<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/13/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дәрігерлер қандай ерекшеліктер суық тию, коронавирус және тұмауды ажыратуға мүмкіндік беретіндігін түсіндірді.
Бұл инфекциялар жөтел, тамақ ауруы, дене қызуы сияқты белгілермен көрінуі мүмкін.&nbsp;
Суық тию. Мамандардың айтуы бойынша, суық тию оңай өтеді, аурудың қарқындылығы да екі-үш күннен кейін айтарлықтай төмендейді. Суық тиген кезде мұрын бітелуі мүмкін. Әдетте бұл пневмония сияқты аурулар туындатпайды.
Тұмау және коронавирус. Екі инфекция да ауыр сырқаттарға және асқынуларға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар олар жалпы белгілерге ие: құрғақ жөтел, дене қызуы, қалтырау, тамақ ауруы, бұлшықет ауруы немесе дененің ауруы, бас ауруы және әлсіздік.
Тұмау мен коронавирустың айырмашылығы. Коронавиурстың негізгі белгілерінің бірі – иіс сезудің жоғалуы. ЖРВИ кезінде де иіс сезу жоғалуы мүмкін, бірақ әдетте мұрын бітеледі. Коронавирус жұқтырған кезде бірден иіс пен дәм сезу жоғалады. Сонымен қатар тұмау бірден ауыр жағдайда басталуы мүмкін. Ал коронавирус кезінде симптомдар жеңіл басталып, біртіндеп ауырлайды және ұзақ уақытқа созылады.
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bylu-manyzdy/item/429200-suy-tiyu-t-mau-zh-ne-koronavirus-ajyrmashyly-tary-andaj">Хабар 24</a>

Суық тию, тұмау және коронавирус: айырмашылықтары қандай?

Денеге деген саналы қамқорлық
2007 жылы АҚШ-тың ұлттық ұйқы қоры көпжылдық зерттеулерінің нәтижесін шығарды. Нәтижесі: нәзік жандылардың ұйқысының қанбауы қоршаған орта мен оның өміріне тікелей әсер етеді. Егер әйел адам жеткілікті мөлшерде ұйықтамаса, ол жұмысқа үнемі кешігіп барады, өзін әлсіз сезініп, үнемі ашушаң болып жүреді, тіпті құрбы-достарымен де араласқысы келмейді.
Біз неге нашар ұйықтаймыз?
Ұйқысыздық жер бетіндегі тұрғындардың 20%-іне жуығын алаңдатады. Ал жасы үлкен адамдардың арасында бұл көрсеткіш 50-60%-ті құрайды. Ұйқысыздыққа дұрыс режимді ұстанбау, шаршаудың жиналуы әсер етеді. Ал егер ұйқысыздық 4 аптадан әрі мазаласа, міндетті түрде дәрігер көмегіне жүгіну қажет.
Ұйықтауға не көмектеседі?
<ol>
<li>Спортпен күннің бірінші жартысында айналысыңыз.</li>
<li>Кешкі асты ұйықтаудан 3-4 сағат бұрын қабылдаңыз.</li>
<li>Қараңғыда ұйықтаңыз.</li>
<li>Егер түнде оянып кетсеңіз, өте ашық жарықты қоспаңыз.</li>
<li>Жатар алдында планшет, телефон секілді гаджеттерді қолданбаңыз.</li>
<li>Ұйықтайтын бөлменің температурасын ретке келтіріңіз.</li>
<li>Бөлме салқын болуы қажет: шамамен 16-18 градус. Бөлме ылғалдылығы 60-80% болу қажет.</li>
<li>Бір уақытта ұйықтап, бір уақытта оянуға тырысыңыз. Тіпті демалыс күндері де.</li>
<li>Тыныштандыратын шөп тұнбаларын ішіңіз.&nbsp;</li>
</ol>
Ұйқыға бөгет болатын факторлар
<ol>
<li>Жарық. Жарық ұйқы гормоны мелатониннің бөлінуіне кедергі келтіреді.</li>
<li>Телефон мен планшет. Экраннан бөлінетін көк және жасыл спектрлер ұйқыны бұзады.</li>
<li>Көп ойлану. Жатар алдында көп ойға берілгеннен гөрі таңертеңгі уақытта ерте тұрып, күнделік толтырып, соған алғыстарыңызды жаза аласыз. Бұл сізге психологиялық тығырықтан шығуға көмектеседі.</li>
<li>Стресс. Бұған ең жақсы көмектесетін нәрсе – медитация.</li>
<li>Стимуляторлар (тәттілер, кофе, алкоголь).</li>
<li>Алкоголь немесе шарап. Кейбірі алкоголь немесе шарап ішкенде тез ұйықтап қалатынын айтып, бұл қағиданы теріске шығаруы мүмкін. Алайда одан соң ұйқы сапасының бұзылатынын ескерген жөн.</li>
<li>Тәттілер (тіпті пайдалы тәттілер де). Қантты алмастыратын, табиғи тәттілер (бал, кептірілген жемістер), қай-қайсысы болмасын, инсулин гормонын жоғарылатады. Ал инсулин кортизолдың көрсеткішін өсіреді. Сөйтіп белде артық май қоры жинала береді. Сондықтан ұйқы гигиенасын сақтап, дер кезінде денеңізге қамқор болуға шақырамыз!</li>
</ol>
<a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bylu-manyzdy/item/429496-biz-nege-nashar-jy-tajmyz">24 kz</a>

Біз неге нашар ұйықтаймыз?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Әлеуметтік желілерде вакциналардың құрамы туралы ақпарат тарауда.
Автор екпенің жануар жасушалары, улы химикаттар және вирустар секілді компоненттерінің тізімін жариялаған. Бұл нақты қандай екпенің құрамы екендігі айтылмаған, қандай да болмасын дереккөздерге де сілтемелер жасалмаған. Шындығында, вакциналардың құрамы қандай, қолданар алдында препараттар қалай тексеріледі? Бұл туралы Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығының сарапшысы, ҚР ДСМ халықты иммундау жөніндегі ұлттық консультативтік комиссиясының мүшесі, медицина ғылымдарының докторы, профессор Жаннат Сатыбалдиева айтып берді.
Интернеттегі жарияланымның авторы өз оқырмандарына вакциналарда жануарлардың органдары жасушаларының қалдықтары (мысалы, аламан мен маймылдың бүйректері) бар екенін айтады.
<blockquote>
 «Жоқ, бұл аталған компоненттер вакциналардың құрамында жоқ деп нақты айтуға болады. Кейбір вакциналарда вирустардың биомассасын алу үшін жануар жасушаларының өсіндісі пайдаланылады. Бірақ кейіннен бастапқы материал хроматографиялық әдістерді қолдана отырып, барлық қоспалардан тазартудың өте күрделі процедурасынан өтеді. Қазіргі заманғы технологиялар кез келген бөгде материалдарды толықтай жоюға мүмкіндік береді. Өндіруші де, реттеуші сарапшы орган да мемлекеттік тіркеу барысында вакциналарда қоспалардың болмауы мен тазалығын бірнеше рет тексереді. Бұл нақты дәлелденген, – дейді сарапшы Жаннат Сатыбалдиева.
</blockquote>
Сондай-ақ, сарапшылар қызамық, желшешек және А гепатитіне қарсы вакциналарды өсіру кезінде адамның түсік тастаған ұрық жасушалары пайдаланылады деген пікірді де түсіндіріп өтті. Ұрық жасушаларының кейбір вирустық вакциналарды шығаруда қолданылғаны рас. Бұл жасушалар өткен ғасырдың 60-жылдарының басында Швеция мен Англияда екі түсік жасату кезінде алынған. Түтіктерде бірнеше рет бөлінетін дәл осындай жасушалар зертханаларда вирус өсіндісін сақтау үшін де қолданылды.
Басқаша айтқанда, олар (жасушалар) зертханаларда бұрыннан өсіріліп келеді. Қазіргі уақытта басқа жасуша көздері қажет емес.
<blockquote>
 «Вирустар тауық жұмыртқасының аллантоидты сұйықтығында да өсіріледі. Содан кейін хроматографиялық тазарту әдістерінің күрделі кезеңдерінен өткізіліп, өсінділердің нәрлі ортасында тазартылады. Дайын вакциналарда ешқандай қоспалар болмайды. Алайда, вакциналардың компоненттеріне аллергияны болдырмау үшін дәрігерлер ағзада аз мөлшерде болуының алдын алу үшін ата-аналардан сұрауы керек, – дейді профессор Жаннат Сатыбалдиева.
</blockquote>
Вакциналардың болжамды компоненттерінің тізімінде ит, маймыл, қой, шошқа және сиырдың қан сарысуы да көрсетілген.
<blockquote>
 «Вакцина құрамында сарысулар жоқ, әсіресе шошқаның немесе тышқанның. Сарысу – бұл қанның жасушасыз, фибринсіз бөлігі. Ол вакциналар құрамына алынбайды», – деп түсіндірді сарапшы.
</blockquote>
Бұдан әрі жарияланым авторы айтып өткен вакциналардың басқа да компоненттеріне тоқталамыз. Олардың кейбіреулері вакциналардың құрамында бар.
Амфотерицин Б, неомицин антибиотиктері
Ненің құрамында болады: қызылша, паротит, қызамық, полиомиелит, сары қызба, күйдіргі, туляремия, желшешек, бруцеллез, оба, Ку-қызба және басқа да ауруларға қарсы тірі вакциналарда болады.
Мақсаты: вакцинаның бактериялық ластануын болдырмау, бактерияларға қарсы тиімді.
Неге қауіпсіз: әдетте вакциналарда антибиотиктердің ғана іздері болады. Мысалы, ҚПҚ вакцинасының және БПВ құрамында әр дозасына 25 микрограмм неомициннен болады (0,000025 г кем).
Формальдегид
Автордың сөзінше, бұл «мәйіттерді бальзамдауға ғана жарамды нейротоксикалық және канцерогенді у».
Шын мәнінде: Дәрілік заттар мен медициналық бұйымдарды сараптау ұлттық орталығының деректері бойынша, қазіргі кезде формальдегид заманауи вакциналарды шығаруда қолданылмайды.
Бұрын формальдегид АКДС, АДС, АДС-М және тырысқақ вакциналарын өндіруде консервант ретінде пайдаланылған. Айта кетерлік жайт, оны сау адамның қанынан 2-3 мкг/мл концентрацияда, зәрде – 12-13 мкг/мл анықтауға болады.
Фенол (карбол қышқылы)
«…ауруханаларда дәретханалар мен есік тұтқаларын өңдейді», – дейді автор.
Сонымен қатар, бұл зат бұған дейін вакциналар шығаруда консервант ретінде қолданылған. Қазіргі уақытта технологиялар өзгерді.
Шын мәнінде:
<blockquote>
 «ҚР Мемлекеттік Фармакопеясына сәйкес бір дозалы вакциналарда (ҚР көп жағдайда бір дозалы вакциналар қолданылады) ешқандай консерванттар қолданылмайды», – деп толықтырды Жаннат Сатыбалдиева.
</blockquote>
Мертиолят немесе Тиомерсал
Ненің құрамында болады: дифтерия-сіреспе, гепатит, тұмау, менингококк вакциналарында.
Мақсаты: препарат жарамды болған мерзім ешінде бактериялық және саңырауқұлақ инфекцияларының алдын алуға арналған. Осы мақсатта 70 жылдан астам уақыттан бері сәтті қолданылып келеді.
Неге қауіпсіз: Мертиолат вакциналарда аз мөлшерде болады (0,3 – 0,5 мкг). Бұл элемент неврологиялық аурулары жоқ сау адамдардың тіндерінде 2-0 нг/мл (ми) және 50 нг/мл (қалқанша без) мөлшерінде болады, сондықтан ол зиян келтіре алмайды.
<blockquote>
 «Бұл көп дозалы құтыларда жеткізілетін вакциналарға арналған қауіпсіз және кеңінен қолданылатын консервант. Вакциналарда қолданылатын тиомерсалдың аз мөлшері денсаулыққа қауіп төндіретініне ешқандай дәлел жоқ», – делінген&nbsp;<a href="https://www.who.int/immunization/newsroom/thiomersal_questions_and_answers/ru/">ДДСҰ сайтында</a>.
</blockquote>
Сондай-ақ, ДДСҰ мәліметінше, белсенді емес вакциналардың бір дозалы құтыларында тиомерсал жоқ, өйткені мұндай құтылар қайта пайдалануға арналмаған.
Алюминий гидроксиді
Ненің құрамында болады: иммундық реакцияны күшейту мақсатында көкжөтел-дифтериялық сіреспе, тұмау, гепатит, гемофиль, пневмококк және басқа да кейбір вакциналарда болады.
Неге&nbsp;қауіпсіз: бұл қоспа суда ерімейді, қан тамырларына енбейді және бүкіл денеге таралмайды. Денсаулыққа өте қауіпті алюминийдің еритін қоспалары вакциналардың құрамына енгізілмейді.
Вильнюс университетінің профессоры Аурелия Жвирблененің айтуынша, бұл компонент ағзамызға тағаммен бірге көп мөлшерде енеді және шығарылады.
А. Жвирблененің айтуынша, вакцинаның бір дозасында 0,5 миллиграмм алюминий бар. Салыстырып көрейік, біз бір килограмм нан немесе басқа нан нан түрін жегенде ағзаға 12 миллиграмм металл енеді, ол соя өнімдерінде көп болады, сондай-ақ біз шаруашылықта жиі пайдаланатын фольга және антиперспиранттарда болады.
Жанама әсерлер туралы
Пост авторы вакциналардың құрамын сипаттаумен қатар, вакцинациялаудың жанама әсерлері туралы да айтады. ДЗСҰО сарапшылары вакцинаны егу ережелері немесе вакцинациялауға рұқсат беру ережелері бұзылған жағдайда екпенің салдары болуы мүмкін екенін түсіндіреді.
<blockquote>
 «Вакцинациялауға жіберу үшін білікті педиатр және терапевт болу керек. Сонымен қатар, вакцинаның жанама әсерлерінің алдын алу үшін екпе жасатқан ересек адам немесе екпе жасалатын баланың анасы екпенің қарсы көрсетілімдермен танысуы керек. Ол үшін егу кабинетінде екпенің туа біткен иммунитетке байланысты ықтимал салдары мен нақты оң жанама әсерлері туралы тиісті нұсқаулар болуы керек», – деп атап өтті Жаннат Сатыбалдиева.
</blockquote>
Сондай-ақ, ДЗСҰО мамандары вакцинаны барлық жерде қолданбас бұрын оның бірнеше кезеңдік сараптамадан өтетінін айтты.
Алматыда Орталық Азиядағы алғашқы және халықаралық стандарттар бойынша жабдықталған биологиялық сынақтар зертханасы жұмыс істейді. Онда вакцинаны тексеру кезінде клиникаға дейінгі және клиникалық зерттеулердің деректері, эпидемиологиялық тиімділігі мен иммуногендік қасиеттері зерттеледі, сонымен қатар зертханалық зерттеулер жүргізіледі.
<blockquote>
 «Сонымен қатар, вакциналардың әрбір сериясы мен партиясы Қауіпсіздік пен сапаны бағалаудан (ҚСБ) өтеді. Барлық осы шаралар нарыққа тек тиімді және қауіпсіз вакциналардың жіберілуіне мүмкіндік береді. ҚСБ процедурасынан өту кезінде вакцинаны әзірлеуші өндіруші зауыттың сапа сертификатымен бірге сол елдің уәкілетті органы аккредиттеген өндіруші елдің зертханасы берген серияның сапа сертификатының көшірмесін ұсынады. Басқаша айтқанда, өндіруші зауыт сапалы және дәлелденген вакциналарды жеткізуді қамтамасыз етеді. ҚР профилактикалық екпелердің ұлттық күнтізбесінде қолданылатын барлық вакциналардың ДДСҰ-ның алдын ала біліктілігінен өткенін және халықаралық стандарттарға сәйкес келетінін атап өткен жөн», – деп түсіндірді Жаннат Сатыбалдиева.
</blockquote>
Айта кетейік, 2019 жылы вакцинациялаудан бас тарту Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы жариялаған адамзатқа төнетін он жаһандық қатердің жыл сайынғы тізіміне енді.
<blockquote>
 «Бұл ауыр аурулардың індетімен күресте жылдар бойы қолжеткізілген жетістіктерге қауіп төндіреді», – деп ескертеді ДДСҰ.
</blockquote>
<a href="https://stopfake.kz/kk/archives/1932">Stopfake.kz</a>

Екпелер құрамы: Шындық пен миф

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің республикалық Денсаулық сақтауды дамыту орталығының бас директоры Қанат Төсекбаев медицина саласы бойынша елімізде тапшы мамандар санын айтып берді.&nbsp;
Осы жылдың 15 шілдедегі жағдай бойынша дәрігер кадрларының тапшылығы 5 201-ді құрады. Қостанай облысында 624 қызметкер қажет. Ең жоғары тапшылық осы өңірде.
<blockquote>
 “Жас мамандарды бөлгеннен кейін кадрлар тапшылығының жақсаруы байқалады.10 қыркүйектегі жағдай бойынша республика бойынша кадрларға қажеттілік 1 079 бірлікке азайды. Осы ретте Қостанай облысында кадрларға қажеттілік 52%-ға азайды”, – деді Қанат Төсекбаев.
</blockquote>
Осылайша, қазіргі уақытта медициналық кадрлардағы тапшылық 4 122-ге түсті.
Ең үлкен тапшылық келесі мамандықтар бойынша байқалады:
– анестезиолог-реаниматологтар (393);
– терапевтер (346,75);
– ЖПД (319,5);
– дәрігер-зертханашылар (226);
– психиатрлар (213 дана);
– акушер-гинекологтар (203,5);
– педиатрлар (202,75);
– инфекционистер (121,5);
– эпидемиологтар (102,5);
– неонатологтар (85,25).
Сонымен қатар Республика бойынша орта медицина қызметкерлеріне тапшылық 8 583 бірлікті құрайды.&nbsp;
<a href="https://baq.kz/news/othernews/elimiz-medicina-salasynda-kanday-mamandarga-tapshy/">Baq.kz</a>

Қазақстан медицина саласында қандай мамандар тапшы?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Коронавирус шизофренияға әкелуі мүмкін. Бразилия ғалымдары осындай болжам жасады, деп хабарлайды <a href="https://24.kz/kz/zha-aly-tar/bilim-zh-ne-ylym/item/429873-koronavirus-adamdy-shizofreniya">“Хабар 24”</a>.
Бұдан бөлек COVID-19 вирусы Альцгеймер мен Паркинсон ауруларының пайда болуына да әкеп соқтыруы мүмкін екен. Өйткені коронавирус ауруы асқынған кезде адам қанында оттегі азаяды. Сәйкесінше бұл миға кері әсер етеді екен. Вирус жүйке жасушаларын жойып, салдарынан адамның ми қыртысы өзгеріске ұшырап, оның кей бөліктері семуі мүмкін.

Коронавирус адамды шизофренияға ұшыратуы мүмкін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/15/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы таяу жылдары туберкулезден болатын өлім-жітімнің күрт өсуі мүмкін екендігін ескертті, деп хабарлайды <a href="https://lenta.inform.kz/kz/ddu-koronavirus-tuberkulezden-bolatyn-olimnin-osuine-akelui-yktimal_a3706804">ҚазАқпарат.</a>
Бұған коронавирус пандемиясынан туындаған дағдарыстар мен қаражаттың жетіспеушілігі себеп болуы мүмкін.
ДДҰ 2020 жылдың бірінші жартысында туберкулездің жаңа жағдайлары туралы есеп беру мен бақылаудың едәуір төмендегенін айтты, өйткені елдер COVID-19 таралуын болдырмауға шектеулер енгізген болатын.
Есепте әлемдегі туберкулез ауруы ең жоғары елдердің қатарына кіретін Үндістан, Индонезия және Филиппин елдері 2020 жылдың алты айындағы жағдай туралы хабарламалар өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 25-30% төмендегені туралы айтқан.
ДДҰ моделіне сәйкес, ауру жағдайлары туралы хабарламалар санының мұндай азаюы туберкулезден қосымша өлімнің күрт өсуіне әкелуі мүмкін. 2018-2019 жылдар аралығында шамамен 14 миллион адам туберкулезден емделген, бірақ бұл 2022 жылға дейін емделуге үміттенген 40 миллионның үштен бірі ғана.
ДДҰ мәліметтері бойынша, науқастардың шамамен 85%-ын алты ай бойы дәрі-дәрмекпен сәтті емдеуге болады. Емдеу сонымен қатар инфекцияның одан әрі таралуын азайтады. 2000 жылдан бастап туберкулезді емдеу 60 миллионнан астам адамның өлімін сақтап қалды.
Естеріңізге сала кетейік, туберкулез әлемдегі ең қауіпті жұқпалы ауру болып саналады. Бұл көбінесе өкпеге әсер ететін және оңай таралуы мүмкін бактериялардан болады.

ДДҰ: Коронавирус туберкулезден болатын өлімнің өсуіне әкелуі ықтимал

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/15/?doing_wp_cron=1602745337.4086410999298095703125">Kyzylorda-news.kz.</a> Бүгін Қазақстанда және әлемнің көптеген елдерінде Бүкіләлемдік қол жуу күні аталып өтеді, деп хабарлайды <a href="https://www.inform.kz/kz/kol-zhumaytyn-adamdar-kanday-auruga-ushyraydy-dariger-kenesi_a3706773">ҚазАқпарат</a>.
Біріккен Ұлттар Ұйымы, соның ішінде БҰҰ Балалар қоры (ЮНИСЕФ) 2008 жылы 15 қазанда Бүкіләлемдік қол жуу күнін жариялады. Қолды сабынмен жуу – жыл сайын 3,5 миллион баланың өмірін қиятын түрлі аурулардың алдын алуға көмектеседі.
Осы орайда Нұр-Сұлтан қаласы Жедел медициналық көмек станциясының эпидемиолог-дәрігері Баян Оспанова тазалық пен гигиеналық дағдылардың қаншалықты маңызды екенін түсіндірді.
<blockquote>
 «Күн сайын адамдарда терінің жаңа қабаты құрылады. Ол 2 апта сайын жаңарып отырады. Біздің терімізде көптеген түрлі микроағзалар бар. Оларды резиденттік флора деп атаймыз, яғни өз микробтарымыз теріде өмір сүріп, көбейе алатын флора. Барлық адамның жеке резиденттік микрофлорасы болады. Бірақ, адамдар түрлі заттарды ұстағанда, транзиторлық микрофлора пайда болады. Яғни тері үстінде инфекциялық микробтар қалуы мүмкін. Сол мақсатта осы транзиторлық микрофлораны жою үшін қолды міндетті түрде мұқият жуу керек», – деді Б. Оспанова.
</blockquote>
Дәрігер қол жуылмаса, транзиторлық микрофлора шырышты қабатқа түсуі мүмкін екенін еске салды.
<blockquote>
 «Бұл түрлі ауруларға әкеп соғуы мүмкін. Мәселен, көздің шырышты қабатына түссе – конъюктивит, мұрын мен ауызға түссе – ринит, фарингит, стоматит сынды инфекциямен байланысты аурулар туындауы мүмкін. Мәселен, дәретханадан кейін қол жуу керек деп неге айтамыз? Өйткені, онда ішек флоралары болуы мүмкін, олар адам ағзасына енсе, дизентерия, сальмонеллез, энтерит сынды ішек инфекциялары өршуі мүмкін. Сосын тамақ ішер алдында да қол жуу керек. Себебі, ыдыс-аяқты ұстағанда да ағзаға инфекция енуі мүмкін», – дейді маман.
</blockquote>
Коронавирус инфекциясы да зат үстінде салыстырмалы түрде ұзақ уақыт сақталады.
<blockquote>
 «Қазір де маска тағып, қол жумайтын болсақ, еш қорғаныс болмайды. Өйткені адамдар масканы бір тағады, бір шешеді. Кей адамдар бір масканы күні бойы тағып жүреді. Үйге кіргенде қалтасына салады да, сыртқа шыққанда сол кір масканы алып киеді. Сол лас ауамен дем алады. Яғни, жуылмаған қолдан вирустық, ішек инфекциялары, тіпті тамақтан улану қауіптері бар», – деді Б. Оспанова.
</blockquote>
Сонымен бірге, дәрігер оқырмандарға қол жуу тәсілдері жөнінде кеңес берді.
<blockquote>
 «Әдеттегі сабын мен антибактериялық сабынның құрамы әртүрлі. Жай сабындар терідегі кірден тазартады. Ал бактерияға қарсы сабындар терідегі зиянды-зиянсыз барлық микроағзаларды жояды. Мұндай сабындарды әдетте медицинадық мамандар қолдануы тиіс. Ал тұрғындар күнделікті өмірде әдеттегі сабынды пайдаланса да жеткілікті. Ал егер үйде ішек инфекциясы бар науқас болса, оның айналасындағы микроағзаларды жою үшін әрине, бактерияға қарсы сабын керек», – деп түсіндірді Б. Оспанова.
</blockquote>
Қол жууда су температурасы маңызды емес. Дегенмен, су бөлме температурасында болғаны жөн.
<blockquote>
 «Жылы сумен сабын тезірек шайылады. Ал салқын сумен ұзағырақ жуу керек болады. Ең бастысы – тердіегі сабынды да жақсылап шаюымыз керек. Өйткені, сабын да теріде қалып қойса, бактериялардың көбеюіне жайлы орта болуы мүмкін. Яғни, сабыннан да қолымызды тазарту маңызды. Қол жуу уақытына келсек, сағатқа қарап, секунд санаудың қажеті жоқ. Барлығын кезек-кезегімен жуу керек. Ең алдымен алақанды ысқылап жуғанда 5-ке дейін санау керек. Содан кейін қолдың сырты – 1,2,3,4,5. Саусақтардың арасы – 5 секунд, бас бармақ пен тырнақтарды да шамамен 5 секундтан жууға болады. Осылайша, бір минутқа жетер-жетпес уақытта қол жууға болады. Ал медициналық қызметкерлердің өз ережесі бар – ота алдында, ине саларда немесе науқастарды тексеруде қол жуатын арнайы ережелер белгіленген», – деді Баян Оспанова.
</blockquote>

Қол жумайтын адамдар қандай ауруға ұшырайды?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz</a>. Халықтың әлеуметтік қорғалмаған топтары мемлекеттен медициналық сақтандыру жарналарының арқасында МӘМС шеңберінде медициналық көмек ала алады. Уақытша сақтандырылу мәртебесін (жеке тұлғалар санаттары бойынша сақтандырылмағандығы анықталған жағдайда) Qoldau 24/7 қосымшасының көмегімен үйден шықпай-ақ алуға болады.
Оқырмандар назарына Qoldau – 24/7 қосымшасының көмегімен сақтандырылудың уақытша мәртебесін қалай алуға болатыны туралы толық нұсқаулықты ұсынамыз.
<ul>
<li>Ұялы телефонда Qoldau – 24/7 мобильді қосымшасын AppStore-дан немесе Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ресми сайтында <a href="https://fms.kz/kk">https://fms.kz/kk</a> сілтеме бойынша жүктеп алыңыз және орнатыңыз («Халықтық бақылау» қойындысын таңдаңыз, содан кейін «Call Center»)</li>
<li>Жүйеде тіркеліңіз: электрондық мекенжайды, тегін, атын және байланыс телефонын енгізіңіз;</li>
<li>Тіркелгеннен және кіргеннен кейін төменгі оң жақ бұрыштағы «бізге жазыңыз» түймесін пайдаланыңыз;</li>
<li>«Өтінішті құру» нысанында «консультация» санатын таңдаңыз;</li>
<li>Әрі қарай, тұратын аймақты таңдаңыз;</li>
<li>«Өтініш мәтіні» жолында міндетті түрде жеңілдік санатын және өз ЖСН көрсетіңіз;</li>
<li>Сканерленген құжатты немесе растайтын құжаттың суретін тіркеңіз. «Файлды тіркеу» түймесін басып, галереядан құжатты таңдаңыз немесе суретке түсіріңіз;</li>
<li>«Өтінішті жіберу» батырмасын басыңыз;</li>
</ul>
Сәтті толтырылған жағдайда «Өтініш сәтті жасалды! Терезені жабу үшін» батырмасы шығады. Барлық талаптарға сәйкес болған жағдайда МӘМС жүйесіндегі сіздің мәртебеңіз 40-50 минут ішінде жаңартылады.
Сондай-ақ, Qoldau-24/7 қосымшасында сіз кеңес алуға, шағым жолдауға, алғыс білдіруге, ұсыныс қалдыруға және сақтандыру мәртебесін тексереуге мүмкіндік бар. Сонымен қатар МӘМС жүйесінде сақтанушының уақытша мәртебесін ала аласыз.

МӘМС жүйесінде қалай уақытша сақтандыруға болады?

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/14/">Kyzylorda-news.kz</a>. 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі енгізіле отырып, мемлекет азаматтардың 15 жеңілдікті санаты үшін ай сайын жарналар төлейді. Қызылорда облысында олардың қатарына 475 350 тұрғын кіреді.
Азаматтардың жеңілдікті санаттарының тізімімен әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ресми сайтында <a href="https://fms.kz/kk/content/azamattardyn-zhenildigi-bar-sanattary">мына жерде</a> танысуға болады.
Егер сіз әлеуметтік қорғалмаған азаматтар қатарында болсаңыз және сіздің мәртебеңіз «сақтандырылмаған» болса, емханада (тіркелген жері бойынша) немесе өз бетіңізше, Qoldau – 24/7 мобильді қосымшасы арқылы уақытша мәртебені (1 айға) алуға болады. Бұл қосымшаны ұялы телефонға AppStore-дан немесе Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының ресми сайтында <a href="https://fms.kz/kk">жүктеп алыңыз</a> және орнатыңыз («Халықтық бақылау» қойындысын таңдаңыз, содан кейін «Call Center»)
Инфографикада қандай растайтын құжаттар ұсынылуы керек.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/10/kaz-lgotniki-osms.png" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/10/koldaw_android-kaz-1.jpeg" alt="" />

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры жарнасын төлеуден азаматтардың 15 санаты босатылады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Нұр-Сұлтан әкімі Алтай Көлгінов Covid-19 індетін жұқтыру қаупі жоғарылап, науқастар санының артуына байланысты қалалық штаб отырысында бірқатар қосымша шектеу қабылданғанын мәлімдеді, деп хабарлайды&nbsp;<a href="https://sputnik.kz/">Sputnik Қазақстан</a>. &nbsp;
<blockquote>
 “Карантиндік шаралар 14 қазаннан бастап күшіне енеді”, – деп атап өтті қала басшысы.
</blockquote>
<h3 id="">Қызметкерлер қашықтан жұмыс істейді</h3>
Жергілікті атқарушы орган қызметкерлері мен олардың квазимемлекеттік секторының кемінде 60%-і қашықтан жұмыс істеу режиміне ауысады. Адам көп жиналатын жеке ұйымдар жұмысшыларды қашықтан жұмыс режиміне ауыстыруы тиіс.
<blockquote>
 “Індетті жұқтырудың негізгі ошақтары – ұжымдық (еңбек) ошақтар. Жұмыс орындарында санитарлық-эпидемиологиялық нормалардың қатаң сақталуын бақылау қажет”, – деп атап өтті Көлгінов.
</blockquote>
<h3 id="-1">Қоғамдық тамақтану нысандарының жұмыс уақыты қысқарады</h3>
Кафе, мейрамхана, бар, асхана және басқа да қоғамдық тамақтану нысандарының жұмыс уақыты 22 сағатқа дейін (9:00-ден 22:00-ге дейін) қысқартылады. Шектеу жұмыс күндеріне де, демалыс күндеріне де қатысты. Орын саны 30 аспауы тиіс.
Нотариустардың, адвокаттық кеңселердің, бухгалтерлердің, консалтингтің, жылжымайтын мүлік агенттіктерінің, жарнама агенттіктерінің, сот орындаушыларының, туроператорлардың және тағы басқа мекемелердің жұмыс кестесі сағат 18-ге дейін (9:00-ден 18:00-ге дейін) қысқарады. Жұмыс күндері де, демалыс күндері де.
Азық-түлік емес тауарлар мен заттарды сататын бутиктерге жұмыс күндері сағат 18-ге дейін ғана жұмыс істеуге рұқсат етіледі.
Монша, бассейнмен қамтылған сауналардың жұмыс кестесі: жұмыс күндері 8:00-ден 21:00-ге дейін, сенбі және жексенбі күндері 9:00-ден 19:00-ге дейін. Алдын ала жазылу міндетті.
<h3 id="-2">Жексенбіде автобус жүрмейді</h3>
Жексенбіде қоғамдық көліктің жұмысы тоқтатылады. Автобустар дезинфекцияланады.
Полиция департаменті санитарлық дәрігерлермен бірлесіп күнделікті рейдтер жүргізіп, санитария нормаларын бұзу фактілерін анықтау жұмысын күшейтуі қажет.
<blockquote>
 “Рейдтер көптеген нысанда санитарлық-эпидемиологиялық нормалар қатаң сақталмай жатқандығын көрсетіп отыр. Ұйымдар эпидемиялық талаптарды бірнеше рет бұзған фактілер болды. Мұндай “рецидивистердің” қызметі тоқтатылады”, – деп түйіндеді елорда әкімі.
</blockquote>

Бүгіннен бастап карантин күшейтіледі

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/13/">Kyzylorda-news.kz.</a> Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы коронавирустың екінші толқыны жоқ екенін мәлімдеді.
<blockquote>
 “Пандемия 2020: қауіп-қатерлер, шешімдер, салдары” тақырыбында өткен халықаралық конференцияда ұйымның төтенше жағдайлар жөніндегі аймақтық директоры Дорит Ницан сөз сөйледі.
 “Коронавирустың түрлері мен формалары пандемияның ешқандай екінші толқыны жоқ екенін көрсетіп отыр”, – деді Ницан.
</blockquote>
Оның айтуынша, қазіргі кезде кейбір елдерде коронавирусқа шалдыққандардың саны өссе, кей мемлекеттерде керісінше азайып жатыр.
<blockquote>
 “Біз осы мәселені апта сайын зерделейміз, коронавирустың деңгейі төмендеп жатқан елдердің жағдайын зерттеп отырамыз”, – деп атап өтті Ницан.
</blockquote>
Осы орайда ұйым өкілі маңызды бір мәселеге тоқталды. Көптеген адам коронавирустың өте қауіпті ауру екенін түсіне бермейді, өйткені әлемде халықтың 5% -і ғана індеттің ауыр түріне шалдыққан.
<blockquote>
 “Алайда жаңағы 5 процент қатты қиналады, олардың өміріне қауіп төніп тұр. Олардың жағдайы ауыр”, – деді Ницан.
</blockquote>
Айта кетейік, Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы 11 наурызда жаңа коронавирус инфекциясының таралуына байланысты COVID-19 пандемиясын жариялаған болатын. Ұйымның мәліметінше, әлем бойынша инфекция жұқтырғандардың саны 37 миллион адамнан асты. Осы уақытқа дейін 1 070 355 науқас қайтыс болды.
Пандемия басталғалы бері Қазақстанда 108 901 адам коронавирус инфекциясын жұқтырған. Науқастардың басым бөлігі жазылып шықты. 1 746 адам қайтыс болды. Бұдан бөлек, 1 тамыздан бастап елімізде тест сынамасы теріс нәтиже көрсеткен, бірақ коронавирустың белгілері бар пневмониямен 34 913 адам ауырды. 27 709 науқас жазылып шықса, 370 адам көз жұмды.
<a href="https://sputnik.kz/world/20201013/15188996/Koronavirustyn-ekinshi-tolqyny-zhoq.html">Sputnik Қазақстан</a>

&#8220;Коронавирустың екінші толқыны жоқ&#8221;: ДДҰ мәлімдеме жасады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/date/2020/10/13/">Kyzylorda-news.kz.</a> COVID-19 және вирустық пневмонияға қарсы күреске тартылған медицина қызметкерлеріне үстемақыны ай сайын Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры төлейді.
<blockquote>
 «Қор медицина қызметкерлері алдындағы барлық міндетті толық және уақтылы орындап отыр. Мәселен, биыл наурыз бен қыркүйек аралығында 2&nbsp;574&nbsp;885,3 мың теңгеге үстемақы төленді. Қыркүйектің қорытындысы бойынша 839 маман&nbsp; 99&nbsp;593,9 мың теңге көлемінде үстемақы алады», – деді Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры Бақыт Исмаханбетов.
</blockquote>
Наурыз айында 520 медицина қызметкеріне қосымша 66&nbsp;779,4 мың теңгеге төленді.
Сәуірде – 1921 медицина қызметкері, 315&nbsp;817,7 мың теңге
Мамырда – 1874 медицина қызметкері, 317&nbsp;273,2 мың теңге
Маусымда – 2392 медицина қызметкері, 417&nbsp;499,1 мың теңге
Шілдеде – 3452 медицина қызметкері, 948&nbsp;280,4 мың теңге
Тамызда – 2453 медицина қызметкері, 409&nbsp;641,6 мың теңге алды.&nbsp;
Қыркүйек айына – 839 медицина қызметкері 99&nbsp;593,9 мың теңге алады.
Үстемақы алатындардың тізімін өңірлердегі арнайы комиссия жасақтайды. Тізім дайын болғаннан кейін Қор ай сайынғы қосымша төлемдерді төлеуге кіріседі. Қор бұл жұмысты 15 қазанға дейін аяқтауды жоспарлап отыр.
Тәуекел тобына қарай медицина қызметкерлері 212 мың теңгеден (5 АЕК) 850 мың теңгеге (20 АЕК) дейін қосымша ақы алады.
Естеріңізге сала кетейік, егер үстемеақыға қатысты сұрақтар болса, өңірлік комиссияға хабарласу қажет.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2020/10/vyplaty-vracham-kaz.jpg" alt="" />

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық

Суық тию, тұмау және коронавирус: айырмашылықтары қандай?

Біз неге нашар ұйықтаймыз?

Екпелер құрамы: Шындық пен миф

Қазақстан медицина саласында қандай мамандар тапшы?

Коронавирус адамды шизофренияға ұшыратуы мүмкін

ДДҰ: Коронавирус туберкулезден болатын өлімнің өсуіне әкелуі ықтимал

Қол жумайтын адамдар қандай ауруға ұшырайды?

МӘМС жүйесінде қалай уақытша сақтандыруға болады?

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры жарнасын төлеуден азаматтардың 15 санаты босатылады

Бүгіннен бастап карантин күшейтіледі

“Коронавирустың екінші толқыны жоқ”: ДДҰ мәлімдеме жасады

Қызылордада 839 медицина қызметкері 99 593,9 мың теңге үстемақы алады

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Денсаулық

Суық тию, тұмау және коронавирус: айырмашылықтары қандай?

Біз неге нашар ұйықтаймыз?

Екпелер құрамы: Шындық пен миф

Қазақстан медицина саласында қандай мамандар тапшы?

Коронавирус адамды шизофренияға ұшыратуы мүмкін

ДДҰ: Коронавирус туберкулезден болатын өлімнің өсуіне әкелуі ықтимал

Қол жумайтын адамдар қандай ауруға ұшырайды?

МӘМС жүйесінде қалай уақытша сақтандыруға болады?

Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры жарнасын төлеуден азаматтардың 15 санаты босатылады

Бүгіннен бастап карантин күшейтіледі

&#8220;Коронавирустың екінші толқыны жоқ&#8221;: ДДҰ мәлімдеме жасады

Қызылордада 839 медицина қызметкері 99 593,9 мың теңге үстемақы алады

“Коронавирустың екінші толқыны жоқ”: ДДҰ мәлімдеме жасады