<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстан коронавирус инфекциясының таралуын болдырмау үшін бірқатар шаралар қабылдады, деп хабарлайды ҚР СІМ&nbsp;<a href="http://www.mfa.kz/kz/content-view/-3503">баспасөз&nbsp;қызметі</a>.
Қазақстан Республикасының аумағында коронавирус инфекциясының таралуын болдырмау үшін қабылданған шаралар
1 «А» санатындағы елдер үшін&nbsp;(Иран, Италия, Қытай, Корея) келесі шектеулер енгізіледі:
аталған елдердің азаматтарына және соңғы 30 күн ішінде осы елдерге барған адамдарға визаларды беру және ҚР аумағына кіру уақытша тоқтатылды.
Анықтама:&nbsp;1 санаттағы елдердің аумағында тұрмайтын және осы мемлекеттерге соңғы 30 күн ішінде келмеген тұлғалар үшін визаларды ресімдеуге және ҚР-ға келуге шектеулер қолданылмайды.
1 «А» санатындағы елдерден қайтып оралған ҚР аумағында тұратын шетелдік азаматтар тұруға ықтиярхаттың негізінде және азаматтығы жоқ адамдар Қазақстанға кіре алады және бұл жағдайда жергілікті органдармен белгіленген үй-жайларда оқшауланып, 14 күн мерзімге карантинге орналастырылады.
тұрақты авиарейстер, жаяу өтпе жолдар, Қытаймен темір жол/автомобиль жолаушылар тасымалы тоқтатылды. Иранмен әуе қатынасы тоқтатылды.
Анықтама:&nbsp;Кореядан «Алматы-Сеул-Алматы» бағыты бойынша аптасына 2 рет «Эйр-Астана» және «Азиана-Эйрлайнз» әуекомпаниялары ұшады, ал «Нұр-Сұлтан-Сеул-Нұр-Сұлтан» бағыты бойынша аптасына 1 рет «Эйр-Астана» әуекомпаниясы ұшады. «Эйр-Астана» әуекомпаниясы тек ҚР азаматтарын тасымалдайды.
ресми және үкіметтік делегацияларды, сондай-ақ қызметтік және дипломатиялық төлқұжаттардың иелерін, авиакомпаниялардың ұшқыштары мен экипаж, локомотив бригадаларының мүшелерін, теміржол көлігінде тасымалдау қызметімен айналысатын адамдарды және жүктерді автомобильмен халықаралық тасымалдауды жүзеге асыратын жүргізушілерді қоспағанда, 1 «А» санатындағы елдерден келген, сол елдерде соңғы болған сәтінен бастап 14 күн өтпеген адамдар жергілікті органдар белгілеген үй-жайларда оқшаулана отырып, 14 күн мерзімге карантинге орналастырылады.
1 «Б» санатындағы елдер үшін&nbsp;(Германия, Испания, Франция):
аталған елдердің азаматтарына және соңғы 30 күн ішінде осы елдерге барған адамдарға визаларды беру және Қазақстан аумағына кіру уақытша тоқтатылды.
Анықтама:&nbsp;1 санаттағы елдердің аумағында тұрмайтын және осы мемлекеттерге соңғы 30 күн ішінде келмеген тұлғалар үшін визаларды ресімдеуге және ҚР-ға келуге шектеулер қолданылмайды.
1 «Б» санатындағы елдерден келген ҚР аумағында тұратын шетелдік азаматтар тұруға ықтиярхаттың негізінде және азаматтығы жоқ адамдар Қазақстан Республикасына кіре алады және бұл жағдайда үйде оқшаулауға орналастырылады.
ресми және үкіметтік делегацияларды, сондай-ақ қызметтік және дипломатиялық төлқұжаттардың иелерін, авиакомпаниялардың ұшқыштары мен экипаж, локомотив бригадаларының мүшелерін, теміржол көлігінде тасымалдау қызметімен айналысатын адамдарды және жүктерді автомобильмен халықаралық тасымалдауды жүзеге асыратын жүргізушілерді қоспағанда, 1 «Б» санатындағы елдерден келген, сол елдерде соңғы болған сәтінен бастап 14 күн өтпеген адамдар үйде оқшаулауға орналастырылады&nbsp;(ҚР ДСМ талаптарына, соның ішінде халық көп жиналатын орындарға бармай, үй карантинде болу). Үйде оқшаулау ережелерінің сақталуын бақылау және кеңес беруді ҚР ДСМ қызметкерлері қоңырау шалу арқылы жүргізеді. Үйде оқшаулау үшін мүмкіндік болмаған жағдайда ауруханаға жатқызылады.
Ресми және үкіметтік делегациялардың мүшелері, қызметтік және дипломатиялық төлқұжаттардың иелері, авиакомпаниялардың ұшқыштары мен экипаж, локомотив бригадаларының мүшелері, теміржол көлігінде тасымалдау қызметімен айналысатын адамдар және 1а) және 1б) санатындағы елдерден жүктерді автомобильмен халықаралық тасымалдауды жүзеге асыратын жүргізушілер 2-санаттағы секілід қоңырау шалу арқылы тұрғылықты (келген) жері бойынша медициналық бақылауға алынады;
2 санаттағы елдер үшін&nbsp;(Ұлыбритания, Нидерланды, Швейцария):2 санаттағы елдерден келген адамдарды ҚР шекарасынан өткен күннен бастап 14 күн бойы қоңырау шалу арқылы тұрғылықты жері бойынша Медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсету (МСАК) медицина қызметкерінің бақылауында болады.
3 санаттағы елдер үшін&nbsp;(Бельгия, Үндістан, Ирак, Норвегия, АҚШ, Филиппин, Швеция):
ҚР Денсаулық сақтау министрлігі коронавирустық инфекцияның таралуы бойынша 3 санаттағы елдердегі эпидемиологиялық жағдайға мониторинг жүргізеді.
Анықтама:&nbsp;3 санаттағы елдердің аумағынан келген адамдар арнайы есепке алынып, елде еркін жүре береді.

Қазақстанда коронавирус инфекциясы таралмау үшін қандай шаралар қабылданды?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қызылорда облысында 22 адам коронавирусқа байланысты медициналық бақылауда. Олар облыстық балалар мен жасөспірімдерге арналған туберкулезге қарсы санаториясында ашылған провизорлық стационарда жатыр. Бұл туралы бүгін өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында облыстық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Жақсылық Абдусаметов мәлімдеді.
Оның айтуынша, коронавирус инфекциясы тіркелген елдерден келген, күдікке ілінген азаматтар 14 күнге карантинге орналастырылады.
<blockquote>
 «Әлеуметтік желілерде тарап жатқан ақпараттарға түсінік бере кетейін. Облыс тұрғындарына бағытталған сақтық шаралары үшін обсервациялық стационарлар ашылуда. Шиелі, Қармақшы, Қазалы аудандарының ауруханаларында, облыстық фтизиопульмонологиялық орталығының Тереңөзек бөлімшесінде 400 төсек орынға арналған провизорлық стационарлар ашылды. Бұл ұйымдастырылып жатқан шараның барлығы тек алдын алу, сақтық шаралары. Облыста коронавирус анықталған жағдайда қарым-қатынаста болған тұрғындарды бақылап-қадағалау үшін ашылған. Елімізде де, Қызылорда облысында да аталған ауруға шалдыққан адам тіркелген жоқ. Сондықтан үрейге бой алдырып, азық-түлік, дәрі-дәрмек қорын көптеп алып қоюдың қажеті жоқ», – деді Жақсылық Абдусаметов.
</blockquote>
Басқарма басшысының айтуынша аталған індеттің емі бар. Аймақтағы барлық емдеу мекемелері қорғаныс құралдарымен, қажетті дәрі-дәрмек қорымен жабдықталған. Ол үшін 43 млн. теңге қаржы жұмсалған.
Айта кетейік, облыстық жұқпалы аурулар ауруханасының базасында коронавирусқа байланысты 245 төсек орын болса, қосымша 190 төсек орынмен жабдықталған.
Фариза ОМАРОВА
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/03/brifing-koronavirws-kaz.jpg" alt="" />

Коронавирус: Жұқпалы індетке қарсы Қызылорда облысының дайындығы қалай?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Елімізде коронавирус инфекциясы тіркелген жоқ. Десе де вирустық инфекцияның алдын алу бағытында аймағымызда да бірқатар жоспарлы жұмыстар жүргізілуде. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің ақпарат алаңында өткен баспасөз конференциясында Қызылорда облысы әкімінің орынбасары Наурызбай Байқадамов мәлімдеді.
<blockquote>
 «Мемлекет басшысы сақтық шараларын күшейтуге байланысты нақты тапсырма берді. Осыған орай, облысымызда коронавирусты инфекциясының таралуын болдырмау жөніндегі санитариялық-эпидемияға қарсы және санитариялық-профилактикалық іс-шараларды үйлестіру мақсатында комиссия құрылды. Сондай-ақ, вирусты инфекциямен ауырған немесе оған күдікті науқасты оқшаулау және аурудың таралуын болдырмауға бағытталған індетке қарсы шаралардың кешенді жоспары әзірленді. Және де облыс аумағында коронавирус инфекциясының алдын-алу және оны таратпау мақсатында тиісті сала басшыларымен бірлескен бұйрық бекітілді»-, деді Наурызбай Сейтқалиұлы.
</blockquote>
Мұнан өзге, сақтық шараларын күшейту мақсатында оқушыларға 16 наурыз бен 5 сәуір аралығында демалыс беріліп, ал колледж және ЖОО студенттері қашықтықтан онлайн – оқуға көшеді. Бұған қоса, 16 наурыздан бастап барлық мәдени-көпшілік іс- шараларды өткізу уақытша тоқтатылады.
<blockquote>
 «Денсаулық сақтау , білім беру, ХҚКО, коммуналдық шаруашылықтар, базарлар, қоғамдық тамақтану орындары және қоғамдық көліктерде, вокзалдар, әуежайлар мен қонақ үйлерінде санитариялық-дезинфекция жұмыстары күшейтіліп,режим енгізіледі»,-деді Әлия Мүтәліпқызы.
</blockquote>
Сонымен қатар, облысымызда коронавирус инфекциясы анықталған жағдайда қарым-қатынаста болған тұрғындарымызды бақылап-қадағалау, аймағымыздың тұрғындарына бағытталған сақтық шаралары үшін обсервациялық стационарлар ашылуда.
«А» санатындағы елдер– Италия, Қытай, Оңтүстік Кореядан және Ираннан шетелдік азаматтарға кіруге тыйым салу бойынша шаралар енгізілді. Тіркелген ауру жағдайлары бар елдерден келген Қазақстан азаматтары карантиндік режимде болады. Бірінші санаттағы елдерден келетін адамдар медициналық ұйымдардың стационарларына жатқызылады. Ал, екінші санаттағы елдерден келгендер 14 күн бойы үйлерінде оқшауланып, оларға емдік шаралар жасыланады.
Сонымен қатар, Қазақстан азаматтарына коронавирустық инфекция тіркелген елдерге бармауға, жеке гигиена ережелерін сақтауға және адамдар көп жиналатын жерлерден аулақ болуға кеңес беріміз.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/03/brifing-bajkadamova.jpg" alt="" />

Коронавирус: Қызылорда облысында сақтық шаралары күшейтілуде

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> «Ұлттық сараптама орталығы» мемлекеттік мекемесінің вирусолог-дәрігері Бота Бердиева коронавирустен қорғану бойынша бірқатар кеңес берді, деп хабарлайды <a href="https://lenta.inform.kz/kz/koronavirus-aurudy-zhuktyrmau-ushin-ne-isteu-kerek_a3622333">ҚазАқпарат</a>.
<blockquote>
 «Коронавирустың жаңа түрін жұқтырмау үшін ең алдымен иммунитетті көтеру керек. Себебі бұл вирус ауа тамшылары арқылы адамнан адамға жұғады және иммунитеті төмен адамдардың, жүкті әйелдердің және қарттардың жұқтыру қаупі жоғары. Әсіресе, С дәрумендері бар апельсин, киви, итмұрынды көбірек тұтынып, теңіз өнімдерін ас мәзірінен шектей тұрған жөн», – дейді дәрігер.
</blockquote>
Оның айтуынша, аурудың ең алғашқы белгілері – дене қызуы, жөтел, әлсіздік және демігу.
<blockquote>
 «Ең алдымен жеке бас гигиенасын сақтап, қолды жиі жуып тұру керек. Бөлмені жиі желдетіп, түшкіргенде қол орамал қолданған жөн. Ауру симптомдары байқалған жағдайда медициналық масканы пайдаланып, адам көп жиналған орындарға бармаңыз. Медициналық масканы тек қана жабық бөлмеде ғана тағу қажет, әрбір 2-3 сағат сайын ауыстырып отыру керек. Шетелдерге сапарды да кейінге қалдырған жөн», – деді Б. Бердиева.
</blockquote>
Айта кетейік, 2019 жылы белең алған коронавирус (COVID-19) алғаш рет Қытайдың Ухань қаласында анықталды. Бұл инфекцияны жұқтырғандар коронавирустық пневмонияға шалдығады.
Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртановтың айтуынша, қазіргі таңда Қазақстанда 992 адам карантинде (5 наурызда Оңтүстік Кореядан келген 100 адаммен қосқанда 1092 адам) жатыр. Оның ішінде оқшауланғандар да, үй жағдайында карантинде жатқандар да бар. 2 және 3 санаттар бойынша, яғни тұрғылықты мекенжай тұрғысынан 7515 адам, жалпы 8 мыңға тарта адам Денсаулық сақтау министрлігінің бақылауына алынған.
Індет туралы соңғы жаңалықтарды ҚазАқпарат ХАА арнайы айдары арқылы оқуға болады.

Коронавирус: ауруды жұқтырмау үшін не істеу керек?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Жүктілік кезінде әйелдің 9-14 кг салмақ қосуы қалыпты. Ол неден тұрады?
Нәрестенің салмағы – орташа 3 кг, бірақ одан да ірі балалар болады. Жатыр салмағы қалыпты түрде 1 кг-ға дейін өседі. Оған 650 г жолдасы қосылады. Қағанақ суы – шамамен 900 г. Айналмалы қанның көлемі артады: ол шамамен 1200 г-ды құрайды. Сүтті бездердің көлемі 500 г-ға дейін артады. Баланы қозғалыс кезінде сақтап тұратын майлы қабат – 2 кг 400 г. Тін сұйықтығы – 2 700г.
Әйел босанғаннан кейін шамамен 5-6 кг жоғалтады. Одан кейін 2-3 ай өткен соң тағы 2-3 кг салмақ кетеді. Егер жүктілік кезеңі мен босану процесі жақсы өтсе, толықтай қалыпқа келу жарты жылдан екі жылға дейінгі уақытты алуы мүмкін.
Жүктілік кезінде жиналған артық салмақтан ұзақ уақыт арыла алмауға мына әдеттер себеп болуы мүмкін:
1. Жүктілік кезінде екі адам үшін тамақ жеу
Кей адамдар жүкті әйел екі адам үшін тамақ жеу керек деп санайды. Бірақ бұл қате пікір. Біріншіден, артық салмақ буындарға кері әсер етеді. Оларға пайда болған жүктемені көтеру қиынға соғады. Екіншіден, өте көп салмақ жинау босану процесінің әлсіздігіне әкелуі мүмкін. Себебі артық салмақ кесірінен іш бұлшықеттері әлсізденіп кетеді. Сондықтан дәрігерлер жүктілік кезінде пайдалы әрі құнарлы тамақтарға аса мән беріп, зиян тағамдарды көп жемеуге кеңес береді.
2. Бала емізу кезінде майлы және калориялы тамақ жеу
Ананың рационы калориялы болса, бала жылдам өседі деген де қате пікір бар. Ананың тамақтануы салмақ қосуға емес, сүт бөлінуге ықпал ететін болуы керек. Сондықтан дәрігерлер бала емізетін анаға майлы немесе қуырылған тамақтар емес, сұйық сорпалар ішуді ұсынады.
3. Аз ұйықтау
Мелатонин ұйқы гормоны зат алмасу жылдамдығына жауап береді. Егер ағзаға мелатонин жетпесе, ми оны күйзеліс ретінде қабылдап, керек болып қалған жағдайға деп энергия жинай бастайды. Ал ағза оны тек тамақтан ала алады. Сондықтан қарныңыз аша береді. Сол үшін басқа отбасы мүшелерінен көмек сұрауға ұялмай, уақытылы ұйықтап алу керек. Әйтпесе, ұзақ уақыт аз ұйықтау күйзеліске де әкелуі мүмкін.
4. Таңғы ас ішпеу
Тойымды әрі құнарлы таңғы астан соң тіскебасарлар іздемейсіз. Ағза түске дейін жеген тағамдарды майға емес, энергияға айналдырады.
5. Компьютер немесе теледидар алдында тамақ ішу
Тамақ ішіп отырып сериалға немесе әлеуметтік желілерге алаңдасаңыз, тойғаныңызды байқамай қаласыз. Сондықтан қалыптыдан артық жеп қоясыз.
6. Су ішпеу
Су зат алмасуды жылдамдатады. Сондықтан күні бойы бөлме температурасындағы &nbsp;газдалмаған қарапайым су ішуді әдетке айналдырыңыз.
<a href="https://massaget.kz/kyizdarga/krasota/61151/">Massaget.kz</a>

Босанғаннан кейін салмақ тастауға кедергі 6 әдет

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Заманауи сәнді гардеробтың кей атрибуттары денсаулыққа зиян. Бірақ олардың зиянын біле тұра, көпшілік трендтердің артынан жүруді таңдайды. Әйел гардеробындағы қай заттарды сақтықпен қолданған жөн?
Тар және денеге жабысып тұратын киім
Мысалы, “скинни” джинс шалбары сияқты денені қысып тұратын киімді күнде кию зиян. Тар шалбарды жиі кисеңіз, іштің кебуі, терінің қызаруы және кіші жамбас органының кеңеюі (жасырын варикоз) орын алады. Ішкі киімнің де тар болуы цистит және жұқпа пайда болуына ықпал етеді.
Кеңес: Көйлектер мен белдемшелерді бағаламай қоймаңыз. Негізі олар шалбарға қарағанда ыңғайлы болып келеді. Тек оларды киюді әдетке айналдырсаңыз болғаны. Егер көйлек немесе белдемше кигенді мүлдем ұнатпасаңыз, қазір кең балақты шалбарлар сәнге айналуда. Бірақ созылмалы цистит секілді аурулармен қиналсаңыз, денеге жабысып тұратын шалбарлардан мүлдем бас тартқан жөн.
XXL-сөмке
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/03/densawlykka-zijan-kiim-2.jpeg" alt="" />
Косметикаларды салатын сөмке, телефон, шағын “дәріхана”, күнделік, үй немесе машинаның кілті, майлықтар, айна, әмиян, зарядтау жабдығы және тағы басқалары – бұлардың бәрін күнде сөмкеңізге салып, тасып жүресіз. Ол арқаға және иыққа салмақ түсіреді. Соның кесірінен омыртқаға салмақ түседі. Ауыр сөмкелерді тасып жүру бұлшықет пен сіңірге жағымсыз әсер етуі мүмкін.
Өте үлкен сөмке сәнге оралып тұрады, бірақ ондай сөмкенің ішіне ештеңе салмағанның өзінде салмағы ауырлау болады. Сондықтан сөмкенің шағын әрі жеңілдеу түрін таңдаған жөн.
Кеңес:
– Сөмкеңізді жеңілдетіңіз: ол ішіндегі заттарымен бірге 4,5 килограмнан аспауы керек;
– Сөмкені тек бір иыққа аса бермей, екі жаққа ауыстырып тұруды әдетке айналдырыңыз;
– Кешкісін арқаңыз немесе иығыңыз ауыратын болса, жаттығу жасаңыз және бассейнге жазылыңыз.
Никель бижутерия
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/03/densawlykka-zijan-kiim-3.jpg" alt="" />
Бижутерияны шешкен соң теріңіз аздап қызарып, қыши ма? Ол никельден болатын аллергия болуы мүмкін. Никель кез келген бижутерияда, кейде ақ немесе сары алтында да болады. Одан пайда болған аллергияның жеңіл түрі уақыт өте экземаға айналуы мүмкін.
Кеңес: Егер бижутерия таққанда немесе кешкісін шешкенде теріңіз қышыса, аллерголог маманға барып қаралыңыз. Дәрігер теріге сынама жүргізіп, никельге аллергияңыздың бар-жоғын анықтап бере алады. Егер никельге аллергияңыз бар болса, дәрігер сізге көмектесе алмайды. Бастысы, құрамында никель бар бижутерия тақпау керек.
Биік өкшелі аяқ киім
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/03/densawlykka-zijan-kiim-4.jpg" alt="" />
Биік өкшелі аяқ киім ыңғайсыздығынан бөлек жарақат алуыңызға себепші болуы мүмкін. Олар табанға көп күш түсіретіндіктен сүйелдердің пайда болуына да ықпал етеді. Тобыққа қажетті сүйеніш болмағандықтан сіңір созылуы мүмкін. Биік өкшелі аяқ киіммен жүрген кезде денеңізді дұрыс қалыпта ұстай алмайсыз, сондықтан арқаңыз жиі ауыратын болады.
Кеңес: Өте биік тақалы аяқ киімдерді қанша жақсы көрсеңіз де, оны жай табанды аяқ киіммен кезектестіруді әдетке айналдырыңыз және аяқ киімнің сапасына аса мән беріңіз.
<a href="https://massaget.kz/layfstayl/Zdorove/61147/">Massaget.kz</a>

Денсаулыққа қауіпті киімдерді білесіз бе?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов коронавирус инфекциясының таралуына жол бермеу мақсатында қандай бұқаралық іс-шаралар өткізілмейтінін айтып берді.
<blockquote>
 «Коронавирус инфекциясының қаупіне байланысты тиісті шектеу шаралары күшіне еніп жатыр. Ең бірінші кезекте мерекелік іс-шаралар болмайтын болды. Баспасөз мәслихаттары мен көптеген сайыс ұйымдастырылмайды», – деді Елжан Біртанов ОКҚ-да өткен баспасөз мәслихатында.
</blockquote>
Министрдің айтуына қарағанда, кейбір шаралардың өтпейтіні күні бұрын белгілі болған.
<blockquote>
 «Әсіресе спорттық және мәдени шаралар. Келешекте тағы бір мемлекет коронавирус қаупі жағынан бірінші санатқа енгізілуі мүмкін. Сол себепті алдын ала ескертеміз. Сапарды кейінге қалдырып, ешқайда шықпаған абзал. Ауруға байланысты жағдай күн сайын өзгеріске ұшырайтындықтан ахуалға күнделікті жаңадан баға беріледі», – деді министр.
</blockquote>
Десе де Елжан Біртанов орталық деңгейде қандай да бір шараларды шектеп, қоғамдық орындарды жабу туралы бұйрықтың шықпағанын айтады.
<blockquote>
 «Әкімдер немесе аймақтардың өзге де жауапты адамдары қандай да бір шараларды қабылдап, жариялайтындай тиісті жоспар баршылық. Өңір-өңірге байланысты эпидемиологиялық ахуал да әртүрлі. Мәселен бір өңірде карантин енгізудің қажеттігі болмаса, екінші өңірде халықаралық әуежай болғандықтан онда тәуекелдер баршылық. Себебі ол жерге күн сайын адамдар келіп-кетіп жатады», – деді спикер.
</blockquote>
Министр өз сөзін мысалмен шегелей түсті.
<blockquote>
 «ҚХР-да көргеніміздей, Хубей провинциясында ғана карантин енгізілді. Бейжіңде белгілі бір шектеулер болды. Қалған қалалар кәдімгі күнделікті тірлігін жалғастыра берді. Оңтүстік Корея мен Италияда да жағдай сол. Бәріне салмақты қараған абзал. Шығын болмастан жасқанудың реті жоқ. Карантинде жатқандардың ішінде спортшылар да, бизнесмендер де, мұғалімдер де бар. Бәріне ереже ортақ», – деді министр.
</blockquote>

Коронавирус: елімізде қандай бұқаралық шаралар өткізілмейді?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Коронавирус инфекциясы жайлы шу шыққалы бері медициналық масканы жаппай сатып алып, қымбатқа өткізіп жатқан алыпсатарларға қандай шара қолданылады? ОКҚ-да өткен баспасөз мәслихатында бұл сұраққа Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов жауап берді.
<blockquote>
 «Медициналық маска бойынша отандық өндірушілер тәулік бойы жұмыс жүргізіп жатыр. Маскалар екі бағыт бойынша өндірілуде: біріншіден медициналық және санитарлық, полиция және шекаралық қызметкерлерге «СК-Фармация» арқылы сатып аламыз. Екіншіден жеке дәріханаларға маскалар дистрибютор арқылы жеткізіледі. Сонымен қазір карантинге жатқан азаматтардың саны көбейгендіктен, біздің медицина саласындағы маскалар мен басқа да құрылғыларға деген қажеттілік көтеріліп келеді. Біз зауыттардан маскаларды аламыз. Қалғандары дәріханаларға жөнелтілуде», – деді Елжан Біртанов ОКҚ-да өткен баспасөз мәслихатында.
</blockquote>
Министрдің айтуынша медициналық маска бойынша жұмысты үйлестіретін арнайы штаб та құрылған.
<blockquote>
 «Қай қалада тапшылық жоғары, сол жаққа жіберіп жатырмыз. Қазір бүкіл зауыттар тәулік бойы жұмыс істеуде. Тапшылық болса да ол ұзаққа бармайды деп сенеміз. Көп жағдай халықтың түсінігіне байланысты. Дәріханаларға салсақ, қазір бәрін сатып алады. Одан кейін ауруханаларда науқастарды қалай емдейміз? Медициналық қызметкерлерде сондай қорғау құралдары болмаса инфекция тез тарайды. Сондықтан ең біріншіден медициналық қызметкерлерге, пациенттер жатқан ауруханаларға маскалар керек», – деді ол.
</blockquote>
Елжан Біртанов өз сөзінде инфекция болмаса масканы тағудың қажеті жоқтығын тағы да еске салды.
<blockquote>
 «Олардың да (алыпсатарлардың – авт.) мәселесі белгілі. Кеше де, бүгін де құқық қорғау органдарына арнайы тапсырма берілді. Мысалы кеден органдарына да тиісті жүктемелер беріліп отыр. Шекара қызметкерлері көп көмектесуде. Контрабанда болса тоқтатып, ұстап, тиісті ақпараттарды бізге жолдайды. Жалпы біздің негізгі мақсатымыз – экспортқа жібермей, бүкіл масканы дәріханаларға тарату», – деді ол.
</blockquote>

Медициналық бетперделерді қымбатқа сатып жатқан алыпсатарларға қандай жаза қолданылады?

дәрігер-терапевт Кенішкүл Мақсұтованы ауылдастары ерекше құрмет тұтады
<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> … Қармақшы аудандық «Шипагер» жанұялық емханасының іші толған адам. Жасы мен жасамысы, егде тартқан қария, әйтеуір не керек, дертіне шипа іздеген жандардың бәрі – осында. Барлығы демесек те, науқастанып емханаға келген жандардың көбісі бір есіктің алдына жиналып қалыпты. Кезекте тұрған адам қарасы қалың. Емхананың кезекші медбикесі болса, емхана қабылдауына келген емделушілерді дәрігерлерге бөліп, зыр жүгіріп әлек.
– Әже, сіз өзіңіз көрінуге келдіңіз бе? – деді әлгі кезекші медбике емхана есігінен немересін жетектеген күйі аттаған ақ жаулықты кейуанаға.
– Мына «құдайдың бере салғаны» салқындап қалыпты, соны Кенішжанға көрсетейін деп келіп едім, қарағым, – деп тіл қатты әжей.
– Әже, бері қарай жүріңіз, келесі бөлмеде балалар дәрігері бар. Немереңізді соған көрсетіңіз әрі кезек те аз екен, – деп жол сілтеді медбике.
– Мен немеремді Кенішкүлге көрсетемін. Оным балалар дәрігеріне деген сенбегендігім емес. Балалар дәрігерін де жақсы танимын. Бірақ, мүмкін, Кеніш қалқамның шипалы алақандары менің құлынымның денесіне тисе – дәрісіз-ақ жазылып, ойнақтап шыға келер…
Медбике одан әрі кейуанаға ештеңе демеді. Әжей ақыры аудандық емхана бас дәрігері бөлмесінің алдындағы орындыққа жайғасып, өз кезегін күтіп отырды. Осылайша, талай науқасты аяққа тұрғызып, аудан халқының сеніміне ие болған ақ халатты абзал жан Кенішкүл Мақсұтқызына көрінуге келген жандар қарасы көбеймесе, азайған жоқ. Сағат артынан сағат өтті. Түскі үзіліс болса да, адам аяғы әлі толастар емес. Үзіліс уақыты келді деп дәрігер де бөлмесінен шыға қоймады. Қабылдауын, науқастарды қарауын жалғастыра берді. Сөйтіп, Кенішкүл дәрігердің жұмысы түскі үзіліссіз өтті.
Адам өмірінің арашасы атанған жанға жүгінуге келген тұрғындар саны түс ауа да бәсеңдемеді. Сол күні «Кенішжанға көрінеміз» деп келген қария-кейуаналардан бастап, «Кеніш құрбымыз қайда екен?» деген замандастары да, «Кеніш өзінде ме екен?» деп іздеген орта жастан асқан кісілер де, «Кенішкүл апайға келдік» деген жастар да, одан қалды әжесіне ере келген кішкене бүлдіршендер де, бәрі-бәрі – емхана дәрігерінің бөлмесінен жайдары көңілмен шықты.
Осылайша, бір сәт тыным таппастан тағы бір жұмыс күні аяқталған Кенішкүл дәрігер үйіне қайтуға жиналып, емханадан сыртқа шығып келе жатқан. Кенет жанұшыра айқайлаған бейтаныс келіншектің дауысынан кілт тоқтай қалды. Тура өзіне қарай жүгіріп келе жатыр.
– Кеніш апай, көмектесіңізші! Балам ойнап жүріп қораның төбесінен құлап қалыпты. Ес-түссіз жатыр. Мен мына үйде тұрамын, – деді емхана жанындағы қызыл шатырлы үйді нұсқап. – Үйіміз емханаға жақын болған соң сізге жүгіріп келе жатырмын. Жедел жәрдемге де хабарластым. Ол арғы беттен келемін дегенше, біраз уақыт өтеді. Жалынамын, баламды аман алып қалыңызшы!
– Сабыр сақта, айналайын! Әрине көмектесемін! Бәрі жақсы болады! Кәне, үйіңе тезірек барайық, – деп келіншекті сабырға шақырған Кенішкүл дәрігер оның соңынан ере жүгірді…
Бұл – біз бүгінгі мақаламызға арқау еткелі отырған ақ халатты абзал жан, аялы алақаны талай жандардың дертіне шипа болған дәрігер Кенішкүл Мақсұтқызының бір ғана қызметтік күні. Ал, бақандай 45 жыл бойы қаншама күні осылай қауырт, түскі үзіліссіз, демалыссыз, ұйқысыз өтіп келе жатқанын есептесеңіз, кейіпкеріміздің аудан тұрғындарына деген адал еңбегін өзіңіз-ақ салмақтай беруіңізге болады.
Бұл күндері Қармақшы аудандық амбулаториялық-емханалық қызметі бар орталық ауруханаға қосылған жанұялық емханада абыройлы еңбек етіп келе жатқан Кенішкүл Мақсұтова ауданға қарасты қазіргі Ақтөбе ауылында дүниеге келеді. Осы ауылдағы алғашқы көлік жүргізушілерінің бірі, автомеханик Мақсұт Торшаев пен Шәмшия Балабаеваның отбасында дүние есігін ашып, қарапайым жанұяда тәрбиеленген Кенішкүл кішкентай кезінен үйдегі он баланың алғыры, зерегі болып өседі. Көп балалы жанұяда тәрбиеленген ол анасының қолғанаты, көмекшісі болып қана қоймай, бауырларына қамқор бола біледі. Мектепте есеп-қисап, химия секілді пәндерден алдына жан салмаған зерек қыз 1976 жылы №109 мектептің 10 сыныбын аяқтағанда да есімі үздік бітірушілердің қатарында болады. Жастайынан алдына қойған мақсатына жетпей тынбайтын еңбекқор Кенішкүл сол жылы сыныптастарының арасынан алғашқы болып Ақтөбе мемлекеттік медициналық институтына оқуға түседі. Институт қабырғасында да еңбекқорлығынан, оқып-тоқудан, ізденуден танбаған бұрымды қыз алты жылды да оңай еңсеріп, 1982 жылы туған жеріне кәсіби маман болып оралады. Аталмыш институттың «Емдеу ісі» факультетін үздікке тәмамдаған ол еңбек жолын өзі дүниеге келген Чапаев ауылдық дәрігерлік амбулатория меңгерушілігінен бастайды. Осылайша, Кенішкүлдің тынымсыз күндері мен ұйқысыз түндері басталып кете барады. Тынымсыз еңбек, қауырт қызмет, қиындыққа толы дәрігерлік жұмысты жауапкершілігі мол меңгерушіліктен бастаған өжет қыз көп ұзамай-ақ адал да абыройлы еңбегімен бұл қызметке әбден лайық екенін дәлелдеп шығады.
1984 жылы қуанышынан қайғысы, үмітінен қорқынышы көп, дәрігерлік салада ең қиын бөлім саналатын «Жедел жәрдем» бөліміне өз еркімен ауысқан оның бұл бөлімде де бағы жанып, талай жанды өлім аузынан арашалап алып қалады. Көптеген науқастарға дер кезінде көмек көрсетеді. «Адам өмірінің арашасы» деген атқа лайық екенін күн сайын дәлелдей түседі. Оның осы бөлімде жүріп танытқан қырағылығы мен өжеттілігі, дәрігерлік батыл шешімдері ертеңіне-ақ аудан тұрғындарына аңыз болып тарап кетеді. «Дәрігер Мақсұтова» деген есімі қасиетті Қармақшы ауданы халқына кеңінен танылып жүрген кезі де – осы бөлімдегі кездері болатын. Тек науқастанған емделушілер, аудан тұрғындары ғана емес, әріптестерінің арасында да өзінің лайықты орнын таба білген оның еңбекқорлығына сол қызметтестері қызыға да, қызғана да қарайтын. Себебі, ол қандай бөлімде немесе емханада қызмет атқарса да өзінің ақ халаты мен абыройына ешқандай кір жұқтырмай, дәрігерлік қызметін кіршіксіз орындайтын. Мерейі әркез үстем бола білген Кенішкүл Мақсұтованың абыройлы қызмет жолдары 1990 жылдан 1999 жылға дейін Қармақшы аудандық емхана филиалында аймақтық дәрігер, 1999 жылдан аудандық емхана филиалының меңгерушісі, 2000-2004 жылдары жанұялық емхана аға дәрігері, 2004-2007 жылдары аудандық емхананың терапия бөлімінің меңгерушісі, 2007 жылдан бастап жалпы практикалық дәрігер және бөлім меңгерушісі болып жалғасып кете береді.
Тағы бір айта кетерлігі – алғаш еңбек жолын бастаған кезінен осы уақытқа дейінгі оның 45 жылдық қызметтік кезеңінде ешқандай қателік, заң бұзушылық орын алмапты. Аяқ астынан оқыс жағдайға ұшыраған адамның болмаса ауыр дертке шалдыққан науқастың тірі қалу-қалмауы Алланың қолындағы іс десек те, ауылдастары: «Әлгі науқасқа дәрігер Мақсұтова араша түсе алмапты. Дер кезінде көмектесіп үлгермепті» деген пікірді ешқашан айтып көрген емес. Қазіргі таңда аудандық амбулаториялық-емханалық қызметі бар орталық аурухананың бас маманы және жалпы тәжірибелік дәрігері қызметін зор сеніммен атқарып келе жатқан жоғары санатты терапевт-дәрігер Кенішкүл Мақсұтова 2009 жылы аудан бойынша Бас терапевт болып тағайындалады.
Бүгінде өз ісінің шебері, майталман маман атанған, ақ халатты абзал жандардың арасында есімі әрқашан құрметпен аталатын Кенішкүл Мақсұтқызы осылайша қандай қызмет болмасын, өзіне артылған сенім жүгін абыроймен ақтап шығып, Гиппократ антына адал екендігін әркез дәлелдеп келеді. Оның әр жылдары Денсаулық сақтау министрлігінің түрлі марапаттарына ие болуы – өз саласында үздік әрі өз ісінің шебері екендігін айғақтай түседі.
Ешқашан қарапайым мінезінен танбаған Кенішкүл апайдың біреуге жекіп, дауыс көтеріп сөйлегенін аудан тұрғындары кездестіріп көрмепті. Керісінше, еңбектеген кішкентай баладан бастап, үлкен қарияларға дейін ілтипатпен қарайтын оның үлкен жүректі дәрігер екендігі аудан халқының аузындағы аңызға айналған. Жүзінен мейірім, жүрегінен жылу төгілген кейіпкеріміз білікті маман болуымен қатар, сегіз қырлы, бір сырлы өнер иесі. Оның түрлі сахналардан әуелете салған әуезді әндері тыңдарманын бірден ұйытып әкетіп, ерекше дауысы жаныңды жіпсіз байлап, өзіне баурап алады.
Дәрігер болғаның – өміріңді халқыңа арнағаның. Дәрігерлік анттың сыртында, «дәрігер» деген сөзді «адам жанының арашасы» деп түсінеді халық. Яғни, дәрігер болу – ақ халат қана кию емес, үлкен жауапкершілік жүктейді деген сөз. Адамның тағдыры – ойыншық емес. Қазір жан-жақты терең білімді, жағдайыңды жанымен түсініп, жүрегімен сезіп тұратын, ақ халатына аппақ көңілі жарасқан Кенішкүл Мақсұтқызы секілді дәрігерлер көп деп те айта алмайтынымыз жасырын емес. Несін жасырайық, бүгінгі таңда Кенішкүл дәрігердің амандығын, тілеуін тілеген қармақшылықтар саны өте көп. Сірә, бақыт дегеніміз осы болар мүмкін? Өзіңнің басқаларға керек екеніңді сезіну, олардың сенің амандығың мен тілеуіңді тілесе – бұдан артық бақыттың не керегі бар?!
Олай болса, мамандық таңдауда қателеспеген Кенішкүл Мақсұтқызы да, өз өмірлерін қапысыз сеніп тапсырған Кеніштей дәрігерлері бар қармақшылық тұрғындар да бақытты.
Нұрсұлтан МЫҚТЫБАЙ,
Қармақшы ауданы.

Ақ халатына аппақ көңілі жарасқан

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ғалымдар коронавирусқа шалдықпайтын адамдардың категориясын анықтады, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://stan.kz/koronaviruska-en-az-shaldigatin-adamdar-kimder-327987/">Stan.kz</a>.&nbsp;
Зерттеушілердің мәліметіне сәйкес, кәмелетке толмаған балалар індетті жұқтырғандарыдың тек 2%-ын құрайды екен.&nbsp;
Мамандар 70 мыңға жуық адамдарды бақылауға алыпты. Тәжірибе нәтижесінде COVID-19 коронавирусы жасөспірімдер мен балаларға сирек жұғатыны анықталыпты. Олар ауруға шалдыққандардың ең төменгі пайызын құрайтын көрінеді.&nbsp;
Сарапшылардың ақпаратына сәйкес, жұқпалы инфекция әсіресе қарт адамдар үшін өте қауіпті. Себебі бұл жастағы адамдардың иммундық жүйесі әлсіз екен.&nbsp;
Ресейлік маман Павел Волчков көп жағдайда балалардың аурға шалдықпауы ата-аналардың арқасы дейді. Себебі балалары үшін уайымдаған олар ұл-қыздарының гигиеналық тазалықты сақтап, медициналық мака киіп жүруін жіті қадағалайды. Ал ересектер болса көбіне өздерінің салғырттығы үшін коронавирусқа тап болып жатады.

Коронавирусқа ең аз шалдығатын адамдар кімдер?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> АҚШ-тың санитарлық билігі коронавирустың өмір сүру ортасына байланысты әртүрлі талдау жүргізуде, деп хабарлайды <a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bylu-manyzdy/item/377279-koronavirus-infektsiyasy-andaj-zattarda-za-sa-talyp-t-rady">«Хабар 24»</a>.
<blockquote>
 «Вирус мыс пен болат заттардың бетінде шамамен екі сағат бойы өмір сүреді. Ал қағаз бетінде немесе пластикте ұзаққа уақыт бойы сақталады. Қазіргі уақытта соны зерттеп жатырмыз», – деді Редфилд.
</blockquote>
Сондай-ақ орталық директорының айтуынша, Diamond Princess круиздік кемесінде коронавирустың өршуіне вирустың ауа тамшылары арқылы емес, заттар арқылы жұғуы себеп болуы мүмкін.

Коронавирус инфекциясы қандай заттарда ұзақ сақталып тұрады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Елдегі балалар мен жасөспірімдердің 38% ғана күн сайын жеміс жейді, 43% – көкөніс жеп жүр. Осындай жағдайға жеткенімізді ҚР БҒМ мен ҚР ДСМ-нің қолдауымен Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы жүргізген зерттеу көрсетті,&nbsp;деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://kaz.zakon.kz/5008842-aza-standy-zhas-sp-r-mderd-shten-b-r.html">zakon.kz</a>.
Ұлттық орталықтың жастар мен балалар денсаулығын күшейту бөлімінің басшысы Ақбота Әбілдинаның айтуынша, 15 жасқа қарай жасөспірімдер арасында жемісті күн сайын жеу 33%-ға дейін азаяды.
Оның есесіне балалар күн сайын зиянды тамақтар жейді.
Сауалнама көрсеткендей, балалардың 60% күн сайын кола сияқты қанты көп сусын ішеді.
Зерттеу анықтағандай, көптеген мектеп оқушылары таңғы ас ішпейді.
Жеке бас тазалығына келсек, оқушылардың 49% ғана күніне екі рет тіс тазалайды, қыз балалардың 54%, ұл балалардың 45% пайызы жиі жуынып жүр.

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық