жарастық орнаған жанұя

Фото: &nbsp;syrboyi.kz<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a> Елімізде енді 21 жасқа толмағандарға энергетикалық сусындар сатуға тыйым салынады. Бұл норма өткен сәрсенбідегі Мәжілістің жалпы отырысында қамтылды. Мәжілісте «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне ойын бизнесі, лотереялар және лотерея қызметі мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заңы екінші оқылымда қаралып, қабылданды.Депутат Елнұр Бейсенбаев лудоманиямен күрес жоспары туралы баяндамасында энергетикалық сусындар туралы мәселені көтерді. Айтуынша, балалар арасында энергетикалық сусындарды тұтыну кең таралып кеткен және ол алкогольден де қауіпті.<blockquote>– Құмар ойындарға тәуелді азаматтар түні бойы ұйықтамай құмар ойын ойнау үшін энергетикалық сусындардың негізгі тұтынушылары болып отыр. Сонымен қатар, қаржы мониторингі агенттігінің мәліметтері бойынша, бүгінде 200 мыңнан астам кәмелетке толмағандар үнемі құмар ойындар ойнаған, – деді Е.Бейсенбаев.</blockquote>Депутат бұл қатардағы жасөспірімдер энергетикалық сусынның кесірінен мас күйінде бәс тігуі мүмкін екенін айтты.<blockquote>– Қазір тіпті 10 жасар бала да энергетикті оңай сатып ала алады. Осыған байланысты, Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау үшін 21 жасқа дейінгі адамдарға энергетикалық сусындарды сатуға тыйым салынды, – деді депутат.</blockquote>Күніне 50 мың банка ішіледіОсыған дейін Денсаулық сақтау министрлігі 21 жасқа толмаған қазақстандықтарға энергетикалық сусындарды сатуға тыйым салуды қолдаған болатын. Министрлік әзірлеген балалар мен жасөспірімдерге энергетикалық сусындарды сатуды шектеуді көздейтін арнайы құжат «Ашық НПА» порталына биыл наурыздың басында жарияланды.<blockquote>«Қазақстанда балалар, жасөспірімдер мен жастар арасында олардың денсаулығы мен дамуына кері әсер ететін энергетикалық сусындарды жоғары тұтыну байқалады. Қазіргі уақытта жасөспірімдерге арналған автоматтарда ЭС сатуға толық тыйым салынған жоқ. Дегенмен, елде жасөспірімдердің денсаулығына ЭС әсерін бағалауға және оларды сатуға шектеулерді енгізуге бағытталған іс-шаралар мен зерттеулер жүргізілуде. Қазіргі уақытта 21 жасқа толмаған тұлғаларға ЭС сатуға тыйым салуды енгізу бойынша реттеушілік әсерлерді талдау әзірленді және келісілді», – делінген құжатта.</blockquote>Министрлік зерттеуіне сәйкес мұндай сусындарды тұтыну жасөспірімдерде әдетке немесе тәуелділікке айналады. Бұл дұрыс емес тамақтану әдеттеріне әкеледі. Сондай-ақ физикалық белсенділіктің төмендеуіне және темекі шегу немесе алкогольді ішу сияқты жаман әдеттерге әкелуі мүмкін екен.Энергетикалық сусындар құрамында кофеин мен қанттың жоғары концентрациясы, сондай-ақ жасөспірімдердің денсаулығына теріс әсер етуі ықтимал басқа белсенді ингредиенттер бар. Сонымен бірге энергетикалық сусындарды көп мөлшерде тұтыну жүрек-қан тамырлары проблемаларына, ұйқышылдыққа, тітіркенуге және басқа да жағымсыз әсер етеді.Министрлік мәліметінше энергетикалық сусындар нарығының көлемі жыл сайын артып келеді. «Euromonitor International» деректері бойынша 2022 жылы Қазақстан Республикасының нарығында бөлшек сауда арналары арқылы энергетикалық сусындарды сату көлемі бағаның айтарлықтай өсуіне қарамастан, 2021 жылмен салыстырғанда 25%-ға артқан. Ал 2017 жылмен салыстырғанда энергетикалық сусындарды сату көлемінің өсуі 198%-ды құраған. 2017 жылғы 61,7 мың тоннадан 2022 жылы 184 мың тоннаға дейін ұлғайған.Ең қорқынышты статистика тек бір Алматы қаласының халқы жыл сайын 9 млн литр энегретик тұтынады екен.«Алматы бойынша жыл сайын шамамен 9 млн литр түрлі энергетиктер сатылады. Күніне 50 мың банка ішіледі. Жыл сайын мұндай сусындардың сатылымы сұрыптары мен ассортиментіне байланысты 30-40% өседі. Олар үнемі жаңа аудиторияны тартады. Ағза осылайша біртіндеп энергияны «арзан» жолмен толықтыруға үйреніп, сусынды тұтынуды күнделікті қажеттілікке (тәуелділікке) айналдырады» деп түсіндірілген құжатта.Шетел тәжірибесі&nbsp;қандай?Қалай дегенмен, жаңа норма жастар денсаулығын, ұлт саулығын сақтау бағытындағы маңызды қадам екені сөзсіз. Энергетикалық сусындарды 21 жасқа дейін пайдалануға шектеу қойылуы оларды алкогольдік сусындарға теңестіретін норма деуге болады.Энергетикалық сусындарды шамадан тыс тұтыну балалардағы артық салмақ пен семіздікке әкеп соғады. Бұл – жұқпалы емес аурулардың дамуының негізгі қауіп факторы және Қазақстанда өсіп келе жатқан қоғамдық денсаулық сақтау проблемасы. Осыған байланысты балалар мен жасөспірімдердің денсаулығына, өміріне қауіп төніп тұрғаны анық. Сондықтан мемлекет пен қоғамның өскелең ұрпақ үшін қауіп-қатерлердің алдын алу бойынша шұғыл шаралар талап етілетіні заңдылық.Мамандар денсаулыққа қауіпсіз энергетикалық сусын жоқ деп сенімді түрде айтып отыр. Осындай теріс әсерлерін ескере келе кейбір елдер мен ұйымдар энергетикалық сусындар сатуға тыйым салған. Мысалы, Францияда 2020 жылдан бері мектеп асханалары мен білім мекемелерінде орналасқан автоматтарда энергетик сатуға тыйым салынады. Тыйым балалардың денсаулығын сақтау және дұрыс тамақтануды қолдау мақсатында енгізілген.Ұлыбританияда жалпы тыйым салынбағанымен, үкіметі мұндай сусындарды мектеп асханаларында және мектептерде орналасқан автоматтарда сатқызбауды ұсынады. Кейбір мектептер осы нұсқауларды өз еркімен орындап жүр.Норвегияда 2019 жылдан бастап 18 жасқа толмаған адамдарға арналған дүкендер мен автоматтандырылған машиналарда мұндай сусындар сатуға тыйым салынған. Литвада да 18 жасқа толмағандарға энергетикалық сусындар сатылмайды. Оған семіздік пен қантты шамадан тыс тұтыну жағдайлары себеп болған. Ал Шотландияда 2018 жылдан бері 16 жасқа толмаған балалар энергетикалық сусын сатып ала алмайды. Чилиде 2014 жылы мектептер мен балалар мекемелерінде энергетик сатуға тыйым салынған. Мұндай орындарда оның жарнамасын жүргізуге шектеу енгізілген.Елдегі жағдайды реттеу үшін Денсаулық министрлігі энергетикалық сусындарды сатушының қатысуынсыз сауда автоматтар, өзге де электрондық немесе механикалық құрылғылар арқылы сатуға тыйым салуды енгізуді көздеп отыр.Қанты&nbsp;көп сусындар да&nbsp;қымбаттайдыСондай-ақ Қазақстан Үкіметі құрамында қанты көп алкогольсіз сусындарға акциз салығын салу мәселесін де жыл соңына дейін шешпек. Бұл туралы Ұлттық экономика министрі Нұрлан Байбазаров мәлімдеген болатын. Үкімет бұл салықты енгізу туралы мәселені 2021 жылы көтерген.Денсаулық министрлігі де құрамында қанты көп сусындарға акциз салу ұсынысынан бас тартпайтынын мәлімдеген еді. Мемлекеттік бас санитар дәрігер Айжан Есмағамбетованың айтуынша, бұл талапты Денсаулық министрлігі ойлап тапқан жоқ. Бұл – Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының ұсынысы. Соның негізінде көптеген елдерде құрамында қант көп сусындарға акциз енгізіліп жатыр. Бас санитар дәрігер Қазақстанда артық салмақ пен қант диабетіне шалдыққандардың қатары көбейгенін де атап өтті.Айта кетсек, 2021 жылдың қазан айында «Дені сау ұлт» ұлттық жобасы мақұлданған. Жоба 2023 жылдан құрамында қанты көп сусындарға 20% мөлшерінде акциз енгізуді, 2024 жылы 35%, 2025 жылы 45%-ға дейін арттыруды қамтыған. Бұл бастаманы Денсаулық сақтау министрлігі көтерген болатын. Министрлік қант қосылған сусындарды көп ішу жүрек-қан тамырлары аурулары, қант диабеті, семіздік пен басқа да ауыр дертке шалдықтыратын алға тартты.Ал тәтті сусын өндірушілер ұлт денсаулығы үшін күрестегі бұл тәсілмен келіспеген. Қазақстанның алкогольсіз сусын өндірушілер қауымдастығы «акциз енгізу – орта және шағын кәсіпорындардың жабылуы, жұмыс орындары мен салықтың қысқаруына әкеледі» деп мәлімдеді.Алайда «Дені сау ұлт» ұлттық жобасы былтыр басқа да 9 жобамен бірге тоқтатылған. Депутат Жанна Асанова бұрынғы Премьер-министр Әлихан Смайыловтан себебін сұраған болатын. Премьер-министр бұдан былай тек нақты әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешуге бағытталған жобалар бекітіледі деп жауап берген.Шын мәнінде, ұлт денсаулығы қымбат па әлде салық саясаты ма? Осыны таразылап көріңізші…&nbsp;Биболат Сәтжан

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Қоғам