<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Елді мекендерде қордаланып қалған мәселелерді шешу, ауылдардың инфрақұрылымын жақсартып, тұрғындарға қолайлы жағдай жасау бағытында Қызылорда облысының әкімі Гүлшара Әбдіқалықова 1,5 жыл ішінде 120-ға жуық елді мекенді аралап, әр ауылдың мәселесін жеке қарап, тұрғындардың ұсыныс-пікірлерін тыңдады. Енді жыл аяғына дейін өңір басшысы шалғай орналасқан өзге де ауылдарға барып, өзекті ұсыныстарды ескеріп, мәселелерге талдау жасайды.
Облыс әкімінің баспасөз қызметі халық үшін аса маңызды саналатын газдандыру, жол салу, ауыз су желілерін тарту, медицина, тұрғын үй мен мектеп салу ісінде нақты орындалған жұмыстарды тізбелейді.
Өңірдегі барлық аудан орталығы газға қосылған
Бүгінгі күні аймақта тұрғындардың газ тұтыну деңгейі 67 пайызға жетті. Өткен 1 жыл ішінде Қармақшы, Жалағаш, Сырдария ауданының орталықтарында газдандыру жұмыстары толық аяқталып, 46 мыңнан астам тұрғын табиғи газға қол жеткізді. Ал, Шиелі ауданы Н.Бекежанов, Қодаманов елді мекендеріне табиғи газ беріліп, 6 мыңнан астам тұрғын көгілдір отынның игілігін көруге мүмкіндік алды. Бүгінде Қызылорда қаласындағы Наурыз, Махамбет елді мекендерін газдандыру жұмыстары жүргізілуде.
Биыл Қазалы қаласы мен Жалаңтөс, Басықара, Пірімов, Шиелідегі Алғабас, Ақмая ауылдарында алау оты жағылады. 2025 жылға дейін өңірде тағы 38 елді мекенге көгілдір отын жетеді.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/gaz.jpeg" alt="" />
Өңірдегі жақсы жолдардың үлесі 75 пайызға жетті
Аймақ үшін «Батыс Еуропа – Батыс Қытай» құрлықаралық автокөлік дәлізінің маңызы зор. Бес облыс аумағынан өтетін 2787 шақырым жолдың 812 шақырымы Қызылорда жерінде. Бұл аудан орталықтары теміржол мен автожол бойында орналасқан облыс үшін ең тиімді. Қазір өңірдегі жақсы жағдайдағы жолдардың үлесі 75 пайызға жетіп отыр. Ел Президентінің Ұлытау облысын құру тапсырмасы аясында Қызылорда-Жезқазған тас жолының жаңартылуы да ерекше мәнге ие. Құрылыс жұмыстары биыл басталмақ.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/zhol.jpeg" alt="" />
Облыс халқының 98 пайызы таза суды тұтынады
Өткен жылы «Нұрлы жер», «Ауыл – ел бесігі» мемлекеттік бағдарламалары арқылы 110,7 шақырым ауыз су және 11,4 шақырым кәріз желілері тартылды. Субсидиялауға облыстық бюджеттен 3,3 млрд.теңге бөлініп, 178 елді мекен сумен қамтылды.
Нәтижесінде облыс халқының 97,8 пайызы орталықтандырылған ауыз су жүйесіне қосылды.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/whatsapp-image-2022-04-04-at-16.27.21.jpeg" alt="" />
2 жылда 12 медициналық нысан іске қосылды
Соңғы 2 жылда Сыр елінде 12 медициналық нысан ашылды. Атап айтқанда, 3 дәрігерлік амбулатория, 6 медпункт, Жалағаш аудандық, Қызылорда қаласында модульді жұқпалы аурулар ауруханалары. Сондай-ақ, Қызылорда қаласында 60 төсектік «Қамқорлық» оңалту орталығы мен Әйтеке би кентінде 250 келушіге арналған емхана құрылысы аяқталуға жақын. &nbsp;
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/whatsapp-image-2022-04-04-at-16.27.202.jpeg" alt="" />
Жыл аяғына дейін 7 мектеп пайдаланылуға беріледі
Білім беру саласында былтыр 750 орындық 3 мектеп пайдалануға берілді, оның ішінде 448 орындық 2-уі жеке меншік мектеп. Биыл 8 мектептің құрылысы жүргізіліп, 7 білім ордасы жыл аяғына дейін пайдалануға беріледі.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/mektep.jpeg" alt="" />
Сырбойылықтарға жылына 1500 пәтер табысталады
1 жылда 463 аз қамтылған көпбалалы отбасы, 160 әлеуметтік аз қамтылған отбасы, тұрғын үйі апатты деп танылған 50 азамат үйлі болды. Ал, республикалық бюджеттен 321 көпбалалы ана баспаналы болды. Биыл қызылордалықтарға 122 пәтер кілтін табыстау жоспарда бар.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/whatsapp-image-2022-04-04-at-16.27.23.jpeg" alt="" />
P.S. Тұрғындардың жеке мәселелерін қарауда облыс әкімі айына екі рет кезектілік тәртіппен азаматтарды қабылдайды. Ал, жылына 2 рет Орталық коммуникациялар алаңында журналистер алдында баспасөз брифинг өткізеді. Бұдан былай аймақ басшысының тапсырмасына сәйкес облыс әкімінің орынбасарлары тоқсан сайын және шұғыл мәселелерде жедел түрде брифинг береді.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/whatsapp-image-2022-04-04-at-16.27.231.jpeg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/whatsapp-image-2022-04-04-at-16.27.22.jpeg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/whatsapp-image-2022-04-04-at-16.27.222.jpeg" alt="" />

Қызылорда облысының әкімі 120 елді мекенді аралады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;&nbsp;Бойы 2 метр сарбаздар Қызылорда, Талдықорған және Алматыда әскери борышын өтеп жүр, деп хабарлайды <a href="https://lenta.inform.kz/kz/boyy-2-metr-sarbazdar-kyzylorda-taldykorgan-almatyda-askeri-boryshyn-otep-zhur_a3918535">ҚазАқпарат.</a>
Ұлттық ұланның баспасөз қызметі мәлім еткеніндей, «Оңтүстік» өңірлік қолбасшылығына қарасты әскери бөлім сарбаздарының бойы екі метр болса, аяқкиім өлшемі 45-47 см.
Бойдың ұзындығы кедергі келтірмейді. Қайта спорттық нормативтер мен әскери міндеттерді орындауға, нысана көздеуге көмектеседі екен.
Солардың бірі – Талдықорған қаласының түлегі, қатардағы жауынгер Константин Тарасенко.
Сарбаз бүгінде Қызылорда қаласындағы 5547-әскери бөлімінде парызын өтеуде.
Константиннің бойы – 2 метр, салмағы – 79 кг, аяқкиім өлшемі – 46.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/04/03/2204031742354322g.jpg" alt="" />
Өзінің айтуынша, 9-сыныптан кейін Жетісу әлеуметтік-гуманитарлық колледжін бағдарламашы мамандығы бойынша бітіріп, Талдықорғанда графикалық дизайнер қызметін атқарған. Бір қызығы, анасының да бойы сондай ұзын екен.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/04/03/2204031742387524g.jpg" alt="" />
Медкомиссиядан өткен кезде бойының ұзындығымен таңғалдырған Константин қазір әскери өмірге әбден төселген. Киімнен де еш мұқтаждық жоқ. Оған шақ келетін киім қоймада жеткілікті. Тоғыз ай бойы Ұлттық ұлан сапында жүрген К.Тарасенко әскери борышын өтеу әр ер азаматтың парызы деп санайды.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/04/03/2204031742366823g.jpg" alt="" />
Ефрейтор Дияс Қасымов 2002 жылы Ақтөбе қаласында дүниеге келген.
Дияс футбол, волейбол, жүзу және мұзда сырғанаумен айналысады. 2021 жылы «Тарлан» АМУ Ақтөбе көпсалалы колледжін футбол бапкері мамандығы бойынша тәмамдаған.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/04/03/2204031742322920g.jpg" alt="" />
Өткен жылдың маусымында әскерге шақырылып, Талдықорғандағы 5514-әскери бөліміне келген Дияс өз қатарластарынан 2 метр бойымен және 45 өлшемді аяқкиімімен ерекшеленеді.
-Бойымның ұзындығы түк те қиындық келтірмейді. Әскери киім маған арналып тігілген, кереует те қолайлы. Тамақтануға келсек, біз сияқты ерекшелігі бар сарбаздарға тамақ екі есе артық көлемде беріледі, – дейді ефрейтор Д.Қасымов.
Қатардағы жауынгер Серікбай Қуаныш өткен жылдың күзінде Ақтөбеден әскерге шақырылған.
Алматы қаласындағы 5571-әскери бөліміне түскен алып сарбаз – отбасындағы үш баланың үлкені, бойы – 205 см, аяқкиімі – 47.
Серікбай Қуанышұлының мұндай ірі сүйекті болып тууы тегін емес. Оның өзінің және нағашы аталарының бойы 2 метрден асқан екен.
<img src="https://www.inform.kz/radmin/fotofiles/2022/04/03/2204031742339921g.jpg" alt="" />
Серікбайдың сөзіне қарағанда, 9-сыныптан кейін орта арнаулы білім алып, сәулетші мамандығын меңгерген. Бала жасынан самбомен жаттыққандықтан, шымыр болып өскендіктен, әскери өмірге тез көндіккен.
Серікбай – осы әскери бөлімдегі екі алып жауынгердің бірі.
Қатардағы жауынгер Алексей Ковалев 5517-әскери бөліміне Павлодардан келген.
Оның бойы Серікбайдан сәл қалыңқы, 1 метр 97 сантиметр. Әскерге дейін машинист көмекшісі мамандығын алып үлгерген Алексей өзінен де ұзын Серікбайды көргенде, таңғалғанын айтады.
-Бойыма әбден үйрендім. Көшедегілер бұрылып қарап, таңданыс білдірсе, мен де оларға күле жауап беремін, – дейді А.Ковалев.
Міне, Ұлттық ұлан сапында осындай бойы ұзын сарбаздар да елмен бірге азаматтық парыздарын өтеп жүр.

Қызылордада бойы 2 метр сарбаздар әскери борышын өтеп жүр

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Футбол сүйер қауым «Қайсар» және «Оқжетпес» командаларының кездесуіне тегін кіре алады.
Футболдан Қазақстан кубогының бірінші кезеңінде өтетін «Қайсар» және «Оқжетпес» кездесуі жанкүйерлер үшін тегін ұйымдастырылады.
Кездесу Ғани Мұратбаев атындағы орталық стадионда 6 сәуір күні жергілікті уақытпен 15-00-де басталады.

Футбол: «Қайсар» және «Оқжетпес» командаларының кездесуін тамашалау тегін

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> 4 сәуірде Қазақстанның басым бөлігінде жауын-шашынсыз ауа райы сақталады, деп хабарлайды Қазгидромет.
Тек батыста, оңтүстік-батыста және солтүстік-батыста фронталды бөліктердің өтуімен жаңбыр жауады. Республика бойынша тұман, желдің күшеюі, оңтүстік-батыста найзағай, шаңды дауыл күтіледі.
Күндіз&nbsp;Қызылорда облысының&nbsp;солтүстігінде жел 15-20 м/с артады.

4 сәуірге арналған ауа райы болжамы

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Қазақстанда A4 форматағы кеңсе қағазы қымбаттап жатыр.
Abdi кеңсе тауарлары желісінде бүгіннен бастап Svetocopy қағазының қаптамасы 3 500 теңге тұрады. Бұған дейін қағаз 3 мың теңгеден сатылған. Бұл 30 сәуірге дейін жалғасады, әрі қарай баға қалай өзгеретіні белгісіз. Бір адамға бес қаптамадан артық сатылмайды.
Бұл талап Abdi сайтында да сақталған. Olx.kz сайтындағы баға да осындай – бір қаптама шамамен 4 мың теңге тұрады.
Кеңсе тауарларының интернет-дүкенінде «Снегурочка» брендінің қағазы бар, бір қаптама 4 мың теңге тұрады. 
Бұған дейін индустрия және инфрақұрылымдық даму министрі Қайырбек Өскенбаев Қазақстанда қағаз өнімдерінің тапшылығы болмайтынын айтты. Біздің елге қағаз ең алдымен Ресейден, содан кейін Түркия және Қытайдан жеткізіледі.
Министр қазіргі импорттаушыларға қатысты кедергі туындаған жағдайда Қазақстанның баламалы бағыттары жеткілікті екенін айтты.
<blockquote>
 «Бізде қағазды кесу бойынша өндіріс бар, яғни орама қағаз әкелінеді, мұндай екі зауыт бар. Біз шикізатты осы елдерден әкелеміз», – деді ол.
</blockquote>
Неліктен ірі сауда желілері қағаз бағасын бірнеше есе көтереді деген сұраққа Өскенбаев бұл ақпаратты арнайы органдар тексеретінін айтты. Бірақ неге баға көтерілгенін білмейтінін жеткізді.
<blockquote>
 «Баға неге қымбаттап кеткенін білмеймін. Кеше ғана менің тапсырмам бойынша Аbdi дүкендеріне кірдік. Олар 3000 теңгеден сатса, басқа дүкендер 5-6 мың теңгеден сатып жатыр. Маған таңертен Abdi де бағаны көтергенін айтты. Тиісті органдар қайта тексереді. Себебі бұл басқа органдардың құзыретінде», – деді министр.
</blockquote>
Наурыздың ортасында Қазақстанда қағаз шамамен 1 500 теңге тұрды. Алты күн бұрын құны 3-4 мың теңгеге дейін, ал жекелеген дүкендерде 6 мыңға дейін жеткен.
Мамандар тапшылықты Қазақстанда да, Ресейде де қағаз өндірісі үшін шикізат жеткізудегі іркіліспен байланыстырды.
<a href="https://sputnik.kz/20220331/dukender-kense-qagazy-23866723.html">Sputnik Қазақстан</a>

Дүкендерде кеңсе қағазы тағы қымбаттады

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a>&nbsp;Үндістандық эндокринолог Д.Моди рамазан айында ораза ұстаған қант диабеті бар жандарға ауызашар кезіндегі дұрыс тамақтану кеңестерін айтты, деп хабарлайды <a href="https://stan.kz/dariger-ramazan-ayinda-oraza-ystagan-kant-diabeti-bar-z-362431/">Stan.kz</a>.
Биылғы жылдың 2 сәуіріне сәйкес келетін рамазан айында мұсылмандар күн батқанға дейін барлық тағамнан бас тартып ауыз бекітеді. Бұл ереже әсіресе қант диабетімен ауыратын адамдар үшін қиындау. Модидің айтуынша, қандағы қант деңгейінің қауіпті ауытқуын болдырмау үшін олар арнайы диетаны ұстануы керек.
<blockquote>
 «Ауызашар кезінде дұрыс тамақтану өте маңызды. Кешкі ас&nbsp;құнарлы және пайдалы болуы керек. Бірақ аз мөлшерде», –&nbsp;деп түсіндіреді маман.
</blockquote>
Ол ас мәзіріне&nbsp;көкөністерді, жемістерді, бұршақтарды және сүзбені қосуды ұсынды. Диабеті бар жандарға майға қуырылған, тәтті тағамдарды жеуге болмайды.&nbsp;Тәтті&nbsp;жеміс шырындары мен газдалған сусындар бұл кезеңде өте зиян екенін айта кетті.&nbsp;
Бұған дейін диетолог Александр Андреев ораза кезінде етті алмастыратын және ағзаға маңызды дәрумендер мен микроэлементтер беретін өнімдерді атады. Ол сұлы, арпа, қара бидай, жүгері және қарақұмық сияқты дәнді дақылдармен,&nbsp;көкөніс пен бұршақ сорпаларымен ораза мәзірін әртараптандыруды ұсынды.

Қант диабеті бар адамдар оразада қандай тағам жеуі керек

Kyzylorda-news.kz. 3 сәуір күні Қазақстанның басым бөлігі антициклон жотасының ықпалында болғандықтан, жауын-шашынсыз ауа райы сақталады, деп хабарлайды Қазгидромет.
Елдің тек солтүстігінде, батысында және оңтүстіктің таулы аймақтарында жаңбыр мен қар түрінде жауын-шашын күтіледі.
Республика бойынша тұман, көктайғақ, желдің күшеюі, оңтүстік-батыста шаңды дауыл, найзағай болжанады.
Қызылорда обылысында күн бұлтты, ауа температурасы +24 +26 градусты көрсетеді.

Жексенбі күнге арналған ауа райы болжамы

Kyzylorda-news.kz. Бүгін Сыр өңірінде «Батыс Европа-Батыс Қытай» автожолы бойында «Жан-арай» көпсалалы агроиндустриялды кешені ашылды.
Жаңақорған ауданы, Қожамберді ауылдық округінде орналасқан жаңа нысанның ашылу рәсіміне облыс әкімі Гүлшара Әбдіқалықова, ҚР Парламенті Сенатының депутаты Мұрат Бақтиярұлы, Мәжіліс Төрағасының орынбасары Балайым Кесебаева қатысып, ел игілігіне бағытталған нысанның лентасын қиды.
“Қарапайым заттар экономикасы” мемлекеттік бағдарламасы аясында кешенді ашқан облыстық мәслихат депутаты, меценат Бақдәулет Махашов жергілікті 200-дей азаматты жұмыспен қамтыды. 
Аймақ басшысы елге жанашыр азаматтың аймақ экономикасына, ауыл шаруашылығы саласындағы өнім қорын ұлғайтуға мүмкіндік беретін ірі кешенді елге табыстап, туған жерге тарту жасағанын тілге тиек етіп, агроиндустриалды кешеніннің маңыздылығын атап өтті.
<blockquote>
 Бүгін, қасиетті айдың басталуымен қатар заман талабына сай салынған «Жан-арай» көпсалалы агроиндустриалды кешенін пайдалануға бергелі тұрмыз. 
 Президенттің наурыз айындағы «Жаңа Қазақстан: Жаңару мен жаңғыру жолы» атты Жолдауында Үкіметке және өңірлерге дағдарысқа қарсы кезек күттірмейтін шараларды қабылдау және егін науқанын мерзімінде бастауды тапсырды. Қазіргі таңда Сыр дихандары көктемгі дала жұмыстарына қызу дайындықпен кірісіп кетті. 
 Кешен өңірдегі азық-түлік бағаларының тұрақтылығын сақтауға, өңір тұрғындарын өз өнімімізбен қамтамасыз етуге және көрші облыстардан жоғары бағада келетін көкөніс көлемін азайтуға мүмкіндік береді. Жаңа нысан баршаңызға құтты болсын! – деді Г.Әбдіқалықова.
</blockquote>
Кешеннің аумағы кең, мұнда алма бағы, қызанақ өндіру, өңдеу, сату қоймасы, сондай-ақ, 300 орындық мейрамхана, қонақүй, 1500 тоннаға есептелген көкөніс қоймасы және басқа да қажетті қызмет көрсету нысандары бар.
Айта кетейік, өңірде өңдеу өнеркәсібі саласында 2026 жылға дейін жүзеге асатын 21 ірі инвестициялық жобалар пулы қалыптасты. Соның ішінде, агроөнеркәсіп кешені саласында жалпы құны 43,1 млрд. теңгені құрайтын 6 жобаны жүзеге асырылмақ.
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/fb_img_1648890613472.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/fb_img_1648890608415.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/fb_img_1648890617587.jpg" alt="" />
<img src="https://kyzylorda-news.kz/wp-content/uploads/2022/04/fb_img_1648890605892.jpg" alt="" />
<hr />

Қызылордада көпсалалы агроиндустриялды жаңа кешен ашылды

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Пітір садақасы қажеттілігін қоспағанда, мал-мүлкі нисаб<a href="https://www.muftyat.kz/kk/articles/ramazan-dristeri/2022-03-29/39081-pitir-muktazhdy-kuantatyn-sadaka/#_ftn1">[1]</a>&nbsp;мөлшеріне жеткен әрбір мұсылманға беруі – уәжіп<a href="https://www.muftyat.kz/kk/articles/ramazan-dristeri/2022-03-29/39081-pitir-muktazhdy-kuantatyn-sadaka/#_ftn2">[2]</a>. Ол – оразаның қате-кемшіліктерін толтыратын, Құдайға шүкіршілік ету үшін берілетін және кедейлерді қуантатын садақа.
Ибн Омардан жеткен хадисте былай дейді:
فرض رسول الله زكاة الفطر من رمضان صاعا من تمر أو صاعا من شعير على العبد الحر والذكر والأنثى والصغير والكبير من المسلمين وأمر بها أن تؤدى قبل خروج الناس إلى الصلاة
«Алла елшісі&nbsp;Рамазан айында пітір садақасын әрбір азат мұсылманға, ер мен әйелге, үлкен мен кішіге бір сағ құрмадан немесе арпадан беруді міндеттеді.&nbsp;&nbsp;Әрі оны адамдар Айт намазы басталмай тұрып өтеуді әмір етті»<a href="https://www.muftyat.kz/kk/articles/ramazan-dristeri/2022-03-29/39081-pitir-muktazhdy-kuantatyn-sadaka/#_ftn3">[3]</a>.&nbsp;&nbsp;
Ибн Аббастан (Алла оған разы болсын) риуаят еткен хадисте:
&nbsp;فرض رسول الله صلى الله عليه وسلم زكاة الفطر طهرة للصائم من اللغو والرفث &nbsp;وطعمة للمساكين &nbsp;
«Алла елшісі&nbsp; (оған Алланың салауаты мен сәлемі болсын) пітір садақасын беруді Рамазан айындағы ораза кезінде жіберілген қателіктерді тазарту үшін әрі міскіндерге бір той болу үшін міндет еткен»&nbsp;<a href="https://www.muftyat.kz/kk/articles/ramazan-dristeri/2022-03-29/39081-pitir-muktazhdy-kuantatyn-sadaka/#_ftn4">[4]</a>, – делінген.
Тұрмысы нашар, яғни артық мал-мүлкі нисаб мөлшеріне жетпеген кісі пітір садақа беруге міндетті емес, сауап үшін беріп жатса, өз еркі. Қайтыс болған адамдарға, ана құрсағындағы балаға пітір садақа берілмейді.
Пітір садақаның мөлшері бидай немесе ұн және мейізден – жарты сағ (2 кг), ал арпа мен құрмадан – бір сағ (4 келі), яғни осылардың ақшалай құны беріледі<a href="https://www.muftyat.kz/kk/articles/ramazan-dristeri/2022-03-29/39081-pitir-muktazhdy-kuantatyn-sadaka/#_ftn5">[5]</a>.2022 жылғы пітір садақасы нарықтағы орташа бағамен есептеліп, төмендегідей болып бекітілді:
Бидайдың 2 келісі – 310 теңге.
Ұнның 2 келісі – 500 теңге.
Арпаның 4 келісі – 630 теңге.
Мейіздің 2 келісі – 4990 теңге.
Құрманың 4 келісі – 9135 теңге.
Әр адам мүмкіндігіне қарай жоғарыдағы көрсетілген өнімдердің қалаған бір түрінен пітір садақа берсе, мойнынан міндеті түседі.
Қазіргі таңда тұтынушалыр арасында бидайдың өзі емес, ұн, талқан секілді оның өнімдері кеңінен қолданылады. Сол себепті Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы пітір садақасы құнын ұнмен есептеуді негізге алады. Өйткені шариғатта бидаймен қатар оның өнімдерімен де пітір садақа беруге рұқсат етіледі.
Пітір садақа берудің уәжіп уақыты – айттың бірінші күні. Пітір садақаны Рамазан айының бірінші күнінен бастап беруге болады<a href="https://www.muftyat.kz/kk/articles/ramazan-dristeri/2022-03-29/39081-pitir-muktazhdy-kuantatyn-sadaka/#_ftn6">[6]</a>. Уақытында бере алмаған жағдайда Айт намазынан кейін берсе де болады. Алайда пітірді Айт намазына дейін беру – мұстахаб. &nbsp;
Осыған орай 2022 жылғы Рамазан айында бір адам үшін берілетін пітір садақа мөлшері 2 келі ұнның нарықтағы орташа бағасымен есептеліп, 500 теңге етіп белгіленді. Дегенмен бай, ауқатты адамдар пітір садақаны 2 келі мейізбен (4990 теңге) немесе 4 келі құрмамен (9135 теңге) бергені жақсырақ. Ал підия мөлшері – бір адамның күнделікті (таңғы және кешкі) тойып ішетін асы. Оның биылғы мөлшері 3000 (үш мың) теңге болып бекітілді. Бұған шамасы келмегендер оразаның әр күніне пітір садақасының құнын береді.&nbsp;
Сансызбай ШОҚАНОВ,
ҚМДБ Төрағасының орынбасары, наиб мүфти,
Шариғат және пәтуа бөлімінің меңгерушісі

Пітір – мұқтажды қуантатын садақа

<a href="https://kyzylorda-news.kz/">Kyzylorda-news.kz.</a> Ахмет Байтұрсынұлы: «Қазақтың бас ақыны Абай (шын аты Ибраһим) Құнанбаев. Онан асқан бұрынғы-соңғы заманда қазақ баласында біз білетін ақын болған жоқ» деп жазды 1913 жылғы «Қазақ» газетінде жарияланған мақаласында.&nbsp;Алаш зиялыларының жетекшісі Хәкім Абайдың тек ақын емес, ислам ғұламасы һәм заманының озық ойшылы екенін білгенінде шүбә жоқ. Алайда, Абай мұрасын сақтап А.Байтұрсынұлының өз тілімен айтқанда: «Абайды қазақ баласы тегіс танып, тегіс білу» үшін ақындық қырын ғана жазуда. Өйткені, кешегі қанды жүйе қазақ руханиятының талай тарландарының есімі мен еңбектерін тарихтан біржолата жойып жіберді.
Абайды жалпы жұрт ақын деп, оның еңбектерінің ақындық тұсы ғана зерттелді. Бүгінде, Хәкім мұрасын исламтанушылар зерттеуі кезек күттірмес мәселе. Бұл өте өзекті. Өйткені, Абайдың шығармасы тұнып тұрған шариғат. Алайда, Ахаң айтпақшы: «Сөзі аз, мағынасы көп, терең. Бұрын естімеген адамға шапшаң оқып шықсаң, түсініп, көбінің мағынасына жете алмай қалады». Абайды түсіну, оның орамды ой толғауларын жұртшылыққа түсіндіру оңай шаруа емес. Заманының заңғар тұлғасының қаламынан туындаған ойларын түсіну діни білімді қажет етеді. «Даналық – мұсылманның жоғалтқан меншігі» деген мағынадағы хадисте айтылғандай, ислам ойшылдары еңбектерінің бір парасы даналық, яғни хикметтер деп аталады. Мәселен, Ахмет Ясауидің «Диуани хикметі» сияқты. Абайдың да шығармасы даналықтар топтамасы болғандықтан оны Хәкім десе керек. Ойшылдың қара сөздерінің бір атауы ғақлия. Ата дініміз исламда діни таным нақыл және ақыл жолымен үйретіледі. Абайдың ғақлиясы шариғат мәтіндері жайлы ой толғауын көруге болады. Ғұламаның ғақлиясы теңдесі жоқ туынды.
<blockquote>
 Абайдың танымындағы таухидке зер салсақ. Ол қалың бұқара халыққа қарапайым тілмен күрделі тақырыптарды жеткізуде. Мәселен, он екінші сөзінде мұсылманшылық жайлы:&nbsp;«Кімде-кім жақсы-жаман ғибадат қылып жүрсе, оны ол ғибадаттан тыюға аузымыз бармайды, әйтеуір жақсылыққа қылған ниеттің жамандығы жоқ қой дейміз», – деп ой қозғайды. Десе де, құлшылық толыққанды болуы үшін:&nbsp;«Әуелі – иманның иғтиқатын махкамлемек керек, екінші – үйреніп жеткенше осы да болады ғой демей, үйрене берсе керек. Кімде-кім үйреніп жетпей жатып, үйренгенін қойса, оны құдай ұрды, ғибадаты ғибадат болмайды», – деп екі шартты баяндайды. Демек, құлшылық дұрыс болуы иғтиқат (ақида) дұрыс болуымен өлшенеді. Ал, он үшінші сөзінде:&nbsp;«Иман деген – Алла табарака уа тағаланың шәриксиз, ғайыпсыз бірлігіне, барлығына уа әр түрлі бізге пайғамбарымыз саллалаһу ғалайһи уәссәлләм арқылы жіберген жарлығына, білдіргеніне мойын ұсынып, инанмақ»&nbsp;деп яқини иман мен тақлиди иман жайлы жазады.
</blockquote>
Ойшыл сөзін жалғастыра келе:&nbsp;«Енді мұндай иман сақтауға қорықпас жүрек, айнымас көңіл, босанбас буын керек екен. Якини иманы бар деуге ғылымы жоқ, таклиди иманы бар деуге беріктігі жоқ, я алдағанға, я азғырғанға, я бір пайдаланғанға қарап, ақты қара деп, я қараны ақ деп, өтірікті шын деп ант ететұғын кісіні не дейміз?»&nbsp;деп яқини немесе тақлиди иманы жоқ кісінің сенімін ұрлау немесе ең сорақысы бұрмалау оңай екенін айтып, сақтандыра келе&nbsp;«Әрнешік білмек керек, жоғарғы жазылмыш екі түрліден басқа иман жоқ»&nbsp;деп иманның осы екі түрінен басқа сенім жоқтығын айтады.
Ал, жиырма жетінші сөзінде Сократ пен Аристодим сұхбаты арқылы тәфәккур, яғни Жаратушы жайлы ойлауды түсіндіреді. Аталмыш сұхбатта ұстаз сұрақ қою арқылы шәкіртіне имани дәріс беруде. Әуелі, өнері және қабілеті арқылы қалың жұртшылықты таң қалдырған тұлғалар жайын сұрайды. Аристодим Гомер, Софокл және Зевксис жетістіктерін өнердің ең биік шыңы дегенде ұстазы: «Олай болса, кім артықша ғажайыптануға лайықты: жансыз, ақылсыз, құр пішінді жасайтұғын суретші ме? Я жан иесі, ақыл иесі адамды жаратушы ма?» деп айтпақ ойын тереңдете түседі. Мұнан соң он сегіз мың әлемнің шағын нұсқасы адам жаратылысына зер салуға шақырады. Дәлірек айтқанда, хауаси хамса, яғни адамның бес сезімі жайлы тәфәккур етеді. Ұстазы адамның жаратылуы асқан шеберліктің айқын белгісі екенін түсіндіреді. Сонда шәкіртінің «тахқиқ ойлап тексергенде, адамды жаратушы артық хикмет иесі екендігіне һәм махаббатыменен жаратқандығына шүбәсі қалмады», – дейді.
Зер салсаңыз, Хәкім Абай осы сұхбат арқылы Жаратушыны жаратқан туындысы арқылы тану иманды күшейтетіндігін көрсетуде. Ақида кітаптарында: Алланы танимын десең, Оның заты туралы емес, жаратқан туындыларын ойлау арқылы таны, – дейді. Он сегіз мың ғаламды махаббатпен жаратқан Алланың мейірімі шексіз екенін айтады. Демек, иманның бастауы – Жаратушыға деген махаббат. Хәкім Абай:
Махаббатпен жаратқан адамзатты,
Сен де сүй ол Алланы жаннан тәтті.
Адамзаттың бәрін сүй бауырым деп,
Және хақ жолы осы деп әділетті.
Осы үш сүю болады имани гүл,
Иманның асылы үш деп сен тәхқиқ біл, – дейді.
Аллаға иман ету – Рахман һәм Рахим Алланы жақсы көру. Әрбір мұсылманға бауырлық мейіріммен қарау. Үшіншісі, әділетті сүю. Ал енді, иманға залалы тиетін пиғылдар жайлы:&nbsp;
Осыларды бұзатын және үш іс бар:
Пайда, мақтан, әуесқой – онан шошы.
Руза, намаз, зекет, хаж – талассыз іс,
Жақсы болсаң, жақсы тұт бәрін тегіс.
Бастапқы үшін бекітпей, соңғы төртті
Қылғанменен татымды бермес жеміс, – деп түйіндейді.
Демек, исламның негізі, бес парызының төртеуі имансыз пайдасыз. Дана Абайдың шығармасын талдау, түсіну ешуақытта маңыздылығын жоймайтын мәселе.
Төлеби ОСПАН,&nbsp;
Алматы қаласының бас имамы

Абай танымындағы таухид

Kyzylorda-news.kz. Қызылорда облысының әкімі Гүлшара Әбдіқалықова Рамазан айының басталуымен құттықтады.
<blockquote>
 “Барша мұсылман қауымы асыға күтетін он екі айдың сұлтаны, берекелі де кешірімі мол қасиетті Рамазан айының басталуымен шын жүректен құттықтаймын, ниеттеріңіз қабыл болсын!
 Бұл ай – рухымызды көтеріп, тазалық пен имандылыққа шақыратын кезең. 
 Алла тағала әрбір шаңырақтың құт-берекесі мен ырзық-несібесін молынан берсін! 
 Тұтқан оразаларыңызды, еткен ғибадаттарыңызды, тілеген тілектеріңізді қабыл етсін! 
 Тәуелсіз еліміздің тұғыры биік, іргесі берік болсын!”, – деді аймақ басшысы
</blockquote>

Қазақстан және Қызылорда облысының жаңалықтары: Басты жаңалықтар old